r/vozforums

Làm sao để xử lí cảm xúc bản thân sau khi xem phải gore.

Đã 1 năm kể từ khi xem phải video của vụ án Lạng Sơn em đã bị ám ảnh nhiều lần vì sợ mình nhiễm phải tư tưởng lệch lạc và bệnh hoạn của cả hung thủ và nạn nhân. Em không biết làm thế nào để thoát ra khỏi ám ảnh đó, vì bây giờ em vẫn còn lý trí, chỉ sợ một ngày không còn nhân tính làm những điều nguy hiểm gây ảnh hưởng tới người thân.

reddit.com
u/dbrdjt — 8 hours ago

Quá đáng tiếc cho các bạn trẻ Tuyên Quang

Nay mình tình cờ lướt thấy một bài viết của lớp chuyên Toán, cũng là tâm điểm của drama năm nay. Tò mò bấm vào trang cá nhân của một vài bạn thì thấy hầu như ai cũng đã ẩn hoặc xoá gần hết thông tin, bài viết trong thời gian gần đây. Cảm giác như các em đã nhận được một chỉ thị nào đó, hoặc ít nhất là đang cố thu mình lại để tránh thêm rắc rối.

Mình thấy nhiều bạn trong số đó có thành tích học tập khá tốt, lớp cũng có vẻ rất đoàn kết, và các em từng rất tự hào khi được học trong một môi trường như vậy.

Không biết vì sao mọi chuyện lại đi đến mức này, nhưng chắc hẳn lúc này các em đang rất hoang mang, sợ hãi và tuyệt vọng. Mình từng nghĩ nếu có thể phỏng vấn một bạn trong cuộc để nghe xem các em đang cảm thấy thế nào thì tốt biết mấy. Nhưng có lẽ sẽ rất khó nhận được hồi âm, vì các em có thể đang quá sợ, hoặc đã được dặn là không nên lên tiếng.

Dù gì thì chuyện này vẫn thật sự đáng buồn. Buồn cho mấy em một phần thì buồn cho xã hội 10 phần, vì ngoài chuyện này thì không biết rằng bao nhiêu lần trước đã trót lọt rồi ?

u/SucVatModVozforum — 7 hours ago

Chuyên Tuyên Quang

E có thắc mắc là ko biết vụ này sẽ xử lý kết quả thi của 300hs trong trường ra sao nhỉ? Vì thấy hủy kq thi thì nặng, mà tha thì lại tạo tiền lệ cho lần sau. Edit: ý e là có những trg hợp tự làm thật và bh cx khó mà xác định được ai đi chép bài

reddit.com
u/BlackberryPlane9870 — 8 hours ago

Ghét bạn thân của mình

Hi mọi người, chuyện là mình có một cô bạn thân, tụi mình chơi chung với nhau đã được gần 10 năm rồi, mình gọi là A. Mình là một người hướng nội, trong khi bạn ấy hướng ngoại và rất quảng giao. Nhờ sự quảng giao của bạn ấy mà mình đã có thêm nhiều bạn mới, nhiều mối quan hệ mới vì bạn ấy hay mang mình đi chơi cùng nhóm bạn của bạn ấy. Nhưng trong những năm gần đây, bạn ấy có hội bạn thân mới, và theo đuổi phong cách mới mà theo mình là performative, phông bạt trên mxh. Mình thấy những giá trị bạn theo đuổi thật sự nông cạn, đôi khi có những hành động thiếu đạo đức, mình thấy năng lượng bạn ấy toả ra rất độc hại. Cảm xúc của mình pha lẫn ghen tỵ vì mình không thể nào hướng ngoại và quảng giao như thế, căm ghét vì bạn ấy đã khác đi rất nhiều, và mình ko còn yêu mến phiên bản ấy, nhưng mình cũng biết ơn vì bạn từng giúp mình, ngoài đời cũng tốt với mình. Nhiều khi mình thể hiện ra mặt sự khó chịu đó và bạn cũng tổn thương, tụi mình dần xa nhau. Mình nên làm sao để bảo vệ cảm xúc của bản thân, và ko đánh mất bạn ấy ạ? Tụi mình chơi lâu lắm rồi, thực sự là cũng ko nhiều người hiểu mình như bạn.

reddit.com
u/Ok_Pension_5302 — 6 hours ago

Đèn bắt muỗi có hiệu quả?

Dạo đây mưa nhiều nên muỗi cũng từ đâu xuất hiện kha khá hơn. Em có tìm hiểu thì biết đến đèn bắt muỗi, thấy mấy siêu thị quầy thịt quầy rau cũng hay để. Mọi người ai dùng rồi thấy có hiệu quả thật sự ko ạ? Em tính mua của Comet, Rạng Đông thấy đèn chất lượng cũng oke. Em dùng cho phòng ngủ buổi tối thôi ạ hoặc trong garage xe

