De stijgende langetermijnrente duwt België verder richting de gevarenzone. Dat zeggen economen Willem Sas en Selien De Schryder. De regering-De Wever staat voor moeilijke begrotingsonderhandelingen, waarin ze 10 miljard euro moet vinden. "Als politici niet zelf ingrijpen, zullen de financiële markten uiteindelijk voor hen beslissen."

De federale regering staat voor een moeilijke begrotingsronde, en de omstandigheden worden er niet eenvoudiger op. Nu de Belgische langetermijnrente is opgelopen tot boven 3,8 procent, het hoogste niveau sinds 2012, wordt nieuw geld lenen steeds duurder.

En we kampen al met hoge begrotingstekorten, een historisch opgebouwde staatsschuld en lage economische groei. 

De stijgende rente zal de begroting niet meteen doen ontsporen, zeggen economen. Maar ze waarschuwen wel dat België steeds dichter bij de gevarenzone komt.

"Er is vandaag geen reden tot paniek", aldus Willem Sas, professor publieke economie aan de UHasselt en KU Leuven. "Al is dit zeker opnieuw een waarschuwing."

De hogere rente is geen specifiek Belgisch fenomeen. Ook in de Verenigde Staten, Duitsland, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk lopen de rentes op staatsobligaties op.

Volgens Sas zijn daar verschillende oorzaken voor. De oorlog in het Midden-Oosten leidt tot hogere inflatieverwachtingen, terwijl ook de enorme investeringen in artificiële intelligentie steeds meer geld aantrekken op de financiële markten.

"De markt heeft maar een beperkte hoeveelheid kapitaal beschikbaar", zegt hij. "Een steeds groter deel daarvan gaat naar grote AI- en technologieprojecten. Dat verhoogt de concurrentie voor overheden die geld willen lenen."

Bezorgdheid groeit

Daarnaast groeit de bezorgdheid over de toestand van de openbare financiën in verschillende landen.

"Beleggers kijken nadrukkelijker naar overheidsschulden en begrotingstekorten dan enkele jaren geleden", zegt professor economie Selien De Schryder (UGent). "Dat zien we niet alleen in België, maar in zowat alle ontwikkelde economieën."

Toch zal de rentestijging de begrotingsonderhandelingen van dit najaar niet onmiddellijk overhoophalen. De Belgische overheid financiert zich voor lange periodes, waardoor hogere marktrentes geleidelijk doorwerken.

"We betalen vandaag gemiddeld nog een veel lagere rente dan die 3,8 procent waarover nu gesproken wordt", zegt Sas. "Dat komt omdat een groot deel van de uitstaande schuld dateert uit de periode van zeer lage rente."

Maar dat voordeel slinkt. Oude leningen die soms tegen nauwelijks 0 procent werden afgesloten, moeten geleidelijk worden vervangen door nieuwe schulden tegen hoge tarieven. "Je ziet dat proces nu beginnen", zegt Sas. "De impact op de begroting komt met vertraging, maar ze komt er wel."

Volgens de economen zit de grootste bezorgdheid niet in de huidige rentelast, maar in wat er de komende jaren kan gebeuren als de Belgische financiën niet verbeteren.

Gaat de rentesneeuwbal rollen?

De Schryder verwijst naar het risico van een zogenoemde rentesneeuwbal. Dat ontstaat wanneer de rente op de staatsschuld langere tijd hoger is dan de economische groei.

"Dan krijg je een situatie waarin de schuld moeilijk beheersbaar wordt", zegt ze. "Een steeds groter deel van de begroting gaat dan naar rentebetalingen, waardoor er steeds minder ruimte overblijft voor andere uitgaven. En dan moeten de uitgaven naar beneden of de inkomsten naar omhoog."

>Beleggers kijken nadrukkelijker naar overheidsschulden en begrotingstekorten dan enkele jaren geleden

Econoom Selien De Schryder

Ook Sas ziet dat risico, al benadrukt hij dat België nog niet in zo'n scenario zit. "Frankrijk bijvoorbeeld zit hard in de gevarenzone. Wij iets minder, maar we schurken er wel bij aan", zegt hij. "Als de financiële markten beginnen te twijfelen aan de houdbaarheid van de Belgische financiën, kan dat effect zichzelf versterken."

In zo'n situatie gaan beleggers steeds hogere rentes eisen, waardoor de schuld nog duurder wordt om te financieren. Vandaar de beeldspraak van de sneeuwbal die aan het rollen gaat en moeilijk te stoppen is.

De tiramisu van De Wever

De regering-De Wever wil dit najaar 10 miljard euro vinden om de begroting op koers te zetten. Premier De Wever spreekt over een 'lasagne' of een 'tiramisu', waarin voor elke regeringspartij "een lekkere laag" zit. De andere lagen moeten ze er wel bij nemen.

Alles komt opnieuw op tafel, ook moeilijke maatregelen waar al veel over gediscussieerd is, zoals de btw-verhoging of besparingen in de gezondheidszorg. 

De Schryder benadrukt dat wat is afgesproken "vrij licht" is als inspanning om de begroting structureel op orde te zetten. Volgens Sas is de precieze omvang van de inspanning dan weer minder belangrijk dan het signaal dat ervan uitgaat.

"Het cruciale is dat er een akkoord komt en dat de regering stabiliteit uitstraalt", zegt hij. "Als een begrotingscrisis leidt tot politieke instabiliteit, kijken financiële markten daar veel negatiever naar dan naar het verschil tussen pakweg 8 of 10 miljard euro."

Geen 'quick fixes'

De Schryder wijst erop dat de kern van het probleem niet alleen de hoge schuld is, maar vooral de aanhoudende begrotingstekorten.

"Al jaren wordt gewaarschuwd dat België zijn financiën op orde moet brengen zolang het nog kan", zegt ze. "Hoe langer je wacht, hoe groter de kosten uiteindelijk worden. Politici moeten beseffen dat ze het schip nog kunnen keren en dat ze dat dan liefst zelf doen en niet de financiële markten laten bepalen wanneer het moet."

Volgens beide economen zullen de budgettaire uitdagingen ook na deze begrotingsronde niet verdwijnen. België krijgt de komende jaren te maken met hogere pensioenuitgaven door de vergrijzing, bijkomende investeringen in defensie en de kosten van de klimaattransitie.

>Er is geen enkele maatregel die dit probleem in één keer oplost

Econoom Willem Sas

"Er is geen enkele maatregel die dit probleem in één keer oplost", zegt Sas. "Je moet tegelijk inzetten op meer economische groei, efficiëntere overheidsuitgaven en structurele hervormingen."

De Schryder benadrukt dat het uiteindelijk een politieke keuze blijft hoe die inspanning wordt verdeeld.

"Economisch gezien zijn de recepten bekend", zegt ze. "De uitdaging is vooral om daarvoor een politieke meerderheid te vinden."

Voorbereidingen lopen

Bij het kabinet van minister van Begroting Vincent Van Peteghem wordt benadrukt dat de hogere rente al grotendeels was meegenomen in de cijfers van het Monitoringcomité, dat de federale begroting opvolgt en rapporteert over de budgettaire toestand.

Achter de schermen zijn de voorbereidingen voor de begrotingsgesprekken al een hele tijd aan de gang, zo luidt het. "Het is belangrijk om onze verantwoordelijkheid te nemen en een structurele inspanning te doen die voldoende groot is."

Wanneer je een systeem bouwt waarin extra inzet, extra ambitie en extra inspanning automatisch leiden tot meer belastingen, mag je niet verbaasd zijn over onze trage groei.

Belgische economie traagste groeier van Europa”, stond afgelopen dagen in de pers. De reactie was voorspelbaar. Altijd wordt er gegoocheld met externe factoren als verklaring: geopolitiek, hoge energieprijzen of handelsspanningen. Andere landen hebben echter ook last van die factoren. En zij creëren wél meer welvaart dan wij. Ons echte probleem zit dan ook veel dieper: ons sociaal-economisch model beloont middelmatigheid, predikt gelijkheid en remt ambitie. En dat is de allergrootste rem op ons groeipotentieel.

Een paar voorbeelden van hoe we in dit land omgaan de link tussen prestatie, ambitie en beloning: geef een medewerker een individuele bonus van 1.000 euro voor een uitzonderlijke prestatie en dan houdt die daar in het beste geval 400 euro aan over. Geef je een collectieve bonus aan iedereen, dan blijft er zowat 870 euro over. De boodschap? Elke dag aanwezig zijn levert meer op dan boven het maaiveld uitsteken of ambitie tonen.

Of neem de automatische loonindexering. Die zorgt ervoor dat het loon van elke collega meestijgt met de inflatie. Of je je best nu hebt gedaan of niet. Het grootste stuk van de loonmarge van bedrijven wordt op die manier opgesoupeerd door dit nivelleringsmechanisme. Het gevolg? Om de echte uitblinkers betekenisvol te belonen, blijft er voor de werkgever nauwelijks iets over.

Of nog: wil je hogerop, promotie maken of meer uren draaien? Dan zit je quasi meteen in de hoogste belastingschijf. Het resultaat? Werknemers bedanken voor een promotie. De extra stress en de extra verantwoordelijkheid leveren namelijk nauwelijks extra euro’s op je bankrekening op.

Uiteraard heeft elk van die systemen ingrijpende gevolgen voor onze economische groei. Bestraf ambitie en eigen initiatief en je krijgt de uitkomst die je verdient. Zo wordt ook een haai nooit groter dan het aquarium waarin hij zit. Ons fiscaal en juridisch aquarium is ondertussen piepklein en zet een rem op ambitie en groei.

En toch bestaat er in dit land één overtuigend tegenbewijs. De flexi-job. Daar is bruto gelijk aan netto. Geen werknemersbijdragen, geen bedrijfsvoorheffing. Wie een uur extra werkt, houdt dat uur ook echt over.

Het gigantische succes van die flexi-jobs bewijst dan ook twee dingen. Ten eerste dat mensen bereid zijn te werken als ze de opbrengst van hun inspanningen zelf mogen bijhouden. Ten tweede dat ze dat vandaag niet doen omdat de belastingen te hoog zijn. Precies de bevolking waarvan we al jaren te horen krijgen dat ze “niet meer wil werken”. De Belg is niet lui. De Belg betaalt gewoon veel te veel belastingen op reguliere arbeid. Zodra werken wél oplevert, begint de Belg wel te werken.

Flexi-jobs zijn daarmee het zuiverste experiment dat we ooit hebben gedaan met ons arbeidsmarktbeleid. Geen campagne, geen activeringstraject, geen begeleidingsplan en geen sanctie. Eén enkele variabele werd gewijzigd: je mag houden wat je verdient. Uiteraard is er kritiek. Over verdringing van vaste jobs. Over de financiering van de sociale zekerheid. Over oneerlijke concurrentie tussen wie binnen en wie buiten het regime valt. Een deel van die bezorgdheden is terecht en verdient een antwoord.

Maar als een lagere lastendruk in de marge van de arbeidsmarkt een kwart miljoen mensen extra aan het werk zet, wat zou een lagere lastendruk dan doen in de kern van die loopbaan? Bij die promotie waarvoor vandaag bedankt wordt. Bij die vierde en vijfde werkdag die vandaag niet ingevuld raakt. Bij die bonus die vandaag voor 60 procent bij de fiscus belandt.

Wanneer je een systeem bouwt waarin extra inzet, extra ambitie en extra inspanning automatisch leiden tot meer belastingen, en waarin ‘niet gewerkt’ nagenoeg gelijk staat aan ‘gewerkt’, mag je niet verbaasd zijn over onze trage groei. Of dat de werkgelegenheidsgraad nauwelijks hoger klimt. Dat onze carrières tot de kortste van Europa behoren. Dat het begrotingstekort niet onder controle raakt. Dat de ambitie bij onze jongeren bij de laagste van Europa hoort.

Het succes van de flexi-job bewijst dat lagere belastingen banen creëren, ambitie belonen en zorgen voor groei. De enige vraag is of we die les durven te veralgemenen.

Brussel is goed bezig de bijnaam waar te maken die de stad ooit van Donald Trump kreeg.

Het is nog altijd heerlijk toeven in de Brusselse parken, maar op andere plaatsen lijkt Brussel tijdens de zomermaanden almaar meer op een hellhole. Die kwalijke tendens is al jaren bezig. Wie dat blijft ontkennen, kan schuldig verzuim verweten worden. Maar dat is blijkbaar geen zorg voor de minister-president Boris Dilliès (MR), die zich aan zijn lijfspreuk ‘we zullen zien’ hield en op vakantie vertrok.

Zullen we het lijstje overlopen van de zomerse incidenten? De schietpartijen, stilaan van een dagelijkse banaliteit, heb ik zelfs niet opgenomen.

