En fazla hamle süren oyunumuzun linkini paylaşarak ve kaç hamle olduğunu belirterek bu subdaki en fazla hamleli satranç maçını oynayan kişiyi bulalım. Oyunun bir bota karşı değil, puanlı gerçek bir insana karşı oynanmış olması önemli. Ben 144 hamlelik bu oyun ile başlatıyorum, en yüksek hamleli oyunlarınızı paylaşarak siz de dahil olabilirsiniz: https://www.chess.com/game/live/171118190368
Oyunda vezirin alınamadığını görmeme rağmen kalenin de alınamıyor olması hoşuma gitti. Oyunun sonunda rakip hata yaptığı için kazansam da bence çok orijinal bir konum.
Bir satranç hakemi olarak kural dışı cezası ile ilgili subda gördüğüm bir yanıttan ötürü bu konuyu daha detaylı anlatmak istiyorum. Fide kurallarında kural dışı hamleler madde 7.5'te açıklanır:
7.5 Kural dışı hamleler
7.5.1 Kural dışı bir hamle oyuncu saatine bastığında tamamlanır. Oyun sırasında geçersiz bir hamlenin tamamlanmış olduğu belirlenirse, konum kuraldışılığın hemen öncesine getirilir. Kuraldışılığın hemen öncesi belirlenemiyorsa, oyun belirlenebilen son kuraldışı öncesi konumdan devam eder. Madde 4.3 ve 4.7’ye göre, geçersiz hamle yerine başka bir hamle yapılır. Ardından oyun bu düzeltilmiş konumdan devam eder.
7.5.2 Bir oyuncu piyonunu en uzak yataya sürmüş, saatine basmış, fakat piyonu yeni bir taş ile değiştirmemişse hamle geçersizdir. Piyon kendisiyle aynı renkte bir vezir ile değiştirilir.
7.5.3 Eğer oyuncu hamlesini yapmadan saatine basarsa, bu durum kural dışı hamle olarak kabul edilecek ve kural dışı hamle olarak cezalandırılacaktır.
7.5.4 Eğer bir oyuncu hamle yapmak için iki elini kullanırsa (örneğin rok yaparken, taş alırken veya piyon terfi ederken) ve saatine basarsa, o hamle kural dışı hamle olarak kabul edilecek ve kural dışı hamle olarak cezalandırılacaktır.
7.5.5 Madde 7.5.1, 7.5.2, 7.5.3 veya 7.5.4’e göre gerekli uygulama yapıldıktan sonra, oyuncu tarafından tamamlanan ilk geçersiz hamle için, hakem rakip oyuncuya iki dakika ek süre verecektir; aynı oyuncunun ikinci kez geçersiz bir hamleyi tamamlaması halinde, oyun bu oyuncu için hakem tarafından kayıp ilan edilecektir. Bununla birlikte, rakip oyuncunun bu oyuncuyu geçerli herhangi bir olası hamleler dizisi ile mat edemeyeceği bir konuma ulaşılmışsa oyun berabere olur.
Bu kurallar haricinde kural dışı cezası verilemez. Oyuncu saatine basmadığı sürece kural dışı hamle tamamlanmamıştır, hamle tamamlanmadığız sürece kural dışı cezası verilemez.
Oyuncu kural dışı hamleyi yaptıktan sonra saatine basmadan kural dışılığı fark ederse hamleyi geri alabilir, kurallara uygun başka bir hamle oynayayabilir (dokunduğu taş ile hamle yapabiliyorsa o taş ile hamle yapmalıdır), kural dışı cezası verilmez.
Bir oyuncu üst üste iki hamle yaparsa kural dışı cezası verilemez, mantığı ise ilk hamlesini yaptıktan sonra artık rakip hamlededir. İkinci hamlesini kendisi hamlede iken yapmamıştır, ikinci hamle geri alınır ve oyun devam eder. Beyaz oyuncu önce kalesini f1 karesine getirip sonra şahını g1 karesine getirip rok yaparsa kural dışı verilmez, Kf1 hamlesi geçerlidir ve artık rakip hamlededir, şah e1 karesine getirilir ve oyun devam eder.
Oyuncunun iki eliyle rok atması kural dışı cezası gerektirir, ancak hamle geçerlidir, rakibin sırasında oyun devam eder.
Hızlı ve yıldırım satranç maçlarında kural dışı cezası 2 dakika yerine 1 dakika olarak uygulanır.
Sizin de bu konu veya diğer kurallar ile ilgili ile ilgili bir sorunuz varsa cevaplayabilirim.
