u/WillemWalrus

In het boeiende boek ‘Groningen 1940-1945’ van Jan A. Niemeijer las ik onlangs op pagina 58 een citaat van de zeer wrede SS- en politiechef Hans Albin Rauter. Naar aanleiding van de april-meistakingen in 1943, die ook in Groningen plaatsvonden, verklaarde hij later: “Het komt er in dergelijke gevallen niet zozeer op aan dat de juiste man wordt neergeschoten, het komt er eerder op aan dat er op het juiste moment doden vallen.”
U moet weten dat Rauter medeverantwoordelijk was voor de deportatie van Nederlandse joden.

Twee dagen later, op 17 augustus, las ik in de NOS-app dat de (Joodse) extreemrechtse Israëlische minister Ben-Gvir heeft opgeroepen om iedere dag 30 tot 40 Palestijnen in Gaza te vermoorden. “Ik vind dat er gerichte liquidaties in Gaza moeten worden uitgevoerd, waarbij er elke nacht 30 tot 40 mensen worden uitgeschakeld”, zei Ben-Gvir in de podcast van Braslavski. “Niet alleen degenen die een directe bedreiging vormen. Er zijn daar mensen die het leven niet waard zijn. Ze zouden niet moeten leven. Het zijn niet eens mensen”, zei hij.

Verder commentaar overbodig…

Deze foto van de Martinitoren maakte ik op 16 februari 2016. De toren wordt gespiegeld in een van de ruiten van het Waagstraatcomplex van Adolfo Natalini, op de Grote Markt.

De foto werd dus niet gemaakt om 8:40 uur maar om 15:20 uur.

In de stoep voor Hermanstraat 47 in Groningen zit een gedenktegeltje dat herinnert aan Simon Frankruijter, die op dat adres woonde. Frankruijter, die op 8 september 1890 in Groningen geboren werd, werd op 1 mei 1943 door de Duitsers gearresteerd, nadat hij als melkloper had meegedaan aan de april-meistakingen van dat jaar. De ironie wil dat hij geheel vrijwillig aan zijn arrestatie meewerkte; toen de Grüne Polizei voor de deur van Hermanstraat 47 stond, was hij namelijk niet thuis. Daarom ging hij zelf maar even naar het Scholtenshuis op de Grote Markt, omdat hij dacht dat hij alleen maar iets hoefde te ondertekenen. Hij werd echter meteen gevangen genomen, en in de nacht van 1 op 2 mei veroordeeld tot tien jaar tuchthuis.

Op 19 mei werd Simon Frankruijter samen met andere gevangenen naar Vught gestuurd. Toen hij op het hoofdstation van Groningen zijn dochters Sien, Truus en Lien zag staan, riep hij nog: “Laat je niet kisten!” Dat waren zijn laatste woorden aan zijn familie. In kamp Vught moest hij vliegtuigwrakken demonteren. Dat was zwaar werk, waardoor hij in de ziekenbarak van het kamp belandde.

In mei 1944 werd Simon Frankruijter, samen met 650 andere gevangenen, op transport naar kamp Dachau (bij München) gesteld, waar hij op 26 mei aankwam. Snel daarna werd hij naar het kamp Allach doorgestuurd, waar hij voor de Duitse oorlogsindustrie moest werken. De omstandigheden in dat kamp waren zeer zwaar: meer dan 500 van de 650 gevangenen, die samen met Frankruijter naar Dachau en Allach kwamen, overleden al snel aan tyfus. In december 1944 werd Simon Frankruijter zelf ook ziek, en kwam in de ziekenbarak van kamp Dachau terecht. Daar werden de zieken onder erbarmelijke omstandigheden gewoon aan hun lot overgelaten, en op 7 februari 1945 bezweek Frankruijter aan tyfus. Waarschijnlijk is hij kort na zijn overlijden in een massagraf op de Leitenberg bij Prittlbach, een half uurtje buiten München, begraven.

Op 18 december 1946 is het overlijden van Simon Frankruijter in de Burgerlijke Stand van de gemeente Groningen bijgeschreven. Hij staat ook op de Erelijst van de Gevallenen 1940 - 1945 vermeld.

Tot slot moet nog worden vermeld dat de familie Frankruijter sympathie koesterde voor de Joodse landgenoten, en een aantal Joden zelfs aan onderduikadressen had geholpen.