In de zeer multiculturele buurt Matonge in Elsene werd de Pakistaanse winkelier Singh doodgeslagen door overvallers die eerst zijn vrouw hadden gekneveld en opsloten in de kelder. Driss Atounane, een succesvolle ondernemer uit Schaarbeek, die tussenkwam toen een vrouw werd bedreigd, kreeg een fatale slag op zijn hoofd. Een paar dagen ervoor had een man in metrostation Beurs iemand in het gezicht geslagen met een hamer, na een ruzie over een sigaret. Niet veel later werd een jonge jogger in het Elisabethpark bij de Basiliek meegesleurd door vier in het zwart geklede jongeren. Ze stalen zijn gsm en riepen: ‘Hier is het van ons!’

In Sint-Gillis werden op één avond vier auto’s in brand gestoken in een territoriumstrijd tussen drugsbendes. En dan was er nog Union-voetballer Mohammed Fuseini, die met geweld uit zijn auto werd gesleurd en van zijn dure horloge werd beroofd. Dat gebeurde weer door gemaskerde individuen die eerder op de avond al twee andere mensen hadden overvallen. Ik hoorde ook hoe de inzittenden van een tram werden geterroriseerd door een losgeslagen bende van heel jonge kinderen ...

Politici verschuilen zich graag achter statistieken die aantonen dat er minder misdaden waren in 2025 dan de jaren ervoor. Maar een zeer negatieve tendens blijkt uit het aantal pogingen tot moord en doodslag, dat met een kwart toenam. Er waren 12.437 drugsfeiten, een stijging van 14 procent. 829 misdrijven hadden met cocaïne te maken.

Het geweld in Brussel is voor een groot deel te wijten aan drugs. Dat vertelden ook de bewoners van de Vredesstraat, die zich over openlijke drughandel beklagen met ronddolende agressieve verslaafden.

>Brussel heeft bij drughandelaars een reputatie opgebouwd als een plek waar ze vrijwel ongestoord hun handeltje kunnen drijven.

Druggebruik zorgt er onloochenbaar voor dat misdaden en overvallen almaar driester worden. Op het internet circuleren talrijke beelden van bendes die iemand omsingelen, hem op de grond duwen en dan herhaaldelijk tegen het hoofd schoppen. Het is niet uitgesloten dat het copycatfenomeen speelt: imiteren van dat extreme geweld. Alles wordt namelijk gefilmd, vaak door de daders zelf die ermee pronken. Zo daalt de norm van het toelaatbare en wordt aanvaard wat vroeger ondenkbaar was, zoals een weerloos slachtoffer schoppen. Het aantal incidenten met messen is ook geweldig toegenomen. Te vrezen valt dat gewapend op stap gaan de norm is geworden.

Brussel heeft bij drugshandelaars een reputatie opgebouwd als een plek waar ze vrijwel ongestoord hun handeltje kunnen drijven. De lokale burgemeesters zijn niet opgewassen tegen een fenomeen dat groter is dan hun gemeente. Kwam daar nog bij dat sommige activistische kringen zich openlijk kanten tegen elk politieoptreden. Daardoor is het fenomeen zo goed als onbeheersbaar geworden.

Voor ze op vakantie vertrokken, kwamen de Brusselse ministers samen. Niet omdat ze bezorgd waren over de veiligheid van hun burgers, maar wel om de zaken af te handelen die ze echt belangrijk vinden: politieke benoemingen. Die werden in afwezigheid van het parlement en stoemelings onder vrienden geregeld, zoals de aanduiding, buiten alle regels, van een socialistisch kabinetschef als would-be-ambassadeur in Marokko. Een stevige aanpak van het geweld is duidelijk geen prioriteit voor de Brusselse politici. Met hun lakse houding zal Donald Trump nog gelijk krijgen ...

Het Amerikaanse bedrijf Plug Power, dat tot 400 miljoen euro wilde investeren in een groene waterstoffabriek in de Antwerpse haven, heeft het project volledig afgeboekt. Dat schrijft De Tijd.

De investering werd in 2022 aangekondigd tijdens een economische missie naar New York. Het bedrijf werd in 2023 nog gelauwerd door het investeringsagentschap Flanders Investment & Trade als buitenlandse investeerder van het jaar.

De bedoeling was om 350 à 400 miljoen euro te investeren in de grootste groene waterstoffabriek van ons land. Die moest tegen 2025 komen op de NextGen-site in de Antwerpse haven.

Geen economische haalbaarheid

Maar voorlopig komt van het project niets in huis, zo blijkt uit recent neergelegde documenten. Plug Power boekte een volledige waardevermindering van 13,6 miljoen euro op de vaste activa in aanbouw in Antwerpen.

“Deze beslissing weerspiegelt de onzekerheid omtrent de economische haalbaarheid van het project en houdt rekening met de risico’s en onzekerheden die de toekomstige ontwikkeling van deze activa kunnen beïnvloeden”, zo klinkt het in de toelichting bij de jaarrekening over 2024, die pas in maart dit jaar werd goedgekeurd.
De toekomstige rendabiliteit en de evolutie van de waterstofmarkt zijn te onzeker, aldus Plug Power.

Volgens Port of Antwerp-Bruges heeft het bedrijf een concessie voor 30 jaar op de havensite en is dat onveranderd gebleven. In de toelichting bij de jaarrekening stelt Plug Power dat het ‘alternatieve aanwendingen’ voor zijn activa zal overwegen. Bij het havenbedrijf valt te horen dat een piste met kleinere productievolumes nog niet finaal van tafel is geveegd.

MECHELEN De warmte van douchewater, wasmachines en vaatwassers verdwijnt op de Keerdoksite in Mechelen niet langer in de riolering. Drie gebouwen worden er voortaan verwarmd en gekoeld met energie die uit het rioolwater wordt gehaald. Het gaat om de grootste toepassing van riothermie in België. De combinatie met warmte uit de bodem maakt het project bovendien uniek in Europa.

Wie op de Keerdoksite een warme douche neemt of de vaatwasser laat draaien, draagt onrechtstreeks bij aan de verwarming van de wijk. Afvalwater stroomt immers het hele jaar door aan een vrij constante temperatuur van ongeveer 12 tot 18 graden door de riolering. Die energie ging tot nu toe grotendeels verloren. In de nieuwe stadswijk wordt ze voortaan gerecupereerd. In een grote rioolcollector, zo’n acht meter onder de grond, werd over een lengte van ongeveer 140 meter een warmtewisselaar aangebracht.

>“Afvalwater is er altijd en de basisinfrastructuur ligt al onder onze voeten. Behalve een warmtepomp en enkele leidingen vraagt het systeem weinig extra ruimte”

Maarten Raemdonck, Aquafin

Die wisselaar haalt warmte uit het voorbijstromende afvalwater en geeft ze via een vloeistof door aan het warmtenet. Warmtepompen in de gebouwen brengen de temperatuur vervolgens op het niveau dat nodig is om woningen, kantoren en andere ruimtes te verwarmen. In totaal zijn drie gebouwen met woningen, kantoren, vergaderzalen en vijf commerciële ruimtes op het systeem aangesloten. Met een geïnstalleerd vermogen van 670 kilowatt is de Keerdoksite de grootste locatie in België waar rioolwater als primaire warmtebron wordt gebruikt.

Onder onze voeten

De techniek heet riothermie en is relatief eenvoudig. “Afvalwater is er altijd en de basisinfrastructuur ligt al onder onze voeten. Behalve een warmtepomp en enkele leidingen vraagt het systeem weinig extra ruimte”, zegt Maarten Raemdonck van rioolbeheerder Aquafin. Toch volstaat het rioolwater niet op ieder moment. Tijdens erg koude winterdagen kan de temperatuur ervan dalen. Daarom combineert energiebedrijf Noven de riothermie aan het Keerdok met geothermie.

Onder de site zitten daarvoor BEO-velden, of Boorgat Energie Opslag. Via boringen tot ongeveer 150 meter diep, kan warmte uit de bodem worden gehaald. Het grootste deel van het jaar vormt het rioolwater de belangrijkste energiebron. Wanneer het tijdens koude periodes onvoldoende warmte kan leveren, springt de bodemenergie bij. Net die combinatie op deze schaal maakt het Mechelse project bijzonder. “De BEO-velden dienen voornamelijk als back-up bij vriestemperaturen. Daardoor kunnen we bewoners en gebruikers het hele jaar een comfortabele en duurzame warmte- en koudevoorziening garanderen”, legt Menno Janssens van Noven uit.

Het systeem werkt in twee richtingen. Tijdens de zomer kan het warmtenet worden gebruikt om de gebouwen te koelen. Bewoners en kantoorgebruikers konden dat tijdens de eerste warme dagen al ervaren. Voor de verwarming en koeling zijn geen fossiele brandstoffen nodig. De warmtepompen worden bovendien gevoed met lokaal opgewekte zonne-energie. Daardoor kan het energiesysteem zonder CO2-uitstoot functioneren. “We benutten hier 100 procent hernieuwbare energie uit een afvalstroom die letterlijk onder het plein aanwezig is. Zo tonen we dat duurzame stadsontwikkeling hand in hand kan gaan met innovatieve energietechnologie”, vertelt Wim Straetmans van projectontwikkelaar Kairos

Weg met fossiele brandstoffen

De stad ziet mogelijkheden voor andere projecten. Mechelen wil tegen 2050 af van fossiele brandstoffen voor de verwarming en koeling van gebouwen. Restwarmte die lokaal beschikbaar is, kan daarbij een belangrijke rol spelen. “De energietransitie draait om slimme oplossingen die soms letterlijk onder onze voeten liggen. Lokale restwarmte uit afvalwater wordt hier omgezet in comfortabele, betaalbare en fossielvrije verwarming”, zegt Pia Indigne (Voor Mechelen), schepen van Klimaat en Energie.

Riothermie wordt in ons land voorlopig maar op enkele plaatsen toegepast. Aquafin gebruikt de techniek onder meer voor zijn eigen kantoren en ook een zwembad en sportcomplex in Sint-Niklaas haalt energie uit afvalwater. Aan het Keerdok gebeurt dat voor het eerst op deze schaal voor een gemengde stadsontwikkeling.

Eind september strijkt het wereldkampioenschap Fortnite - één van de populairste videogames van het moment - neer in de Antwerpse Lotto Arena. Twee dagen lang verzamelen duizenden fans zich om de beste spelers te zien strijden om maar liefst 2 miljoen dollar.

‘Fortnite’ is een videogame uit 2017 waarin spelers het online tegen elkaar opnemen in een cartooneske wereld. De populairste spelmodus in ‘Fortnite’ is ‘Battle Royale’, waarin 100 spelers strijden tot er slechts 1 winnaar overblijft. De spelmodus is vernoemd naar de Japanse film waarop ook ‘The Hunger Games’ gebaseerd is.

De beste spelers ter wereld worden eind september in de Lotto Arena in Merksem verwacht voor een tweedaags evenement. De winnaar ontvangt een prijzenpot van 2 miljoen Amerikaanse dollar, oftewel ruim 1,7 miljoen euro.

Bartel Puelinckx, financieel directeur van KBC Groep, verwacht een consolidatiegolf in de Europese banksector. Hij waarschuwt wel dat Amerikaanse groepen veel betere kaarten hebben in dat overnamespel, vanwege hun grotere omvang.

Europese bankiers houden er steeds meer rekening mee dat er beweging komt in hun sector. “Het feit dat (het Italiaanse, red.) UniCredit zijn belang in (de Duitse, red.) Commerzbank betekenisvol heeft kunnen verhogen, is een belangrijk gegeven voor de Europese bankenmarkt”, zegt Bartel Puelinckx, financieel directeur van KBC Groep. “Het is duidelijk dat er een overnamegolf in de Europese financiële sector aankomt. We horen nu al dat Amerikaanse groepen zich oriënteren, en dat zijn veel grotere partijen dan de Europese spelers.”

De sterkte van de grote Amerikaanse zakenbanken zit vooral in alles wat met kapitaalmarkten te maken heeft. In de VS investeerden de grote techreuzen dit jaar meer dan 700 miljard dollar in AI. Spelers als Alphabet en SpaceX financierden die mega-investeringen onder meer via de aandelenmarkt en via de uitgifte van schuldpapier zoals obligaties. In die markt van grote kapitaaloperaties spelen Europese banken hooguit een bijrol, maar er komen pogingen om daar iets aan te veranderen. Europa wil werk maken van de uitbouw van een grote, diepe kapitaalmarkt, die moet toelaten dat Europees spaargeld wordt gemobiliseerd om ook hier de ontwikkeling van grote innovatieve bedrijven te vergemakkelijken.

“We werken ook met Europese spelers bij kapitaalmarktoperaties, maar we zien dat de Amerikanen op dat terrein diepgaande kennis hebben”, zegt Johan Thijs, ceo van KBC Groep, in de marge van de presentatie van de kwartaalresultaten. De Amerikanen hebben niet alleen de kennis, ook het geld. JPMorgan Chase, de belangrijkste beursgenoteerde Amerikaanse bank, heeft een aandelenwaarde van bijna 1.000 miljard dollar. Dat is grofweg evenveel als de marktwaarde van de tien grootste Europese banken bij elkaar opgeteld.

