Hij is de verrassende nieuwe topscorer én publiekslieveling bij Ajax. Toluwalese Emmanuel Arokodare (25) heeft de harten in Amsterdam razendsnel veroverd. Voor de Nigeriaanse spits is het een nieuw hoogtepunt in zijn veelbewogen voetballeven. ‘Als je bij hem de juiste snaar raakt, krijg je een moordenaar op het veld.’

Goal! Tolu Arokodare beweert bij hoog en laag dat dát het eerste woord is dat ooit over zijn lippen kwam. Met zijn familie was hij in Nigeria een voetbalwedstrijd aan het kijken, toen er gescoord werd en iedereen ‘goooaaal’ riep. De piepkleine Tolu deed simpelweg mee. Wat hij toen nog niet kon bevroeden, is dat hij later zijn geld zou gaan verdienen met het maken van goals, in de top van het Europese voetbal.

De weg naar Europa

Tolu groeit op in Lagos, de grootste stad van Afrika. Als jongste in een gezin met vier broers is hij een speels mannetje, altijd buiten, waar hij verliefd wordt op de bal. En in zijn wijk Festac Town is er altijd wel ergens een plek waar in het weekend de Premier League wordt uitgezonden. Hoewel zijn vader fan is van Chelsea, verliest Tolu zijn hart aan Manchester United. Maar het liefst voetbalt hij zelf. Zijn ouders hechten vooral waarde aan een goede educatie, maar gaan uiteindelijk overstag en schrijven hun jongste zoon in bij de lokale Kash Academy.

Daar valt hij op. Op zijn twaalfde krijgt Tolu al een uitnodiging van de prestigieuze Flying Sports Academy van voormalig Nigeriaans international Segun Odegbami, zo’n honderd kilometer bij zijn ouderlijk huis vandaan. Hij komt op een speciale middelbare school terecht, waar hij zijn schoolwerk kan combineren met zijn ontluikende voetballeven. Een fanatieke leerling is hij naar eigen zeggen niet, Tolu slaat nog weleens een lesje over en zijn leerkrachten dichten hem niet al te veel potentie toe.

Hoe anders is dat op het voetbalveld. Dat hij door een groeispurt tijdens zijn puberjaren de lucht in schiet, helpt hem nog een beetje extra op te vallen. De droom groeit om ooit de overstap naar Europa te maken en daar in de Premier League te spelen. Helemaal als hij als middelbare scholier de eer heeft om Nwankwo Kanu, voormalig spits van onder meer Ajax en Arsenal, te ontmoeten.

Spelend voor Box2Box FC uit Lagos lijkt die droom aan het einde van zijn tienerjaren uit te komen. Met dank aan zijn Belgische belangenbehartiger mag hij op stage komen bij Charleroi, en dan bij SC Freiburg, en dan bij Toulouse. Maar tot drie keer toe komt het niet tot een contract, vanwege visumproblemen, en dus keert hij tot drie keer toe gedesillusioneerd terug naar zijn vaderland.

Tot er een uitnodiging komt van het totaal onbekende Valmiera FC. De Letse club wil Tolu samen met twee landgenoten overnemen en biedt hem zo alsnog de toegangspoort tot het Europese voetbal. ‘Hét belangrijkste moment in mijn carrière en mijn leven’, noemt hij het later in gesprek met Sky Sports. Op zijn achttiende laat hij alles achter, om alleen richting Letland te trekken. Een kleine cultuurshock is het wel: ‘De meeste mensen daar hadden nog nooit een zwart persoon in hun leven gezien, maar ze waren ontzettend gastvrij.’

Tolu heeft er lang op gewacht, en grijpt zijn kans, al kent hij nog wel een valse start. Hij moet namelijk al snel een schouderoperatie ondergaan, maar daarna komt Tolu toch los in de Letse competitie. In zijn tweede seizoen scoort hij zestien keer in zestien duels. Vooral in de zomermaanden van 2020 vliegt werkelijk alles binnen, waarop hij ineens Vincent Kompany aan de lijn heeft. De Premier League-legende is dan net begonnen als trainer bij Anderlecht en wil Tolu graag naar Brussel halen, vertelt hij.

