TL;DR:

• Het niet corrigeren voor inflatie, ook in verliesjaren zorgt voor aanzienlijk druk op netto rendement.
• Met een Monte Carlo-simulatie op 50 jaar S&P 500-data kom ik uit op een reëel (na inflatie) netto rendement van gemiddeld 2,4-3,0% per jaar onder de nieuwe box 3-aanwasbelasting.
• Van je ECHTE, koopkrachtgecorrigeerde rendement houd je daarmee nog maar ~39% over. 61% verdwijnt. Een tarief van 36% zonder inflatiecorrectie voelt daardoor niet als "vermogen belasten", maar als "vermogensopbouw voor gewone beleggers ontmoedigen". Een lager tarief, of een correctie voor inflatie in de grondslag, lijkt me realistischer.

Ik ben vóór een hogere vermogensbelasting. Maar dit tarief, inclusief inflatie, laat bijna niks over voor de belegger

Met de Wet werkelijk rendement box 3 gaat Nederland vanaf 2028 (beoogd) beleggingen belasten via een aanwasbelasting: 36% over je jaarlijkse waardeaangroei, met €1.800 vrijstelling per jaar en onbeperkte verliesverrekening. Ik snap de gedachte. Het huidige forfaitaire stelsel is oneerlijk en vermogen mag best zwaarder bijdragen. Maar ik heb het even doorgerekend, en het resultaat verrast me negatief.

De cijfers, gemiddeld over 200.000 simulaties (€100k, 10 jaar, S&P 500)

	Nominaal	Reëel (na inflatie)
Bruto rendement, cumulatief	162,0%	87,5%
Netto rendement, cumulatief	87,3%	34,1%
Netto/bruto: wat blijft over	53,9%	39,0%
Bruto rendement, per jaar	10,11%	6,49%
Netto rendement, per jaar	6,48%	2,98%

De belangrijkste bevindingen

• Startkapitaal: €100.000, 10 jaar belegd, S&P 500 (historisch gemiddeld 10,1%/jr, standaarddeviatie 16,1%)
• Bruto (voor belasting), reëel rendement na 10 jaar: 87,5% cumulatief, oftewel 6,49% per jaar
• Netto (na 36% aanwasbelasting), reëel rendement na 10 jaar: 34,1% cumulatief, oftewel gemiddeld 2,98% per jaar (mediaan: 2,56%, wat een realistischer beeld geeft dan het gemiddelde)
• Van je ECHTE (koopkracht-)winst houd je dus nog maar ~39% over. 61% verdwijnt, deels aan de fiscus, deels omdat belasting de compounding-basis elk jaar kleiner maakt
• Effectieve belastingdruk op de nominale winst is "maar" 30% (dankzij vrijstelling en verliesverrekening), maar dat cijfer verhult hoe hard het echte, koopkrachtgecorrigeerde rendement wordt geraakt

Waarom dit me stoort

Een tarief van 36% klinkt niet extreem. Het probleem zit in de combinatie: geen inflatiecorrectie in de grondslag, een fors deel van je nominale rendement is eigenlijk alleen compensatie voor koopkrachtverlies, en daarover betaal je gewoon hetzelfde tarief als over echte winst. Je betaalt dus belasting over lucht.

Als een belegger na 10 jaar geduldig beleggen en marktrisico dragen netto, reëel, gemiddeld tussen de 2,4% en 3,0% per jaar overhoudt, dan is het verschil met gewoon op een spaarrekening zitten (met veel minder risico) minimaal. Dat voelt niet als "vermogen eerlijker belasten", dat voelt als vermogensopbouw voor de gewone particuliere belegger structureel onaantrekkelijk maken.

Is een lager tarief, of een inflatiecorrectie in de grondslag, niet realistischer? Andere landen met een vermogensaanwasbelasting (bijv. Denemarken) hanteren vaak een lagere effectieve druk of bouwen inflatiecorrectie in. Nederland kiest voor 36% zonder correctie, wat in mijn ogen een aanzienlijk groter beslag op reëel rendement legt dan nodig is om het doel (eerlijker belasten van vermogen) te bereiken.

Methode

• Monte Carlo-simulatie met 200.000 paden over 10 jaar
• Jaarlijkse rendementen getrokken uit een normale verdeling: gemiddelde 10,1%, standaarddeviatie 16,1% (S&P 500, 1970-2020, inclusief dividend)
• Per jaar: waardeaangroei wordt belast tegen 36%, na aftrek van €1.800 vrijstelling (niet-cumulatief) en na verrekening met opgebouwd verlies uit eerdere jaren (onbeperkt voorwaarts)
• Inflatiecorrectie op basis van het langjarig Nederlands gemiddelde van 3,4% (CBS/Wereldbank-reeks)
• Bruto- en nettopad gebruiken dezelfde reeks marktrendementen per simulatie, zodat het verschil puur het effect van de belasting laat zien

(Zelf gebouwd model, geen financieel advies, DYOR.)