Bron: http://www.hetverhaalvangroningen.nl/verhalen/eigen-meester-niemands-knecht-simon-frankruijter-1890-2013-1945

Niet alleen in de Hermanstraat in De Hoogte, maar ook aan de Noorderspoorsingel is een Stolperstein (‘Struikelsteen’) in het trottoir aangebracht. Deze gedenksteen herinnert aan Marten Woudstra, die op 17 januari 1913 in Hoogezand wordt geboren. In de zomer van 1939 trouwt hij met de Duitse Hinriëtte Aissen, waarna zij op Noorderspoorsingel 27 gaan wonen. Spoedig daarna wordt hun zoon Reinder geboren.

Er is veel overeenkomst tussen het verhaal van Marten Woudstra en dat van Simon Frankruijter uit de Hermanstraat, want ook Marten is melkloper. (Marten is in de stad zelfs geliefd vanwege zijn karnemelksepap, oftewel soepenbrij.) En net als zijn collega Simon legt Marten tijdens de April-Meistaking van 1943 - gedurende anderhalve dag - het werk neer. Echter omdat Marten zich ook realiseert hoe belangrijk melk voor kleine kinderen is, blijft hij bij die gezinnen nog wel melk bezorgen.

Ook Marten wordt gearresteerd en berecht in het Scholtenshuis, dat vanaf 1 mei 08:00 uur tot 4 mei 14:30 uur dienstdoet als rechtbank. Hij wordt, evenals Frankruijter, veroordeeld tot tien jaar tuchthuis. Omdat zijn vrouw Hinriëtte van Duitse afkomst is, hoopt zij nog haar man in het Scholtenshuis vrij te kunnen praten. Maar in plaats daarvan wordt zij het mikpunt van pesterijen door SD’er Leenhoff. Na een aantal dagen gevangenschap wordt haar man, samen met vier Groningse collega’s, overgebracht naar het Huis van Bewaring aan de Hereweg. Tijdens zijn gevangenschap smokkelt een bewaarder voor Woudstra nog een briefje naar buiten met daarop zijn klantenlijst; de personen die nog melk moeten krijgen.

Weer een aantal dagen later, het is dan 19 mei, worden de Groningers overgebracht naar Kamp Vught. Daar kwam Marten zijn broer Otto tegen die hulp aan joodse onderduikers had verleend.

Bijna een jaar later, in mei 1944, worden de Groninger melkventers naar Allach getransporteerd, een subkamp van concentratiekamp Dachau. Hier vindt Marten in de leeftijd van 32 jaar op 31 januari 1945 de dood, waarschijnlijk als gevolg van vlektyfus. In één van de laatste brieven, die door een medegevangene in het Duits geschreven is, romantiseert hij nog over de toekomst:

“Ja Hennie [=Hinriëtte], wir sind jetzt wohl fern von hause, aber das gibt alles nichts, wenn ich wieder Heim komme muss ich sehen das ich wieder mit der Milch auf die Straße komme, denn du musst der Reinie sagen dass er dann seine Vater mit helfen soll weil er ist jetzt schön so groß geworden.“

Bron:
http://www.hetverhaalvangroningen.nl/verhalen/marten-woudstra.-een-willekeurig-slachtoffer-van-de-2018melkstakingen2019

http://www.hetverhaalvangroningen.nl/verhalen/de-april-meistakingen/marten-woudstra

De Cortinghpoort

In de late avond van 10 augustus 2024 maakte ik met mijn mobieltje (destijds iPhone 15 Pro Max) deze foto van de Cortinghpoort, die toegang geeft tot de wijk De Hoogte in Groningen.

De wijk De Hoogte is ontworpen door directeur gemeentewerken J.A. Mulock Houwer (1857-1933), die zich liet inspireren door zowel de tuindorpgedachte als de geschiedenis van het gebied. In de Middeleeuwen stond hier namelijk een burcht of steenhuis, waar leden van de vooraanstaande familie Cortingh woonden. De poort en de Cortinghstraat zijn dus naar deze familie vernoemd. Bij het bouwklaar maken van het terrein ontdekte men in februari 1919 de fundamenten van dit Cortinghhuis, dat op een iets hoger gelegen gebied in de bocht van de Hunze-loop was gebouwd. Vandaar dus de wijknaam De Hoogte.