Keiharde reality check

Uiteindelijk loopt het anders, de spits vertrekt op huurbasis naar 1. FC Köln. Op het eerste gezicht een prachtige move naar de Bundesliga, maar het blijkt een totale mismatch: de goedlachse en ietwat laconieke Tolu met de rigide no-nonsense trainer Markus Gisdol, die geen frivoliteiten tolereert in de strijd tegen degradatie.

Gisdol ventileert in Duitse media onomwonden zijn ergernis over Tolu en spreekt openlijk van een gebrek aan professionaliteit bij de negentienjarige spits. De trainer verwijt Tolu dat hij zijn Duitse lessen niet serieus neemt, dat hij te weinig bijdraagt aan teamtaken zoals het dragen van spullen richting het trainingsveld en dat hij tijdens de trainingen te veel focust op showmanschap zoals spectaculaire omhalen, in plaats van de basisdingen.

De stap komt simpelweg te snel, zo erkent Tolu later zelf. De Köln-trainer vindt hem op tactisch en technisch gebied onvoldoende en laat de spits in zijn eentje extra trainingssessies houden om te werken aan zijn balgevoel. Aan het begin mag hij nog een paar keer invallen om met zijn kopkracht iets te forceren, maar naarmate het seizoen vordert zit Tolu regelmatig niet eens meer bij de wedstrijdselectie. In totaal komt hij tot elf optredens, waarin hij nul doelpunten of assists produceert.

‘Het was een heel zware en moeilijke periode, want mijn zelfvertrouwen ging eraan’, zou Tolu er later op terugblikken in gesprek met Engelse media. Dat maakt de situatie uiteraard niet beter, steeds meer ballen beginnen van zijn voeten te stuiteren. ‘Het werd op een gegeven moment zó erg, dat ik regelmatig een ploeggenoot apart nam en hem vroeg*: Vind je mij een slechte speler?* Het voelde voor mij alsof alleen de slechte dingen die ik deed gezien werden, en niet de goede.’

Het is een keiharde reality check voor Tolu, die kennismaakt met de meedogenloze wetten van het topvoetbal. De discipline en professionaliteit die de meesten van zijn ploeggenoten hebben aangeleerd in de Duitse voetbalacademies, moet hij nog ontwikkelen. ‘Sommigen spraken van een slechte stap, maar ik zie het als een stap die ik nodig had in mijn carrière: ik heb discipline geleerd in Duitsland’, vertelt Tolu achteraf in Duitse media. ‘Ik merkte dat ik toch de sportschool in moest om sterker te worden, zodat ik de bal beter kon vasthouden. En mentaal ben ik ook sterker geworden.’

De wederopstanding

Niet geheel verrassend besluit FC Köln de koopoptie in het contract van Tolu niet te lichten, de spits vertrekt daarop naar Amiens, uitkomend op het tweede niveau in Frankrijk. Daar scoort hij direct uit een penalty bij zijn debuut en bemachtigt hij een vaste basisplaats. Bij de Noord-Franse club ontstaat er een haat-liefde-verhouding met Tolu.

Trainer Philippe Hinschberger gaat met hem aan de slag en geeft Tolu de speeltijd die hij zoekt, maar tegelijkertijd blijft de Fransman kritisch op zijn spits. ‘Een kind in het lichaam van een reus’, zo noemt de Amiens-coach Tolu, geciteerd door Het Nieuwsblad. Hij vergelijkt de spits zelfs met Mario Balotelli, als het gaat over zijn houding bij het omschakelen of het feit dat Tolu meer dan eens te laat komt op de training.

En toch ontstaat er een klik, ook met de supporters in Amiens. Zij zien Tolu namelijk soms ook briljante dingen doen. ‘De helft van het stadion houdt van Tolu, de andere helft haat hem’, beschrijft Hinschberger. Ook de trainer ziet wel degelijk de potentie en weet zijn nummer 9 toch te prikkelen en ontwikkelen. Steeds beter weet hij zijn sterke lichaam te gebruiken, en de doelpunten volgen.

