Monero'yu denedim işte sonuç (spoiler: çok zor)
esenlikler,
burada monero önerisi çok görününce ben de dayanamadım denedim. yusuf İpek'in videosunu izleyince (https://youtu.be/KSl-0orniWs?si=p83WqhrH6dmE4Ylg) "ne kadar zor olabilir ki" dedim.
cevap: çok zor.
türkiyede durum
masak anonim kripto paraları yasakaldı. pratikte ne anlama geliyor: türk borsaları monero listelemiyor, listeleyen yabancı borsalar türk kullancıları atıyor. şu an kullanıcıya direkt yaptırım yok ama borsa tarafı tamamen kapanmış durumda.
atomic swap deneyi
tek gerçekci yol atomic swap. unstoppable swap (https://unstoppableswap.net/) ile çalışma mantığı şu:
- herhangi bir borsadan bitcoin al
- monero cüzdanı kur (feather wallet öneririm)
- unstoppable swap'ı indir, bitcoin gönder, bekle
3-4 saat falan bekledim, fee olarak %1-2 civarı gitti, monero sonunda geldi. yani teknik olarak mümkün. ama arayüz çok ham, hata mesajları korkutucu, tek adım yanlış gitse ne olucak bilemsiyorum.
asıl sorun
bu sadece btc → xmr yönünde çalışıyo. moneroyu tekrar bitcoine çevirmek içn tradeogre kullanılıyordu, kanada hükümeti tarafından kapatıldı. trocador.app gibi alternatifler var ama likidite düşük ve güvenirlği tartışmalı.
peki ya ne işe yarıyor?
burada dürüst olmak lazım. moneroyu aldınız, elinizde monero var. bununla ne yapıcaksınız? türkiyede monero kabul eden bir yer yok. birine göndermek istiyosanız o kişinin de aynı süreci geçmesi lazım. paranızı geri fiata çeviremiyorsunuz çünkü çıkış yolu kapanmış. yani monero şu an türkiyede gerçek anlamda kullanılabilr bir para değil, sadece elinizde tuttuğunuz bir şey.
"ama gizlilik" argümanı
evet monero gizli, bitcoin zinciri şeffaf, bunu biliyoruz. ama gizliliğe gerçekten ihtiyaç duyduğunuz bir senaryoda moneroyu kullanmak için önce kimliğinizi vererek bir borsadan bitcoin almanız gerekiyo. başlangıç noktası zaten kayıtlı. atomic swap sonrası gizlilik başlıyo ama oraya kadarki iz zaten var. tam anlamıyla anonim bir süreç değil.
velhasıl
monero fikir olarak güzel ama türkiye şartlarında: almak zor, kullanacak yer yok, geri çevirme yolu kapanmış, başlangıç noktası zaten kayıtlı. "önerin" ile "kullan" arasında gerçekten devasa bir uçurum var, buradaki teknik kullanıcıların bile bunu denemedikçe önermmemesi gerektiğini düşünüyorum.
deneyen var mı, deneyimlerini merak ediyorum.