reddit.com
u/Fake_Interpreter — 10 hours ago

cap màn hình trò chuyện

Hỏi thật mọi người khi biết ảnh cap màn hình trò chuyện bị lan truyền khắp thì mng cảm thấy như nào. Đây là lần đầu tiên e thích một bạn cùng lớp ̣gọi là crush đầu đời luôn ý, cũng nhắn tin các thứ nhma do em đần + có chút men tình yêu nên nhắn tin có buồn cười. Nhưng mà bạn này lại chụp hết ảnh tin nhắn bọn em và lan truyền cho hội bạn thân và hội bạn thân lại lan truyền khắp trong lớp. Thật sự luôn ý, em nhắn với b ý bằng sự trân thành nhma lại bị đem như diễu cợt. Giờ em đang từ thích thành ghét b ý thì thật sự có đúng k ạ

reddit.com
u/Potential_Reason7426 — 12 hours ago

Mức offer như này là ổn chưa các bác

Mấy bác cho e hỏi , e làm trong nghành IT, từ lúc ra trường tới giờ e chỉ đi làm đúng cho 1 cty. Hiện tại e được khoảng 5 năm kinh nghiệm làm FE. Vừa rồi e có thử đi phỏng vấn và được cty N** màu đỏ của Úc ở gần cầu Ba Son offer mức 43tr gross. Mấy bác cho e hỏi mức này là ổn với đúng với thị trường hiện tại chưa v ạ. Gần 5 năm r e chưa đi pv nên không biết bây giờ thị trường như thế nào

reddit.com
u/HenZeros — 18 hours ago

Thi bằng lái xe A1

Mọi người ai từng thi bằng lái xe A1 rồi cho mình xin ý kiến với ạ... Mình muốn đi thi để có GPLX vì mình sắp 27 và cũng đang chạy xe đi làm mỗi ngày, mà nghe nói tăng câu hỏi thi GPLX lên 50 câu mà ngán luôn, đi làm 12 tiếng học xong chắc lú.... Mọi người ai thi lấy bằng trong năm này nói cho mình biết với được không ?

reddit.com
u/Moonlit_Introvert — 17 hours ago

Em không biết cách ứng xử

Em là người không biết cách ứng xử và cũng không được dạy hay có môi trường tốt để quan sát mà bắt chước theo.

Em trông ngáo hơn bạn bè đồng trang lứa rất nhiều. Nói đúng là như người trên núi xuống. Từ bé đến lớn chỉ loanh quanh luỹ tre làng. Cũng dặn mình va chạm nhiều lên nhưng nội tâm yếu mà cố gồng lên trông cứ lom dom thế nào ấy.

Bố mẹ em không phải là người biết giáo dục con cái. Lúc nhỏ em làm sai chuyện lặt vặt gì là y như rằng mẹ chửi, không giải thích sai như nào chỉ đơn giản là thấy con mình ngu và chửi đặc biệt là thích chửi trước đám đông để thể hiện mình là người nghiêm khắc giáo dục con cái. Nên em dần im lặng, sợ tiếp xúc với người khác sợ nói sai thì lại bị chửi nhục như hồi bé. Bố thì hay cả nể, mang hết lợi ích cá nhân và gia đình ra để giúp người khác chỉ mong họ thấy mình là người tốt và cao thượng ( sĩ kiểu đe’o gì mà bố em còn lấy 1 góc đất của nhà mình CHO hàng xóm trong khi đất thì bé như mắt muỗi làm nhà thì k đủ đất mẹ em chửi nhưng cho rồi đe’o lấy lại được)

Em bây giờ không biết cách ứng xử y như bố mẹ mình, nhiều tình huống bình thường hằng ngày thôi em cũng thấy khó xử lý, không biết nói gì từ chối kiểu gì, cứ ngồi im đơ đơ ra để nghĩ nhưng chả nghĩ ra cái gì để trả lời, cứ ngồi câm như vậy nên người khác thấy khó chịu, em cũng hiểu. Có ít dịp được tiếp xúc với mấy người tài nhìn người ta mới biết mình thọt cỡ nào.

Em mất nhiều mối quan hệ chất lượng do cái tính xấu này. Sợ cứ như này thì không khấm khá lên nổi,
cũng khó để tiếp xúc với người giỏi để học hỏi vì em không bằng họ

reddit.com
u/Numerous-Apricot6914 — 10 hours ago

[Wall of text] Tại sao khó nói chuyện triết học với đám đông

Mấy hôm trước, trong lúc rảnh rang, tui có đăng một bài tản mạn, hơi hướng chém gió và góc nhìn cũng hơi bi quan về thế giới này lên voz. Kết quả là nhận gạch đá, thoá mạ đủ kiểu. Có người còn khuyên tui đi đăng xuất, vì nghĩ như vậy thì sống làm gì.

Điều đó không chỉ là không có gì lạ. Theo tui, đó gần như là phản ứng tất yếu của đám đông, và cũng là điều tui phải lường trước.

Tui lại quay về đồng cảm với một giai thoại về những ngày cuối đời của ông Tất Đạt Đa Cồ Đàm. Không rõ câu chuyện này có thật hay chỉ là diễn giải về sau, nhưng đại ý là trước khi qua đời, ông nói: “Xem như Như Lai chưa từng nói gì cả.”