Voor de (ultra)rijken

De grote Europese spelers in de bankensector zijn het Spaanse Santander (190 miljard euro), het Franse BNP Paribas (125 miljard euro) en de grotendeels Aziatische bankreus HSBC (300 miljard euro). Banken als ING Groep (90 miljard euro) en KBC Groep (53 miljard euro) zijn nog een maatje kleiner, al heeft ook ING Groep al aangegeven grotere Europese ambities te koesteren.

Amerika telt behalve JPMorgan Chase nog andere grote zakenbanken, zoals Bank of America Merrill Lynch (443 miljard dollar) en Goldman Sachs (321 miljard dollar). “Als de grote Europese banken het niet goed aanpakken, riskeren ze dat de Amerikaanse zakenbanken de vruchten van de Europese kapitaalmarkt zullen plukken”, waarschuwt een voormalig zakenbankier van BNP Paribas Fortis.

De voormalige zakenbankier verwacht dat, wat overnames van Europese spelers betreft, Amerikaanse groepen vooral geïnteresseerd zijn in wealth management en private banking – bankieren voor de (ultra)rijken. De Amerikaanse banken zouden minder geïnteresseerd zijn in overnames van zogenoemde generalisten, banken die gespecialiseerd zijn in universeel bankieren voor zowel particulieren als bedrijven. Dat ligt anders voor de Europese banken, die overnames van gelijkgezinde spelers in andere lidstaten wel zien zitten. Alleen is dat toe nu toe een zeer moeizaam proces. Europese lidstaten hebben liever zelf een nationale kampioen in plaats van hun grootbank overgenomen te zien worden.

Andrea Orcel, de ceo van het Italiaanse UniCredit, is een van de Europese topbankiers die in het Europese kamp het voortouw neemt inzake grensoverschrijdende overnames. Hij staat dicht bij de overname van het Duitse Commerzbank, waarvan UniCredit al 48 procent van de aandelen van bezit. Twintig jaar geleden liet Orcel zich ook al opmerken. Als zakenbankier was hij toen de belangrijkste architect van de stoutmoedige overname van ABN Amro door Santander, Fortis en Royal Bank of Scotland. Die overname eindigde door de financiële crisis in de val van Fortis, dat vervolgens door het Franse BNP Paribas werd overgenomen voor een ongezien lage prijs. Bij die crisis implodeerde ook de Dexia Groep, waarvan de overheid de Belgische kern Belfius redde.

Driehoeksfusie?

Met herstelde winsten en recordkoersen op de beurs lijkt nu een nieuwe cyclus van fusies en overnames te starten in de financiële sector. Overnames kunnen bijvoorbeeld worden gefinancierd door nieuwe aandelen uit te geven tegen relatief aantrekkelijke voorwaarden. KBC Groep noteert bijvoorbeeld tegen twee keer zijn boekwaarde en kan dus onmiddellijk winst per aandeel toevoegen door een andere bank, die verhoudingsgewijs minder duur noteert, over te nemen met eigen aandelen.

Ook hoge IT-investeringen zijn een reden voor banken om schaalvergroting te zoeken via een fusie. Fintechbanken zoals Revolut jagen de traditionele banken digitaal op. Zo maakte KBC Groep beleggen in cryptomunten mogelijk om de uitstroom van cryptoklanten naar Revolut tegen te gaan. En dat werkte: KBC zag het aantal rekeningen stijgen met 12 procent en de cryptobeleggers bleken erg actief te zijn.

Daarnaast speurt ook KBC naar overnames, onder meer in Centraal-Europa, en in landen als Roemenië. Thijs wil ook nog in België groter worden. Donderdag zei de ceo dat hij geïnteresseerd blijft in de overname van verzekeraar Ethias. Alleen zal de regering pas eind dit jaar beslissen of ze Ethias op de markt zal brengen. De federale regering heeft het ook niet alleen voor het zeggen: ook het Waals en het Vlaams Gewest zijn aandeelhouder van Ethias. MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez ziet Ethias liever samengaan met Belfius, maar Belfius staat daar niet voor te springen. Een overname van Ethias zou KBC helpen om in de verzekeringsmarkt de kloof te dichten met marktleiders Ageas en Axa, en biedt tegelijk kansen om de specifieke kennis van Ethias in andere landen waar KBC actief is te introduceren.

Blijft de vraag of, als er grotere Europese banken komen, België in dat verhaal nog enige ambitie kan hebben. Ons land houdt maar één theoretische mogelijkheid over: de driehoeksfusie van KBC, Belfius en Ethias tot één grote bank-verzekeraar die de schaal zou verwerven om Europees de vleugels uit te slaan en zijn lot in eigen handen te houden. Zo’n combinatie zou echter leiden tot een grote marktconcentratie in Vlaanderen en Brussel, ook al gaat het maar om een gebied waar 7 miljoen Europeanen wonen – op een totaal van 450 miljoen Europeanen.

KBC maakte donderdag overigens solide resultaten bekend. De nettowinst steeg van 1 miljard naar 1,11 miljard euro. Vooral de rentewinst steeg fors, terwijl de kosten onder controle bleven. Daarop heeft KBC zijn vooruitzichten voor het hele jaar opgetrokken.

“Auto’s, motorboten én vliegtuigen: hij was verzot op de snelheid ervan.” Wanneer zijn groottante Mathilde in 1897 sterft en in haar testament blijkt dat alles voor ‘Pierke’ is, maakt die laatste zijn grote droom waar in het Antwerpse Sint-Job-in-’t-Goor (Brecht). Hoe baron Pierre de Caters, de eerste piloot van België, het eerste vliegveld van ons land liet aanleggen, inclusief hotel-restaurant en eigen vliegschool. En hoe het gat in zijn hand plots te groot bleek en hoogmoed voor de val kwam.

Wanneer we afspreken met Bert Verbeke, voorzitter van de heemkundige kring van Sint-Job, laat hij ons een heleboel oude foto’s en plannen zien. Foto’s die aantonen dat waar ooit het eerste vliegveld van België lag, daar nu niets meer aan herinnert.

Frituur

Het vliegveld lag links en rechts van wat nu de Bethaniëlei is, met links Orthopedagogisch Centrum Clara Fey en rechts woningen, hier en daar nog wat open velden. Behalve een frituur wat verderop die ‘De Vliegplein’ heet en een ‘de Caters-wandeling’ die Bert een tiental jaar geleden zelf uitstippelde, is er alles verdwenen. Hij vertelt honderduit over de geschiedenis: ook die van de familie de Caters, die dankzij ene Mathilde toch wel bijzonder is.

Het is 1897 wanneer Mathilde de Caters sterft. Ze is een nicht van baron Constantin de Caters, de grootvader van Pierre (1875-1944), en woonde op het kasteel Kattenhof in ’s-Gravenwezel. Mathilde heeft geen kinderen, maar wel een aantal directe aanverwanten. Toch laat ze enkele dagen voor haar dood iets opmerkelijk opnemen in haar testament: alles is voor Pierre, alias ‘Pierke’. Het gaat om een bedrag van zo’n 5 miljoen frank, astronomisch hoog voor die tijd. Uiteindelijk zal het nog tot 1901 duren vooraleer ‘Pierke’ al dat geld krijgt. Degenen die niets kregen, spanden immers verschillende juridische procedures aan.

Pierre de Caters neemt zijn intrek in het Catershof (Kattenhof). Het geld in de kelder laat hij met paard en kar, onder strenge bewaking, naar een bank in Antwerpen brengen. “Pierre wordt omschreven als sportman, fervent jager, liefhebber van snelle wagens en verzot op vliegtuigen. In 1907 liet hij een bos rooien en zijn vliegveld aanleggen.”

Antwerpse Duivel

Pierre is dus de koning te rijk en kan zich nu alles permitteren binnen zijn grote liefdes: auto’s én vliegtuigen. “En in oktober wordt hij echt wereldnieuws”, zegt Bert Verbeke.

“Er stonden zelfs berichten in de krant. ‘Het vliegtuig Albatros van baron Pierre de Caters heeft bij zijn eerste optreden zeer goede resultaten geboekt. De heer de Caters is erin geslaagd over een afstand van 800 meter te vliegen zonder de grond te raken, en dit op een hoogte van 1,5 meter. De vliegenier verwacht een gelijkaardig tweede toestel dat hij in Parijs heeft laten bouwen’. Dat stond op 29 oktober 1908 in een grote krant.”

“Tja, hij had het geld, hé, en zijn hobby explodeerde. Er werden loodsen gebouwd en startbanen aangelegd. Het Rinkven deed dienst als hotel-restaurant en er lag ook een tennisveld. Hij richtte zelfs zijn eigen vliegschool op: Aviator. In 1909 zou hij ook de eerste zijn die daar zijn vliegbrevet in ontvangst mocht nemen.”

Pierre de Caters, die zijn adellijke titel overigens kreeg nadat zijn broer was overleden, was bezeten door vliegen. “In 1910 organiseerde hij zelfs een vliegmeeting waaraan onder meer de legendarische Jan Olieslagers – ‘de Antwerpse Duivel’ – deelnam”, vertelt Bert Verbeke.

“Hij was een van de allerbelangrijkste, kleurrijkste en meest gedurfde pioniers uit de vroege geschiedenis van de Belgische luchtvaart en motorsport. Hij kreeg die bijnaam vanwege zijn spectaculaire vliegkunsten en zijn ontembare drang naar snelheid. Iets wat Pierre ook had. Hij mocht eigenlijk niet boven de dorpskern vliegen, maar daar trok hij zich weinig van aan. Pierre was iemand die de wereld rondtrok om overal te gaan vliegen.”

Ondertussen werkte Pierre de Caters ook samen met de gebroeders Bollekens. De van oorsprong Antwerpse meubelmakers werden de eerste vliegtuigbouwers van België. “In 1911 was het geld van Pierre, de hele erfenis, erdoor gejaagd”, zegt Bert Verbeke.

“De gebroeders Bollekens namen alles over, ook de vliegschool. Er werd zelfs samengewerkt met Defensie, want de eerste Belgische militairen leerden er vliegen. Maar tijdens de Eerste Wereldoorlog komt het verhaal ten einde. De Belgische staat stopte immers de samenwerking. Bollekens zou uiteindelijk in 1936 nog wel gelijk krijgen en een schadevergoeding ontvangen, maar toen was het vliegveld al lang verdwenen. De loodsen, de startbanen... Alles verdween en de natuur nam het opnieuw over.”

Pierre de Caters diende tijdens de oorlogsjaren nog een tijd in het leger, maar vertrok daarna naar Parijs, waar hij uiteindelijk in 1944 stierf.

>Wat is nu het oudste vliegveld van België?

>Er is wel eens discussie over wat nu het oudste vliegveld is: dat van Kiewit in Hasselt of dat in Sint-Job. Strikt genomen was dat van Sint-Job het oudste, maar het is altijd in privéhanden gebleven. Kiewit werd later een publiek vliegveld en is, na een onderbreking, opnieuw uitgebouwd en vandaag nog operationeel voor de recreatieve luchtvaart. “Waarom Sint-Job zich nooit verder ontwikkelde? Het was allemaal best primitief. De startbanen waren ook niet verhard.”

Toch nog even een boeiende zijsprong: hoe kwam de familie de Caters eigenlijk in de regio terecht? “Van oorsprong is het een familie van molenaars uit het Nederlands-Limburgse Ittervoort”, zegt Bert Verbeke. “Maar toen heette de familie nog gewoon ‘Caters’. Joannes Caters vestigde zich in 1710 in Doornik. Hij had veertien kinderen, van wie de oudste, Guillaume, in 1735 in de adelstand werd verheven. Vanaf dan werd het dus ‘de Caters’. Iets later verhuisde een van zijn zonen, Jean Pierre Ernest de Caters, in 1764 naar het Kattenhof in ’s-Gravenwezel. Mathilde de Caters, zijn dochter, bleef ongehuwd. Het was een enorm rijke familie, met eigendommen van Wijnegem tot Hoogstraten, Gent en Nederland.”

“Maar Mathilde voelde zich niet echt in haar sas in ’s-Gravenwezel, want daar zwaaiden graaf d’Elzius de Peissant en baron Gilles de Pélichy de plak”, vertelt Bert Verbeke.

>In een boek staat ergens de zin, geschreven door een pastoor: ‘Juffrouw de Caters, een braaf maar zonderling mensch en daarbij een moeial, een alleenheerscheres van de ergst soort’

Bert Verbeke

“Dus besloot Mathilde zich wat te laten gelden in Sint-Job, en dat is – zacht uitgedrukt – wel gelukt. Zo is er het verhaal van de kerk. In 1865 besloot de toenmalige pastoor de kerk uit te breiden met twee zijbeuken en een toren. Maar jonkvrouw Mathilde de Caters zou zich daar nogal mee bemoeid hebben, tot grote ergernis van iedereen. In een boek staat ergens de zin, geschreven door een pastoor: ‘Juffrouw de Caters, een braaf maar zonderling mensch en daarbij een moeial, een alleenheerscheres van de ergst soort’. Niet echt flatterend”, lacht hij.

