Trải nghiệm của một người hay một nhóm người thì không thể lay chuyển được định mệnh xã hội. Nhưng trải nghiệm dàn trải của một tập thể đủ lớn thì chắc chắn sẽ tạo ra kịch bản cho xã hội tương lai, bất kể theo hướng tích cực hay tiêu cực.

Có những người đã phải khổ đau trước gánh nặng thuế phí của Pháp, họ đã hình thành một ký ức tập thể về sự bất công, rồi họ vùng lên chống lại ách cai trị của thực dân Pháp.

Có những người đã phải nằm gai nếm mật và chịu đựng mưa bom bão đạn của Mỹ, có những tình hơi ấm từ người anh cả Liên Xô và Trung Quốc. Họ có những ký ức tập thể chằng chéo tạo nên ý chí quyết tiêu diệt Mỹ tới cùng.

Có những người đã phải chịu đựng sự đói khổ của kinh tế bao cấp mang lại, nên họ làm mọi cách để mình và con cháu mình được ấm no chứ không phải khổ sở như mình. Ký ức tập thể đói kém đó khiến họ xây dựng nền kinh tế thị trường, bất chấp niềm tin chủ nghĩa xã hội họ đã ấp ủ suốt bao lâu. 

Ký ức tập thể định hình vận mệnh cộng đồng, nhưng đa phần ký ức đó lại là những trải nghiệm đau buồn, khốn khổ, phẫn nộ. Thật tiếc làm sao khi ký ức vui sướng thì quên nhanh, còn ký ức đau khổ thì dai dẳng mãi không thôi, rồi trở thành thứ nhiên liệu đốt cháy vận hành cỗ xe vận mệnh càn khôn. 

Ký ức tập thể sống với cộng đồng trải nghiệm nó, trải đúng một thế hệ và rồi thế hệ sau sẽ lãng quên, chỉ được nghe qua chuyện kể thì không thể hiểu hết. Người thời bình sẽ không thể hiểu cảm giác người thời chiến phải sống thế nào. Và rồi họ sẽ sớm hình thành ký ức tập thể riêng của thế hệ họ.

Các bạn trẻ yêu dấu. Chuyện vừa qua có lẽ đã là một ký ức tập thể đủ u uất để định hình tương lai xã hội mất rồi. Không ai nên đổ lỗi cho các bạn cả, có lẽ nhưng người góp phần tạo ra nó nên tự vấn chính hành vi của mình. 

Tôi không thể giúp gì các bạn, cũng bất lực không thể ngăn những việc như vậy xảy ra. Nhưng tôi có thể đoán được những gì sẽ xảy ra tiếp theo. Một khi ký ức tập thể về sự đáng sợ của nỗi bất công đươc khắc ghi, nó chắc chắn sẽ tạo ra những viễn cảnh tương lai không bao giờ dễ chịu. 

Thực ra nỗi bất công đó không mới, các thế hệ 9x 8x 7x thậm chí 6x đã từng trải qua, nhưng chỉ ở nhóm rất nhỏ, và thế hệ trước có những ký ức tập thể khác mạnh mẽ hơn ghi đè lên. Thật không gì nhục nhã hơn khi đã để thế hệ GenZ, thế hệ sinh sau của mình phải chịu đựng sự bất công ở cấp độ lớn hơn mà mình từng phải chịu, mà lại không thể ngăn được nó xảy ra.

Một khi biến số đã xảy ra thì phương trình sẽ vận hành đúng như cách nó được thiết lập. Xã hội con người cứ mãi lập đi lập lại sai lầm của quá khứ, hết lần này đến lần khác, bất chấp bao nhiêu bài học còn ghi lại, mà vẫn không bao giờ chịu thay đổi. 

Ở trên đời này không có đúng, không có sai, không có thứ nguyên tắc nào của con người là bất di dịch. Tất cả chỉ là giấc mơ, và giấc mơ thì cũng sẽ chấm dứt. Chỉ duy nhất có một luật vĩnh hằng mà ai cũng phải tuân theo là luật của sinh tồn, sự tồn tại của chính cá nhân mình, chứ không phải là tập thể mà mình thuộc về.

Từ nay về sau, mọi thứ các bạn làm chỉ cần quan tâm cho sinh tồn cá nhân của các bạn, đừng bao giờ làm theo bất kỳ định hướng nào khác. 

Câu trả lời nằm ở vị trí quyền lực của Lâm Thị Phương Thanh giai đoạn 2021-2025: Phó Chánh Văn phòng Thường trực Văn phòng Trung ương Đảng và Bí thư Đảng ủy Văn phòng Trung ương Đảng.

Văn phòng Trung ương Đảng là cơ quan tham mưu, giúp việc trực tiếp cho BCH Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư và Tổng Bí thư, đồng thời là trung tâm thông tin tổng hợp cho lãnh đạo cấp cao. Quyền lực của vị trí này nằm rất nhiều ở việc ai được biết cái gì, hồ sơ nào đi lên, vấn đề nào được tổng hợp, tiến độ xử lý ra sao và lãnh đạo cấp trên nhận được thông tin như thế nào.

Văn phòng Trung ương hiện được mô tả chính thức là “cơ quan tham mưu chiến lược, trọng yếu, cơ mật” cho Trung ương, trực tiếp là Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Tổng Bí thư và Thường trực Ban Bí thư. Văn phòng Trung ương được giao vai trò trung tâm thông tin tổng hợp cho lãnh đạo cấp cao của Đảng và Nhà nước.

Do đó, nếu một vấn đề lớn xảy ra ở các Bộ, khu vực địa phương, doanh nghiệp nhà nước, cơ quan tư pháp, an ninh → kinh tế, hoạt động đối ngoại .v.v thì Văn phòng Trung ương có vị trí đặc biệt để nhận, tổng hợp và trình thông tin lên lãnh đạo. Về mặt quyền lực thực tế, người ở trung tâm của quy trình này có khả năng rất lớn trong việc tổng hợp thông tin, diễn giải thông tin, trình bày thông tin, và từ đó tạo ra phương hướng tác động lên lãnh đạo cấp cao. Đây là loại quyền lực rất khó nhìn thấy trên giấy.

Nói tóm lại, đây là cơ quan có chức năng quyền lực rất giống các Tổng quản Thái giám trong triều đình phong kiến xưa.

Vào thời điểm 2021-2025, Phó Chánh Văn phòng là bà Lâm Thị Phương Thanh, còn Chánh Văn phòng là Lê Minh Hưng. Đồng chí Hưng nay đã trở thành Thủ tướng Chính phủ. Bệ phóng quyền lực từ Văn phòng Trung ương Đảng đã quá rõ.

Cũng chính giai đoạn này xuất hiện yếu tố đấu tranh chính trị ngầm sau sự ra đi của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng. Những người muốn tranh giành quyền lực đương nhiên sẽ muốn hấp thu cơ quan Văn phòng Trung ương Đảng. Trong đó, chắc chắn có sự thỏa hiệp với 2 người lãnh đạo là đồng chí Thanh và đồng chí Hưng. Ở đúng thời điểm 2026, chúng ta thấy rõ bộ máy đã có sự nâng đỡ với chính 2 đồng chí trên.

Thế thì có thể hiểu rằng việc ông Nguyễn Sỹ Cương không thể bị khởi tố vì ông là người thân của nhóm quyền lực cao nhất giới chính trị Việt Nam hiện tại. Không chỉ bắt nguồn từ đồng chí Thanh là vợ ông, mà còn từ nhóm rất thân cận với chính đồng chí Thủ tướng Chính phủ hiện tại, và những thỏa thuận liên minh chính trị đằng sau để kéo họ lên đến nhiệm kì hiện nay.

Ngay ở thời điểm này, vào thời kỳ đỉnh cao công nghệ của con người, các bạn đều đã hiểu rằng: Lịch sử được viết bởi kẻ thắng cuộc, và phần lớn được viết dưới giọng điệu tuyên truyền, phục vụ thuần túy mục đích chính trị của bên chiến thắng trong cuộc chiến giành quyền lực chính trị.

Sẽ ra sao nếu giả định rằng, toàn bộ lịch sử Việt Nam từ thời cổ đại đến tận hôm nay đều được biến tấu, thậm chí được tạo dựng theo cách làm như trên? 

Lịch sử là một yếu tố nguy hiểm ở Việt Nam vì nó gắn liền với tính chính danh của nhà cầm quyền, và thậm chí còn liên quan đến mặc cảm xen lẫn tự tôn dân tộc của người Việt. Tuy là quốc gia Á Đông, nhưng chưa bao giờ sử Việt được ghi chép khách quan như những nước theo Nho giáo khác.

Cách duy nhất để vươn lên là đối diện thẳng sự thật, cho dù sự thật đó rất đau lòng. Đã đến lúc trả lại cho sự thật giá trị vốn có của nó, chỉ đơn giản là những "sự kiện đã, từng, và đang" chứ không có "lý luận, góc nhìn" gì ở đây cả. Sự thật không phải là thứ mà nhà cầm quyền thích viết thế nào thì viết và rồi ép người khác phải tin đó là sự thật, nhằm phục vụ lợi ích của họ.

1. Thời kỳ cổ đại: huyền sử hay lịch sử? Hồng Bàng, Văn Lang, Âu Lạc, Đông Sơn, Thục Phán, An Dương Vương, Cổ Loa ...

Điều đầu tiên trước khi tìm hiểu về thời kỳ cổ đại, thì phải vạch rõ khái niệm huyền sử và lịch sử. Thời cổ đại dĩ nhiên đã quá lâu và không có nhiều công nghệ để lưu trữ thông tin, những gì người ngày nay biết phần lớn qua khẩu truyền, rất thiếu chính xác. Do vậy, phải học cách người Nhật phân loại: 126 đời Thiên hoàng tính đến nay, trong số đó có khoảng 15 đến 28 vị đầu tiên nằm trong vùng huyền sử và truyền thuyết chưa thể chứng minh bằng khảo cổ học. Còn lại là lịch sử vì đã chứng minh được tồn tại.

Không có ghi chép, thì con người sẽ sử dụng khảo cổ, khoa học, suy luận logic, quy tập hiểu biết, tài liệu của các bên khác để tìm ra sự thật. Con người không sống ở thời kỳ khủng long, nhưng biết rõ khủng long đã từng tồn tại vì có khoa học và khảo cổ. Chúng ta sẽ dùng khoa học để làm điều tương tự.

Bài viết này là suy luận cá nhân, là góc nhìn hạn hẹp của một người, lẽ đương nhiên là rất nhiều sai sót. Nhưng không gì có thể ngăn cản tôi đi tìm sự thật và rủ rê các bạn cùng tôi làm vậy. 

2. Nguồn gốc của Việt Nam cần được xác nhận một tên gọi rõ ràng

Khảo cổ đã chứng minh có người sống ở vùng đất ở Việt Nam từ tận thời cổ đại. Nhưng không có một dấu tích nguyên bản gì về tên gọi của họ, hay cộng đồng dân cư, hay danh tính gì cả. Không ai biết họ tự gọi mình là gì. Hầu như tất cả những gì mà người thời nay gọi về người cổ đại đều là do tự đặt ra: 

• Xích Quỷ: Chỉ xuất hiện trong các sách sử của Việt Nam biên soạn muộn cách cả ngàn năm, như Lĩnh Nam chích quái hay Đại Việt sử ký toàn thư, được cho là quốc hiệu thời Kinh Dương Vương. Đây rõ ràng là cái tên mang màu sắc thần thoại, truyền thuyết, không có cơ sở khảo cổ hay tư liệu độc lập đương thời xác thực.
• Hồng Bàng: Được xem là nhà nước đầu tiên trong truyền thuyết, nhưng cũng như cái tên Xích Quỷ, là do người đời sau tự nghĩ ra và đặt rồi ghi vào vào sách sử.
• Văn Lang: Cũng như trên, chỉ xuất hiện vào ghi chép thời sau, nhưng không phải là cái tên lấy từ gốc chữ Hán. Xuất hiện sớm hơn khi có sách của Trung Quốc như Lâm Ấp ký(林邑記) hay Thủy kinh chú(水經注) vào thế kỷ 5-6 (vẫn là muộn), ghi nhận các danh xưng như thành Văn Lang, người Văn Lang, gần khu vực Phú Thọ ngày nay. Trùng vào thời Bắc Thuộc, nên có thể đây là tên gọi từ phiên ngữ tiếng Việt cổ nhưng được người Trung Quốc phiên âm ghi lại vào sách.
• Âu Lạc: Là tên gọi có độ tin cậy lịch sử cao. Sử liệu cổ Trung Quốc cùng thời như Tần – Hán đều ghi về các nhóm người gọi là Âu - Lạc. Chắc chắn là phiên âm từ tiếng Việt cổ rồi ghi chép lại, cũng không phải là tên lấy từ gốc Hán.
• Đông Sơn: thực ra là tên một địa danh ở tỉnh Thanh Hóa. Do người Pháp tiến hành khảo cổ ở đây nên lấy luôn tên địa danh này đặt cho nền văn hóa, gọi là văn hóa Đông Sơn. 