Tui đồng cảm ở chỗ, càng sống lâu, càng bị đời nó vả vô mặt nhiều, tui càng nhận ra rằng cực kỳ khó để theo đuổi một cuộc thảo luận nghiêm túc và đào sâu vấn đề giữa một đám đông hỗn loạn. Triết học (khác với tin học) không thể trở thành cơm bình dân. Không phải vì nó quá khó, mà vì nó không chỉ hỏi “câu trả lời là gì?”, mà còn hỏi “vì sao chúng ta lại tin rằng câu trả lời đó đáng tin?”

Nói cách khác, trong phạm vi bài viết này, tui đang nói đến tri thức luận (epistemology) – nhánh triết học nghiên cứu về cách con người biết, tin và biện minh cho điều mình cho là đúng. Và chính ở điểm này, nó đi ngược chiều với cơ chế nhận thức mặc định của con người.

Gần như ai có đọc qua tâm lý học căn bản cũng từng nghe hai cơ chế xử lý nhận thức System 1 và System 2. System 1 là FAST / AUTO – nhanh, tự động, dựa trên trực giác và thói quen, giúp phản ứng ngay mà không cần suy nghĩ nhiều. Ngược lại, System 2 là SLOW / DEBUG – chậm hơn, có chủ đích, cần nỗ lực và năng lượng để vận hành, dùng để phân tích và kiểm tra lại giả định. Khi được kích hoạt, System 2 có xu hướng hoài nghi những kết luận mà System 1 đã đưa ra.

Về mặt tiến hóa, con người và phần lớn sinh vật nghiêng về System 1 vì nó tiết kiệm năng lượng hơn rất nhiều so với System 2. System 1 vì vậy trở thành chế độ mặc định: đóng khung, gán nhãn và phản ứng ngay để giảm chi phí tư duy. Ở góc nhìn gây tranh cãi của Donald Hoffman – một nhà khoa học nhận thức nghiên cứu về tri giác và ý thức – ông cho rằng nhận thức của con người không tiến hóa để nhìn thấy “bản thể của thực tại”, mà chỉ để tối ưu sinh tồn; tức não tạo ra một “giao diện” giản lược để hành động hiệu quả, thay vì phản ánh sự thật khách quan. Đây không phải là lỗi (bug) mà chính là tính năng (feature) được hình thành qua quá trình tiến hoá.

Chính mối tương quan bất đối xứng giữa hai cơ chế xử lý nhận thức này tạo ra rất nhiều rào cản đối với việc hình thành và tiếp nhận ý tưởng mới.

----------------------------------------------------------------

Rào cản thứ nhất: Tồn tại trước khi tư duy

Trước khi nói đến giới hạn của nhận thức, có một rào cản cơ bản hơn: không phải ai cũng có điều kiện để đặt ra những câu hỏi vượt lên trên nhu cầu tồn tại trước mắt.

Theo cách nhìn phổ biến của tháp nhu cầu Maslow, những câu hỏi về ý nghĩa, bản chất của thực tại hay chính bản thân mình thường được đặt ở những tầng cao hơn của đời sống con người. Để có thể xem triết học như một cuộc khám phá trí tuệ, con người trước hết cần một mức độ ổn định nhất định về những nhu cầu căn bản: thức ăn, an toàn, sức khỏe và cảm giác thuộc về một cộng đồng nào đó.

Không thể mong một người đang đói, đang sợ hãi hay đang phải vật lộn để tồn tại dành năng lượng cho những câu hỏi như “ý thức là gì?” hay “thực tại có thật sự tồn tại như ta thấy không?”. Khi cơ thể đang ưu tiên sinh tồn, bộ não cũng ưu tiên giải quyết những vấn đề gần nhất và cấp thiết nhất.

Điều này không có nghĩa người thiếu thốn không thể suy tư triết học. Nhưng để triết học trở thành một cuộc khám phá tự nguyện, con người cần có đủ khoảng trống trong đời sống để đặt ra những câu hỏi không phục vụ ngay lập tức cho việc sinh tồn. Trước khi hỏi “thế giới này là gì?”, phần lớn chúng ta phải giải quyết câu hỏi đơn giản hơn: “mình có đang an toàn trong thế giới này không?”

René Descartes từng nói: “Cogito, ergo sum” – Tôi tư duy, tôi tồn tại. Nhưng có lẽ trước khi có thể tư duy về sự tồn tại, con người phải có một sự tồn tại đủ ổn định để bắt đầu tư duy.

----------------------------------------------------------------

Rào cản thứ hai: Nhận thức bất toàn về thế giới

Trong The Republic, Plato đưa ra “Allegory of the Cave” để giải thích bản chất tri thức và sự thật. Một nhóm người bị trói trong hang từ nhỏ, chỉ thấy bóng trên tường nên tin đó là toàn bộ thực tại. Khi một người được giải thoát và bước ra ngoài, ban đầu bị chói mắt, nhưng dần nhận ra thế giới thật. Khi quay lại, không ai tin họ, thậm chí cười nhạo và coi người đó như đã phát điên.