Dat gaat dusdanig goed, dat in januari 2023 opnieuw Anderlecht zich meldt voor Tolu. Ditmaal lijkt het er wél van te komen: de spits ondergaat zijn medische keuring en de eerste beelden voor het clubkanaal worden al opgenomen, als er plotseling een nieuwe wending komt. RC Genk kaapt de deal met een transfersom van vijf miljoen euro en Tolu gaat last minute overstag. Anderlecht en zijn fans blijven verbouwereerd, en vooral gefrustreerd, achter.

Voor Genk is het een flinke investering, maar de club strijdt om de landstitel en ziet in Tolu de ideale opvolger van Paul Onuachu, die een miljoenentransfer naar Southampton maakt. ‘Onuachu was een heel rustig karakter, heel relaxed, niet te veel in de kijker, maar hij had een topmentaliteit en leverde altijd. Tolu was natuurlijk zijn landgenoot en had hetzelfde postuur, maar hij was een heel ander persoon, met een heel andere mindset. Het was aanpassen: voor hem, maar ook voor ons’, vertelt Jan Wuytens aan VI. De 41-jarige Belg, die in de Eredivisie voor onder meer FC Utrecht en AZ speelde, is op dat moment assistent-trainer bij Genk. Hij maakt van heel dichtbij mee hoe Tolu groeit van ongepolijste spits naar échte killer.

Een unieke jongen

‘Tolu heeft een heel speciaal profiel, hij is een unieke jongen’, zegt Wuytens. ‘Toen hij kwam, moest hij vooral enorm wennen aan onze manier van spelen. Wij speelden een soort Ajax-voetbal, met hoge druk. Daar had hij het aan het begin echt moeilijk mee: constant die sprintmeters maken in het pressen’, vertelt Wuytens, tegenwoordig werkzaam als coördinator in de veelgeprezen academie van Anderlecht.

‘Maar in zijn tweede seizoen is Tolu echt losgekomen bij Genk, ook omdat we hem veel meer in zijn kracht gingen gebruiken. We zijn meer gaan trainen op voorzetten, ballen in de box gooien. Daar is Tolu gewoon unstoppable. Hij is een heel goede kopper, en ook best snel, dan moet je hem in zijn kracht brengen’, legt Wuytens uit. ‘Zelf paste hij zich ook steeds beter aan, vooral aan het speltempo, in het Belgische voetbal zijn namelijk heel veel transitiemomenten.’

Dat blijkt, want in Genk zet Tolu grote stappen in zijn ontwikkeling, als aanspeelpunt én als afmaker. Langzaam begint het sentiment te keren. ‘Het is een speciale jongen’, vindt Wuytens. ‘Hij heeft een soort magie, dat hij bij bepaalde clubs iedereen voor zich kan winnen. Als trainer moet je bij hem echt de juiste snaar raken, de perfecte snaar, en die moet je blijven raken, om hem consistent te krijgen. Als je dat doet, dan krijg je een moordenaar op het veld.’

Hoe dat lukte in Genk? ‘We hebben hem heel goed zichtbaar gemaakt wat we van hem verwachtten, en waar zijn kwaliteiten lagen. Dat is het spel dat je met hem moet spelen: je wil hem in een bepaalde structuur brengen, waarin hij toch ook zichzelf kan zijn. Dat is interessant. Bij ons zijn er nooit problemen geweest met te laat komen of dat soort dingen. En uiteindelijk is hij echt gaan doorpakken. Hij ging steeds meer scoren, en we gingen hem steeds beter gebruiken. Hij is zo sterk in de bal vasthouden, zodat de rest kan aansluiten. Als je hem voedt met voorzetten, en lopende mensen om hem heen, is het een heel interessante speler.’