Việc không có chữ viết và công cụ để trao đổi, lưu trữ thông tin là chuyện phổ biến vào thời cổ đại. Không có gì hiếm khi một cộng đồng dân cư cổ đại đã từng tồn tại nhưng rồi biến mất và không ai biết họ là ai, tự xưng là gì. Nhiều ví dụ sống động như Cucuteni-Trypillia tại Đông Âu, Göbekli Tepe tại Thổ Nhĩ Kỳ. 

Trong câu chuyện về cổ đại Việt Nam, rất đáng tiếc rằng Trung Quốc đã làm tốt hơn, nên thông tin phải lấy từ họ. Và ở đây tôi cho rằng tên gọi Âu Lạc là từ ngữ chính xác nhất để gọi danh tính người Việt cổ đại vì tính sát gần với sử sách cùng thời của Trung Quốc. 

3. Thành Cổ Loa: điểm dị biệt trong cổ đại Việt Nam

Ai cũng biết câu chuyện về thành Cổ Loa, nỏ thần, rùa thần, Mị Châu và Trọng Thủy. Nhưng toàn bộ câu chuyện này có vô số các điểm hết sức vô lý, thể hiện rõ ràng tính chất của một huyền sử để lại do truyền miệng. Một điểm mà tôi thấy khá hài hước, là câu chuyện về Cổ Loa giống với chuyện về thành Troy ở Hy Lạp. Cùng mất thành vì một người phụ nữ và kế nội gián, cùng nổi danh với chiến thuật cung thủ.

Nhưng Cổ Loa không phải là huyền sử, mà là một địa danh có thật, đã được xác nhận qua khảo cổ học. Đã tìm thấy di chỉ của tòa thành tại đúng nơi mà khẩu truyền để lại. Cổ Loa đích thực là công trình quân sự có thật và là lịch sử không thể chối cãi. Nhưng bí ẩn xung quanh thì vẫn chưa được làm rõ. 

• Người xây thành Cổ Loa được cho là Thục Phán An Dương Vương. Thực ra không ai biết người này là ai và có thật hay không? Sử sách Trung Quốc như Giao Châu ngoại vực ký (交州外域記) có ghi (với một cách cũng rất mơ hồ) rằng có một vị vương tử họ Thục đến chinh phục vùng Âu Lạc và xưng là An Dương Vương. Nếu là thật, thì đây rõ ràng là giặc từ Trung Quốc mới đúng.
• Người phá thành Cổ Loa là Triệu Đà. Con người này thì rõ ràng có thật, rất nhiều sử sách ghi lại và đối chiếu. Nhưng khảo cổ học cho thấy thành Cổ Loa được xây rất sớm, từ tận thế kỷ 3-4 TCN, trước cả Triệu Đà mấy trăm năm. Như vậy thì toàn bộ câu chuyện Thục Phán nhờ rùa xây thành chống quân xâm lược phương Bắc đều là sai sự thật.
• Nếu tin vào sử Trung Quốc, thì Thục Phán đánh với Triệu Đà, mà Thục Phán vốn là gốc gác Trung Quốc, vậy khác gì là hai phe phái Trung Quốc đánh nhau trên lãnh thổ Việt Nam, còn người Việt cổ vừa là khán giả vừa là nạn nhân?
• Nếu tin vào giả thuyết và nghiên cứu của người Việt Nam, thì chuyện Thục Phán mãi mãi là giả thuyết bí ẩn, được suy luận từ những mảnh ghép không rõ ràng, và gần như không thể chứng minh nổi. 

Ở đây, tôi sẽ đơn giản hóa, logic hóa suy luận để tìm ra sự thật: Thục Phán có thể chỉ là nhân vật huyền sử, mang tính huyền thoại; An Dương Vương có thể chỉ là tên gọi biểu tượng chỉ một liên minh cộng đồng tại Việt Nam vào một thời điểm nào đó. Nhưng Cổ Loa thì không phải huyền thoại, mà là chắc chắn công trình có thật.

Các khảo cổ cho thấy thành Cổ Loa được xây dựng qua thời kỳ dài, quy tập rất nhiều vũ khí, có cả xưởng đúc đồng, chế tạo, có cả mộ, quy hoạch vòng trong ngoài đầy đủ. Khi đào lên tìm được mũi tên đồng, có có sản phẩm lỗi bị bỏ đi. Một nơi quan trọng chiến lược như vậy, mà vẫn không biết ai xây, xây dùng vào việc gì, và vì sao biến mất? Sử sách Việt Nam lạm dụng câu chữ "nhà nước Văn Lang", nhưng ở trên tôi chỉ ra rằng cái tên Văn Lang chỉ đơn thuần như một địa danh, kém uy tín hơn cái tên Âu Lạc, mà Âu Lạc lại đặc sệt nguồn gốc liên minh bộ lạc. Như vậy, tôi tạm cho rằng thành Cổ Loa là công trình quân sự của một liên minh bộ lạc người Việt kéo dài suốt nhiều thế kỷ. Và đến đây lại càng nhiều vấn đề phi logic.

Một điều chúng ta luôn biết về văn hóa bộ lạc ở khắp nơi trên thế giới là họ luôn đánh lẫn nhau. Có thể lúc này họ liên minh với nhau, nhưng vào thời điểm khác thì lại mâu thuẫn và quay trở ra đánh nhau, chiến thuật toàn theo kiểu bất ngờ đánh úp. Điều này phi logic hoàn toàn, không bao giờ có ở bất kỳ đâu trên thế giới, các bộ lạc cổ đại không thể (1) cùng chung tay xây một công trình quân sự đồ sộ, có cả chức năng tự vận hành, xưởng sản xuất vũ khí và (2) duy trì sự tồn tại của căn cứ đó suốt cả trăm năm. Đây rõ ràng là một sản phẩm của một chính quyền trung ương tập quyền ổn định có năng lực tổ chức cao.

Vậy ai đã xây Cổ Loa? Vì sao phải xây Cổ Loa?

Logic đơn giản, một công trình quân sự đương nhiên để phục vụ mục đích quân sự. Câu chuyện quen thuộc kể lại rằng tòa thành có chức năng phòng thủ chống ngoại xâm, nhưng với những gì đã nêu trên thì liệu có còn chính xác hay không? Một điều chúng ta quên rằng, không chỉ phe phòng thủ mà cả phe tấn công cũng cần phải xây lũy thành. Các binh đoàn La Mã đi đến đâu cũng dựng trại dã chiến rồi đồn trú ở trong đó, có tính năng quân sự, tự cung tự cấp rất cao để phục vụ quá trình xâm lược. William khi chinh phạt Anh thì xây hàng loạt các lâu đài bằng đá kiên cố để cho quân đồn trú, trấn giữ lãnh thổ khỏi sự quấy phá của người bản địa. Trong quân sự, rõ ràng việc xây thành là lựa chọn chiến lược dành cho mọi phe phái.

Vậy liệu thành Cổ Loa có phải do quân phương Bắc xây nên để đồn trú, làm bàn đạp xâm lược Việt Nam?

Nếu đi theo cách suy đoán này, thì chuyện Thục Phán có gốc Trung Quốc đến xâm chiếm Việt Nam đột nhiên lại trở thành hợp lý. Rõ ràng các thủ lĩnh phương Bắc đã phát triển được kỹ thuật quân sự cao cấp hơn so với các bộ lạc Âu Lạc cùng thời. Nếu phỏng đoán theo tư duy di dân và quân sự thời đó, thì một thế lực phương Bắc đến xâm chiếm Việt Nam và dựng thành lũy để tự bảo vệ mình tại vùng đất mới là hoàn toàn khả thi.

Nhưng giả thuyết trên cũng khá khập khiễng. Khảo cổ học cũng cho thấy, thành Cổ Loa đặc sệt các văn hóa của dân bản địa Việt Nam chứ không hoàn toàn chứa dấu tích của phương Bắc cùng thời. Chính ngay trong quy hoạch thành Cổ Loa đã thấy sự khác biệt hoàn toàn so với cách xây dựng thường thấy của người phía Bắc cùng thời. Kỹ thuật khác, vật liệu khác, đồ dùng cũng khác, tiền tệ không có, thậm chí cách chôn cất cũng khác. Quá ít sự tương đồng. 

Nhưng điểm tương đồng lớn nhất lại là ở số lượng mũi tên đồng được tìm thấy tại di chỉ Cổ Loa. Một lượng lớn vũ khí và công cụ sản xuất cho thấy mục đích quân sự rõ ràng. Những mũi tên đồng khiến ta liên tưởng đến câu chuyện nỏ thần, nhưng các nhà sử học sẽ nghĩ ngay đến thứ khác: các đạo quân đất nung trong mộ Tần Thủy Hoàng. Nỏ đồng không phải truyền thuyết, mà đích thực là vũ khí đã giúp các đạo quân nhà Tần thống nhất Trung Hoa. Họ không phải người phát minh ra nỏ đồng, nhưng chắc chắn là người đã tiêu chuẩn hóa, cải tiến hóa, đồng bộ hóa khiến nỏ của họ trở thành lực lượng mạnh nhất. Có khi nào thành Cổ Loa là nơi cũng tham gia chạy đua công nghệ quân sự chế tạo nỏ đồng vào thời cổ đại này, mà được tiếp nhận ảnh hưởng từ phương Bắc?

Một nguồn từ Cambridge ghi nhận một cách diễn giải rằng Thục Phán là thủ lĩnh của những nhóm từ phía Bắc chạy xuống sau các biến động do thời Chiến tranh diệt Lục Quốc nhà Tần gây ra, sau đó chiếm và tái thiết một pháo đài tồn tại trước đó tại Cổ Loa. Tuy nhiên, chính nguồn này cũng nhấn mạnh rằng các câu chuyện về Thục Phán An Dương Vương chỉ được ghi lại nhiều thế kỷ sau sự kiện nên tính chính xác không cao.

Quan trọng hơn cả, cứ tạm coi như Thục Phán có thật và đã chiếm giữ Cổ Loa, thì cũng không giải đáp được câu hỏi là ai đã xây thành này và xây để làm gì? Vì Thục Phán trong giả thuyết này chỉ là người đến tiếp quản chứ không phải người xây dựng ban đầu. 

Giả thuyết các bộ lạc Âu Lạc cạnh tranh đánh lẫn nhau, đến mức phải lập thành lũy thì sao? Cũng không phải điều gì nghe vô lý thì ta cũng loại ra ngoài. Nhưng phía cá nhân tôi, thì chuyện này rất ít khả năng xảy ra, vùng đất sinh sống của Âu Lạc có diện tích lớn, nhiều di chỉ làng mạc, nhưng khu vực quân sự kiểu Cổ Loa thì rất dị biệt.

Với tôi, đây vẫn là một trong những bí ẩn thú vị nhất của lịch sử cổ đại Việt Nam.

4. Các nghiên cứu về DNA đã nói gì

Ngay từ thời cổ đại thì sự kiện di dân từ phía Bắc xuống, chung sống với các bộ tộc Âu Lạc là chuyện gần như chắc chắn đã xảy ra. Nghiên cứu năm 2018 cho thấy người Việt có nguồn gen rất lâu đời là dân bản địa Đông Nam Á, nhưng cũng tồn tại nguồn gen Đông Á từ rất lâu trước cả khi thành Cổ Loa được khởi công. Nghiên cứu di chỉ Mán Bạc còn cho thấy sự pha trộn gen đã diễn ra từ tận ... thời kỳ đồ đá, chứ đừng nói là đến tận thời đồ đồng xây thành Cổ Loa. Một nghiên cứu khác cho thấy có sự kiện biến động mạnh về pha trộn gen vào khoảng 3000 năm trước, khớp với thời kỳ văn hóa Đông Sơn. 

Khoa học đã giúp chúng ta thấy rằng cư dân Việt Nam đã có sự pha trộn gen với người di cư phương Bắc từ rất lâu trước cả thời An Dương Vương. Như vậy, rõ ràng những sự kiện chuyển giao công nghệ quân sự, xây thành đắp lũy, hôn nhân kết giao, chiến tranh xâm lược ... diễn ra liên hồi, dai dẳng giữa người đến từ phương Bắc và bộ lạc Âu Lạc là một quá trình dài lâu, liên tục. 