Con người không tiếp xúc trực tiếp với thực tại, mà luôn qua lớp lọc của giác quan và kinh nghiệm. Điều này được đẩy xa hơn trong “vấn đề khó của ý thức” của triết gia người Úc David Chalmers: ta có thể đo thế giới vật lý, nhưng không thể biết trải nghiệm chủ quan của mỗi người có thật sự giống nhau hay không.

Ví dụ đơn giản nhất là “màu xanh”. Ta đo được bước sóng ánh sáng, đo được phản ứng thần kinh, nhưng không có cách nào chứng minh cái “xanh” mà tui nhìn thấy và cái “xanh” người khác nhìn thấy là cùng một thứ bên trong. Ta chỉ biết cùng gọi nó là “xanh”, chứ không bao giờ kiểm chứng được phần trải nghiệm thật sự phía sau.

Ta đo được tín hiệu, nhưng không bao giờ chạm được vào cảm giác mà tín hiệu đó tạo ra.

Con người không chỉ nhìn thế giới qua một lớp lọc, mà còn bị cầm tù trong chính “giao diện” giác quan của mình.

----------------------------------------------------------------

Rào cản thứ ba: Giao tiếp bất toàn giữa con người

Tui quay lại tinh thần trong Phật giáo nguyên thủy, nơi việc tu tập không thể chỉ đạt được qua kinh sách hay lời dạy. Phật giáo nhấn mạnh “tự thân chứng nghiệm”, tức mỗi người phải tự quan sát và kiểm chứng trong trải nghiệm của mình, thay vì chỉ tin vào lời người khác. Nhưng ngôn ngữ, là công cụ giao tiếp dù mạnh nhất, vẫn không thể chuyển giao trọn vẹn trải nghiệm nội tâm. Ngôn ngữ không chỉ mô tả mà còn hợp thức hoá và đóng khung kết luận của System 1 thành “thực tại có vẻ khách quan”. Triết học cực kỳ phụ thuộc vào ngôn ngữ, và con người không thể tư duy ngoài vốn từ của mình. Người nghe luôn phải tự dựng lại trong đầu bằng kinh nghiệm và định kiến của mình, nên luôn có độ lệch.

Ví dụ rõ nhất là trầm cảm. Người trong trạng thái này có nhu cầu được hiểu, nhưng không có cách nào truyền đạt trọn vẹn trải nghiệm bên trong. Người ngoài dễ nhìn nó như “buồn kéo dài”, rồi đưa ra lời khuyên quen thuộc như “nghĩ tích cực lên” hay “cố vui lên”. Nhưng vấn đề không nằm ở thiếu tích cực – mà có khi chính khái niệm “tích cực” hay “cố gắng” cũng không còn chỗ để bám vào. Ngay cả y học cũng chỉ có thể quan sát qua triệu chứng và hành vi bên ngoài, chứ không thể chạm vào phần trải nghiệm bên trong của người bệnh.

Có lẽ vì vậy mà con người không chỉ bị giới hạn bởi giác quan, mà còn bị giới hạn bởi chính khả năng truyền đạt trải nghiệm của mình. Giữa con người luôn tồn tại một vùng “bất khả xâm phạm” của trải nghiệm chủ quan. Trong Neon Genesis Evangelion, điều này được hình tượng hóa thành “Absolute Terror Field (AT Field)” – một ranh giới vô hình vừa ngăn cách, vừa giữ mỗi cá nhân không thể chạm tới người khác.

----------------------------------------------------------------

Rào cản thứ tư: Kháng cự nhận thức của người tiếp nhận

Con người là loài có khả năng tạo dựng câu chuyện về cuộc đời mình theo cách sinh động và phức tạp nhất. Nhưng cũng chính vì vậy mà sự tồn tại gần như chỉ có thể được hiểu thông qua chính câu chuyện tự kể về mình. Cái “tôi” không chỉ là một thực thể sống, mà còn là một cấu trúc được giữ vững bởi câu chuyện đó. Và khi câu chuyện bị đe dọa, cảm giác về sự ổn định của bản thể cũng bị lung lay theo. Rất nhiều lúc, đầu óc con người không thật sự bắt đầu bằng suy nghĩ, mà bắt đầu bằng phản ứng rồi mới tìm cách hợp thức hóa phản ứng đó.

Triết gia người Đức Friedrich Nietzsche từng viết một ý: "con người thà muốn một điều vô nghĩa còn hơn là không muốn gì cả." Điều này phản ánh một thực tế: câu chuyện về bản thân không phải thứ có thể tùy ý thay đổi, mà thường đã được tiềm thức định hình và giữ khá chặt.

Triết học, trong bản chất của nó, không chỉ là khai phá nhận thức, mà thường buộc người ta phải nhìn lại cách nhìn nhận chính bản thể đang đối diện với ý tưởng đó. Nó không chỉ yêu cầu khả năng điều chỉnh niềm tin sẵn có, mà nhiều khi còn đòi hỏi tháo rời và phân tích lại chính cấu trúc bản thể của người mang niềm tin ấy. Khi câu chuyện về cuộc đời bị đặt thành dấu hỏi, thì quá khứ hỗn loạn mất khả năng giải thích, tương lai bất định mất khả năng định hướng, và hiện tại rời rạc mất khả năng định nghĩa. Chính ở điểm đó, sự kháng cự xuất hiện, như một cách để tâm trí kéo mọi thứ trở lại trạng thái quen thuộc, né khỏi cuộc thẩm vấn “tôi là cái gì?”.