Sorum Vezir-Hint Savunması Fianchetto Varyantı ile ilgili. 1. d4 Af6 2. c4 e6 3. Af3 b6 4. g3 açılışında ana devam yolu 4... Fa6, ikinci devam yolu ise 4... Fb7 gözüküyor. Bununla birlikte beyazın cevabındaki birçok hamle sonucu siyahların 5... Fb7 oynadığını görebiliyoruz, örneğin 5. b3 Bb7 6. Fg2, 5. Vc2 Fb7 6. Fg2, 5. Va4 Fb7 6. Fg2, 5. Abd2 Fb7 6. Fg2 gibi. Direkt olarak 4... Fb7 oynamak yerine önce 4... Fa6 oynayıp sonra 5... Fb7 dönmenin avantajı nedir?
Çeşitli online satranç platformlarındaki ve resmi turnuvalarda bir oyuncunun süresi bittiğinde ancak rakibinin oyuncuyu mat edecek yeterli materyali bulunmadığında (yetersiz materyal denen bir şey olup olmadığından da bahsedeceğim) oluşan durumlardan bahsedeceğim. Bu konuda kafa karışıklığı yaşayanların olduğunu gördüm ve turnuvalarda görev alan bir aday hakem olarak kafa karışıklığını gidermek amacıyla bu yazıyı yazıyorum.
Öncelikle ayırt etmemiz gereken şey Chesscom ve Lichess’te bu kuralların farklı işlediği. Chesscom USCF (United States Chess Federation) kuralları kullanırken Lichess FIDE kurallarını kullanıyor, resmi turnuvalarda da FIDE kuralları uygulanıyor; bir tarafın süresinin bittiği durumda ise USCF ve FIDE kuralları arasında farklılıklar bulunuyor, öncelikle bundan bahsedeyim.
USCF kurallarına göre (Chesscom’da geçerli):
“ 14E. Insufficient material to win on time.
The game is drawn even when a player exceeds the time limit if one of the following conditions exists as of the most recently determined legal move.
14E1. Lone king: Opponent has only a lone king.
14E2. King and bishop or king and Knight: Opponent has only king and bishop or king and knight, and does not have a forced win.
14E3. King and two knights: Opponent has only king and two knights, the player has no pawns, and opponent does not have a forced win. ”
Örneğin süresi biten oyuncunun rakibinde sadece şah ve at bulunsun, konumda ise mata zorlayacak durumu olmasın, USCF kurallarına göre, dolayısıyla Chesscom’da oyun berabere biter. Ancak Lichess ve resmi turnuvalarda durum farklıdır, rakibin bir piyonu dahi varsa oyun süresi biten oyuncuya kayıptır.
Şimdi FIDE kuralına bakalım (Lichess ve resmi turnuvalarda geçerli):
“ 6.9 Except where one of Articles 5.1.1, 5.1.2, 5.2.1, 5.2.2, 5.2.3 applies, if a player does not complete the prescribed number of moves in the allotted time, the game is lost by that player. However, the game is drawn if the position is such that the opponent cannot checkmate the player’s king by any possible series of legal moves. ”
Burada önemli olan noktalardan birisi şudur: FIDE kurallarında yetersiz materyal diye bir şey yer almaz. Bu durum USCF kurallarında vardır, bu nedenle Chesscom’da görürsünüz, doğal olarak farkı bilmediğiniz için de oyun kurallarında böyle bir beraberlik var diye düşünürsünüz. FIDE kurallarına göre önemli olan, süresi biten oyuncunun rakibinin kurallara uygun hamle dizisi sonucunda mat konumuna ulaşabiliyor olmasıdır, ulaşamıyorsa konum beraberedir. Süresi biten oyuncunun rakibinde şah ve at bulunsun, süresi biten oyuncuda şah ve piyon bulunsun, kurallara uygun hamle dizisi ile şah ve atı olan oyuncu süresi biten oyuncuyu mat edebileceğinden (örneğin piyon ile kale çıkar, şahını a1 karesine, kalesini b1 karesine gelir; rakibi de şahı a3 karesindeyken atı ile c2 karesinden şah çekerek mat eder) oyun süresi biten oyuncuya kayıptır.
Resimdeki örnek resmi turnuvada geldi diyelim, siyah oyuncu son hamlesinde Vh4+ hamlesini oynuyor ve sıra beyazdayken beyaz oyuncunun süresi bitiyor. Bu durumda sonuç siyaha kazanç mıdır? Cevap hayır, oyun beraberedir, çünkü beyazın kurallara uygun oynayabileceği tek hamlesi Vxh4# hamlesidir. FIDE kurallarında yetersiz materyal diye bir şey yoktur, oyuncunun kurallara uygun hamle dizisi ile rakibi mat edip edemeyeceğine bakılır, tahtadaki konumda siyah oyuncunun artık oyunu kazanma ihtimali yoktur, bu nedenle oyun berabere bitecektir.
Uzun bir yazı oldu ancak umarım anlaşılır olmuştur ve birilerinizin bu konu hakkındaki kafa karışıklıkları ortadan kalkmıştır.