5. Mười tám đời vua Hùng hay là nỗ lực tuyên truyền của triều đình nhà Lê?

Chuyện về 18 đời vua Hùng chỉ nên nói sau chuyện của Thục Phán và thành Cổ Loa. Sử Việt Nam cho rằng Thục Phán là người kế thừa sản nghiệp của 18 vua Hùng. Nhưng kế thừa theo kiểu gì thì không ai nêu rõ? Là kế thừa truyền nghiệp theo kiểu hòa bình hay là đánh chiếm lãnh thổ của nhau? Cứ theo phỏng đoán ở trên về thân thế của Thục Phán, thì xác suất cao phải là bằng chiến tranh.

Nhưng hãy khoan gác lại vấn đề dịch chuyển quyền lực từ vua Hùng sang Thục Phán, mà trước tiên phải cùng nhau đối diện với câu hỏi: Liệu các vua Hùng có tồn tại thực sự hay không? Đây là nghi vấn mà không ít người đã từng nêu ra, tồn tại sự vô lý cùng cực khi mà thiên niên biểu 18 đời vua truyền tới .... 2600 năm. Một sự bất khả thi không tưởng.

Truy nguyên gốc thì lại quay về văn tự cổ Trung Quốc thời cổ đại. Cũng tại bộ Thủy kinh chú(水經注) đã nêu trên, ghi chép về lãnh đạo khu vực cổ đại Việt Nam là các Lạc Vương (雒王). Có thể do chữ Lạc (雒) và chữ Hùng (雄) trong chữ Hán viết khá giống nhau, nên cuối cùng qua ghi chép mà lẫn sang nhau, hoặc thậm chí cố ý sửa đổi để tách gốc ra khỏi văn tự cổ Trung Quốc.

Con số "18 đời" xuất hiện trong Đại Việt sử lược thời nhà Trần (năm 1377–1388), có ghi: "Đến đời Trang Vương nhà Chu (696–682 TCN), ở bộ Gia Ninh có người lạ tự xưng là Hùng Vương, đóng đô ở Văn Lang, phong tục thuần hậu, đời đời cha truyền con nối, hiệu là Hùng Vương, truyền được 18 đời." Chỉ ghi ngắn gọn như vậy, không giải thích gì thêm. Nguồn gốc tên gọi Văn Lang và Hùng Vương thì đã phân tích ở trên, còn con số 18 thì đúng là từ trên trời rơi xuống, không rõ tính toán kiểu gì hay có ý nghĩa tượng trưng gì. 

Đến thời Hậu Lê, sử gia Ngô Sĩ Liên biên soạn Đại Việt sử ký toàn thư và chính thống hóa tên gọi Hồng Bàng cũng như truy nguyên cội nguồn dân tộc về 18 đời vua Hùng, chắc chắn ông đã dựa trên tư liệu từ thời nhà Trần và sách cổ Trung Quốc để biên soạn ra tác phẩm này. Cũng từ thời điểm này, câu chuyện về vua Hùng và nguồn gốc dân tộc Việt được gắn chặt vào sử chính thống; xác lập Việt Nam là một vùng đất với dân tộc có gốc gác tách bạch hoàn toàn với Trung Quốc; nhưng lại lặng lẽ bỏ qua tính huyền ảo, sơ sài, mâu thuẫn của những câu chuyện về thời kỳ cổ đại.

Các triều đại trước (Đinh, Lý, Trần) không hề làm chuyện này, rõ ràng Ngô Sĩ Liên đã phóng đại huyền sử lên để biến nó thành lịch sử. Đây là lúc ta cần quay ngược trở lại mệnh đề ban đầu: lịch sử bị biến thành công cụ tuyên truyền cho nhà cầm quyền. Hậu Lê là triều đại thành lập từ việc đánh bại giặc Minh xâm lược, nên gần như chắc chắn rằng các khai quốc công thần đã cố gắng tách rời nguồn gốc của Việt Nam ra khỏi Trung Quốc, để tôn vinh và củng cố quyền lực cho chính quyền mới sau chiến thắng vĩ đại của họ. 

Hãy nhớ rằng chúng ta không trách họ, nhưng cũng không nên bào chữa cho họ. Họ vẫn là những đại diện của trang sử vinh quang, của một chính quyền đã có công bảo vệ nền độc lập. Nhưng cốt lõi ở đây là việc chúng ta đi tìm sự thật, và khi thấy sự thật bị bẻ cong ở đâu thì ta phải nhìn thẳng vào chỗ đó. 

Khi nhìn sự việc theo con đường logic và trung dung, thì sự thật trở nên khá đơn giản: các vua Hùng có thật, nhưng chỉ là cách gọi chung của lãnh đạo các cộng đồng dân cư cổ đại nhỏ lẻ, sinh sống theo kiểu bộ lạc tại Việt Nam. Không thể có chuyện đích xác 18 đời, cũng không có chế độ chính trị tập quyền phức tạp kiểu vua chúa. 

6. Triệu Đà có phải là nạn nhân bất đắc dĩ của việc dùng sử để tuyên truyền?

Hán Đường Tống Nguyên cùng Triệu Đinh Lý Trần được đặt ngang hàng nhau trong bài cáo nổi tiếng. Triệu ở đây chính là thời của Triệu Đà. 

Nam Việt liệt truyện kể rằng Triệu Đà là người Chân Định (không rõ thời nay là đâu), được nhà Tần tuyển dụng. Khi Tần suy yếu, Nhâm Ngao (lãnh đạo quân Tần tại lãnh thổ Nam Việt) muốn đóng các con đường thông với phía Bắc và giữ vùng này. Sau khi Nhâm Ngao chết, Triệu Đà tiếp quản quyền lực. Ngoài ra còn chép Nhâm Ngao nói với Triệu Đà: "Nam Việt ở xa Trung Nguyên, có địa hình hiểm trở, lại có khá nhiều người Trung Nguyên hỗ trợ; đây là nơi có thể trở thành một quốc gia."

Sự thật đã quá hiển nhiên, Triệu Đà đã làm một việc mà lãnh chúa nào cũng làm trong suốt lịch sử nhân loại: ông tách ra làm chủ vùng lãnh thổ riêng khi triều đình Trung Ương suy yếu. Thời xưa không có khái niệm quốc gia - dân tộc - chủ quyền rõ ràng như bây giờ, mà chỉ có vùng đất và chủ đất. Cả phương Tây lẫn Trung Quốc cổ đều theo mô hình này, và người cao nhất của tập hợp những chủ đất thì gọi là Vua. Chuyện tương tự xảy ra vào 1000 năm sau, khi Khúc Thừa Dụ (chức Tiết độ sứ, tương đương lãnh chúa) tách Việt Nam khỏi nhà Đường suy yếu để làm chúa một cõi độc lập, chính thức khép lại 1000 năm Bắc Thuộc. Thành Đại La cũng được xây dựng và gia cố vào thời kỳ này.

Để có thể tồn tại mà không phụ thuộc vào sự hỗ trợ của Trung Ương, thì những ông chủ đất này phải kết giao với người dân bản xứ. Chuyện tương tự khi binh đoàn La Mã hay thực dân Châu Âu đi chinh phạt, họ vừa liên minh với nhóm người bản xứ này, vừa chống lại nhóm người bản xứ kia. 

Nhưng cũng không phải không có lý khi nói Triệu Đà cũng là kẻ xâm lược. Rõ ràng nơi mà Triệu Đà tách ra thuộc vùng Quảng Đông, rồi từ đó mới tiến dần xuống Bắc Bộ ngày nay, thế thì vẫn là địa phận Trung Quốc. Vậy câu chuyện Triệu Đà phá hủy thành Cổ Loa không phải không có lý, có thể khi Triệu Đà lấn xuống miền Bắc, các nhóm bộ lạc ở đây muốn dựa vào thành Cổ Loa để chống trả, dẫn đến việc thành này bị phá hủy. 

Và khi quay lại chuyện thành Cổ Loa, thì đúng là Triệu Đà bị chịu cảnh đấu tố nâng lên đặt xuống, nhưng cũng không phải là nạn nhân bất đắc dĩ. Nếu như sự thật đúng Triệu Đà đã phá hủy thành này, thì hình ảnh ngoại xâm khó mà bàn cãi. Chỉ là liệu người thời nay có nên gom hết nhóm người Âu Lạc, vốn sống tản mát tận cả Trung Quốc ngay nay, biến họ thành một nhà nước độc lập chủ quyền hay không? Hay khách quan hơn mà coi rằng Âu Lạc chỉ là vô số các bộ lạc sống tản mát, ở cả Việt Nam lẫn Trung Quốc, dính chặt và số mệnh gắn liền với các biến chuyển tại Trung Quốc hay không.

7. Trận đại chiến giữa Bách Việt và nhà Tần 

Chắc chắn nhà Tần không phải một đế quốc ưa ngoại giao hay sắc phong, mà là cỗ máy chinh phạt kinh dị. Điều thú vị là chúng ta bị khuyết ký ức về cuộc tấn công của nhà Tần xuống phía Nam, trong khi sự kiện này đáng ra phải quan trọng, vì nhà Tần là triều đại thống nhất đầu tiên. 

Sách Hoài Nam Tử (淮南子) ghi lại trận chiến khủng khiếp khi nhà Tần kéo vào lãnh thổ của Bách Việt. Họ dùng 50 vạn quân (có thể nói khống lên), tướng là Đồ Thư bị mai phục tử trận, thủ lĩnh phía Bách Việt tên là Dịch Hu Tống cũng tử trận, rồi người kế vị là Kiệt Tuấn lên thay.

Chiến dịch này chắc chắn diễn ra ở khu vực Quảng Tây - Quảng Đông thuộc Trung Quốc ngày nay, nhưng không rõ có lan đến tận miền Bắc Việt Nam hay thậm chí thành Cổ Loa hay không? Nhưng gần như chắc chắn rằng đây là trận chiến giữa triều đình phương Bắc và liên minh bộ lạc Bách Việt gồm những người chung gốc gác với chúng ta ngày nay. 

Một huyền thoại phổ biến ở Việt Nam có khả năng liên hệ với chuyện chống quân nhà Tần là chuyện về Thánh Gióng - người có danh hiệu Phù Đổng Thiên Vương. Điều thú vị là khu vực Phù Đổng nằm ngay sát Cổ Loa, góc hướng Đông Bắc. 

Gác lại chuyện huyền thoại để về với Triệu Đà, thì thời kỳ của ông ta cũng diễn ra ngay sau cuộc tấn công của nhà Tần. Có thể nhà Tần chưa đạt chiến thắng quyết định ở vũng Lĩnh Nam mà đã tan rã, nên Triệu Đà theo đà mà giải quyết nốt việc này. 

Trước khi các bạn đọc, tôi xin nhắn trước rằng bài viết thật sự rất dài nên cần kiên nhẫn mới theo hết. Nếu các bạn chưa có thời gian thì xin quay lại sau, hoặc nếu hứng thú không đủ thì hãy bỏ qua. Đối với các bạn đủ đam mê và tò mò, tôi xin hứa sẽ không làm bạn thất vọng. Chúng ta cùng bắt đầu.

PHẦN 1: Lý giải tính hai mặt đạo đức giả 

Để bắt đầu, chắc các bạn trẻ đã nhận ra tính chất hai mặt của thời chính trị hiện nay: một mặt luôn luôn đề cao đạo đức giai cấp vô sản, thượng tôn pháp luật, mọi người bình đẳng; nhưng mặt đằng sau thì rõ ràng ngược lại khi cả xã hội cư xử như đám tư bản nguyên thủy, pháp luật chỉ áp dụng với người yếu thế, được dùng như vũ khí thanh trừng phe phái, tính công bằng không tồn tại mà tỏ rõ sự đặc cách với một nhóm người nhất định trong khi bỏ rơi nhóm người khác.

Có thể các bạn cảm thấy tức giận khi xã hội lộ ra bản chất trần trụi như vậy. Nhưng tôi xin khuyên các bạn, đặc biệt là các bạn trẻ, đừng bao giờ tức giận phát tiết cảm xúc vì vấn đề này. Bởi vì thời gian sống của các bạn rất ngắn, thậm chí ông bà tổ tiên của các bạn, thời gian tồn tại của họ cũng chẳng là bao lâu so với tiến trình lịch sử nhân loại cả. Và đây là sự thật tất yếu: Nền chính trị hai mặt đạo đức giả không phải mới xuất hiện, mà đã luôn luôn như vậy hàng thế kỷ, suốt toàn cõi Á Đông, ở những nơi thừa hưởng đậm đặc văn hóa Trung Quốc.

Những người căm hận chế độ Cộng sản thực ra chỉ thấy rồi ghét bề nổi, cũng không hơn gì những người căm hận xã hội Nho giáo xưa kia. Nhưng thủ phạm không phải chỉ một, mà là có tới ba tên đồng phạm với nhau.