Afgeknipte vingers

“Maar blijkbaar was het echt zo. Ze had op alles commentaar. Tot de pastoor haar wandelen stuurde. Mathilde was zo boos dat ze prompt haar eigen kerk liet bouwen… schuin achter de al bestaande kerk.” De kerk werd uiteindelijk na de Eerste Wereldoorlog afgebroken toen die zwaar beschadigd geraakte.

“Maar ze was niet door en door slecht, hoor. Ze liet ook een kostschool bouwen, de meisjes die hun communie deden kregen stof om een kleedje te maken en ze bouwde zelfs een kapel als dank omdat ze ongeschonden uit een ongeval met haar koets was gekomen. De Caterskapel bestaat nog altijd.”

Wanneer we zelf de kapel zoeken, vinden we toch nog enkele verwijzingen naar de geschiedenis. Een van de bospaden die naar de kapel leidt, kreeg de naam Vliegveldpad. De kapel zelf is helemaal omsloten door hoge struiken. Een zware ketting zorgt ervoor dat je niet meer in de kleine kapel kunt. Door het raam zien we nog wel wat kerkstoelen staan.

Er is ook nog een gruwelijk detail. Toen Mathilde de Caters in 1897 overleed, werd haar kist later opgegraven om haar juwelen te stelen. Haar vingers werden zelfs afgeknipt.

Maar uiteindelijk zou haar overlijden, én het feit dat ‘Pierke’ alles kreeg, een belangrijke stap betekenen voor het ‘eerste vliegplein’ van België.

Terwijl de Verenigde Staten steeds dieper wegzakken in het moeras dat de oorlog in Iran geworden is, blijft de Iraanse diaspora in Antwerpen geloven in een goede afloop: een val van het repressieve islamregime en sjah Reza Pahlavi die het land regeert. “Het regime loopt meer dan ooit op zijn laatste benen.”

Op zaterdag 28 februari 2026 davert de aarde in Iran. De Verenigde Staten en bondgenoot Israël lanceren een reeks intensieve luchtaanvallen. Meteen schakelen ze ayatollah Ali Khamenei en tientallen hooggeplaatste militairen uit. Voor veel Iraniërs is het onwaarschijnlijke gebeurd. Ali Khamenei is de allerhoogste religieuze leider van Iran. Als hij valt, kan het niet anders of de rest van het bewind stuikt in elkaar. Dat maakt de weg vrij voor Reza Pahlavi, de zoon van de laatste sjah die in de Verenigde Staten in ballingschap leeft. Pahlavi wil van Iran een democratie maken. Daar wacht niet alleen het merendeel van de Iraniërs in het Midden-Oosten op. Ook de Iraanse diaspora die gevlucht is, kijkt naar hem.

Het optimisme blijkt voorbarig. Een half jaar later leidt met zoon Mojtaba Khamenei nog steeds een ayatollah het land. Ook al vertoont die weinig tekenen van leven en gonzen de geruchten dat hij overleden is. Zo doet het enkele dagen geleden nog maar eens de ronde dat Mojtaba overleden is aan de verwondingen die hij tijdens het bombardement van 28 februari opgelopen heeft. Bewijzen zijn er vooralsnog niet.

Van de Amerikanen lijkt niet veel meer te zullen komen. Begin deze week hengelt het Pentagon bij militaire analisten naar “creatieve” ideeën om Iran op de knieën te krijgen. Ongezien in de moderne oorlogsvoering. Daarnaast is het Amerikaanse rakettenarsenaal sterk uitgedund en is de kans onbestaand dat ooit grondtroepen worden ingezet. Nochtans is dat volgens militaire waarnemers zo ongeveer de enige manier om het regime uit het zadel te lichten.

Toch gelooft de Iraanse diaspora nog altijd in een goede afloop. “Door de blokkade van de Straat van Hormuz hebben de Verenigde Staten de Iraanse economie ernstig getroffen”, ziet Elaheh Tanhafard (42), een Iraanse uit Westerlo die zeven jaar geleden naar België gevlucht is. “Helaas trekt het criminele regime zich daar niets van aan en is het voorlopig vooral de Iraanse bevolking die daar het slachtoffer van is. Toch blijf ik hoopvol. Donald Trump is onvoorspelbaar. Dat kan in ons voordeel zijn.”

De figuur van Donald Trump is in de ogen van veel Iraniërs de enige die de ayatollahs kan doen vallen. Hoe bizar zijn beslissingen de voorbije maanden ook geweest zijn. Hoe bedenkelijk sommige van zijn uitspraken. “Het is hij of niks”, klinkt het bij de Iraniërs. Sommigen hebben het over een “pact met de duivel”. Anderen verdedigen hem door te benadrukken dat het nog altijd Trump is die Ali Khamenei uitgeschakeld heeft. Voor veel Iraniërs staat dat gelijk aan de val van de Berlijnse Muur.

Nee, niet elke Iraniër wil met naam en toenaam zijn licht laten schijnen. Veel Iraniërs in Europa hebben nog familie wonen in Iran. Ze zijn bang dat het regime de getuigenissen te weten komt en wraak zal nemen op de achtergebleven familieleden. Alvast één Iraanse vrouw die vandaag in Antwerpen woont, ziet haar broer een van de volgende weken opgehangen worden.

Toch is er naast angst ook optimisme. Er wordt beweerd dat de Iraanse Revolutionaire Garde, het machtige militaire en politieke apparaat in Iran, Reza Pahlavi gecontacteerd heeft om te spreken over een eventuele regimewissel. Bewijzen daarvoor zijn er niet, maar het geeft hoop. Ook zijn sommige Iraniërs ervan overtuigd dat de Verenigde Staten en uiteindelijk ook de Europeanen het niet bij een akkoord zonder regimewissel zullen houden. Als oorzaak halen ze de dodenlijst aan die een Iraanse krant publiceerde. Daarop staan de namen van onder meer Trump en de Franse president Emmanuel Macron. “Dat is bij heel wat wereldleiders in het verkeerde keelgat geschoten”, klinkt het.

Afshar Mokhtari (57), een Iraniër die 25 jaar in de stad Antwerpen woont, denkt dat het Iraanse volk een rol zal beginnen te spelen. “Zelfs zonder wapens is de bevolking bereid om zichzelf op te offeren en de leiders omver te werpen. De misdaad van januari, toen minstens 36.500 burgers door het regime afgemaakt werden, is niet vergeten en zal niet vergeten worden. Toegang tot het internet zal de cruciale katalysator zijn. Ik ben meer dan ooit overtuigd dat het regime op zijn laatste benen loopt.”

Dat er nog vuur zit in de Antwerpse Iraniërs, bewijst de recente oprichting van C-Vil. Dat is een burgercomité dat strijdt voor democratie, vrijheid en mensenrechten in de Iraanse Republiek. Tussen de leden zitten Iraniërs, Joden en leden van de Afghaanse gemeenschap in de stad Antwerpen. Veel Afghanen geloven dat een val van het Iraanse ayatollahregime zal resulteren in een val van de taliban, die buurland Afghanistan in een greep houden.

In het dagelijkse bestuur zetelen bekende Antwerpse politici als Koen Metsu (N-VA), burgemeester van Edegem, en Ludo Van Campenhout (N-VA), districtsschepen in de stad Antwerpen. Ook N-VA-kamerlid Darya Safai engageert zich voor de organisatie. C-vil moet een Belgische variant worden van Comité Iran Vrij, de Nederlandse organisatie die al langer bestaat.

Eind juli organiseerde C-Vil in Hoboken een eerste bijeenkomst waar werd gesproken over de situatie in Iran. Een honderdtal sympathisanten daagde op. Later deze maand zal een nieuwe bijeenkomst plaatsvinden. De bedoeling is om maandelijks ontmoetingen te organiseren. Als Reza Pahlavi ooit naar België komt, wil C-Vil het bezoek organiseren. Zoiets is niet onrealistisch, want vorige maand nog was Reza Pahlavi in Nederland.

Natuurlijk heeft de Iraanse diaspora ook klappen gekregen. Als de Verenigde Staten en Iran midden juni een principeakkoord ondertekenen van veertien punten, en de wapens een paar weken zwijgen, is dat een zware ontgoocheling. Ook al omdat nergens sprake is van een eventuele terugkeer van Reza Pahlavi. Veel Iraniërs zijn niet alleen ontgoocheld, ze zijn ook kwaad. “Hoe konden de Amerikanen vertrouwen hebben in het regime en een akkoord sluiten?”, vraagt Elaheh Tanhafard zich vandaag nog altijd af. “Als de Amerikanen niet waren gestopt met bombarderen, zou het regime vandaag op instorten staan. De Iraanse bevolking bewapenen, zou voldoende geweest zijn.”

Daar is ook Afshar Mokhtari, die spreekt van een “strategische fout”, van overtuigd. “Op het moment van het akkoord hadden de Amerikanen en Israël 70 procent van de vooraf vastgestelde doelen geraakt. Ze hadden ook de resterende doelen moeten aanvallen. Dan zou de macht van het Iraanse onderdrukkingsapparaat gebroken zijn, en zou de weg vrij geweest zijn voor het Iraanse volk.”

Ook nu moet de strijd dus onverminderd doorgaan, vinden de Iraniërs. Zelfs al kan die jaren duren. Het resultaat is het immers waard. “Beseft de wereld wel hoe hard ons leven verandert, zodra in Iran een regimewissel plaatsvindt?”, klinkt het bij een Iraanse die anoniem wil blijven. “Veel Iraniërs die vandaag in Europa leven, zullen terugkeren. En niemand in Europa die de Iraanse strijd steunt?” Ook de koffers van Elaheh Tanhafard staan klaar. “Mijn verhuis naar België was geen keuze”, zegt ze. “Het was een noodzaak.”

Ook de rest van de wereld zal voordeel halen uit de val van de ayatollahs, voorspelt Afshar Mokhtari. “Politieke stabiliteit zal de Iraanse natie de kans geven zich te herstellen en zich aan te sluiten bij de groep van vrije en moderne landen. Het land kan dan een bron van welvaart en voorspoed worden, en een voorbeeld voor andere landen in de regio die ook voor samenwerking met de vrije wereld zullen kiezen.”

Het eerste ‘Ringpark’ van de Oosterweelwerken gaat zondag open. Dat is een mijlpaal, maar ook een realitycheck. Er staan nog zes parken te wachten, waarbij de moeilijkste delen – vooral langs de zuidelijke Ring – nog vergund én betaald moeten worden. “De nood aan groen en koelte zal alleen maar groter worden.”

Zeven Ringparken rond de Antwerpse Ring

Langs en over de Ring komen zeven parkzones. Een nieuwe fiets- en wandelbrug over de Schelde moet ook Linkeroever en het zuiden van Antwerpen beter met elkaar verbinden.

“Welkom in Ringpark West.” Het gloednieuwe park op Linkeroever in Antwerpen ligt er vrijdagochtend nog stil en onbetreden bij. De hekken zijn zopas weggehaald, zondag wordt het eerste Ringpark van de Oosterweelverbinding plechtig ingehuldigd.

Dat is geen klein bier, want het gaat om de eerste belofte van het felbevochten Toekomstverbond uit 2017 die is nagekomen. Behalve een snelweg moet Oosterweel ook een leefbaarheidsproject worden, besloten de overheid en de burgerbewegingen toen. Er werden zeven parken beloofd, die met fietspaden, speelpleinen en ritselende bladeren de stad Antwerpen meer groen en minder lawaai zouden opleveren. Er werd een budget van 1,25 miljard euro voor afgeklopt, dat later nog werd opgetrokken tot 1,6 miljard euro. Die som dekt vooral de ingrepen op Linkeroever en de noordelijke ring.

Terug naar Ringpark West. Het park van 700 hectare verbindt de al weelderige lappen groen van Linkeroever met elkaar. Voorheen waren die door autostrades versnipperd. Zo is er nu een ecoduct boven de R1, die ‘t Vlietbos met Het Rot verbindt.

Ter plekke valt op hoe stil het is, ondanks de drukke verkeersas die onder en langs het park passeert. Er werden onder meer geluidsbermen aangelegd om het lawaai te dempen. Drie gaaien krijsen zich te pletter in een hoge boom. Voor de rest kun je het gras horen wiegen in de wind. Het donkerrode fietspad is nog vochtig van de ochtenddauw. Fietsers hebben er de eer om het reliëf van hun banden weerspiegeld te zien.