Vì vậy, tư duy phản biện – công cụ cốt lõi của triết học – không chỉ là kỹ năng phân tích thông tin, mà còn là khả năng chịu được việc cấu trúc về chính mình tạm thời bị gác lại, để nhìn một ý tưởng mà không lập tức biến nó thành mối đe dọa đối với cảm giác về bản thân.

----------------------------------------------------------------

Rào cản thứ năm: Thiên kiến tìm kiếm và vòng lặp xác nhận

Vấn đề không chỉ nằm ở cách tiếp nhận ý tưởng, mà ngay từ lúc bắt đầu tìm kiếm. Người ta không tìm một cách trung lập. Họ bị kéo về những thứ quen thuộc, những thứ đã khớp với niềm tin sẵn có.

Thay vì tìm cái có lý, con người thường tìm người có thể nói thay điều họ đã tin lờ mờ từ trước. Đây là thiên kiến theo thẩm quyền: xu hướng tin vào những người đã được gán nhãn “có uy tín”, hơn là mở ra tiếp xúc ngang hàng với nhiều nguồn ý tưởng. Trớ trêu là chính bài viết này cũng không hoàn toàn thoát khỏi rào cản đó. Việc tui trích dẫn các tên tuổi ở trên không làm lập luận của tui đúng hơn; nó chỉ khiến lập luận trông đáng tin hơn ngay từ điểm xuất phát.

Giống như việc đi xem bói. Ít ai bước vào một nơi như vậy với một tâm thế hoàn toàn mở, sẵn sàng chấp nhận bất kỳ câu trả lời nào. Người ta thường tìm đến một lời phán đoán khi trong lòng đã có một câu hỏi, một nỗi sợ, hoặc thậm chí một câu trả lời mơ hồ mà họ muốn được xác nhận. Một lời bói toán chỉ trở nên thuyết phục không phải vì nó tiết lộ điều chưa biết, mà vì nó khéo léo ghép những mảnh rời rạc trong tâm trí người nghe thành một câu chuyện có vẻ hợp lý.

Có lẽ khác biệt duy nhất giữa một lời tiên tri và một học thuyết là học thuyết được phép bị chất vấn. Nhưng khi con người biến một ý tưởng thành căn tính của mình, ngay cả một lý thuyết khoa học cũng có thể trở thành một dạng bói toán — không còn dùng để khám phá thế giới, mà chỉ để bảo vệ câu chuyện họ đã chọn về thế giới.

Trong thời đại hiện đại, thuật toán tạo ra những “buồng vang” thông tin, nơi niềm tin ban đầu không còn bị thách thức mà chỉ được phản chiếu và củng cố liên tục cho đến khi trở thành môi trường mặc định của nhận thức.

Kết quả là: ý tưởng mới không hẳn bị từ chối, mà nhiều khi còn chưa kịp xuất hiện như một khả năng để được nhìn thấy.

----------------------------------------------------------------

Rào cản thứ sáu: Nhu cầu khép lại vấn đề

Con người có một xu hướng rất cơ bản: luôn muốn đóng lại một câu hỏi bằng một câu trả lời rõ ràng, dứt khoát, có thể đặt xuống được – cảm giác “đã hiểu rồi”. Phương pháp khoa học vận hành theo hướng đó: một câu hỏi chỉ được xem là hoàn tất khi nó có thể kiểm chứng, đo đạc, và tạm thời khép lại trong một mô hình đủ ổn định để sử dụng. Nhưng triết học thì không như vậy. Nó đi vào những câu hỏi không thể khép lại hoàn toàn; càng đi sâu, câu trả lời không kết thúc vấn đề mà chỉ đẩy nó sang một tầng câu hỏi khác.

Có một câu nói thường được gán cho nhà vật lý người Mỹ Richard Feynman: “Tôi thà có những câu hỏi không bao giờ có lời giải, còn hơn là những câu trả lời không bao giờ được phép chất vấn.” Ý nghĩa của nó nằm ở chỗ: triết học không tìm điểm dừng, mà chống lại chính nhu cầu muốn dừng lại. Mỗi câu trả lời trong triết học không phải là kết thúc, mà là một lần khơi gợi thêm những câu hỏi mới. Rào cản hình thành từ thứ cần thiết mà triết học không có chức năng cung cấp: một kết luận để bám vào, để nhanh chóng bước tiếp.

Cùng một câu hỏi: “Có nên nói dối hay không?”

Ở cấp độ đời thường, câu trả lời thường khá đơn giản: “Không nên nói dối vì nói dối là xấu”, hoặc “Có thể nói dối nếu điều đó giúp bảo vệ người khác”. Nhưng khi đi vào các nhánh triết học khác nhau:

- Đạo đức luận (Ethics): Một lời nói dối có sai tự thân không, hay chỉ sai khi nó tạo ra hậu quả xấu? Điều gì quyết định một hành động là đúng hay sai?