Truyền thống chính trị của toàn cõi Á Đông không phải được xây dựng chỉ bằng Nho giáo, mà thực ra được vận hành nòng cốt bằng Pháp gia. Nếu coi xã hội Á Đông là một căn nhà, thì lớp sơn là Nho giáo, chất kết dính là Đạo giáo, còn cốt thép nền móng lại chính là Pháp gia. Không phải chỉ một, mà là ba nền tư tưởng đã cấu thành xã hội: Nho gia (儒家) của Khổng Tử, Mạnh Tử; Đạo gia (道家) của Lão Tử, Trang Tử; Pháp gia (法家) của Thương Ưởng, Hàn Phi, Lý Tư. 

Nho gia (儒家) đặt ra nền tảng đạo đức cho xã hội thông qua các khái niệm như Nhân, Nghĩa, Lễ, Trung, Hiếu và hình mẫu người quân tử. Vai trò của Nho gia không chỉ là dạy cá nhân cách cư xử mà còn cung cấp một hệ thống chính danh cho toàn bộ trật tự xã hội: vua phải có đạo đức, bề tôi phải trung thành, con phải hiếu thảo, người dưới phải kính trọng người trên, và mỗi người phải thực hiện đúng bổn phận của mình trong trật tự xã hộị. Nho gia vì vậy thực hiện chức năng đạo đức hóa quyền lực: quyền lực của nhà vua không chỉ dựa trên quân đội và pháp luật mà còn được bao phủ bởi những chuẩn mực về Thiên mệnh, nhân nghĩa và đạo đức.

Pháp gia (法家) lại nhìn xã hội từ góc độ quyền lực và cai trị thực dụng. Thay vì giả định rằng con người sẽ hành động đúng vì có đạo đức, Pháp gia lại cho rằng Nhà nước phải xây dựng một hệ thống trong đó con người có lợi khi làm đúng và phải trả giá khi làm sai. Vì vậy, Pháp gia tạo ra cơ chế thưởng phạt, hộ tịch, kiểm soát quan lại, tạo thành một bộ máy có khả năng biến một cộng đồng lớn thành những đơn vị có thể quản lý và giám sát. Nếu Nho gia tạo ra bộ mặt đạo đức cho Nhà nước, thì Pháp gia lại là cơ chế vận hành quyền lực thực dụng độc đoán. Đây cũng là nguồn gốc của tính hai mặt trong chính trị phong kiến: Nhà nước có thể tuyên bố cai trị vì Nhân Nghĩa, vì dân và vì đạo đức, nhưng đồng thời vận hành bằng luật lệ khắc nghiệt, thưởng phạt, giám sát và cưỡng chế, và thường trở nên độc đoán và bất công. Chính sự kết hợp giữa Nho gia ở tầng chính danh và Pháp gia ở tầng quản trị đã tạo ra một dạng đạo đức giả có tính hệ thống, khi người cai trị phải rao giảng ngôn ngữ đạo đức để được xem là chính danh, trong khi quyền lực thực tế lại được duy trì bằng những công cụ hoàn toàn phi đạo đức.

Đạo gia (道家) đóng vai trò trung hòa xu hướng tổ chức và kiểm soát quá mức đó. Đạo gia đề cao Đạo, tự nhiên và vô vi, cho rằng người dân và Nhà nước không cần liên tục tranh cãi, cưỡng ép và áp đặt ý chí của mình lên lẫn nhau, bởi vì suy cho cùng không ai có thể chống lại quy luật, hay còn gọi là Đạo. Đối với người theo Đạo, những quy tắc đạo đức của Nho và những pháp luật của Pháp không gì hơn là những thứ sinh ra từ cảm xúc nhất thời của con người; và dù có chặt chẽ hay chính danh tới đâu thì cuối cùng cũng sẽ mục nát và phai nhạt. Mọi thứ diễn ra như vậy vì bản chất quy luật là như vậy, đó chính là Đạo. Đạo giáo là chất kết dính, hóa giải mâu thuẫn xã hội khi những thiết chế của Nho và Pháp theo thời gian vụn vỡ, bị vi phạm và mâu thuẫn đối chọi nhau. Bằng Đạo, con người sẽ thôi không chất vấn, không đấu tranh mà lặng im chấp nhận, vì đó là Đạo.

Xã hội Á Đông rất lâu đời và sâu xa, để quản trị lâu dài thì người ta phải biết cách dung hòa ba trường phái trên theo thời để có lợi cho cai trị. Pháp gia tuy mạnh và hiệu quả, nhưng quá khắc nghiệt thì tạo ra vật cùng tất phản, cũng từ đó mà nhà Tần mạnh lên nhanh rồi mất cũng nhanh. Nho gia thì quá ngây thơ đặt niềm tin vào đạo đức tự giác của con người, không có cơ chế rõ ràng để cai trị. Đạo gia thì cao siêu khó hiểu, nhưng suy cho cùng chỉ là dạng chấp nhận bất công để hưởng lạc, cuối cùng biến tấu thành những thứ rất kỳ quái như tu tiên, luyện đan, trường sinh.

PHẦN 2: Tính độc tài, độc đoán, bất công mà lại hiệu quả của Pháp gia

Lý lịch ba đời, một khái niệm mà có lẽ ai cũng đều quen thuộc chính là một sản phẩm của tư tưởng Pháp gia. Bắt nguồn từ Liên tọa pháp (连坐法) của Thương Ưởng từ tận thời nhà Tần, Pháp gia quy định tội trạng cá nhân nhưng hình phạt thì tập thể cùng chịu.

Chia nhóm dân cư từ 5 đến 10 hộ gia đình thành một đơn vị, chỉ cần một người trong số đó phạm tội, thì toàn bộ các hộ chịu phạt cùng nhau. Pháp gia ngay từ thời nhà Tần đã biến xã hội thành một nơi mà con người bắt buộc phải tự kiểm duyệt, tự đấu tố lẫn nhau thì mới mong được tồn tại. Từ Liên tội pháp mà sau này hình thành những án tru di, diệt tộc hay chính như trong quân ngũ tại thời bây giờ, ai đi nghĩa vụ quân sự về đều biết một người lính vi phạm kỷ luật thì cả đơn vị cùng phải chịu.

Cách trừng phạt tập thể trên tuy độc ác nhưng hiệu quả thì không phải bàn cãi. Đến mức toàn cõi Á Đông cùng bắt chước theo để làm an ninh chính trị: Ngũ gia Liên bảo thời nhà Nguyễn và Chỉ thị số 55/QĐ-5 ngày 06/07/1949 ở Việt Nam; Goningumi (五人組) thời Mạc phủ Tokugawa ở Nhật; Oga-jaktong (五家作統) thời Joseon ở Triều Tiên.

Pháp gia có thể biến một xã hội bát nháo thành một nơi có tính an ninh trật tự cao với chi phí tối thiểu, cho nên vào thời phong kiến đây là phương pháp tối ưu. Nhưng ở thời hiện đại, từ ngữ chính xác dùng để chỉ mô hình này là Nhà nước Giám sát hay Chế độ Cảnh sát. Ở nơi mà đặt an ninh tập thể lên cao hơn khát vọng tự do của con người, thì nơi phù hợp nhất để mô tả không gian đó chính là nhà tù. Ở trong nhà tù, bạn không cần phải lo về an ninh, cũng không cần phải lo thiếu cơm ăn hay áo mặc. Chỉ duy nhất là bạn không có tự do.

Và đúng là Pháp gia thường có xu hướng biến cả quốc gia thành nhà tù. Ngoài cơ chế chịu phạt tập thể, thì Hộ khẩu(户口) là một cơ chế được Pháp gia tận dụng và còn dai dẳng đến ngày hôm nay. Sử dụng Hộ khẩu không đơn giản là biết nơi cư trú một người, mà còn gắn chặt một người vào một căn nhà, ruộng đồng, nghề nghiệp nhất định. Không được tự ý chuyển nhà, chuyển nghề, bỏ ruộng, hay thậm chí không được đi xa mà không được phép. Nếu không phải nhà tù thì là gì?

Không nên nói quá nhiều về vấn đề này, nhưng chốt lại một điểm mong được các bạn trẻ ghi nhớ: phải biết nguyên lý thực tế nào đang được sử dụng để quản trị xã hội, và nguyên lý nào chỉ là bộ mặt khoác ngoài. Lý giải được là biết cách xã hội vận hành, biết cách vận hành mới điều khiển và vận hóa được thế giới.

PHẦN 3: Tính hai mặt chính trị và sự lỗi thời

Cần nói cho rõ rằng sự hai mặt và đạo đức giả của chính trị xã hội không chỉ ở cõi Á Đông mới có. Các quốc vương phương Tây khi xưa tay cầm Kinh Thánh mang lời Chúa nhưng thực hiện không thiếu một tội ác nào. Ngay cả những người dân Hồi giáo bây giờ luôn luôn tỏ ra sùng đạo, nhưng sau cánh cửa đóng kín thì vi phạm không thiếu một giáo luật nào của đạo Hồi.

Tính hai mặt cuối cùng bào mòn sự chính danh, cùng với thời thế thì tạo ra sự đổ vỡ của hệ thống chính trị. Ở thời xưa thì chu kỳ có thể lên đến hàng trăm năm, vì dân trí thấp, người mù chữ nhiều và đường đi của truyền tải thông tin quá lâu. Ở thời hiện đại có thể chỉ mất vài chục năm, vì ai cũng biết chữ và thông tin đi với tốc độ Internet.

Sự phát triển của Cách mạng Tri thức, Cách mạng Công nghiệp, giấy bút, trường học, sách vở, Internet đã khiến chính trị hai mặt nhanh chóng trở nên nguy hiểm và thiếu bền vững. Kẻ cai trị khi xưa có thể rao giảng đạo đức, dùng luân lý phức tạp để tự bào chữa trước một đám đông ngu dân, đồng thời che giấu tội ác của mình. Nhưng thời nay thì không thể nào mà giấu nổi hết những việc đó nữa, và càng cố lý luận thì người ta càng thấy khinh thường.

Điều nguy hiểm nhất của xã hội Á Đông là khi đã bắt kịp công nghệ thế giới nhưng tư tưởng trị quốc thì vẫn bám víu vào kết cấu sơ khai từ tận thời cổ đại.

Điều bi ai nhất của văn hóa Á Đông là khi sự đạo đức giả đã không còn bị gói trong tầng lớp chính trị, mà đã tràn ra ngoài biến cả một nền văn hóa thành nơi mà sự hai mặt trở nên thịnh hành.

PHẦN 4: Lời nhắn nhủ

Chế độ Cộng sản, đến đây chúng ta có thể cùng công nhận rằng chỉ là một lớp sơn tráng men được nhập khẩu từ phương Tây cho căn nhà tại địa chỉ Á Đông này. Ngày trước ông cha ta dùng nước sơn nhãn hiệu Nho giáo, nay thì chúng ta dùng sơn nhãn hiệu Cộng sản. Nhưng kết cấu của căn nhà thì vẫn y nguyên như vậy.

Các bạn trẻ có thể bức xúc về xã hội theo nhiều cách, nhưng cần phải hiểu nếu bóc lớp sơn đi để thay lớp sơn mới mà kết cấu vẫn vậy thì cuối cùng chẳng đi đến đâu cả. Năng lượng tri thức và nhiệt huyết của lớp trẻ là bất tận, có thể thay đổi cả vận mệnh lịch sử. Nhưng dòng chảy năng lượng đó cần được xoay dòng đúng hướng để chảy vào.

Cộng sản hay Nho giáo thì đều có điểm chung ở sự ngây thơ, quá tin vào tính tự giác đạo đức của con người, bên thì đạo đức người quân tử, bên thì đạo đức giai cấp. Cuối cùng chỉ có cách cai trị bằng nỗi sợ của Pháp gia mới giải quyết được vấn đề.

Một cách đơn giản hơn là cai trị bằng lòng tham như những nhà chính trị dân chủ tư bản phương Tây đang làm. Họ không tin việc con người sẽ tự giác làm theo đạo đức, nhưng họ tin chắc chắn rằng con người sẽ đi theo lòng tham. Nếu uốn được năng lượng tham lam đó đúng cách, thì sự giàu mạnh trở thành tất yếu. Vì họ vốn từ chối mang bộ mặt đạo đức, nên xã hội của họ trần trụi về vấn đề tha hóa đạo đức hơn nhiều, nhưng cũng chẳng to tát gì vì sự thật của cái gọi là đạo đức đã luôn là như thế.

Còn với các bạn, các bạn muốn cai trị bằng nỗi sợ hay bằng lòng tham? Chỉ xin làm ơn đừng cố tỏ ra cai trị bằng đạo đức, vì rồi cuối cùng ai cũng sẽ thấy sự hai mặt đạo đức giả mà thôi.