Zuidelijke overkapping

Maar de feestvreugde over het nieuwe park zal niet volstaan om de vraagtekens rond Oosterweel weg te nemen. Ringpark West toont dat de belofte rond leefbaarheid die in 2017 gemaakt werd, geen dode letter blijft. Tegelijk was er al veel groen op Linkeroever, dat nu verbonden en beter ontsloten wordt. De grootste test ligt aan de overkant van de Schelde. Daar gaat het niet alleen om groen verbinden, op sommige plaatsen moet de volledige ruimte herdacht worden om ook groen te creëren.

Op het kabinet van schepen voor Mobiliteit Koen Kennis (N-VA) weerklinkt optimisme over de timing: de noordelijke Ringparken volgen de komende jaren. In 2027 opent een eerste deel van Ringpark Het Schijn, in de oksel van de E313 en de Ring. Ook de Merksemse Tuinen, een deel van Ringpark Groenendaal, zouden dan worden opgeleverd. Voor de noordelijke parken zijn de plannen en budgetten al grotendeels in kannen en kruiken.

De zuidelijke Ring is een ander verhaal: de ontwerpvisie moet nog worden vrijgegeven, de studies, milieueffectenrapporten, procedures, vergunningen én aanbestedingen moeten nog volgen. Het voorontwerp is wel al gemaakt, maar nu volgen nog jaren van brede inspraak, zegt Manu Claeys, voorzitter van de burgerbeweging Straten-Generaal en bestuurder bij de Oosterweel-bouwheer Lantis. De beslissing over de zuidelijke overkapping zal wellicht door de volgende Vlaamse regering genomen worden. Hoeveel geld dan naar leefbaarheid kan gaan en hoe die werken gefaseerd kunnen worden, zal zij bepalen.

Dat is geen detail voor de burgerbewegingen, want volgens het Toekomstverbond mag Oosterweel gebouwd worden als, en slechts als, er een grote investering in leefbaarheid mee gepaard gaat. Claeys blijft optimistisch. De oplevering van Ringpark West en de noordelijke parken zal de nood aan groen en leefbaarheid net aantonen, zegt hij. “Als mensen met hun eigen ogen zien wat het betekent om Merksem en Luchtbal te verbinden, of om groene ruimte rond het Sportpaleis te creëren, dan zal de vraag vanzelf toenemen. En met een warmer wordend klimaat, wordt de nood aan koelte alleen groter.”

“Eerst vieren”

Over het park op Linkeroever klinkt voorlopig grote tevredenheid. “Richting Zwijndrecht hadden we bekomen dat het geluid tien decibel omlaag moest, vandaar de grote geluidsschermen en de bermen”, zegt Claeys. “En op Linkeroever zelf zijn de groengebieden nu veel opener, ordentelijker, uitnodigender en logisch, omdat ze verbonden zijn. Vroeger was er zoveel versneden groengebied en raakte je niet van de ene zone naar de andere. Nu wel, en dat is een grote winst.”

Ook burgerbeweging Ringland blijft optimistisch over de oplevering van de parken binnen de afgesproken tijdspanne. “Dit project gaat van generatie op generatie, dat is zo bij zaken van die grootorde”, zegt voorzitter Louis Kuitenbrouwer. “Deze eerste realisatie is een belangrijke mijlpaal. We rekenen erop dat de ondertekenaars van het toekomstverbond hun afspraken zullen nakomen.”

“Van dit park op Linkeroever zullen nog generaties lang mensen de vruchten kunnen plukken, dus laten we eerst en vooral dat vieren”, besluit Kuitenbrouwer.

Een voetbalclub kopen is zelden een rationele investering. Toch kan het Belgische profvoetbal niet zonder vermogende eigenaars die bereid zijn jaar na jaar miljoenen bij te passen.

Stel dat u in de countryclub een rijke industrieel tegenkomt die van plan is een voetbalclub te kopen. Doe die man – het is bijna altijd een man – een plezier. Schreeuw hem deze goede raad toe: een voetbalclub is geen bedrijf. Ze dient níét om winst te maken. Níét. In het voetbal draait het wel degelijk om winst, maar niet zoals een industrieel die begrijpt.

Pas de logica van een voetbalclub eens toe op een gewone onderneming. Je stapt op zondagochtend de lokale bakkerij binnen. De bakker kijkt je strak aan en zegt: ‘Er zijn dit weekend geen tompoezen. We hebben onze beste patissier voor 4 miljoen getransfereerd naar een Engelse bakkerijketen. Strategisch gezien een fantastisch kwartaal! We boeken 40 procent winst!’ Jij staat daar met een lege maag en een stijgende bloeddruk.

In een echt bedrijf vliegt de ceo buiten als je jaar na jaar verlies draait, je beste werknemers verkoopt om de energierekening te betalen en je klanten je wekelijks bekogelen met bier en vuurwerk. In het voetbal heet dat ‘beleid’.

Een club zelfbedruipend maken is verschrikkelijk moeilijk, veel moeilijker dan een industrieel zal geloven. Het hangt voor een groot deel af van geluk. Geluk dat een bal aan de juiste kant van de paal belandt. Of geluk dat een nóg rijkere eigenaar een absurd bedrag wil betalen voor je beste spelers. Niemand heeft jaar na jaar zoveel geluk.

Waarschijnlijk zullen die argumenten weinig indruk maken op de industrieel. Hij zal het zien als een uitdaging die hij, dankzij zijn superieure inzicht, wel even aankan. Duizenden voor hem slaagden er niet in, maar hem zal het natuurlijk wel lukken.

>Een voetbalclub moet wedstrijden winnen en prijzen pakken. Alles is daaraan ondergeschikt, zelfs de balans.

Natuurlijk is de kans groot dat hij zich lelijk aan zijn voetbaldroom zal verbranden, denk je misschien, maar dat hoef je hem wellicht niet te vertellen. Zonder de voortdurende toestroom van veel te optimistische geldschieters stort ons profvoetbal immers in elkaar.

Waar loopt het fout? Bij het misverstand over het einddoel.

Een voetbalclub moet niet renderen. Je investeert niet om meer geld te verdienen. Een voetbalclub moet wedstrijden winnen en, het liefst aan het einde van het seizoen, ook prijzen pakken. Alles is daaraan ondergeschikt, zelfs de balans.

In het jaar waarin Antwerp de dubbel pakte, kleurden de rekeningen dieprood. Geen enkele supporter in Deurne-Zuid lag daar wakker van. Het interesseerde niemand.

Net niet failliet gaan, hooguit een kleine reserve aanleggen voor noodgevallen en voor de rest uitgeven wat je kunt: dat is de werkelijkheid van bijna elke voetbalclub. Daarmee zeggen we niet dat dit de gezondste manier van werken is, of zelfs maar een wenselijke. Wel dat het de realiteit is. Wie zich in de machinekamers van het voetbal begeeft, weet dus maar beter waar hij aan begint.

Paul Gheysens heeft goed geboerd en stelt het, ondanks zijn zakelijke beslommeringen, ongetwijfeld nog altijd prima. Medelijden is dus niet nodig. Toch blijft het opmerkelijk dat een man die miljoenen investeerde in een club waarmee hij eerst nauwelijks een band had, dankzij die investeringen ongeziene sportieve successen beleefde, maar vervolgens aan de kant werd geschoven zodra de miljoenen opdroogden.

Op naar de volgende rijke industrieel! We wensen de nieuwe investeerdersgroep rond Wouter Vandenhaute alvast veel succes op de Bosuil.

Nu dient een voetbalclub misschien niet om winst te maken, ze dient evenmin om jaar na jaar verliezen op te stapelen. In 2023, het jaar waarin Toby Alderweireld Antwerp naar de titel trapte, gingen de Belgische profclubs samen 188 miljoen euro in het rood. In 2026 bedraagt dat verlies volgens de Pro League nog altijd 70 miljoen euro.

Gelukkig is het jaren geleden dat nog een Belgische profclub failliet ging. Maar met zulke dieprode cijfers rijst de vraag hoe lang dit model houdbaar blijft. Zeker nu met Lommel SK opnieuw een club opduikt die kan rekenen op een weldoener waar de meeste Belgische clubeigenaars onmogelijk tegenop kunnen.

Voorspelbaar nieuwsfeitje van de dag: door de tropische temperaturen beleefde de kust de drukste julimaand in jaren. En dat hebben ook de strandredders geweten, in juli moesten ze niet minder dan 231 keer uitrukken, liefst vier keer meer dan vorig jaar. Maar voor wat precies? Vorige zomer liep Onze Vrouw mee met enkele koelbloedige kustredders. ‘Eén keer moesten we een hond reanimeren. We zijn online gaan opzoeken hoe.’

‘Eén interventie vergeet ik nooit. We kregen een melding van twee koppels op een plezierbootje voor de kust. Eén passagier was met z’n voet in het touw van het anker verstrengeld geraakt, en bij het uitgooien mee overboord gegaan. Wij uitgerukt, rondgezocht, en de persoon in kwestie teruggevonden – te laat, helaas, hij was verdronken. Een klein jaar later hoor ik dat die feiten onderzocht zijn geweest. Het bleek helemaal niet om een ongeval te gaan, maar om een afrekening. Er was sprake van een ménage à trois, en die man is bruutweg vermoord.’

Zon, zee, strand, en een verkoelend streepje fataliteit: we zijn aanbeland in het hoogseizoen van De Kustredder. Zij die kleuters behoeden voor plots instortende kastelen, knieholtes voor huidkanker, voetzolen voor kwallen, kwallen voor influencers, en ouders voor baby’s die in hun wiegje wegdrijven in zee – maar daarover later meer. Zij die niet geboren zijn maar aangespoeld, in een lijf dat beeldig staat in rood en geel, en die de zee lezen zoals wij HUMO in ons strandstoeltje: moeiteloos, pijlsnel, en het liefst met een Calippo bij.

‘De naam zegt het al: wij zijn life guards, wij bewaken levens. Dát is onze corebusiness. Het is bijlange niet zomaar ‘een beetje in de zon staan’.’

Dries Hautekiet (50) is de hartelijke hoofdredder van Knokke-Heist. Hij staat al 32 jaar ‘een beetje in de zon’. Zijn biceps: een kleine strandbal. Zijn accent: stief West-Vlaams. Zijn reddersteam: ‘Dat zijn m’n gasten hè. Een hele zomer lang heb ik een hoop extra zonen en dochters.’

Ik mag een dag lang z’n dochter zijn. Van half elf ’s ochtends tot half zeven ’s avonds tuur ik mee naar de Knokse horizon naast onder anderen postoverste Nicolas Absil (27) – al tien jaar een rot in het vak, liefhebber van witte Magnums, ogen zo blauw als een opblaasdolfijn – en redder Hanne Vanhulle (23) – ervaren waterballerina, mooie blonde haren die ruiken naar shampoo, lief en kordaat tegelijk.

>‘De strandrellen van 8 augustus 2020, zoiets wil ik nooit meer meemaken. Zes Brusselse bendes keerden zich tegen alles wat een beetje autoriteit uitstraalde. Verschrikkelijk, maar we hebben er veel uit geleerd.’

Bron rv

Het is vrijdag, stralend weer, het zeewater is een milde twintig graden. Ik ben klaar voor elke calamiteit. En dan gebeurt het: helemaal niets.

We moeten de lunch van redder Aurélie redden van een ongecoördineerde meeuwenaanval. Een kerel in oranje zwembroek wordt drie keer terug getoeterd, omdat hij ‘naar de toren in zee wilde zwemmen’. Twee tienermeisjes filmen een TikTok-dansje in hun bikini. De spannendste oproep op de reddingsdienst-smartphone is spam.

DRIES HAUTEKIET «Pas op. Alles kan binnen de vijf minuten op z’n kop staan. Maar uiteindelijk geldt: hoe minder ‘resultaat’, hoe beter. Een zomer zonder ernstige incidenten is een geslaagd seizoen. Onze belangrijkste job blijft pure preventie.»

NICOLAS ABSIL «Stilte voor de storm, vrees ik. Dit weekend wordt stevig.»

HUMO First things first, dan. Uit welk DNA bestaat een goede redder?

HAUTEKIET «Je volgt een jaar lang elk weekend een opleiding. Mét stevig theorie-examen, een praktisch examen, en tot slot een zeezwemproef. Vorig jaar hadden we 350 inschrijvingen, met een gemiddeld slaagpercentage van 60 procent.»

KAREL VAN HOEY (Hoofdredder in Zeebrugge) «Je móét de microbe van de zee te pakken hebben en goed in teamverband kunnen werken. Ik ben verliefd op het strand van Zeebrugge. Ik werk eigenlijk bij de belastingen – het contrast kan niet groter zijn – en de hele zomer neem ik verlof. Dan ruil ik mijn dossierkast in voor een paar maanden gezonde zeelucht.»