- Tri thức luận (Epistemology): Làm sao ta biết điều mình định nói là sự thật? Một người có thể chắc chắn rằng mình đang nói thật, hay chỉ đang nói điều mình tin là đúng?

- Siêu hình học (Metaphysics): “Sự thật” là một thứ tồn tại khách quan bên ngoài con người, hay chỉ là cách con người mô tả thế giới?

- Triết học ngôn ngữ (Philosophy of Language): Khi nói một điều không đúng sự thật, ta đang truyền đạt thông tin sai, hay đang thay đổi mối quan hệ giữa ngôn ngữ và thực tại?

- Triết học chính trị (Political Philosophy): Một nhà nước có được phép che giấu sự thật vì lợi ích chung không? Một xã hội có thể tồn tại nếu mọi người đều nói mọi sự thật mọi lúc?

- Triết học tâm trí (Philosophy of Mind): Ý định lừa dối xuất hiện từ đâu? Một người có thể tự lừa dối chính mình không?

Một câu hỏi tưởng đơn giản nhưng khi đào sâu thì cả một mê cung mở ra.

----------------------------------------------------------------

Rào cản thứ bảy: Lời nguyền của tự do tư duy

Có một cái giá khác của việc suy nghĩ độc lập: sự cô đơn.

Con người là sinh vật xã hội. Trong phần lớn lịch sử, thuộc về một tập thể không chỉ là nhu cầu tinh thần mà còn là điều kiện để sinh tồn. Vì vậy, những ý tưởng đi ngược lại số đông luôn phải đối mặt với một lực cản bản năng: nỗi sợ bị tách khỏi cộng đồng.

Có một câu thường được gán cho Nietzsche: “The individual has always had to struggle to keep from being overwhelmed by the tribe. If you try it, you will be lonely often, and sometimes frightened.”

Nhưng sự cô đơn của tư duy độc lập không chỉ đến từ việc bị người khác quay lưng. Nó còn đến từ việc một khi đã nhìn thấy một vấn đề, ta không còn khả năng quay lại trạng thái vô tư trước đó. Tự do tư duy không chỉ mở ra những khả năng mới; nó cũng phá bỏ những sự chắc chắn từng giúp con người cảm thấy an toàn.

Người trong hang của Plato có thể sống trọn đời với những cái bóng trên tường, không phải vì họ kém hiểu biết, mà vì đó là toàn bộ thế giới mà họ từng biết. Còn người đã bước ra ngoài có thể nhìn thấy bầu trời rộng hơn, nhưng cũng phải đối diện với một sự thật khó chịu: ánh sáng không chỉ soi rõ thế giới, nó còn làm lộ ra sự nhỏ bé và cô độc của chính mình.

Tui cho rằng đó là nghịch lý lớn nhất của nhận thức. Sự thật có thể giải phóng con người khỏi ảo tưởng, nhưng không đảm bảo rằng nó sẽ đem lại bình yên. Đôi khi, người nhìn thấy nhiều hơn không phải là người có nhiều ý nghĩa để sống hơn; họ chỉ là người không còn có thể tin vào những ý nghĩa cũ nữa, và phải tự mình xây dựng lại những ý nghĩa mới.

----------------------------------------------------------------

Có lẽ chính sự cộng hưởng của tất cả những rào cản này khiến tui nghĩ rằng: còn rất lâu nữa khoa học mới có thể giải đáp đủ nhiều những câu hỏi căn bản của con người để triết học trở thành một thứ “cơm bình dân” mà ai cũng có thể dễ dàng tiếp cận.

Hiện tại, thảo luận triết học với đám đông vẫn giống như một người đầu bếp dành cả đời để nghiên cứu, thử nghiệm và nấu ra một món ăn phức tạp. Nhưng người khác không được trực tiếp nếm món ăn đó. Họ chỉ có thể nhìn nó qua một chiếc kính vạn hoa được tạo nên từ giác quan, ngôn ngữ, ký ức và kinh nghiệm riêng của mình. Sau đó, họ phải dùng chính những nguyên liệu mình có để tự nấu lại một phiên bản gần giống nhất.

Và rồi, hai người ngồi cùng một bàn, không thật sự thưởng thức cùng một món ăn, nhưng vẫn cố gắng tranh luận xem hương vị nào mới là bản chất của nó.

Nói chuyện kiểu đó có vui hay không, có lẽ tuỳ người. Có người thấy đó là một cuộc khám phá thú vị. Có người chỉ thấy tốn thời gian. Nếu bạn đọc đến đây, thì ít nhất bài viết này cũng đã vượt qua được một trong những rào cản lớn nhất: sự thờ ơ.

reddit.com
u/Kanjiex — 24 hours ago

Thời gian dành cho người yêu

Mọi người dành thời gian ra sao cho người yêu mình vậy?