Mulock Houwers opzet van een kasteel komt ook tot uitdrukking in de buitenste huizen (Bedumerweg, Borgwal, Cortinghlaan en Poortstraat), die hoger zijn dan de binnenste huizen, en daardoor als het ware de buitenmuren van dat kasteel vormen

In een wijkcentrum in Groningen trof ik al een hele poos geleden deze taalfouten aan op het lcd-scherm van een alarmsysteem:

1. GEINSTALLEERT (moet zijn: GEÏNSTALLEERD);
2. GEZAMELIJK (moet zijn: GEZAMENLIJK).

Het betrof weliswaar een Spaans product, maar dan nog had de producent echt wel even de moeite kunnen nemen om te (laten) controleren of het wel correct Nederlands was.

Bij mij waren de alarmbellen zeker wél op tijd afgegaan…

Een paar dagen geleden had ik bij het stukje ‘Alle plekjes zijn bezet’ een foto geplaatst van bussen op de Grote Markt in Groningen. Deze foto had ik door ChatGPT gehaald, die vervolgens creatief aan de slag is gegaan met de moeilijk leesbare bestemmingen. Dat had ik te laat door.

Vandaag heb ik de dia opnieuw gedigitaliseerd, maar ik heb hem nu niet door ChatGPT laten bewerken.

De namen van de bestemmingen zijn wat overbelicht, en daardoor dus moeilijker leesbaar. Toch kan ik de namen van lijn 5, 1 en 3 nog wel ontcijferen: ‘de Paddepoel via Grote Markt’, ‘Korrewegwijk’ en ‘Vinkhuizen via Grote Markt’.

Zondagavond 28 juni, tegen halftien. Na een halfuurtje fietsen vanuit de stad Groningen ben ik aangekomen op het Dijkhornsterpad, waar de Wetsingermaar op de Oude Ae uitkomt. Er staat een picknickbank, en even verderop ligt in de Oude Ae een plateautje waar je kunt aanmeren.

Ik mag daar af en toe zó graag even zitten… Gewoon genieten van de totale rust. Je hoeft daar even helemaal niets meer - ja, alleen maar loslaten en de serene stilte op je laten inwerken.

Een zachte bries door het riet, een enkele weidevogel in de verte. De stad is nog zó dichtbij, maar lijkt nu deel uit te maken van een totaal andere wereld.

Dit is voor mij een spirituele ervaring.

Als je heel graag met je mobieltje fotografeert, en je hebt zojuist een nieuw mobieltje kunnen aanschaffen, dan moet dat natuurlijk even getest worden. Dus nam ik op 28 juni jongstleden mijn speeltje ook mee tijdens een niet al te lange fietstocht van ruim 24 kilometer vanuit de stad Groningen.

De twee bijgaande foto’s zijn vanaf dezelfde plek gemaakt, de eerste met 0,5x groothoek en de tweede met 8x tele. En die plek is op de Winsumermeeden, een klein zijweggetje van de Winsumerstraatweg (N361).

Persoonlijk vind ik die telelens voor een mobieltje heel verdienstelijk. Als je de foto goed inzoomt, kun je met een beetje goede wil op dat gele bordje boven de weg nog net de tekst ‘Slecht wegdek’ lezen. Terwijl van datzelfde bordje op de groothoekfoto niet veel méér over is dan een lichtgeel vlekje.

Ik mag die route graag fietsen. Morgen laat ik een paar andere foto’s zien die ik tijdens dat ommetje heb gemaakt.

Zie hier weer een oude, gedigitaliseerde dia. En ook op deze afbeelding is alles wat er te zien is inmiddels verdwenen.

Ter gelegenheid van de opening van de verbinding van Amsterdam Centraal met Schiphol, de ‘Westelijke tak’, kregen in 1986 twee Koplopers - de 4011 en 4012 - de kleurstelling van respectievelijk de KLM en MartinAir. Aanvankelijk reed de MartinAir-trein nog rond zonder rode stip op het front, maar ten behoeve van de zichtbaarheid werd deze later aangebracht. Daardoor kreeg hij ook wel de bijnaam NipponAir of Japanse Vlag.
Toen het contract met KLM en MartinAir beëindigd was, werden de 4011, 4012 en de 4024 voorzien van totaalreklame voor Aegon.
De hele deelserie 4011 - 4050 (ICM-1) is begin 2024 uit de reguliere dienstregeling genomen.