TOM COCLE (hoofdredder in Blankenberge) «Redders zijn ambassadeurs. Ze moeten matuur, beleefd en vriendelijk zijn. Het Walt Disney- principe, eigenlijk: daar krijgen de poetsvrouwen in het hotel ook een opleiding omdat ze zo nauw in contact komen met klanten, en mee het imago van het park bepalen. Mensen komen ons niet alleen vragen wanneer het eb en vloed is, maar ook waar ze de beste crème kunnen eten.»

>‘Vieze ventjes die foto’s trekken van peuters die in hun blootje spelen, of van zonnende tienermeisjes: je ontwikkelt er een zesde zintuig voor.’

Bron Jelle Vermeersch

SARA DEWEERDT (één van de vier hoofdredders in De Haan) «In onze equipe zitten zowel studenten geneeskunde als elektriciens. Stuk voor stuk teamplayers, die als jobstudenten durven de les te spellen aan volwassen strandgangers die hier al tien jaar een tweede verblijf hebben.»

>‘Als ik een mama met vier jonge kindjes zie arriveren, weet ik: in de loop van de dag is ze er eentje kwijt’

GEOFFREY MAES (hoofdredder in De Haan) «In elk geval krijg je de kunst pas na drie, vier jaar écht in de vingers. Je moet met je voeten in het zand staan, meerdere mooie zomers op rij, om de zee te leren voelen. Kinderen die voor dode vis spelen? Op den duur leer je: dat gaat maximaal tientallen seconden duren, geen paniek. Tien keer op je hoorn blazen? Lang niet zo efficiënt als op de mensen afstappen en uitleggen waarom het daar niet veilig is. Strandgangers worden er onnozel van, trouwens, van al dat getoeter. Ze klagen er soms over.»

HUMO Wacht. Mensen stappen op jullie af: ‘Toeter een keer wat minder?’

MAES (lacht) «Je kunt je niet inbeelden waarover mensen opmerkingen geven. Deze ochtend zei iemand mij dat de hellingen op het strand te pittig zijn. ‘Dat wandelt moeizaam van de dijk naar het strand.’»

DEWEERDT «‘Waarom is het water zo koud?’, ook een klassieker. ‘Kan dat niet opgewarmd worden?’ ‘Ga je die aangespoelde kwallen een beetje opruimen?’ ‘Waarom zijn de toiletten zo ver?’»

EEF VANHAECKE (hoofdredder De Haan) «We zijn ook fulltime weermannen. Volgens heel wat gasten weten wij perfect hoe de rest van de zomer eruit gaat zien.»

HANNE VANHULLE «Daarnet vroeg een toerist of onze jetscooter enkel voorbehouden was voor de reddingsdienst. (lacht) Iemand heeft ons ooit zelfs 200 euro aangeboden voor een toertje in onze motorboot. Gaan we uiteraard niet op in.»

MAES «Of ze vragen of wij geen minuutje op hun kind kunnen letten. Maar wij zijn géén babysits.»

VOLLEDIG NAAKT

Elk jaar verdwalen er complete kleuterscholen aan de Belgische kust: maar liefst 1.078 personen raakten ‘zoek’ in juli en augustus vorig jaar, waarvan meer dan de helft uit de leeftijdsgroep 4 tot 8 jaar.

VANHAECKE «Als ik een mama met vier jonge kindjes zie arriveren, weet ik: in de loop van de dag is ze er eentje kwijt. Ooit zat ik in de laadbak van de jeep met zeker vijf kinderen rond mij: allemaal verdwaald. Ik heb zelfs nog een wiegje halsoverkop uit het water moeten trekken. De ouders hadden hun kleintje aan de waterlijn gedeponeerd, en gingen intussen onbekommerd met hun andere kind spelen. Maar de zee kwam op. Plots lag hun baby te drijven in het water.

»En dan kan het twee kanten opgaan. Ofwel ben je de held, en keren die ouders de dag erop terug met een zak snoep of koekjes, om je nog eens uitgebreid te bedanken. Of: die kleine krijgt de volle laag. Dan moeten we soms nog bemiddelen: ’t is oké nu, verdwalen kan gebeuren.»

DEWEERDT «Een paar jaar geleden liep ik rond met een verdwaalde 3-jarige op mijn schouders, in de hoop dat hij z’n ouders zou spotten. Na een halfuur tikt er plots iemand op mijn schouder: ‘Oei, dat is mijn kind. Was jij kwijt? Oké, merci hè.’ Hup, kind van mijn schouders geplukt en ze waren weg.»

MAES «Eén en hetzelfde kind drie keer op een dag gaan zoeken: sommige ouders vinden dat de normaalste zaak van de wereld.»

COCLE «Zulke incidenten leggen ook schrijnende huishoudens bloot. Sommige kindjes moeten drie uur wachten voordat hun ouders, strontzat, opduiken. Onlangs had een koppel hun baby van anderhalf jaar achtergelaten in de blakende zon, terwijl zij naar de Delhaize gingen. Dat kind was zo hevig aan het wenen dat een hoop andere strandgangers ons in paniek kwamen verwittigen. Het kleintje heeft er tweedegraadsbrandwonden aan overgehouden, en de ouders een dossier kinderverwaarlozing. Pijnlijk, uiteraard. Wij kweken een taai vel, anders gaat ons cortisolniveau voortdurend in overdrive.»

>Hanne Vanhulle: ‘Op het einde van de zomer ben ik bruin, is mijn haar geblondeerd, staan mijn voet­zolen vol eelt en heb ik bakken minder schermtijd gehad. Het doet ferm deugd.’

Bron Jelle Vermeersch

HUMO Wie zijn de lastigste strandgasten voor een redder?

VANHAECKE «Geïntoxiceerde mensen. Kun je moeilijk aanspreken. Ik heb ook al een paar keer in mijn carrière volstrekt naakte strandgangers moeten aansporen om het één en ander te bedekken, maar dat is eerder geestig.»

MAES «Ik heb een beetje een probleem met bepaalde watersporters. Ik begrijp het hoor: ze hebben wind nodig – een ingrediënt voor een iets gevaarlijkere zee – en ze gaan op jacht naar dé golf, waarbij ze niet altijd volledig kunnen inschatten waar ze juist belanden. Maar zo surfen ze wel vlak bij zwemmers, soms. Macho’s, hè.»

HUMO Kom je in Knokke soms ‘Knokke Off’-toestanden tegen? Jongeren die à la Pommelien Thijs drugs snuiven aan de waterlijn of met een stuk in hun blote voeten komen vechten?

HAUTEKIET «Zelden. We zien ook weinig agressie op ons strand. Onze badgasten zijn verbaal heel sterk en sturen graag mails over alles wat er volgens hen misgaat, maar daar blijft het bij.»

ABSIL «Morgen wordt het 30 graden. Ik kan het mij zelf ook niet permitteren om uit te gaan tot vier uur en hier met een half oog te staan. Nee, wij houden het bij eentje in de beach bar na onze shift, thuis een filmpje zien en vroeg in bed. Feestjes moeten wachten tot mijn verlof.»

HAUTEKIET «We hebben elke zomer wel een paar nieuwe redders die zich durven mispakken. Als er slecht weer is voorspeld, bijvoorbeeld. Dan staan ze zichzelf toe om iets langer uit te gaan. De volgende ochtend plots: stralende zon, bomvol strand. Tja, dan is het afzien. Op zo’n dag rukken de andere redders, eeuwig collegiaal, aan met straffe koffie en cola.»

GEEN PLOPSAQUA

Tom Cocle drinkt nooit koffie. Hij kan het nochtans gebruiken: zo’n 12 kilometer verderop bestiert hij het Barcelona van de Belgische kust: Blankenberge. De grootste openluchtbar van de zomer, 23 weken lang, en nog een heel ander paar mouwen.

COCLE «Op een zonnige zomerdag hebben we vlot 30.000 bezoekers op ons strand. Dat is een festival hè, met alle bijbehorende problemen. Mensen komen niet naar Blankenberge voor een stevige wandeling, wél voor het strand: het is onze kip met gouden eieren, een beestje dat we dus goed verzorgen. We zijn de enige reddingsdienst die met drones werkt, bijvoorbeeld. Deze zomer hadden we twintig vrije plaatsjes in ons reddingsteam. Er waren 175 kandidaten.»

>‘Toen je vanmiddag een broodje ging kopen, heb je dan geen korting gekregen? Vroeger kregen we die, puur door ons uniform’

HUMO Welke problemen duiken op in Blankenberge?

COCLE «Dronkenschap, drugs, vechtpartijen, diefstal. Onlangs nog, twee meisjes van 15 jaar die zich snel gingen verfrissen in het water. In die paar minuten was heel hun zootje – gsm, sleutels, portefeuille – weg. We hebben onze bewakingsbeelden afgespeurd, een jongen in Braziliaans shirt gespot, en de politie discreet getipt. Ze hebben hem diezelfde dag nog onderschept op de trein, met een rugzak vol iPhones.

»Elk jaar hebben we ook minstens één zedenfeit. Vieze ventjes die foto’s trekken van peuters die in hun blootje spelen, of van tienermeisjes die monokini zonnen. Die gasten zijn geoefend in ‘select all’ en ‘delete’ doen op hun fototoestel. Intussen heb ik een zesde zintuig ontwikkeld. De profielen die er niet uitzien als een beach boy, en die met een dikke camera of in een losse broek passeren: we houden ze extra in de gaten via het camerasysteem.

»De strandrellen van 8 augustus 2020, zoiets wil ik nooit meer meemaken. Zes Brusselse bendes wilden op elkaars gezicht timmeren, en hebben zich vervolgens gekeerd tegen alles wat ook maar een beetje autoriteit uitstraalde. Verschrikkelijk, maar we hebben er veel uit geleerd. We zijn serieus voorbereid.»

>Nicolas Absil: ‘Ik kan het me niet permitteren om uit te gaan tot vier uur en hier met een half oog te staan. Wij houden het bij ­ééntje in de beach bar, thuis een filmpje zien en vroeg in bed.’

Bron Jelle Vermeersch

HUMO Klinkt niet bepaald als een chille zomer.

COCLE «Op het einde van het seizoen weeg ik drie kilo minder. Zuiver door de stress. Als er een dodelijk incident gebeurt, staat het parket voor onze neus: waar was je? Het is een job met verpletterende verantwoordelijkheid. In Center Parcs staan er zes redders op je te kijken, in een zwembad met mooi doorzichtig water. Wij hebben – full force – veertig redders op het strand. Soms is het om gek van te worden.

»En ik hou m’n hart vast voor deze zomer. Elke keer denken we dat we stilaan het zotste wel hebben gezien. En elk jaar komt er nog een schepje bovenop.»

HUMO Wat is je grootste zorg?

COCLE «Wij spreken Nederlands, Engels, Frans, Duits, een beetje Spaans en soms zelfs een klein beetje Arabisch. En zelfs dát volstaat niet meer. Nieuwkomers in België zijn absoluut welkom op ons strand, maar ze weten niet wat er voor hen ligt: één van de vijf gevaarlijkste zeeën van de wereld. Ze kregen nooit zwemlessen, ze spreken onze taal amper en ze zijn vaak niet aangepast gekleed.

»Bij mijn laatste zware interventie was een vrouw in boerka het water in getrokken, ze had zelfs haar schoenen nog aan. Ik kon enkel haar ogen zien toen ik probeerde uit te leggen dat er ook boerkini’s bestaan. Mijn tussenkomst – als vreemde man – werd niet bepaald geapprecieerd. Het is alsof ik zou gaan skiën zonder skipak, buiten de piste, zonder dat ik ooit heb gehoord van het woord ‘lawine’. Het is hier niet Plopsaqua. Die bewustwording creëren is zeer, zeer moeilijk.»

Mogelijke oplossing én primeur dit jaar: een doelgerichte zomerromance tussen de IKWV, de Intercommunale Kustreddingsdienst West- Vlaanderen, en de NMBS. Vanaf vandaag verschijnt er in alle treinen richting de kust een illustratie op de reizigersschermen, met daarop de boodschap: steek je teen, opblaaskrokodil of surfplank enkel in bewaakte zwemzones, alsjeblieft.

‘Zo basic mogelijk, geen tekst, enkel een simpele afbeelding,’ zegt An Beun, directeur van de IKWV. ‘We kregen maar één beeld, dus we hebben flink afgewogen welke boodschap voor ons prioritair is. Er staat ook een QR-code bij, gelinkt aan een pagina vol veiligheidstips. We kunnen maar proberen.’

LIJK AANGESPOELD

In haar risico’s is de kust namelijk vrij rechtdoorzee: je kunt erin verdrinken. Punt.

COCLE «Van 1 mei tot half september doen we gemiddeld 26 levensreddende tussenkomsten. De laatste verdrinking in Blankenberge dateert van 27 jaar geleden, 100 dagen voor ik hoofdredder werd. Dat zijn de cijfers voor de bewaakte zones, weliswaar.»