Mình thì chỉ có gặp cách tuần nữa ngày chủ nhật đi ăn uống hay coi phim thôi còn lại các ngày trong tuần toàn nt ít khi call gặp mặt. Như vậy có it quá ko cho 1 mối tình chỉ mới dc gần 1 năm, cảm giác cứ thiếu thiếu ấy dù bik cả tuần 2 đứa đi làm về mệt cần time nghỉ ngơi

reddit.com
u/AndyK996 — 20 hours ago

Hỏi về nghề quảng cáo, in ấn

Những anh em đã và đang làm trong ngành này có thể chia sẻ kinh nghiệm hoặc có giáo trình hay link hướng dẫn về làm nghề, làm led các thứ có thể giúp mình hoặc cho lời khuyên về nghề này với ạ

u/LengthLow2274 — 13 hours ago

Thành công nhờ gia đình hay tự lực

Chào mng ạ, em 2k8 và sắp lên đại học nên em cần xin a/c có kinh nghiệm hơn tư vấn cho con đường tương lai của mình ạ. Cứ cho là em đỗ hết 2 nguyện vọng NEU là kiểm toán tiêu chuẩn và logistics thì e đang đứng trước 2 con đường:

  1. Nhà em khuyên em học kiểm toán tại cô em cũng tốt nghiệp kiểm tc NEU và đang làm chức to ở nhà nước và cô sẽ lo công ăn việc làm, hướng dẫn các thứ cho em ( cô em bảo thế )

  2. là học logistics và về quê làm logistics kcn. Đây là dự định của riêng em tại nhà em ở ngay gần kcn Bắc Ninh Bắc Giang và nếu làm kcn thì em k mất tiền nhà, được ở với gia đình và tầm 1 2 năm là mua được xe r sau đó chỉ cần xây nhà các thứ ở đất bố mẹ em cho thôi.

Nhma em đang có câu hỏi là làm logistics ở kcn thì liệu nó có thăng tiến lâu dài k ( em nghe nói là làm kcn đến già họ sẽ đuổi tầm 30 tuổi ), có chế độ thăng tiến ổn k và có thể học hỏi lâu dài k ( em sợ bị đào thải thì lại bị out meta). Bản thân em thấy em khá hợp học logistics ( em giỏi toán top trường và có ielts 8.0, topik 4, hsk5 ). Em thật sự xin ý kiến mọi người ạ. Em cảm ơn ạ

reddit.com
u/Potential_Reason7426 — 18 hours ago

Trải nghiệm từ xấu trai thành đẹp trai hơn

https://www.reddit.com/r/vozforums/comments/1ofg98u/em_25m_v%C3%A0_ch%C6%B0a_bao_gi%E1%BB%9D_c%C3%B3_b%E1%BB%93/
Đây là tóm tắt hoàn cảnh của tui

1 năm nay t tập tạ, lên cân, skin care, đổi tóc và kiếng, và rồi thực sự đẹp trai lên. Ban đầu t đã nghĩ cuộc sống mình sẽ thay đổi hoàn toàn, nhưng ko, và đây là trải nghiệm cá nhân:

  1. Có thấy tự tin hơn. Nhưng cái tự tin này nó ko bền mà rất phụ thuộc vào việc ng t có khen mình ko, ng t khen thì mình vui, thấy an toàn, còn ví dụ ko chê mà kiểu lướt qua ko quan tâm thì thấy bất an nghi vấn bản thân liền.

  2. Gái, trai, bê đê khen nhiều hơn (trai thì kiểu ng t nhìn mình lúc mình nhìn chỗ khác thôi chứ hiếm khi khen thẳng, gái thì ng quen thân thì nói trực tiếp còn ng ko thân lắm thì sẽ nói vs bạn nó, bê đê thì bạo nhất hay qua rờ rờ). Độ tuổi ng khen hơn 18 và dưới 50. Còn trên 50 thì chỉ có 1 ông trung niên khen râu đẹp.

  3. Công việc không quá khác biệt ngoại trừ việc đồng nghiệp bộ phận khác chủ động bắt chuyện hơn

Mấy cái trên là bên ngoài thôi. Còn bên trong thì tôi nhận ra là... đẹp trai không giúp tôi hạnh phúc hơn. Tôi chỉ vui và hãnh diện được vài tuần đầu, nhưng sau đó, cảm giác cân bằng lại, lời khen không giúp t vui được nữa. Những vấn đề nội tâm nó bắt đầu trồi lên lại. Đẹp trai ko giúp t có dc công việc mình yêu thích, t vẫn phải trụ lại 1 cv t ko quá yêu vì tiền, vẫn phải cố gắng học và rèn luyện như 1 ng xấu trai, vẫn cảm thấy giá trị mình phụ thuộc vào ngoại hình quá nhìu. Đẹp trai ko giúp t thực sự bình an, t vẫn rất tự ti, lâu ko ai khen là tự nghi vấn bản thân xấu liền. Đẹp trai cũng ko giúp t có dc tình yêu. Ừ thì đúng là có ng ng t crush mình vì ngoại hình, nhưng mà chẳng phải trc đó khi xấu mình cũng có hay sao, chỉ khác là xưa xấu thì ng t yêu mình vì mình dẻo mỏ, giờ đẹp thì ng t yêu mình vì đẹp và dẻo mỏ, vậy thôi. Vấn đề là những ng yêu mình thì mình ko yêu, vì ko đúng ý mình, nghĩa là t vẫn phải học cách mở lời, vượt qua nỗi sợ bị từ chối, tổn thương, ko khác gì 1 ng đàn ông xấu trai hơn mình cả.