Chế độ tinh anh trị, hay tiếng Anh là meritocracy, đã luôn là chế độ lựa tuyển người nắm quyền hiệu quả nhất mà con người biết đến. Không chỉ đặc biệt hiệu quả trong quản trị xã hội, mà còn được lấy nguồn từ chính thuyết chọn lọc tự nhiên của thiên nhiên tạo hóa, nơi mà chỉ những nguồn gen tinh anh nhất được phép tồn tại và truyền đến thế hệ sau.

Bài học của tinh anh trị tỏa sáng mạnh mẽ trong hình ảnh Singapore. Đất nước này đã thành công khi tuyển lựa những cá nhân xuất chúng nhất mà một lượng dân số nhỏ sản xuất ra, tập trung hết vào họ để dẫn dắt cộng đồng đạt đến phồn vinh. Khi nghe các lãnh đạo Singapore diễn thuyết, người ta ít cảm thấy cách nói hô hào quần chúng, cũng ít khẩu hiệu hay giáo điều, mà họ mang đến cảm giác như những triết gia, những nhà chính sách học đang thâm trầm trò chuyện. Thế nhưng, sau tất cả những ánh hào quang, Singapore vẫn là chế độ độc tài trị theo đúng nghĩa đen.

Khởi nguồn của văn hóa tinh anh trị không xuất phát từ đâu xa mà từ chính Trung Quốc, nơi xuyên suốt lịch sử đã dựa vào chế độ thi cử khoa bảng để tuyển lựa người tài ra phục vụ quốc gia. Bằng chế độ khoa bảng, một người nghèo nhưng có trí tuệ, nếu biết chăm chỉ đèn sách, thì vẫn có thể đạt đến tột đỉnh quyền lực trong nền chính trị triều đại. Thậm chí cả người có xuất thân thấp kém nhất cũng có thể trở thành Hoàng đế, nếu như biết lựa đúng thời mà đoạt lấy quyền lực. Thế nhưng, quốc gia này vẫn vật lộn với những thể chế độc tài suốt tới tận ngày hôm nay, trong khi bán cầu phía Tây thì chế độ tinh anh trị lại được áp dụng rất muộn, phần lớn lịch sử là chế độ đặc quyền giai cấp.

Tinh anh trị thoạt nghe là chế độ công bằng nhất và hợp lý nhất, nhưng thực ra nó ẩn dấu một lời nói dối trong bóng tối. Nền tinh anh trị ngầm đặt ra giả thuyết mọi người đều có sự công bằng phát triển ngang nhau, khi mà con trai kẻ ăn mày cũng có xuất phát điểm cơ hội ngang với con trai nhà quý tộc - đây là sự dối trá trắng trợn.

Sự tinh anh không phải do trời ban cho cá nhân theo cách may rủi, bốc thăm trúng thưởng. Sự tinh anh của một người hoàn toàn có thể được nhân tạo ra, được xây đắp, được vun vép, được giáo dục và chăm sóc cẩn thận. Để chế tạo ra một tinh anh, hoàn toàn có thể dựa vào công thức Tinh Anh = Tài nguyên (Tiền bạc + Thời gian + Giáo dục chất lượng) x Luật chơi (Chính sách khoa cử + Quy định tuyển người + Đặc cách tầng lớp).

Chính từ đây, điểm yếu của nền tinh anh trị bị lộ mặt và dần dần phát triển thành độc tài. Ở thời kỳ xã hội đi lên từ xuất phát điểm thấp, đúng là có các tinh anh xuất hiện từ tầng lớp thấp kém, thuần năng lực mà đi lên. Nhưng khi xã hội đến thời điểm phát triển ổn định, các tinh anh cũ sẽ tìm cách duy trì đặc quyền tinh anh cho con cháu của mình, bằng những cách độc quyền tài nguyên và thao túng luật chơi.

Độc quyền tài nguyên: các tinh anh sẽ bằng mọi giá độc quyền những tri thức giá trị nhất, những giáo dục chất lượng nhất chỉ dành riêng cho con cháu tầng lớp đặc quyền của họ, bằng cách dựng lên những rào chắn về mặt tài chính. Cụ thể, những ngôi trường có chất lượng tốt nhất sẽ có tiền học phí cao không tưởng. Những đại học danh giá nhất thì mặc định có suất cho con cháu của nhà đầu tư hay nhà quyền góp, còn những người khác thì phải cạnh tranh khoa cử khắc nghiệt để đổi lấy một suất học. Không chỉ tìm cách độc quyền giáo dục, mà những dụng cụ hỗ trợ cho học tập cũng sẽ trở nên đắt đỏ, những thiết bị như máy vi tính hay phần mềm nghiên cứu, phòng thí nghiệm R&D.

Thao túng luật chơi: các tinh anh khi đạt được quyền lực chính trị thì cũng sẽ tìm cách tạo ra luật chơi để con cháu của họ hưởng đặc quyền ưu đãi hơn những người còn lại. Thời phong kiến xảy ra chế độ tập tước, khi mà con mặc nhiên được hưởng tước vị của cha ông mà bản thân không có công trạng gì. Thời buổi hiện nay vẫn có những luật chơi theo kiểu tương tự, như là ưu tiên gia đình chính sách, con nhà có công. Đặc biệt cuộc biểu tình ở Bangladesh cũng là do chính vấn đề này, khi mà đặt ra đặc quyền thi tuyển công chức cho một số nhóm con cháu người có công nhất định.

Bằng khảo chứng thực nghiệm đã thấy chế độ tinh anh trị rất khó duy trì qua ba thế hệ, và đặc biệt phức tạp khi xã hội đi qua giai đoạn vượt khó và bước vào giai đoạn tích lũy. Một chế độ tưởng như công bằng, đi tìm người tài cuối cùng lại tạo ra sự độc tài và mang đến đặc quyền cho những gia đình đã cạnh tranh thành công trong cuộc đua tinh anh của thế hệ trước. Độc tài thì luôn đi kèm lợi ích nhóm, khoét sâu mâu thuẫn xã hội, phân chia giai tầng xã hội, rồi từ đó trở nên cứng nhắc, khó thay đổi khi những gia đình tinh anh chỉ cố gắng bám trụ đặc quyền của mình. Cuối cùng xảy ra bạo loạn, hoặc khởi nghĩa, hoặc cách mạng - tùy theo cách gọi của mỗi người - nhưng tựu chung lại ván cờ được xóa đi chơi lại từ đầu.

Nhưng không phải là không có liều thuốc cho cơn bệnh này, và thuốc trị được tác dụng phụ của chế độ tinh anh trị chính là NỀN DÂN CHỦ.

Chế độ tinh anh trị hoạt động như một phễu lọc, chỉ những gì tốt nhất được chắt lọc ra và sử dụng. Như vậy thì mặc nhiên mọi tinh anh trong mọi xã hội tại mọi thời điểm đều luôn là thiểu số của dân số. Một khi thiểu số dẫn dắt xã hội thì việc tạo ra độc tài, khoét sâu khoảng cách giàu nghèo là sự kiện có tính quy luật không thể tránh khỏi. Và để đặc trị căn bệnh có tính quy luật này, nền dân chủ được tạo ra để tước bỏ quyền lực của nhóm thiểu số đó, đem trả lại vào tay quần chúng nhằm tái công bằng luật chơi. Không cắt bỏ chế độ tinh anh, không trù dập người tài nhưng cũng không để họ hưởng đặc quyền không thể chạm tới, một công thức hiệu quả đáng gờm được đặt ra:

Tinh anh trong nền kinh tế: nền kinh tế có cách vận hành rất giống chọn lọc tự nhiên, nơi mà chỉ những người cạnh tranh và sinh tồn giỏi nhất mới tồn tại được. Qua thời gian, nền kinh tế thị trường sẽ tạo ra các triệu phú và tỉ phú. Những người này sẽ dẫn dắt xã hội đi đến phồn vinh, dư thừa của cải, tạo công ăn việc làm, xây những công trình và kéo cả nền văn minh đi lên cùng với họ. Tài sản phải có tính thừa kế, nên những người này đương nhiên được quyền thừa kế phúc phần của họ cho con cháu và được hưởng một nền giáo dục trọng tinh anh.

Dân chủ trong nền chính trị: tuy nhiên, những người thành công trong việc kinh tài không nhất thiết phải xóa bỏ thứ luật chơi đã giúp họ đi lên từ nấc thang công bằng. Nền dân chủ đóng vai trò như chốt chặn ý đồ thao túng luật chơi của những thiểu số tinh anh. Một nền dân chủ đại diện cho số đông phải luôn đảm bảo luật chơi, dù ở bất kì thời điểm nào, phải tạo ra công bằng về cơ hội phát triển đồng đều nhất cho tất cả mọi người. Của cải theo thời gian sẽ bão hòa và có lứa tỉ phú đột phá mới lên, không giàu ba họ, không khó ba đời, nên việc để các tinh anh cạnh tranh kinh tế và quần chúng cạnh tranh chính trị là một liều thuốc hiệu quả.

Chủ nghĩa tư bản, chủ nghĩa xã hội, capitalism, socialism .... tất cả những khái niệm mà có chữ "chủ nghĩa" đứng trước trong tiếng Việt hay chữ "-ism" đứng sau trong tiếng Anh - thực chất đã đều trở nên lỗi thời. Quá tập trung vào tích lũy tư bản thì chỉ tạo ra sự phân hóa bất công cùng cực, còn quá điên cuồng phân chia của cải thì mọi bông hoa xuất sắc ngẩng lên đều bị đập bẹp xuống cho bằng những bông khác, để thỏa mãn lẽ công bằng. Kinh tài và quản chính đúng mực thời đại phải có sự biến hóa và biến tấu nhịp nhàng, lúc nào biết tận dụng công cụ nào, lúc thì chuyển sang công cụ khác. Quá nghiệp ngập và sa đà vào một thứ chủ nghĩa cứng nhắc cố định là triệt đường phát triển và triệt cả đường lùi. Lái một xã hội như lái con tàu, có ngày đi nhanh vì biển lặng, có ngày biết chậm lại vì thời tiết xấu; chứ không phải lúc nào cũng cắm mặt mà lái theo chủ nghĩa duy ý chí điên cuồng.

Nếu các bạn có điều kiện đi nhiều nơi để công tác kinh doanh thì có lẽ câu trả lời không khó. Nhưng để một người trong nước hiểu và có sự so sánh nhất quán là kỳ thực nan giải. Tôi cũng đã đi được nhiều quốc gia và học hỏi nhiều văn hóa kinh doanh các nước bạn, nên cũng xin mạn phép được nêu ra trải nghiệm của mình, mà bản thân tôi đã tự kiểm chứng. Xin các bạn nhớ rằng các quốc gia cũng có nơi nọ nơi kia, nhưng khi so sánh với các quốc gia thành công lớn về kinh doanh thì những điểm khác biệt có thể nhận thấy rõ:

Khi bạn kinh doanh ở Việt Nam, người ta để mặc bạn với một lời ngầm cảnh cáo "phải biết tuân thủ pháp luật". Và họ sẽ đứng ngoài chờ bạn vi phạm để rồi sau đó gặp bạn với án phạt. Họ là những thợ săn, dùng pháp luật như khẩu súng, chỉ chờ con mồi rơi vào bẫy. 

Khi bạn kinh doanh ở nước ngoài, người ta sẽ niềm nở bạn với một cuốn "hướng dẫn giúp bạn tuân thủ" kèm rất nhiều khuyến cáo, hỗ trợ và các dịch vụ tư vấn đi kèm. Họ là một người bạn đồng hành đích thực, dùng pháp luật như tấm bản đồ để giúp bạn đi đúng hướng. 

Công việc kinh doanh ở Việt Nam chỉ nhanh và tiện khi bạn chấp nhận sự hối lộ. Có rất nhiều công ty hiểu điều này nên chọn Việt Nam làm đích đến để hưởng rất nhiều dạng "ưu đãi ngầm". Nếu biết đi cửa sau, môi trường kinh doanh ở Việt Nam là vô cùng hấp dẫn. Một giấy phép có thể được cấp chỉ bằng một nửa thời gian so với nước khác trong khu vực. Một số hành vi không thể chấp nhận ở nước khác có thể được bỏ qua làm ngơ ở Việt Nam, ví dụ như xả thải ra môi trường. 

Văn hóa kinh doanh đi đêm như trên thu hút rất nhiều vốn đầu tư từ những quốc gia cũng có thói quen thiếu đứng đắn, đặc biệt là các nước khu vực Châu Á Thái Bình Dương, nổi bật nhất là Trung Quốc. Không phải doanh nghiệp nào của khu vực này cũng có thói kinh doanh đi đêm, nhưng rất nhiều trong số họ sẵn sàng làm việc đút lót không ngại ngần.