Het Expeditieknooppunt Groningen van de PTT werd gebouwd in 1978. Veertig jaar later, eind 2018, werd het al weer gesloopt in verband met de geplande aanleg van een bustunnel. Toen al liep men dus met het idee rond om het busstation naar de zuidkant van het hoofdstation te verplaatsen. Dit busstation werd op zondag 28 juni dit jaar in gebruik genomen.

De blauwe voetganersbrug links werd gesloopt in het weekend van 24 en 25 mei 2025.

En de Hondekop (helemaal rechts, maar ook achter de Koploper) maakte zijn laatste reguliere rit in de reizigersdienst in januari 1996.

Heel lieve vrienden van mij hebben een prachtige collectie van ruim tachtig koelkastmagneten. Toen ik een poosje terug op hun dieren paste, heb ik ze allemaal, stuk voor stuk gefotografeerd. De rechtopstaande witte klep van het gasfornuis bood daarvoor natuurlijk de ideale achtergrond: de aandacht kon nu volledig naar de magneten gaan, en ChatGPT had alle vrijheid om de omgeving naar mijn wensen in te vullen.

Twee magneten die mij in het bijzonder opvielen waren ‘tropische vissen’. Deze heb ik dan ook samen op de foto gezet. Vervolgens vroeg ik ChatGPT of zij deze vissen in een aquarium wilde situeren. De eerste aanzet daartoe vond ik al fantastisch, maar toen ik de chatbot om verbetersuggesties vroeg werd het nog een stuk mooier. Zo werd bijvoorbeeld het licht linksboven een stuk rijker, kwamen er luchtbelletjes uit de vissen, alsof ze aan het babbelen waren, en waren op de achtergrond nog andere visjes te zien.

Tja - zo kun je toch heel wat lol beleven aan mooie koelkastmagneten, alsmede aan ChatGPT.

De zeventig jaar oude flats aan de Asingastraat in Groningen voldeden niet meer aan de huidige kwaliteitseisen. Ze waren te klein, gehorig en niet veilig genoeg. Daarom moesten ze worden gesloopt, om plaats te maken voor nieuwe flats.

Sloopflats vind ik een dankbaar onderwerp voor mooie foto’s. En vooral wanneer je ze in het donker fotografeert, krijgt alles iets extra onheilspellends. Daar dragen bij deze foto de verschillende lichtbronnen ook nog eens een mooi steentje aan bij. Vooral de geknotte boom wordt prachtig belicht door een lantaarnpaal die (buiten beeld) rechts staat. En ik had geluk dat er op het moment van de opname net een auto aan kwam rijden, die met zijn koplampen de straat rechtsonder en de kopse kant van de flat in een mysterieus wit licht zette.

Ik heb de foto gemaakt op 17 februari 2026, met de iPhone 15 Pro Max. Hij stond uiteraard wel op een statief, want de lens bleef wel vijf seconden openstaan.

Ik pas regelmatig op dieren. Dat heb ik ook een paar jaar via een website gedaan, waardoor ik voor oppassessies zelfs in het buitenland terecht kon komen.

Zo mocht ik op woensdag 18 augustus 2021 voor negen dagen naar de Côte d’Azur, om in het plaatsje Roquebrune-Cap-Martin op een kat te passen. Dat liet ik mij, liefhebber van hogesnelheidstreinen, natuurlijk geen twee keer vragen; nu mocht ik niet alleen met de Thalys van Schiphol naar Parijs, maar ik zou nu ook nog zes uur in een TGV Duplex mogen reizen - van Paris Gare du Sud naar Nice Ville! Een fantastisch vooruitzicht!

Beide ritten verliepen zeer voorspoedig, en tegen 20:15 uur kwam ik aan op het prachtige station van Nice-Ville, dat in 1867 werd gebouwd in de stijl van Lodewijk de Dertiende.

Gelukkig had ik genoeg overstaptijd op mijn trein naar het Italiaanse Ventimiglia, die ook in Roquebrune-Cap-Martin stopt. Dus nam ik een paar mooie foto’s van de TGV-stellen 290 en 250, waarvan ik er hier een heb geplaatst.

