

Định luật Benford và ứng dụng của nó
Em học lớp 11, chuẩn bị vào 12. Chẳng là ở trên mạng em thấy họ giải thích một định luật gọi là Benford Law, hay luật số bất thường hoặc luật số thứ nhất. Theo wiki, định luật này tuyên bố rằng trong nhiều trường hợp tự nhiên xảy ra tại các tập hợp số, chữ số quan trọng xuất hiện nhiều nhất có khả năng là chữ số nhỏ ( chẳng hạn như số 1). Ví dụ như hình trên, khả năng xuất hiện số 1 là 30%, giảm dần về số 9 còn chỉ không quá 5%.
Định luật này được ứng dụng để phát hiện các bất thường trong số liệu kinh doanh, điển hình là phát hiện sự bất thường trong dữ liệu giả mạo của Enron ( ở hình 2), ở đó ta thấy số 1 và 2 thấp bất thường trong khi số 3 và 4 thì chiếm rất cao. Kết quả là Enron sụp đổ vì làm giả số liệu, trong khi công ty đang dần đi xuống nhưng số liệu lại tăng trưởng 1000% chỉ trong 5 năm.
Cá nhân em vẫn chưa hiểu lí do tại sao số nhỏ lại chiếm tỉ lệ nhiều hơn chứ không phải là mỗi số cùng chiếm tỉ lệ 11,11% . Và liệu người ta có thể dùng định luật này để làm giả số liệu một cách tinh vi hơn và Benford Law không tính được những số liệu gì? Mời các Vozer giải ngố ạ.