VAN HOEY «Mensen panikeren niet zoals in de tv-series, met zwaaiende handen in de lucht. Verdrinken gebeurt vrij geruisloos. Een mens kan verstijven in het water en langzaam ondergaan. Wij gaan zo preventief mogelijk te werk, en grijpen bij de minste twijfel in. Zeker nu de kwaliteit van de zwemlessen op school drastisch achteruitgaat. Drie jaar geleden zijn hier nog twee Polen verdronken, in een onbewaakte zone. Als ik truckchauffeurs op het strand zie zitten met bierblikken – door onze haven hier in Zeebrugge passeert er wel wat vervoer – loop ik altijd even langs. Ze zijn simpelweg niet vertrouwd met de zee, al helemaal niet met een glas op.»

VANHAECKE «Mijn grootste angst: het gaat een kind zijn, en iemand die ik ken. De eerste keer dat je iemand echt moet reanimeren, is voor elke redder een akelige drempel. Als het ‘aanspoelweer’ is, laat de zee ook van alles achter op het strand. Eén keer heb ik zo een lijk ontdekt. Volledig verstijfd. Hoe langer je redder bent, hoe meer je kunt tegenkomen.»

COCLE «Het went nooit. Zeker kinderen niet. Ze kunnen verdrinken omdat ze pakweg van hun opblaasmatras sukkelen, maar ze kunnen ook stikken, als ze op het strand een diepe put graven die vervolgens instort. Ik heb het twee keer meegemaakt op tien jaar. Zelfs al krijg je ze op tijd uitgegraven: vaak overlijden ze twee dagen later toch, met hun longen vol zand.»

HUMO Met welke schade kloppen strandgangers aan bij jullie EHBO-post?

COCLE «Deze week hebben we nog twee muginterventies gehad, op een simpele dinsdag. Gisteren ook een heel apart verhaal: een groepje mensen uit Luik, die met bejaarden kwamen wandelen op de dijk. Twee oudjes – van 86 en 92 – zijn in hun rolstoel naar beneden gerold, op het strand. Een gebroken rug, vrezen we. Verder te onderzoeken.»

HAUTEKIET «Wat nog? Mensen die hun vingertopje kwijt raken bij het dichtplooien van hun strandstoel, dat ding werkt als een guillotine. Blessures, door van een strandhoofd – jullie noemen dat een golfbreker – te glijden. Splinters, snijwonden, armen uit de kom, heupontwrichtingen, valpartijen met de fiets op de dijk, laatst nog een windsurfer met een gebroken neus.»

MAES (toont een foto van een bloederige voet) «Ik spaar – met toestemming – interessante casussen op mijn gsm, want ik geef les in de reddersopleiding. Een aantal jaar geleden hadden we een waanzinnige hittegolf. We hebben zelfs de rode vlag moeten hangen. Bijna alle redders waren nodig in de duinen, voor suikerdips, strandgangers die waren flauwgevallen, een hartaanval, een zonneslag. Niet normaal, het was bijna een medisch rampenplan. Mensen kwamen schoenen in onze handen duwen om over het hete zand te kunnen lopen.»

VAN HOEY «Ik heb ooit een oud vrouwtje opgevangen dat de hiel van haar voeten kwijt was, letterlijk. Ze was op een drukkend warme dag vanuit Blankenberge naar Zeebrugge gewandeld – eerst door het water, daarna op het hete zand – en haar huid was volledig losgekomen. Ik vraag mij nog altijd af hoe die wonde uiteindelijk is genezen.»

HUMO Wat raken mensen zo nog kwijt op het strand?

COCLE «Ze laten vooral veel vuiligheid achter. Pampers, frieten, buggy’s, glazen, flessen, bierblikken, je kunt het zo zot niet bedenken of we krijgen het cadeau. Emmers vól brillen ook. Ik herinner mij een man die in die berg kwam zoeken naar zijn zonnebril. Hij pikte er een chic montuur van Cartier uit, zette ’m op zijn neus, zei ‘gevonden’, en liep naar buiten – knal tegen de glazen deur. Uiteraard was die bril niet van hem.

»We krijgen zelfs valse gebitten binnen. Een badgast is eens alle exemplaren komen uittesten, om te concluderen: nee, die van mij zit er niet tussen.»

ZEEHONDENSELFIE

‘Alpaca’s.’ Alpaca’s? ‘Ja, alpaca’s.’

Ik vroeg Nicolas Absil wat het vreemdste tafereel is dat hij ooit zag, in Knokke. ‘Hoe dichter ik kwam, hoe absurder die hond eruitzag. Iemand met z’n alpaca, zeg.’

Van een labradoedel tot een alpaca: mensen stoppen geregeld hun beest mee in de koffer als ze een dag naar het strand trekken.

HAUTEKIET «Of hun kat. Of tamme eenden. Of een papegaai zelfs. Ik heb het allemaal al gezien. Zeehondenpups die komen uitrusten op het strand, dat kan dan weer vervelend worden. Iedereen wil er een selfie mee.»

DEWEERDT «Ik heb ooit zelfs een hond moeten reaniméren. Mijn redders riepen me op: we hebben een hond uit de zee gehaald, zonder ademhaling. Mogen wij beginnen te reanimeren? Waarop ik: euh, ja, als jullie weten hoe? Ze hebben dan online opgezocht hoe borstcompressies bij een hond werken, terwijl het baasje mond-op-mondbeademing gaf. Tevergeefs, het beestje is overleden.»

HUMO Van dieren gesproken. Voor eens en voor altijd: als je gestoken bent door een kwal, moet je dan op je been plassen?

VAN HOEY «Nee. Dat broodjeaapverhaal heeft iemand ooit de wereld ingegooid, en bizar genoeg kent werkelijk iedereen het. Beter om zo’n wonde goed te spoelen met zeewater, eventuele achtergebleven tentakels te verwijderen met een bankkaart, en een zalfje te smeren.»

HAUTEKIET «Haaien, nog zoiets. Ooit stormde mijn hele badzone in paniek uit het water omdat iemand zogezegd een haaienvin had gespot. Bleek het om een uitgeput dolfijntje te gaan.»

COCLE «Alleen de kleine pieterman is verraderlijk. Het sterkste gif van de Noordzee. Trapt een kind op zo’n stekeltje, dan schreeuwt het heel het strand bij elkaar. Vissers op zee duwen soms opzettelijk hun sigaret uit op de plek waar ze gestoken zijn – om je een idee te geven van de pijn.»

BIEFSTUK-FRIET

De zon zakt in Knokke. ‘Het is vijf uur,’ zegt redder Gianluca (20), zonder op z’n horloge te kijken. ‘Zie je hoe de zeespiegel glinstert? Dan is ’t vijf uur. Smeer je toch nog maar eens in, trouwens. Verbrande voeten in schoenen: niet tof, geloof mij.’

HUMO Hoe overleven júllie twee maanden in de vlakke zon, zonder één boom in de buurt?

HAUTEKIET «Zelfs al het bewolkt is, kun je hier nog voor tien procent verbranden. We moeten fanatiek smeren, zeker op de gevaarlijke plekjes: knieholtes, topjes van de oren, bovenkant van de voeten.»

COCLE «We worden gesponsord door La Roche Posay. Kwalitatief spul, en jobstudenten krijgen zelfs een opleiding over hoeveel en hoe vaak ze best smeren. Vaak komen ze zo wit als een melkfles uit de blok, en zijn ze na dag één op het strand zo rood als een kreeft. We dragen ook niet zomaar een zonnebril, maar Oakleys – zelfs Remco Evenepoel fietst daarmee.

»En wat eten betreft: veel fruit, veel druiven, aardbeien, blauwe bessen. Het zou niet verstandig zijn om ’s middags biefstuk-friet te eten op de dijk en vervolgens een dikke Duitser van 130 kilo uit het water te moeten trekken.»

HUMO Wat als de zomer melancholisch en koud is?

MAES «Stel: het is slecht weer. Er is amper passage op het strand. We hebben al heel wat extra training gegeven, om de tijd zinvol te vullen. Túúrlijk wordt er dan weleens gekaart in de cabine.»

VAN HOEY «Wij hebben ‘Siberië’. Ons mobiel strandkarretje, uniek aan de kust en het icoontje van de Zeebrugse reddingsdienst. Op kouwelijke dagen mogen de redders toezicht houden vanuit Siberië, dat we met de waterlijn mee verslepen. Beschut, charmant én pas opnieuw geverfd.»

HAUTEKIET «Er geldt ook een ongeschreven wet onder redders: komt er iemand op bezoek – een mama, papa of lief – dan móéten ze iets meebrengen om te eten. Hoeft niet veel te zijn, een doosje koeken is genoeg.»

ABSIL «Je krijgt op een bizarre manier honger door een hele dag op het strand te staan. We hebben zelfs al appeltaart toegestopt gekregen, en tiramisu. Onze diepvries zit stampvol ijsjes van Jacqueline, een lieve dame uit Knokke-Heist die élke dag met haar rollator langskomt om bij te vullen. Gewoon uit sympathie (lacht). Toen jij vanmiddag een broodje ging kopen op de dijk, heb je dan geen korting gekregen? Vroeger kregen we vijftig cent korting, puur door ons uniform.»

HUMO Krijgen jullie vaak cadeautjes?

COCLE «We krijgen elk jaar op Nieuwjaar een kaartje van iemand die we ooit gereanimeerd hebben op het strand. Dat doet deugd.»

VANHAECKE «Elke zomer heb ik wel een schelpje in m’n broekzak dat een kindje mij heeft toegestopt.»

DEWEERDT «IJsjes mogen altijd, op warme dagen. En op regendagen worden warme wafels zeer geapprecieerd (lacht).»

MAES «Het gebeurt ook weleens dat een redder een liefdesbrief krijgt van een kindje.»

HUMO Flirten! Hebben redders – gebruind, afgetraind, in uniform – veel touche?

MAES (lacht) «Wij proberen de uitstraling altijd professioneel te houden. In De Haan mag een redder niet rondlopen in bloot bovenlijf of met opgerolde mouwen. Kruipen we op de jetscooter, dan etaleert dat natuurlijk een bepaald beeld. Strandgangers durven dat weleens te interpreteren als ‘een beetje pronken’. Voor ons is dat gewoon werkmateriaal, hoor.»

VAN HOEY «Uiteraard lopen er op het strand exemplaren rond met een perfect afgetraind lichaam. En dan zie je een meisje weleens rond een redder cirkelen. Heel onschuldig hoor, het reddingsteam heeft nu eenmaal een bepaald appeal.»

VANHAECKE «Tegenwoordig ge- beurt het minder, maar strandgangers hebben al meerdere keren ‘Pamela’ naar mij geroepen (lacht). Het is zoals met ‘F.C. De Kampioenen’. Zolang ze ‘Baywatch’ blijven uitzenden, gaat dat plaatje niet uit ons collectieve geheugen.»

Maar dat het een fenomenaal plaatje is, het redder-zijn: dat vinden ze allemaal.

VANHULLE «Op het einde van de zomer ben ik bruin, is mijn haar geblondeerd, staan mijn voetzolen vol eelt en heb ik bakken minder schermtijd gehad. Het doet ferm deugd.»

DEWEERDT «Ze lachen altijd dat wij een schone job hebben. Wel, het ís gewoon zo. Het klinkt melig, maar mijn team sleurt mij door de slechte dagen, en op de mooie sta ik in het zonnetje en zijn de strandgangers goedgezind. Uiteraard, want ze zijn aan zee.»

Toet! Halfzeven, Hanne blaast drie keer op haar hoorn: de zee is dicht. Of toch de bewaakte zone. Nog geen 24 uur later komt het nieuwsbericht binnen dat er in Blankenberge een 17-jarig meisje met een epileptische aanval succesvol uit het water is gehaald. Een nieuwe jaarlijkse nieuwjaarskaart voor Tom, bedenk ik. En ik smeer mijn voeten voor de derde keer in met aftersun: ze zijn vuurrood, en ’t is écht niet tof in schoenen.

Het Oostendse bedrijf Noordzee Helikopters Vlaanderen (NHV) komt dan toch niet in Chinese handen terecht. Dat meldt het bedrijf op zijn website na het besluit van de Interfederale Screeningscommissie. Er was bezorgdheid over de nationale veiligheidsbelangen, want NHV vervoert personeel naar windmolenparken en olieplatformen die cruciaal zijn voor onze energievoorziening. En het dingt mee naar een groot onderhoudscontract bij Defensie.

De Screeningscommissie moet erop toezien dat grote investeringen door buitenlandse, niet-Europese organisaties niet tot geopolitieke verrassingen leiden.

Daarom kwam er nu ook een onderzoek naar de overname van NHV, met hoofdzetel in Oostende, door het Ierse GD Helicopter Finance (GDHF), een van de Chinese groep GDAT. Normaal zou die verkoop begin 2026 plaatsvinden, maar bij het onderzoek gingen een aantal alarmbellen af.