Khi bạn chơi với những doanh nghiệp như vậy thì người thua sau cùng luôn là đất nước. Họ là những kẻ chỉ biết lợi dụng kẽ hở và luồn lách, khi Việt Nam không còn ưu đãi cho họ thì họ sẽ khăn gói rời đi rất nhanh. Họ chỉ đến đây để tận dụng những thứ như người rẻ, đất rẻ, thuế rẻ, để rồi khi hết thì họ ra đi mà chẳng để lại công nghệ gì. Đặc biệt đừng bao giờ nghĩ rằng họ sẽ tự nguyện chuyển giao công nghệ cho Việt Nam, cũng không bao giờ có chuyện ép buộc được họ. 

Thậm chí còn tạo ra những dạng doanh nghiệp mà đích thực là tổ chức tội phạm. Ví dụ sống động nhất là Campuchia, một quốc gia với thói quen mời gọi đầu tư dễ dãi tới mức biến cả quốc gia thành ổ lừa đảo tội phạm và buôn người. 

Cuộc chiến chống tham nhũng kéo dài suốt nhiều thập kỷ nhưng tham nhũng thì vẫn sừng sững ở đó. Bởi vì vấn đề của tham nhũng đâu phải vì thiếu người biết nói chuyện đạo đức hay thiếu người trong sạch. Mà bởi vì cái văn hóa quản trị, cái lối sống làm việc, cái văn hóa tư duy của người Việt Nam đã luôn là mảnh đất màu mỡ cho tham nhũng. Tham nhũng là cỏ dại mọc trên mảnh đất này, dù bạn hàng ngày có dọn cỏ chăm chỉ tới đâu đi chăng nữa thì cỏ dại vẫn mọc lại xum xuê. Chỉ có cách duy nhất là xới lại mảnh đất, trồng hoa và cây cảnh tốt lành lại từ đầu thì chẳng ai một ai làm. 

Môi trường kinh doanh tại nước chúng ta đang xảy ra hiện thực đáng buồn. Trừng trị nghiêm khắc những người đàng hoàng phấn đấu và khen thưởng những kẻ xấu chỉ biết lợi dụng nhưng khéo luồn lách. 

Trái ngang khi kinh doanh và hay chỉ đơn giản là sống trong xã hội này, không một ai có thể thực sự tránh được tất cả các sai phạm. Một người tử tế cũng có lúc vô tình phạm luật giao thông, hay có những lúc tức giận mà nói những lời không hay. Khi kinh doanh thì còn dĩ nhiên hơn, bạn phải chạy ngược xuôi để đáp ứng các yêu cầu và tiêu chuẩn pháp lý thì làm sao tránh khỏi có lúc vướng vi phạm. 

Các bạn nhìn tập đoàn lớn như Google hay Meta cũng thường xuyên dính án phạt và kiện tụng ở khắp mọi nơi. Nhưng thực ra đó là cách làm đúng, các vi phạm cần được giải quyết bằng sự phạt tiền, chứ không phải là bỏ tù. Ở Việt Nam những thứ có thể chỉ cần phạt tiền ở nước ngoài thì lại biến thành án tù, làm chết đứng cả một doanh nghiệp và hủy hoại cuộc đời vô số người. Và rồi những người đó phải đau đớn hối lộ cho ngành công an để người thân của họ chẳng may bị án được nương tay và được sống cuộc đời giam cầm yên ổn. Một mô hình kinh doanh kinh khủng và thâm độc như vậy lại được tung hô là hi sinh bảo vệ an ninh quốc gia. 

Có bao giờ bạn tự hỏi vì sao những chức vụ chuyên về xử phạt như công an, thuế, hải quan ở Việt Nam luôn là những ngành giàu có nhất? Những nghề này tận dụng tối đa mô hình quản trị trên để kiếm lời, là cách họ sử dụng pháp luật làm công cụ để gây áp lực và từ đó tống tiền người vi phạm. Bất kỳ vi phạm nào dù là nhỏ nhất cũng sẽ được họ tận dụng triệt để để ép những nạn nhân của họ vào con đường phải hối lộ để mà sống yên thân. 

Số phận kinh tế của Việt Nam thực ra đã được định sẵn từ đầu. Khi nào con người Việt Nam trở nên mỏi mệt, khi giới trẻ Việt Nam trở nên chán chường thì cũng là lúc đà phát triển kinh tế của ta sẽ đình trệ. Một thể kỷ trì trệ, kẹt cứng trong làm thuê làm mướn, thu nhập trung bình là điều cực khó tránh khỏi. Suốt mấy ngàn năm lịch sử thì con đường xa nhất mà một chế độ gốc Việt đạt đến luôn là mức độ tầm trung, ở mức trung bình là hết lực, không bao giờ vươn tầm trở thành xuất sắc được. 

Để vươn xa và cao hơn nữa thì phải có mảnh đất tốt và sức bật tốt. ĐIều đó nghĩa là bản tánh con người phải thực sự tốt và trọng danh dự, yêu ngay thẳng và chính danh. Khi nào người dân chúng ta thực sự lên án cái thói khôn lỏi, ghét việc đi tìm mọi chiêu trò, bới các ngóc ngách trong mọi thứ để hòng tìm cách trục lợi tiểu nhân cho mình, thì lúc đó tôi sẽ đặt cược vào tương lai sáng lạng của dân tộc ta.

Công giáo và Tin lành là tôn giáo có tỉ lệ phát triển cao nhất tại Việt Nam. Trong tương lai chắc chắn trở thành thế lực tâm linh lớn nhất tại nơi đây. Nhiều bạn tranh cãi về vấn đề tôn giáo nhưng vẫn chưa hiểu hết vì sao tôn giáo lại trở nên hấp dẫn với người Việt Nam như thế.

Đạo Chúa đem lại một thứ mà con người Việt Nam từ ngày lập quốc chưa bao giờ đem lại cho nhau:

Một tình yêu thương vô điều kiện.

Dù bạn có là ai, có xuất thân từ đâu, có nghèo khổ hay thậm chí là tử tội, là tầng lớp dưới đáy xã hội hay kẻ bị ruồng bổ hay người bệnh sắp chết .... thì Chúa vẫn luôn yêu thương bạn vô điều kiện. Cái tâm thức về tình yêu vô điều kiện này có sức mạnh rất lớn. Lớn đến nỗi từ xưa tới nay đã có không biết bao nhiêu người sẵn sàng tử vì đạo, hi sinh cả mạng sống vì vị Chúa đã bất chấp mà yêu thương họ.

Thứ tình yêu vô điều kiện đó mạnh mẽ như thế nào thì hãy tưởng tượng đến tình yêu của cha mẹ dành cho con cái. Kể cả trong tự nhiên, có những cha mẹ sẽ không ngần ngại liều chết để bảo vệ con của mình.

Vấn đề với người Việt và cả người Trung cũng từ đây mà ra: Chưa bao giờ có một đức tin nào về tình yêu vô điều kiện cả, mà chỉ toàn là chèn ép nghĩa vụ con người.

Ngay cả tình yêu gốc rễ nhất của tạo hóa là tình yêu cha mẹ cũng bị hệ thống hóa thành Đạo Hiếu. Với những quốc gia theo Chúa, thì khái niệm Đạo Hiếu là một thứ xa lạ. Bởi vì với họ thì thứ tình yêu này là chất phác, giản đơn, tự nhiên, vốn có, chứ sao phải sách vở thành Đạo để làm gì.

Nhưng chính ở phía ta lại biến tấu nó thành Đạo và đi kèm với rất nhiều gánh nặng xen lẫn rắc rối. Không có con trai là có tội. Không có người nối dõi là có tội. Không để tang ba năm là có tội. Có thể thời bây giờ các bạn không tin nhưng cứ thử nghiên cứu xem, những việc đó chính là Đạo Hiếu suốt cả ngàn năm qua.

Đến ngay cả thứ tình yêu cha mẹ con cái thiêng liêng như thế mà cũng bị biến tấu thành hợp đồng nghĩa vụ dưới các mác gọi là Đạo. Thì những quan hệ khác trong xã hội sẽ còn thế nào. Quan hệ với vợ chồng thì sao, với hàng xóm bạn bè, của công dân với đất nước thì sao. Tất cả trở thành hợp đồng có tính chất lừa dối bất đối xứng, lợi ích hoàn toàn nghiêng về một bên và nghĩa vụ bất lợi thuộc về bên khác.

Vì cái mà ta trân trọng gọi là Đạo nên cha mẹ có thể kỳ thị người con gái vì nó không thể nối dõi. Có thể hành hạ người con trai vì nó không có tài. Có thể hô hào cả xã hội đấu tố con mình vì nó không sống theo cách mình uốn nắn. Và vợ chồng có thể ruồng bỏ nhau khi người còn lại không còn sắc đẹp trong mắt mình, hay không còn chu cấp được cho mình nữa.

Còn tình yêu vô điều kiện tuy là vô điều kiện, nhưng con người lại sẵn sàng đem cái chết ra trao trả để được hưởng một chút thứ tình yêu đó. Trong một xã hội nơi ai cũng ruồng bỏ mình, hoặc coi mình là công cụ, hoặc phải đánh đổi để có được chút tình cảm, thì vị Chúa đến và nói rằng họ vẫn được yêu thương dù cho họ có là gì đi chăng nữa. Như vậy là đủ để con người sẵn sàng chết vì Chúa đó.

Nhưng các bạn nghĩ mà xem, đâu cần phải theo Đạo Chúa để có thể biết đươc thứ tình yêu vô điều kiện nhiệm màu đó? Hãy bắt đầu bằng chính bạn xem sao. Hãy yêu thương bố mẹ của bạn vì họ đã luôn như vậy, bất chấp những sai lầm và khiếm khuyết của họ. Hãy yêu thương vô điều kiện con cái của mình vì chúng được sinh ra như vậy, chứ không phải vì chúng có thể trở thành tài nhân hay có phẩm chất theo ý muốn của mình. Hãy yêu thương vợ chồng của bạn vì con người họ là như vậy, không phải vì sắc đẹp hay của cải của họ.

Một tình yêu vô điều kiện thực sự không cần các điều khoản như một hợp đồng, cũng không hết yêu vì không được báo đáp, càng không chuyển thành căm ghét khi tình yêu không được đền trả. Nó vĩ đại vì thực sự bản chất nó chính là vĩ đại.

Các bạn trẻ có muốn phá vỡ lời nguyền suốt cả ngàn năm không? Có muốn bắt đầu từ chính các bạn không?

Khi một siêu cường rút khỏi vị trí thống trị thì điều tiếp đến không phải hòa bình mà chính là hỗn loạn. Tất cả những hiện tượng quá khứ đều có mẫu số chung như trên ứng với các triều đại Trung Quốc cổ, La Mã, Thổ Nhĩ Kỳ, Mông Cổ, Anh Quốc .v.v

Chính quyền Trung Quốc tuy cạnh tranh gay gắt với Mỹ nhưng thực chất không muốn thế chỗ việc duy trì trật tự thế giới. Thứ nhất, việc tự thân duy trì trật tự thế giới là vô cùng tốn kém và khó khăn. Thứ hai, một trật tự do Mỹ duy trì tạo nên sự thịnh vượng không thế chối cãi mà chính Trung Quốc được hưởng lợi lớn. Mục đích chính của Trung Quốc là Mỹ phải thừa nhận vùng ảnh hưởng của họ ở Châu Á, đặc biệt là với vấn đề Biển Đông và Đài Loan.

Suy đoán rằng thế giới tương lai sẽ chia thành 3 thế lực ảnh hưởng chính:

1. Trục Liên Bang: Do Mỹ đứng đầu với vùng ảnh hưởng toàn bộ Châu Mỹ và phần lớn các đại dương. Số phận của Cuba sẽ sớm bị định đoạt. Vùng Nam Mỹ sẽ sớm đi vào quỹ đạo kiểm soát.
2. Trục Chuyên Chế: Tùy vào sự hợp tác giữa Nga và Trung Quốc, phần lớn khu vực Đông Á sẽ hình thành một khu vực nhà nước chuyên chế do các nhóm hoặc cá nhân có quyền lãnh đạo tối cao dẫn đầu.
3. Trục Liên Minh: Châu Âu sẽ hình thành một trục liên minh với cơ chế hợp tác lỏng lẻo, nhưng đồng thời giữ vững được tinh thần đa dạng, độc lập thuần túy nhất.