Een lach en een traan

In zijn laatste seizoen bij Genk komt Tolu in alle competities tot 23 doelpunten, alles komt samen voor de boomlange spits. En iedere goal viert hij met een lach en een traan. Zijn trademark celebration is inmiddels ook in Amsterdam al goed bekend: na een treffer slurpt Tolu van een denkbeeldig theekopje, als verwijzing naar T.E.A, zijn initialen. Maar daarnaast kust hij ook altijd zijn pols. Daar staan de naam en geboortedatum van Tiago, zijn zoontje dat vier jaar geleden dood werd geboren. Het is een groot verdriet dat Tolu met zich meedraagt.

De emoties zijn er ook bij zijn debuut voor de nationale ploeg van Nigeria, in het voorjaar van 2025. Het 1 meter 97 lange blok graniet verandert daar ineens weer in de kwetsbare jongen die ervan droomde om zijn familie trots te maken. Na afloop komen de tranen en stort hij zich in de armen van Victor Osimhen, één van zijn grote inspiratiebronnen: thank you!

In de zomer van 2025 volgt die andere grote droom: een toptransfer naar de Premier League. Genk ontvangt van Wolverhampton Wanderers een vijfvoud van het aankoopbedrag van Tolu. In zijn periode bij Köln werd de spits nog uitgelachen om zijn voorspelling dat hij op zijn 25ste in de Premier League of de Champions League zou spelen, vijf jaar later is het werkelijkheid geworden.

Maar zo mooi als Tolu het in zijn dromen zag gebeuren, wordt het niet. Vanaf de eerste speeldag voert Wolves een verloren strijd tegen degradatie, waarbij het vooral overleven is op eigen helft en uitgespeelde kansen een zeldzaamheid zijn. Als spits valt er weinig eer aan te behalen. Uiteindelijk speelt Tolu er 33 wedstrijden, waarvan 13 als basisklant, en komt hij niet verder dan drie Premier League-doelpunten.

In de voorbereiding op het huidige seizoen botst Tolu met de gedegradeerde club, die met Raúl Jiménez al een nieuwe spits binnenhaalt. Tolu wordt buiten de selectie gehouden bij een oefenduel, maar de club weigert mee te werken aan een transfer naar Fiorentina. Volgens Britse media, waaronder de BBC, weigert Tolu zich op zijn beurt te laten wegsturen bij een oefenvorm op de training, waarna de hele sessie uiteindelijk wordt gestaakt. Tolu ontkent die berichtgeving overigens zelf, en benadrukt dat hij zich altijd professioneel heeft opgesteld.

Publiekslieveling in Amsterdam

Hoe dan ook komt Ajax precies op het juiste moment. De perfecte snaar raken, dat is precies wat Jordi Cruijff en Míchel Sánchez bij de Nigeriaanse spits doen. Het is één van de grote kwaliteiten van de huidige Ajax-trainer: zijn vermogen om een persoonlijke connectie op te bouwen met zijn spelers. Typerend is het tafereel na de uitwedstrijd tegen PEC Zwolle, begin augustus. Bij zijn officiële debuut voor Ajax heeft Tolu daar direct het verschil gemaakt, door kort na zijn invalbeurt de assist op de bevrijdende 0-1 te leveren. Na het laatste fluitsignaal in Zwolle staat hij minutenlang met Míchel op het veld, oog in oog, met beide handen vast.

Tolu verrast bij Ajax, op allerlei manieren. Hij was toch vooral gehaald als pinchhitter achter miljoenenaankoop Marcos Leonardo, maar verdient al snel een basisplaats en blijkt ook technisch aardig mee te kunnen. Tolu brengt rendement, vijf goals en twee assists in zijn eerste zeven duels, en helpt Ajax als beresterk aanspeelpunt. Voor de kraker tegen PSV stelt Míchel zelfs zijn hele wedstrijdplan af op Tolu, maar tot ieders verbazing laat die zich in de openingsfase een aantal keer eenvoudig aftroeven in de fysieke duels. Langs de lijn windt Míchel zich gigantisch op, omdat vooral een kwestie van alertheid is. Tot drie keer toe geeft hij Tolu de wind van voren. Als de spits enkele minuten later de belangrijke 1-1 maakt, reageert hij door zijn vinger op zijn lippen te leggen, als gebaar naar zijn eigen trainer. Die doet daar overigens niet kinderachtig over en begrijpt wat er kan gebeuren in het heetst van de strijd.