Had mijn reis ook nadelen? Helaas toch wel, want deze maakte ik in de coronaperiode, dus moest ik in totaal ruim veertien uur een mondkapje dragen. Overigens kun je aan de foto ook nog sporen van die coronaperiode zien: op de voorgrond rechts zie je niet alleen een jonge vrouw met een mondkapje voor, maar op het perron zijn ook allemaal witte cirkels aangebracht. De gedachte daarachter was dat als iedereen maar braaf in zijn eigen cirkeltje zou gaan staan, dan zou er ook geen gevaar van besmetting zijn.

Ik heb de foto gemaakt met de iPhone 12 Pro Max.

Het was zondag 24 mei toen ik ‘s avonds besloot om vanuit mijn logeeradres in Amsterdam nog even naar Amsterdam Centraal te gaan om daar wat foto’s te maken. En ik trof het, want de late avondzon scheen zó prachtig mooi onder de overkapping door naar binnen! Hele stukken perron werden in een gouden gloed gezet! En dan is het fijn plaatjes schieten.

Alhoewel de Sprinter, bestaande uit twee SNG-stellen, ‘slechts’ naar Utrecht ging, wekt dit plaatje toch de indruk alsof mensen naar een verre, zonnige bestemming gaan. Maar goed - dan heb je al je bagage natuurlijk niet in een plastic tas van de grootste grootgrutter van Nederland zitten…

Ik heb de foto gemaakt met de iPhone 15 Pro Max.

Deze foto heb ik gemaakt op 3 maart van dit jaar. Het was die avond volle maan, en volgens de maan-app op mijn mobieltje zou deze om 18:30 uur opkomen. Nu leek het mij wel leuk om tijdens de schemering een mooie foto te maken van het laatste stukje sloopflat aan de Asingastraat in Groningen, met aan de hemel de zojuist opgekomen volle maan.

Maar toen dienden zich wel een paar kleine probleempjes aan: krijg ik maan en flat wel mooi bij elkaar in beeld, of moet ik dan op een uiterst ongelukkige locatie gaan staan? En - iets pittiger - als ik op de flat belicht, raakt de maan dan niet ernstig overbelicht? Of andersom: als ik op de maan belicht, raakt de flat dan niet sterk onderbelicht?

Toen die fascinerende volle maan eenmaal (laag) aan de hemel stond, zag ik meteen al dat het vrij moeilijk zou gaan worden: ik was niet gelukkig met haar plaats ten opzichte van de flat, en het juist belichten viel ook vies tegen. Dus heb ik iets anders gedaan:
Rond 18:45 uur nam ik een paar foto’s van de sloopflat tijdens de schemering (het blauwe uur), en een dik uur later - het was inmiddels donker - nam ik vanaf mijn balkon een foto van de prachtige, volle maan. Wel een aantal stops onderbelicht, want dan zie je tenminste nog wat details. Beide foto’s heb ik in mijn iPad geïmporteerd in het fotoprogramma PhotoRoom. Eerst importeerde ik de foto van de maan, waarna PhotoRoom haar isoleerde van haar zwarte omgeving. Vervolgens importeerde ik de foto van de flat. En nu kon ik die ‘losse maan’ in de tweede foto zetten, precies waar ik haar wilde hebben: op een plek waar zij in werkelijkheid nooit heeft gestaan.

En twee volle manen verder was die sloopflat al lang en breed verdwenen

Dit is een (gedigitaliseerde) oude dia, die ik waarschijnlijk in 1988 of 1989 heb gemaakt. Het is een tijdopname: de sluitertijd was minstens zo lang als het duurde dat de overwegbomen sloten.

Het bijzondere van deze foto is dat niets van wat je ziet er nu nog is. De foto is namelijk gemaakt bij de spoorwegovergang in de Esperantostraat in Groningen. Wel: die spoorwegovergang is weg, het viaduct is weg, en ook de gele en blauwe neonsculpturen links zijn verdwenen, want die zaten op gebouwen van de rijksoverheid, die gesloopt zijn.

Waar het viaduct destijds was is de vernieuwde ringweg nu ondergronds gegaan. Daarboven is het Zuiderplantsoen.