Các vùng cạnh tranh ảnh hưởng giữa 3 trục

1. Ấn Độ: là một cường quốc nhưng không tạo được phạm vi ảnh hưởng lớn như 3 trục trên. Nước này sẽ ngả theo các phía tùy theo lợi ích và giữ được phần lớn sự độc lập.
2. Đông Nam Á: vùng kém phát triển sẽ nhiều khả năng bị ảnh hưởng của Trục Chuyên Chế lấn át. Các quốc gia trong khu vực đều đang có xu hướng trở nên chuyên chế hơn dân chủ, phạm vi thương mại của Trung Quốc lên khu vực này rất đồ sộ.
3. Trung Đông: lâu dài chìm trong bất ổn vì nghiện ngập tôn giáo. Nhà nước Israel tại vị trí này là chốt chặn tiền phương vững chãi cho Trục Liên Bang. Cuộc chiến Iran sẽ góp phần định hình tương lai khu vực này, nhưng không thể xóa bỏ vị thế của Israel tại đây. Sự quyết định của Thổ Nhĩ Kỳ và Ả Rập Saudi sẽ xác lập vị thế của khu vực này.
4. Châu Phi: cũng như Trung Đông nhưng ngoài vấn đề tôn giáo thì còn thêm vấn đề chủng tộc. Việc tạo vùng ảnh hưởng lên Châu Phi tốn quá nhiều chi phí so với lợi ích gặt hái được, nhưng cũng không khiến các Trục từ bỏ. Nigeria và Nam Phi sẽ quyết định hướng đi tại khu vực này.
5. Triều Tiên, Đài Loan, và Nhật Bản: Triều Tiên đã bị chia đôi ảnh hưởng từ sớm, kịch bản cao nhất là Bắc Hàn sẽ sớm rơi vào khủng hoảng vì suy giảm dân số nghiêm trọng, đồng thời tồn tại mối nguy về vị trí người kế thừa lãnh đạo. Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan đóng vai trò giống Israel là tiền đồn vững chãi của Trục Liên Bang để gia cố vị thế trên Thái Bình Dương.
6. Đông Âu: trong lịch sử là vùng ảnh hưởng của Liên Xô đối trọng với Tây Âu do Hoa Kỳ dẫn dắt. Liên Xô đã biến mất, Nga bị triệt tiêu ở Ukraine, Mỹ cũng muốn thoái lui thì vùng này sẽ sớm nằm trong vùng kiểm soát của Trục Liên Minh.
7. Nga: một siêu cường quá khứ có thể bị suy thoái đến mức trở thành vùng bị ảnh hưởng. Số phận của Nga phụ thuộc vào lựa chọn của họ, ngả theo Trục Liên Minh hoặc Trục Chuyên Chế. Là một cường quốc hạt nhân, nhưng lại bất ổn chính trị, kinh tế yếu kém, cư dân suy thoái, mà đồng thời phải quản lý một lãnh thổ quá lớn giữa Âu & Á kèm với tài nguyên dồn dào. Nga là một quốc gia sớm muộn sẽ phải chọn phe.
8. Bắc Cực & Nam Cực: đặc biệt là Bắc Cực vì gần phạm vi kiểm soát của Nga, Mỹ và Châu Âu. Một Trục Chuyên Chế do Trung Quốc dẫn đầu mà không có Nga đồng hành thì chắc chắn mất phần ảnh hưởng tại đây vào tay Trục Liên Minh và Trục Liên Bang. Nam Cực thì quá khắc nghiệt nên vẫn trong giai đoạn thi đua khai phá.
9. Không gian vũ trụ: vẫn đang trong thời kỳ phát triển và khai phá, cũng thi đua gay gắt như với Nam Cực. Nhưng bất kể hiện thực hóa vào giai đoạn nào thì chế độ tổ chức của nhân loai vẫn không thay đổi, không gian cũng sẽ bị xé thành từng vùng ảnh hưởng khác nhau.

Kịch bản Việt Nam

Theo kịch bản trên thì Việt Nam sẽ trở thành một bộ phận của Trục Chuyên Chế. Hiện tại cũng đã khẳng định rằng Việt Nam ngả theo Trung Quốc về mặt an ninh chính trị, thể hiện qua các cuộc họp cấp cao và mua sắm thiết bị giám sát internet của Trung Quốc. Về mặt an ninh năng lượng, Việt Nam đã phải ngả về Nga cho dầu mỏ, khí đốt và gần đây là nhà máy điện nguyên tử.

Một lầm tưởng lớn trong đầu người dân Việt Nam và cả thế giới rằng đây là đất nước không chọn phe. Thực ra nước này đã chọn phe từ lâu, giới lãnh đạo chỉ đang cố tỏ ra trung lập để hút lợi nhuận tối đa từ mọi phía. Nếu xảy ra thời khắc quyết định dồn ép, thì Việt Nam sẽ không do dự đứng về phía Trung Quốc.

Việt Nam có vị thế phong tỏa Biển Đông cũng như Iran phong tỏa eo biển Hormuz, nhưng Trung Quốc thì có thể dùng biện pháp tiêu cực hơn Mỹ vì họ không ngại dư luận trong nước và thế giới. Một cuộc chiến ngay cửa ngõ như vậy sẽ không bao giờ được chấp nhận, nên con đường chính trị của Việt Nam là phải đi vào vùng ảnh hưởng của một Trục Chuyên Chế. Hoàng Sa và Trường Sa coi như đã mất, nếu trở thành tiền đồn hải phận quốc tế là viễn cảnh tốt nhất.

Việc đi theo Trung Quốc vừa là khớp về mặt chủng tộc, mặt văn hóa, mặt chính trị, mặt địa lý và cả mặt tâm lý con người khi đặc tính người dân khu vực này dễ dàng chấp thuận một nền chính trị chuyên chế.

Sẽ không có kỷ nguyên vàng son nào xảy ra cho Việt Nam cả, tương lai sẽ là kỷ nguyên xung đột. Những nơi đã có kỷ nguyên vàng son là do tận dụng quá trình an ninh lâu dài được duy trì bởi sự thống trị của Mỹ, một nền pháp luật toàn cầu vững mạnh, những tổ chức quốc tế uy tín, những cam kết hợp tác đáng tin cậy. Bối cảnh đó tạo ra sự thuận lợi để phát triển một kỷ nguyên vàng son, nhưng điều đó nay đã chấm dứt, là quy luật tất yếu trong một chu kỳ.

Phương án của một người Việt Nam

Mặc dù một thể chế đưa ra quyết sách cho đất nước, nhưng một cá nhân thì không nhất thiết phải đồng tình. Con người có thể bỏ phiếu bằng tay thông qua lá phiếu hay bạo lực, nhưng cũng có thể đơn giản là bỏ phiếu bằng chân với quyết định rời đi.

Nhưng không được tự tin rằng việc bỏ phiếu bằng chân sẽ được duy trì mãi mãi. Các lãnh đạo chuyên chế hiểu rõ sự bất mãn của người dân, và họ thường lo lắng việc người dân bỏ đi hơn là làm loạn. Ngay trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh, việc vượt biên khỏi Màn Sắt ở Đông Âu là sự mạo hiểm thường xuyên dẫn đến cái chết. Không gì đảm bảo rằng việc tự do đi lại sẽ được duy trì mãi mãi.

Quyết định khôn ngoan là quyết định đúng thời điểm. Một người Việt Nam chọn đi hay ở là quyền của người đó. Chọn đứng về Trục nào phù hơp với niềm tin của người đó chính là quyết định đúng đắn nhất. Không nhất thiết phải bám víu lấy nơi mình sinh ra vì những luận điệu đòi hỏi sự yêu nước, trung thành, hi sinh vô điều kiện mà ai cũng bị nhồi nhét vào đầu. Đất nước là một tập thể gồm toàn những người mà bạn không hề quen biết, đôi khi còn là những kẻ sẵn sàng làm hại bạn. Chỉ có điểm chung duy nhất về văn hóa sống vì không gian tồn tại sát cạnh nhau. Sự thật đơn thuần chỉ có vậy.

Đòi hỏi sự tận trung vô điều kiện với những người mình không hề quen biết là điều lố bịch. Chính vì vậy mà những khái niệm mang tính tập thể như yêu nước, dân tộc được tạo ra để ngụy trang cho sự vô lý đó. Thông thường, chỉ vì sự yêu nước mà có hàng triệu người phải chết để đổi lấy đặc quyền cho một nhóm người nhỏ, những người không chịu hi sinh mà lại hưởng lợi cuối cùng. Không khó để nhận ra và vạch mặt những niềm tin mang vẻ ngoài cao đẹp nhưng khập khiễng bên trong.

Tổ tiên ta hàng ngàn thế hệ trước đã luôn rời đi để mà tìm tự do. Con người muốn được sống thì phải sẵn sàng bỏ lại tất cả để mà đi. Cũng vì chân lý đó mà con người đã đặt chân và thống trị mọi ngóc ngách của hành tinh. Giờ đã đến lúc các bạn cũng phải đi, phải được quyền bỏ phiếu bằng chân, được tự quyết số phận của mình. Hành trình nào cũng gian khổ, nhưng ngàn thế hệ nhân loại dõi theo bạn.

Không có gì sai khi quyết định rời đi, mà thậm chí còn là khôn ngoan. Có thể các bạn đang ở thời điểm quan trọng nhất để quyết trước khi quá muộn. Hành động của bạn hôm nay có thể sẽ định hình tương lai cho hậu duệ của bạn sau này.

Các bạn trẻ đã nghe chuyện Ngộ Không có 72 phép thần thông rồi đúng không. Tôi lâu năm va chạm thì cũng thành tinh, học được 74 phép cho mình để mà sống ở xã hội này.

Các bạn đừng đọc xong để làm việc xấu, mà chỉ cần biết có người đang dùng thuật đối với mình là được. Chỉ khi thật sự khốn cùng mới dùng, nhưng cũng phải nhớ là mình đang làm việc chẳng tử tế gì.

Xin mời .

# Khi cần bảo vệ vị trí

1. Không đào tạo cấp dưới quá giỏi để tránh bị thay thế.
2. Giữ thông tin mập mờ để duy trì quyền lực.
3. Cố tình làm quy trình rối rắm để người khác phải phụ thuộc mình.
4. Thấy người mới có năng lực thì âm thầm cô lập.
5. Chỉ giao việc khó nhưng không giao quyền.
6. Khi cấp dưới làm tốt thì nói “nhờ tập thể”.
7. Khi cấp dưới làm sai thì nói “tôi nhắc rồi”.
8. Bận bịu trên lịch quan trọng hơn là tạo ra kết quả thực tế.
9. Biến mọi công trạng thành thành tích cá nhân, mọi thất bại thành lỗi hệ thống.
10. Giữ độc quyền các mối quan hệ quan trọng để duy trì vị thế.
11. Không chia sẻ kiến thức để bảo vệ lợi thế cạnh tranh.
12. Ưu tiên người biết vâng lời hơn người có năng lực.

# Khi cần lấy lòng cấp trên

1. Không cần hiệu quả, chỉ cần có báo cáo đẹp.
2. Chú tâm trình diễn hơn thực chất.
3. Họp thật nhiều để tạo cảm giác bận rộn.
4. Không nên làm việc nhanh và hiệu quả, phải cố làm lâu để tỏ ra bận rộn.
5. Biến ý kiến cấp trên thành chân lý cho mọi người.
6. Đoán ý cấp trên trước cả khi cấp trên nói.
7. Cấp trên kể chuyện dở cũng phải cố vỗ tay mà cười.
8. Nếu chính sách thất bại thì đổ cho khâu thực hiện.

# Khi cần giữ hình tượng và gây ảnh hưởng

1. Làm từ thiện công khai nhưng kiếm chác kín đáo.
2. Online đạo đức, offline thực dụng.
3. Chịu khó tham gia hoạt động chụp hình tập thể.
4. Quan tâm ai đứng cạnh mình trong ảnh hơn là ai cùng làm việc với mình.
5. Quan tâm đến danh tiếng hơn năng lực thật.
6. Tỏ vẻ khiêm tốn để dễ được khen.
7. Chỉ nhận lỗi kiểu “nếu ai cảm thấy bị tổn thương”.
8. Chỉ xuất hiện khi có cơ hội được ghi nhận.
9. Tập trung nói chuyện đạo đức thay vì làm việc đạo đức.
10. Kết bạn với người có giá trị sử dụng, không cần người có giá trị nhân phẩm.

# Khi làm việc nhóm

1. CC email mọi lúc mọi nơi.
2. Khi thành công thì “team effort”.
3. Khi thất bại thì tìm “thằng chịu trận”.
4. Tránh làm người đưa ra quyết định để khỏi chịu trách nhiệm.
5. Việc có rủi ro thì đẩy cho người khác ký.
6. Khi cần tranh công thì xông xáo vào lúc gần hoàn thiện để ghi danh.
7. Soi mói sản phẩm của người khác để vạch lỗi nhằm nâng cao vị thế bản thân.