Sau khi nhận ra được việc ngoại hình ko giúp t hạnh phúc hơn như t đã nghĩ thì t thấy trống trải lạ thường. Não cũng bắt đầu có những suy nghĩ tiêu cực, và t biết là mình cũng ko còn tỉnh táo mấy

" Có khi mình ko đủ đẹp, hay là đi phẫu thuật thẩm mĩ"?

"Ủa sao ng t ko quan tâm mình vậy ta? Hay là do mình ko đẹp như mình tưởng"?

"Mình có nên rủ cô ấy đi chơi ko? Nhưng mà thôi chắc ng t ko thích mình đâu, dù họ có nói vs bạn họ là thấy mình đẹp trai quá nhưng mà mình lại lùn, chưa có sự nghiệp, còn ng t thì ...., nên thôi, chắc ng t nói vậy vs bạn họ chơi thôi, ko nên chủ động"

P/s: Nói chung ae nào nghĩ vấn đề của mình là nhan sắc và đẹp trai sẽ giúp giải quyết hết thì có thể nên cân nhắc nằm vắt tay lên trán hỏi bản thân xem có thật vậy không.

Cảm ơn đã đọc hết

reddit.com
u/Maybes4 — 23 hours ago

Mình có nên tiếp tục

Mình là nam năm nay 26 tuổi mới nhận việc ở một tập đoàn lớn trong ngành. Mình nhận việc đc hơn 1 tuần nhưng không biết nên tiếp tục hay dừng lại mọi người cho mình lời khuyên dưới đây là một vài thứ mà mình thấy bản thân đang bị vướng mắc liệu lâu dài có hiệu quả. Tiền thân mình là một kỹ thuật viên đi site không có kỹ năng văn phòng, ko sử dụng tiếng anh trong quá trình làm việc, công việc ko có tính trách nhiệm cao do do có người quản lý. Hiện tại ở chỗ mình đag thử việc là người gần như mới toanh không có kinh nghiệm vừa phải học tiếng anh do toàn bộ tài liệu cty là TA, vừa phải tìm hiểu chuyên môn có tính học thuật, vừa phải làm quen với môi trường công sở, ngày mình đi gần 50km cả đi cả về. Nếu trụ lại được và pass thử việc mình sẽ có cv đẹp nhưng hơn 1 tuần trôi qua mình luôn lo âu về công việc. Còn về đãi ngộ thì mức lương tạm chấp nhận nếu ko phải lo chỗ ăn chỗ ở. Thực sự không biết là cảm giác này của mình có phải là bthg như bao nhiêu kỹ sư mới ra trường khác không nên mình muốn tham khảo ý kiến mọi người. Với lại các bác có kinh nghiêmj làm tập đoàn lớn cho mình xin kinh nghiệm ạ.

reddit.com
u/Confident-Emotion896 — 20 hours ago

Yêu nhau nhưng gia đình ngăn cấm

Mình nam 24 tuổi yêu một bạn 98, mọi thứ đều ổn từ học thức đến ngoại hình, nhưng gia đình mình ngăn cấm vì không thích yêu con gái nhiều tuổi hơn.
Buồn quá mọi người ạ !

reddit.com

Sáng chủ nhật bạn làm gì?

Sáng chủ nhật là thời gian lý tưởng để mình dậy sớm tập thể dục, thưởng thức một ly cà phê phin đậm đà, đọc sách hoặc lên kế hoạch cho tuần mới.

Câu trên là lấy từ lý thuyết ra. chứ thực tế khó chịu thấy mẹ. Mới 5-6h sáng, nhà bên cạnh đã bật nhạc dance nhạc remix ầm ầm. Muốn ngủ nướng 1 tí cũng ko đc :(

u/huyenduong18 — 1 day ago

Nên chọn cái nào

Em đang có 2 lựa chọn cho công việc
Thứ 1: đang làm ở cty lương 9.5 gross, cty đang lằn nhằn vụ sa thải, nếu nghỉ thì không có đền bù, còn làm đến khi có sa thải thì đc đền 2 tháng cơ bản. (nhưng ch biết nào sa thải)
Thứ 2: offer 10tr + 0,02% doanh thu tháng. mảng định cư du học. có làm thứ 7, cty thứ 1 k làm thứ 7. cả 2 cty đều có Bảo hiểm.
E đag phân vân có nên nhảy qa cty 2 lun k, vì qa cty 2 làm fullstack có thể có rất nhiều việc, cty cũng mới thành lập. Cty 1 thì đang k có tương lai.
Background của em là làm marketing SEO, cty 1 đang làm SEO, cty 2 sẽ mở rộng scope hơn, k chỉ làm SEO mà còn làm nhiều thứ linh tinh khác.

reddit.com
u/Secret-Swimming132 — 21 hours ago

Chuột & Bàn Phím Nào Cho Mac

Em đang tìm dùng với Mac Mini mong các bác đã mua và sử dụng chia sẻ để tham khảo

reddit.com
u/Hari913 — 21 hours ago