Tijdens zijn vliegende start houdt Tolu overigens ook oog voor zijn ploeggenoten. Als concurrent Marcos Leonardo eindelijk een doelpunt maakt, is hij de eerste om dat te vieren en de mentaliteit van de worstelende Braziliaan te prijzen. Tolu weet immers maar al te goed hoe moeilijk en eenzaam het is, als alles even tegenzit in het leven. En hoe waardevol een uitgestoken hand dan is. Als hij eind 2024 voor de camera van Sporza staat, na de zege met Genk op Antwerp, vraagt Tolu of hij nog één ding mag zeggen. Hij kijkt in de camera en spreekt: ‘Aan iedereen die het moet horen: je bent geliefd. Je vrienden en familie houden van je. En als je die niet hebt, dan hou ik van je. En Jezus ook. Je bent meer dan genoeg.’

Ajax heeft een gevoelsmens in de spits, in iets meer dan een maand heeft ook Amsterdam al kennisgemaakt met de vele kleuren van Toluwalese Emmanuel Arokodare. Momenteel leeft hij op een roze wolk, als spits van Ajax, in de voetsporen van Kanu. Er zal ongetwijfeld ooit ook een mindere fase komen, maar momenteel lukt vrijwel alles bij Tolu: zelfs de dingen die fout gaan, gaan goed. Zoals zijn doelpunt in de uitwedstrijd tegen FC Sion, waar hij de bal totaal verkeerd raakt uit een voorzet, maar in tweede instantie alsnog binnenschiet. Hij mag dan technisch niet de meest verfijnde speler zijn: met zijn doelpunten, zijn rol als aanspeelpunt, zijn bruisende energie en zijn big smile heeft Tolu toch echt de harten van de Ajax-fans veroverd. Aan Míchel en zijn staf om de juiste snaar te blijven raken, bij de nieuwe publiekslieveling van Ajax.

Even tussen al het gezeik over de kamikazeactie van Van Bommel door, misschien ook goed om even op de wedstrijd en het positieve te focussen.

Ajax speelde bij vlagen echt heel erg goed. Wat een niveau het eerste uur. Dit was de eerste topper tussen deze twee teams in jaren die die titel ook echt verdiende. Voor mij liet het vooral zien wat voor goed werk Cruijff heeft geleverd: Ajax speelt gewoon weer als een topteam.

Nu is consistentie en ingespeeld raken op elkaar het volgende.

Brandt, wat een genot dat die bij ons speelt zeg. Ik baal nog steeds dat we Sano niet hebben gehaald (speelde ook goed), maar Brandt verzacht die pijn wel een beetje. Mokio misschien wel zijn beste wedstrijd sinds Union SG. En Tolu... man, kunnen we die koopoptie nu al lichten? Amrabat viel ook goed in. Jammer dat we die niet samen met Tolu hebben gezien.

Ter Stegen was helaas echt slecht gisteren. Kan het niet mooier maken dan het is. Speelde tot nu toe juist erg goed, dus hopelijk was dit gewoon een slechte dag. Bij de 0-1 en vooral de 1-3 had hij wat mij betreft wel meer kunnen doen. Tsygankov ook erg ongelukkig, hopelijk gewoon wat zenuwen.

Als dit de komende weken meer in elkaar valt, kan het echt een mooi seizoen worden.

Enneh... thuis verliezen van PSV, Blind in ons elftal. Alle talismannen zijn aanwezig om te denken dat we straks, ondanks de domper gisteren, misschien toch wel met die schaal in onze handen staan :)

Over minder dan anderhalve week sluit de transfermarkt, maar voor technisch directeur Jordi Cruijff van Ajax zal het tot het laatste moment spannend blijven nu er nog een aantal cruciale dossiers op zijn bureau liggen. Wat staat er nog te gebeuren? Een update uit de hoofdstad.