# Khi họp hành

1. Chỉ phát biểu sau khi biết ý kiến nào đang chiếm ưu thế.
2. Nói dài và nói nhiều để tạo cảm giác sâu sắc.
3. Đặt các câu hỏi không để tìm hiểu mà nhằm thể hiện bản thân.
4. Họp không phải để tìm giải pháp mà để tìm cơ hội nịnh ý cấp trên.

# Trong môi trường học tập

1. Học để thi chứ không cần học để hiểu.
2. Hiểu ý các thầy cô thì quan trọng hơn là hiểu bài.
3. Đăng ký học thêm và đút tiền đều đặn là xong 95% việc học.
4. Muốn qua môn thì chơi với hội đầu to mắt cận.
5. Muốn thị uy thì chơi với hội du côn.
6. Muốn nâng cao hình ảnh thì chơi với hội có vẻ ngoài đẹp.
7. Chơi với hội con quan chức và nhà giàu để sử dụng sau này, nhưng không được quá công khai.

# Khi tranh luận

1. Đừng trả lời trọng tâm mà hãy lái sang chuyện khác.
2. Hết lý thì dùng giọng điệu.
3. Hết dữ kiện thì dùng đạo đức.
4. Hết đạo đức thì dùng quan hệ.
5. Hết quan hệ thì dùng tuổi tác.
6. Hết tất cả thì bảo “ở đây phải thế”.
7. Không phản biện nổi thì đấu tố bên kia đang xúc phạm cá nhân.
8. Nhét chữ vào mồm người khác, lái ý của người khác sang hướng xấu.
9. Bằng mọi giá phải đóng vai nạn nhân.
10. Phải chủ động lu loa thật nhanh và thật nhiều để làm người khác chóng mặt.
11. Nếu không đổ lỗi được cho người khác thì đổ lỗi cho tập thể hoặc hiện tượng xã hội.
12. Nhớ kỹ lỗi sai cũ của người khác, khi bị chỉ trích thì lôi chuyện cũ của người đó ra đáp trả.
13. Nếu đối phương lớn tuổi thì bảo là cậy bề trên, quyền thế để ức hiếp kẻ yếu.
14. Nếu đối phương ít tuổi thì bảo là non xanh, thiếu kinh nghiệm, không lễ độ.

# Khi sinh tồn nơi doanh nghiệp hay quan trường

1. Sai nhỏ của dân thường thì xử nghiêm để làm gương.
2. Sai lớn của người có quyền thì rút kinh nghiệm.
3. Nếu ta đúng thì yêu cầu các bên phải tuân thủ nghiêm pháp luật.
4. Nếu ta sai thì yêu cầu các bên phải linh động, tình cảm, không máy móc.
5. Khi bị phê bình thì nhấn mạnh đối phương đang phản ứng quá đà và có âm mưu xấu.
6. Tránh chuyện nói luật, ưu tiên nói về tình cảm con người.
7. Muốn công khai làm sai thì phải thể hiện mình chơi thân với người có quyền.
8. Biến điều có lợi cho mình thành nguyên tắc, biến điều bất lợi cho mình thành ngoại lệ.
9. Khi không thể thắng bằng năng lực, hãy thắng bằng vị thế.
10. Trách nhiệm thì phân bổ xuống dưới, còn công trạng thì tổng hợp lên trên.
11. Minh bạch là điều nên áp dụng với người khác, trừ bản thân mình ra.
12. Thành công thì chứng minh mình đúng, thất bại thì chứng minh hoàn cảnh khó khăn.

HẾT. Cám ơn các bạn đã đọc.

Nhiều bạn trẻ hưởng ứng việc nằm thẳng, có người thì phản đối rất tiêu cực. Chuyện này rất đỗi bình thường, nhưng các bạn hãy hiểu rằng đặc quyền để được nằm thẳng là sự giải phóng mà chưa từng có tiền lệ trước đây. 

Xã hội phương Đông từ xưa đến nay coi dân chúng là vật hi sinh, là nhiên liệu để phục vụ cho hệ thống chính quyền. Là những đối tượng phải hiến dâng tất cả mạng sống, tất cả gia sản của mình mà đổi lại không được phép đòi hỏi gì. Nếu đòi hỏi thì là bất trung, bất nghĩa, bất hiếu, phản động. 

Nếu các bạn để ý thì đến tận bây giờ làng xã vẫn gọi con trai là "đinh" (丁). Người con trai nào đến tuổi trưởng thành thì gọi là một suất đinh, và sẽ được chế biến thành nhiên liệu để phục vụ hệ thống công quyền:

Nộp thuế thân: Khoản thuế đánh trực tiếp trên mỗi đầu người nam giới trưởng thành.
Đi phu (Dân công): Tham gia lao động công ích như đắp đê, xây thành, đào kênh hoặc sửa đường cho làng và triều đình.
Đi lính (Binh dịch): Gia nhập quân đội khi triều đình có lệnh tuyển quân hoặc khi có chiến tranh. 

Nhà nào hay làng nào mà không cung cấp đủ số đinh cho triều đình thì phạt rất nặng. Ngày xưa sinh đẻ được nhiều con trai thì coi như có phúc, thực ra là do thoát được gánh nặng xã hội vì chu cấp đủ số nô lệ nên cả nhà được an thân. 

Chuyện kể ngày xưa vua Quang Trung tuyển quân đại phá Thanh, ngài ta đâu có vận động kêu gọi gì đâu. Các tướng lĩnh của ngài đến từng khu, đứng trên đồi cao, đếm được bao nhiêu nhà thì bắt phải giao đủ số đinh để đi đánh nhau. Không giao đủ thì có khi phải chết cả nhà, nên ai mà dám không đi, thậm chí người già và đàn bà còn phải cố đi bù cho đủ. 

Đánh xong rồi ngài bỏ mặc để họ tự tìm đường về quê. Biết bao nhiêu người đã phải chết trên đường đi rồi đường về, chưa kể chết lúc đánh nhau. Thế rồi chiến công phá quân Thanh có thuộc về họ không? Hay là thuộc về cá nhân vua Quang Trung? Những người chết ai vinh danh và ai khóc cho họ?

Liệu các bạn có muốn chịu số phận bất hạnh như vậy chỉ để đổi lại cái danh yêu nước không?
Tuy xã hội ta là một chế độ phụ hệ, trọng nam khinh nữ nhưng có thực sự bao giờ người con trai hết khổ chưa? 

Nhà nước hiện đại không còn sử dụng biện pháp nô lệ trá hình như trên được nữa. Không phải vì họ không muốn mà vì họ không thể. Các bạn trẻ hãy chú ý sự nực cười ở đây, bên Tây họ thừa nhận và gọi đó là chế độ phục dịch nô lệ, còn phương Đông thì gọi đó là hi sinh yêu nước ?! Cho nên bây giờ phải biến tấu theo một cách rất tinh vi.

Thuế thân bị chia nhỏ thành hàng ngàn thứ thuế phí khác nhau, đến mức không thể sống mà không nộp một thứ gì đó.
Đi phu thì trở thành tình nguyện lao động giá rẻ bán sức để phục vụ xây dựng đất nước. 
Đi lính thì trở thành nghĩa vụ quân sự bắt buộc. 

Nếu có một sự giải phóng nào thì quả thật chỉ có nằm thẳng, chỉ lao động sao cho đủ sống bản thân là được. Thực sự là một đặc quyền của thế giới tự do mà chỉ thời hiện đại bây giờ mới cung cấp được cho các bạn. Đấy chính là quyền mưu cầu hạnh phúc. 

Các bạn trẻ hãy thử nghĩ mà xem. Khi lao động thì thành quả bạn hưởng, không lao động thì bạn không có thành quả. Vậy thì nằm thẳng hay không hoàn toàn là chuyện cá nhân, cớ sao người khác lại phải quan tâm? Hay là vì họ có hưởng phần nào đó từ sự lao động của bạn, nên họ thấy bị mất phần? Đúng là như thế.

Hệ thống cần người lao động để đóng thuế, đóng an sinh xã hội.
Người già cần người trẻ lao động để tiền lương hưu mà họ hưởng có người đóng. 
Phụ nữ cần người đàn ông lao động để chu cấp cho họ.
Doanh nhân cần lao động cạnh tranh lẫn nhau để họ thoải mái tuyển lựa hàng rẻ.
Thầy giáo cần người lao động để họ còn có cái mà dạy.
Bác sĩ cần người lao động để còn có người kiệt sức cho họ khám.
...........và còn những ai nữa ?.......................

Họ sợ mất quyền lợi của cá nhân họ, nhưng lại trốn sau những giá trị cao đẹp để sỉ nhục các bạn? Họ là cái gì mà dám ngăn cản quyền mưu cầu hạnh phúc của các bạn.

Thay vì cúi đầu để bày tỏ lòng tôn kính, sự biết ơn vô bờ với những gì mà người lao động hi sinh, thì họ lại ngạo nghễ cho rằng đó là nghĩa vụ, là phải như thế, là biết sống, là yêu nước ?!

Các bạn trẻ, đừng bao giờ đánh đổi quyền mưu cầu hạnh phúc của các bạn vì bất kì điều gì, thứ gì hay bất kì ai. Đừng để ai lừa đảo để rồi nô dịch hóa chính cuộc sống của mình. Cho đến khi xã hội ngừng giả dối, cho đến khi họ phải trở nên biết lễ độ, thì cứ việc nằm thẳng và ngẩng cao đầu nếu đó là con đường bạn chọn.

Vừa rồi tôi thấy phong trào nằm thẳng diễn ra ở Trung Quốc và nay cũng đã lan truyền đến Việt Nam. Tôi chỉ muốn nhắn với các bạn, các em rằng điều này không có gì sai cả.

Tôi cũng đã từng đi năm châu bốn bể, kết giao với vô số người từ mọi quốc gia. Hiện tượng này xẩy ra ở hầu hết các nước phát triển. Nhật họ gọi là hikkikomori, bên Mỹ cũng nói rất nhiều về quiet quitting hay rat race.

Nhưng mấy chuyện đó chưa bao giờ trở thành một vấn nạn ở tầm cỡ quốc gia như Trung Quốc cả. Bởi vì có một sự khác biệt chính, mà các bạn trẻ có biết nằm ở đâu không?

Ở phương Tây, hệ thống coi con người là mục tiêu phục vụ.

Ở phương Đông, con người bị coi là nhiên liệu phục vụ cho hệ thống.

Các bạn trẻ hãy suy nghĩ mà xem, các quốc gia phương Đông chưa bao giờ ngừng đòi hỏi con người phải hi sinh vì đại cục. Thời chiến họ yêu cầu người dân phải hi sinh trên chiến trường, thời bình họ lại yêu cầu mọi người phải hi sinh nhà cửa để làm dự án xây dựng. Họ không bao giờ ngừng được việc luôn mồm đòi hỏi hi sinh, hi sinh, hi sinh, cống hiến, cống hiến, cống hiến, phục vụ, phục vụ, phục vụ.

Nhưng thực ra, trong lợi ích chung thì thường đính kèm lợi ích một nhóm người nhỏ.

Các bạn trẻ nếu không nắm rõ điều này thì bạn sẽ không bao giờ làm chủ được cuộc chơi ở một xã hội phương Đông. Nếu như bạn bị lừa rằng phải phấn đấu phục dịch cả đời thì bạn sẽ sớm bị kiệt sức trong sự uất ức. Bạn chỉ tốn thời gian công sức phục vụ lợi ích dòng tộc, làng xã, chính quyền. Mà nếu lên tiếng yêu cầu quyền lợi xứng đáng thì lại bị lên án là bất hiếu, bất nghĩa và phản động ?!

Xã hội bây giờ không thể cưỡng ép con người làm nhiên liệu phục vụ hệ thống như xưa, vì chế độ nô lệ hay lao dịch đã bị đào thải từ lâu. Để con người tiếp tục làm nhiên liệu thì phải có cách lừa phỉnh sao cho con người tự nguyện làm việc đó.

Hệ thống giáo dục phương Đông vì thế mà luôn lẩn tránh giáo dục về bản ngã tự do cá nhân mỗi người, mà luôn đặt nặng trách nhiệm đối với xã hội, với cộng đồng và một nền xã hội chủ nghĩa. Tất cả những đứa trẻ sinh ra ở phương Đông đều rơi vào định mệnh bị huấn luyện trở thành một cục pin năng lượng tự nguyện, mà lại không hề biết việc đó.

việc Giáo dục một người có ích xã hội nay trở thành việc Huấn luyện một cục pin phục vụ hệ thống.

Các bạn trẻ hãy nhớ rằng cuộc đời là tài sản của các bạn, không ai có quyền bảo bạn phải sống thế nào cả. Các bạn được sinh ra ở thời rất tự do, mà nếu bạn đánh mất tự do thì chỉ là vì bạn tình nguyện bị lừa từ trong khối óc. Hãy dũng cảm lên và sống một cuộc đời mình muốn.