Het gaat daarbij om "risico's voor de nationale veiligheid, de strategische belangen van België en mogelijke linken met de defensiesector", zegt minister van Economie David Clarinval (MR). De transactie gaat dus uiteindelijk niet door.

NHV, sinds 2013 in handen van de Franse investeringsmaatschappij Ardian, voorziet met 400 werknemers en een 30-tal helikopters in transport voor onder meer de olie- en gassector en offshore windmolenparken. Het vervoer van technici en ingenieurs naar Europese windmolenparken en olieplatformen die cruciaal zijn voor onze energie, zou zo in handen komen van een Chinees bedrijf. 

>China laten meekijken in onze luchtsystemen, dat is een brug te ver

Een hoge bron bij Defensie

Een andere bezorgdheid: Defensie besliste vorig jaar om 20 Airbus H145M-helikopters aan te kopen via de aankoopcentrale van de NAVO. In dat contract is opgenomen dat Airbus instaat voor het onderhoud, maar NHV dingt mee als onderaannemer van Airbus om het onderhoud van de Belgische helikoptervloot te doen. Dat zou betekenen dat een door China gecontroleerd bedrijf zou instaan voor het onderhoud van de nieuwe Belgische militaire helikopters.  

In februari spraken verschillende bronnen bij Defensie hun bezorgdheid al uit over dit dossier. "China laten meekijken in onze luchtsystemen, dat is een brug te ver", klonk het.

"Volstrekt uitzonderlijke" beslissing

Volgens het kabinet is het de eerste keer in 3 jaar tijd dat de overheid zo'n investering tegenhoudt. Het noemt de beslissing dan ook "volstrekt uitzonderlijk".

Tegelijkertijd benadrukt Clarinval dat België open blijft staan voor buitenlandse investeringen. De Screeningscommissie "dient er dan ook zeker niet voor om investeringen te ontmoedigen, maar om te garanderen dat onze nationale veiligheid, onze kritieke infrastructuren of onze strategische autonomie geen schade oplopen", aldus de minister.

Betaal je binnenkort minder voor een reep chocolade of een blikje bier in de supermarkt? Als het van Europa afhangt wel. De Europese Commissie wil een einde maken aan de praktijk waarbij multinationals – zoals Mondelez en AB InBev – supermarkten tegenhouden om hun producten goedkoper in te kopen in het buitenland. Dat kan de prijzen in de winkel fors doen dalen, al is er een belangrijke keerzijde, waarschuwt supermarktexpert Pierre-Alexandre Billiet. Dit zijn de gevolgen voor jouw portemonnee.

14 miljard euro: zoveel betalen we in Europa jaarlijks met z’n allen te veel voor onze winkelkar. Dat hallucinante bedrag staat te lezen in een rapport van de Europese Commissie. De reden? Supermarktketens mogen producten niet zomaar vrij inkopen in het buitenland, waar ze vaak een pak goedkoper zijn. Multinationals steken daar op allerlei sluwe manieren een stokje voor en net dát wil Europa in de toekomst definitief verbieden.

“Het doel van Europa is een eengemaakte commerciële markt. Dat betekent op termijn dat bijna alle producten in elk Europees land ongeveer aan dezelfde prijzen zouden worden verkocht”, vertelt supermarktexpert Pierre-Alexandre Billiet. Op dit moment is dat allesbehalve het geval. We nemen de bekende chocolade van Milka en Côte d’Or als voorbeeld. Voor een Belgische supermarkt is het veel goedkoper om die producten massaal over de grens in Nederland of Duitsland aan te kopen.

Maar fabrikant Mondelez - die meer dan de helft van onze chocolademarkt in handen heeft - verzet zich daar fel tegen. Zij willen dat supermarkten via de dure weg in hun eigen land aankopen en dus ‘boycotten’ ze hen. Zodra ze merken dat een Belgische keten in het buitenland koopt, passen ze allerlei trucjes toe. Zo leveren ze bijvoorbeeld maar een beperkte voorraad. Of halen ze de Franse taal van de verpakking, zodat de producten bij ons quasi onverkoopbaar zijn.

Europa pikt dat niet langer en gaf Mondelez daar in 2024 een monsterboete voor van 337,5 miljoen euro. Vijf jaar eerder liep ook AB InBev al tegen de lamp: zij kregen een boete van 200 miljoen euro voor een gelijkaardige boycot met Jupiler. Billiet bevestigt dat sommige multinationals daar in het verleden veel te ver in gingen, maar betwijfelt of de strenge aanpak van de Commissie voor alle fabrikanten de juiste is.

Belg is pineut

In België zijn supermarkten sowieso al 7,5 tot 10 procent duurder dan in het buitenland. “In ons land is de tewerkstelling duurder, dus de prijzen zullen hier altijd iets hoger liggen dan over de grens”, verklaart Billiet. Volgens de Europese Commissie wordt ons land, samen met Oostenrijk, het hardst getroffen door die boycot van fabrikanten. Europa wil nu dus maatregelen invoeren, zodat fabrikanten overal dezelfde prijzen hanteren. Maar of dat onze winkelkar ook echt veel goedkoper zal maken, trekt Billiet in twijfel.

“Dat supermarkten hun producten goedkoper kunnen aanschaffen, betekent niet automatisch dat die ook goedkoper in de winkelrekken zullen liggen. Dat hebben meerdere studies inmiddels bewezen”, legt hij uit. Met andere woorden: supermarkten kunnen ervoor kiezen om de extra winst in eigen zak te steken. In dat geval betalen u en ik aan de kassa niet minder, maar houdt de keten er wel meer aan over.

Bovendien is het volgens Billiet een illusie dat we momenteel écht te veel betalen voor ons eten. “Hoewel de publieke opinie anders doet vermoeden, zien we dat voedingsproducten eigenlijk nog steeds vrij goedkoop zijn. Stel dat de Europese maatregelen er toch voor zorgen dat we aan de kassa minder betalen? Dan zal dat onvermijdelijk ten koste gaan van de kwaliteit van wat er op ons bord ligt. Sommige fabrikanten zullen gewoon niet meer leveren aan bepaalde landen en dan krijg je daar enkel nog minder kwalitatieve B- of C-producten. Maar dat is de harde realiteit: consumenten gaan uiteindelijk altijd op zoek naar de goedkoopste optie.”

Productie verhuist

Volgens de supermarktexpert pakt Europa de zaken fundamenteel verkeerd aan. “De Commissie doet exact het omgekeerde van wat we nodig hebben: het zet winkelketens en fabrikanten lijnrecht tegenover elkaar. Terwijl die twee net veel beter moeten gaan samenwerken. Europa zou hen moeten begeleiden naar duurzamere, lokale en betaalbare voeding. Dat is uiteindelijk het échte voordeel voor de consument, want zo blijven producten kwalitatief en gezond. Op dat vlak schiet de EU nu volledig tekort”, aldus Billiet.

Tot slot vrezen experten én de voedingsindustrie voor een economische aderlating als multinationals overal in Europa hun prijzen moeten gelijktrekken. De kans is groot dat fabrikanten hun productie zullen wegtrekken uit dure landen zoals België en massaal zullen verhuizen naar goedkope landen, zoals in Oost-Europa. “Dat is ongetwijfeld het gevolg. Als je het economisch model van die producenten aan het wankelen brengt, dan gaan ze zich aanpassen. Ze zullen hun investeringen verleggen of beslissen om in bepaalde dure landen simpelweg niets meer te verkopen”, verduidelijkt Billiet.

Volgens de supermarktexpert zal de goedbedoelde aanpak van Europa zeker negatieve gevolgen hebben voor de Belgische economie en mogelijk ook voor de consument. “Ik geloof nooit dat we dat verlies gaan opvangen door lagere prijzen in de winkel. Niemand gelooft eigenlijk dat dit hele verhaal finaal in het voordeel van de consument zal zijn.”

Een job vinden is voor jonge afgestudeerden steeds moeilijker. Drie twintigers getuigen over hun moeilijke zoektocht: “Het leidt tot stress, want je hebt geen vast loon en niet iedereen heeft een uitgebreid vangnet om op terug te vallen.”

Schoolverlaters hebben het moeilijker om een eerste vaste job te vinden. Dat blijkt uit een onderzoek van hr-dienstengroep Acerta. Volgens cijfers van de VDAB stijgt het aantal werkzoekenden onder de 25 jaar sneller dan bij andere leeftijdsgroepen. Belfius ziet dan weer het aantal sollicitanten verdubbelen in amper twee jaar tijd. Experts wijzen als verklaring op de Belgische economische malaise en de opkomst van artificiële intelligentie in de bedrijfswereld. Uit een rondvraag blijkt dat de meeste jonge afgestudeerden op dezelfde moeilijkheden botsen: veel kandidaten per vacature, weinig ervaring om mee uit te pakken en werkgevers die minder mensen aannemen.

Anadora Spaepen (23): “Ik heb een Excel met een kleurcode voor iedere vacature”

“Kijk, ik hou al mijn sollicitaties bij in een Excelbestand, om het overzicht te bewaren.” Anadora Spaepen (23), afgestudeerd met een masterdiploma biochemie en biotechnologie, toont ons een kleurrijk bestand met tientallen vacatures. “Ik geef mijn sollicitaties een kleurcode: rood betekent dat ik nog geen antwoord heb, bij grijs ben ik afgewezen en groen betekent dat ik op gesprek mag.” Voorlopig is er nog geen kleurcode voor ‘aangenomen’, al hoopt ze dat daar binnenkort verandering in komt. “Ik ben er iedere dag mee bezig. Ook onder vrienden is het een veelbesproken thema, ik spreek zelfs af om samen een paar uren te solliciteren. Zo kunnen we elkaar wat motiveren, want het zit toch constant in je hoofd.”

Hoewel Spaepen in verschillende sectoren op zoek gaat, verloopt de zoektocht moeizaam. “Ik probeer breed te zoeken, van de voedingsindustrie tot microbiële functies, dat zijn allemaal sectoren die ik interessant vind en die een link hebben met mijn stage of mijn thesis. Ik weet ook dat mijn eerste job niet meteen mijn droomjob hoeft te zijn, maar toch is het niet eenvoudig.” Ook in haar omgeving merkt ze dat de zoektocht moeilijk verloopt. “Het algemene gevoel is eerder ongeloof. Hoezo zitten we met een vergrijzing, maar zoeken zoveel jonge mensen een job? Er moeten toch functies zijn waarvoor ze ons kunnen gebruiken?”

“Natuurlijk schrikken die cijfers af, want je wil wel een job. Anderzijds zie je dat mensen die lang moeten zoeken uiteindelijk toch ergens terechtkomen. Dus ik blijf hoopvol en optimistisch, dit is gewoon de realiteit. Ik probeer die afwijzingen niet persoonlijk te nemen, want er zijn zoveel mensen die solliciteren. Ik weet dat ik capaciteiten heb en een harde werker ben, dus ik ga ervan uit dat er ooit wel een vacature mijn job zal worden. Tot die tijd blijven we verder solliciteren.”

Hannah Liebrand (27): “Ik heb al 120 sollicitaties verstuurd”

Hannah Liebrand (27) is politiek wetenschapper met een specialisatie in energiepolitiek en politieke economie. Ze studeerde af in september 2025 en is nu bijna een jaar op zoek naar werk. “Ik heb 120 sollicitaties verstuurd voor jobs die relevant zijn voor mijn diploma en dan nog een heleboel voor tijdelijke functies of jobs die buiten mijn specialisatie vallen. Op ongeveer 30 procent van die sollicitaties heb ik een antwoord gekregen, zeven keer mocht ik op gesprek gaan. Dan kreeg ik nadien vaak te horen dat ze toch voor iemand met meer ervaring hadden gekozen.”

“Er zijn wel banen, maar er zijn ook veel mensen op zoek. Dat komt, volgens mij, ook omdat ervaren werknemers zo wanhopig op zoek zijn dat ze startersposities aanvaarden. Bovendien worden vacatures vaak intern verspreid, waardoor je als externe sollicitant amper kans maakt. Voor een doctoraat hoorde ik dat er meer dan 500 mensen gereageerd hadden, hoe kun je er dan als kandidaat uitspringen?”

De voorbije maanden combineerde Liebrand haar sollicitaties met tijdelijk administratief werk. “Ik had niet verwacht dat ik na bijna een jaar nog geen vaste job zou hebben. Bovendien heb ik tijdens mijn studies gewerkt en vrijwilligerswerk gedaan, dus ik héb ervaring, maar toch word ik nooit de eerste keuze. Veel afgestudeerden in de sociale wetenschappen werken tijdelijk in de horeca of doen administratief werk. Daarin vast werken vinden, is moeilijk. Doordat studenten en flexwerkers veel goedkoper zijn voor bedrijven, is zo’n tussenbaan vinden voor veel afgestudeerden net zo moeilijk als het vinden van vakspecifiek werk. Het leidt ook tot stress, want je hebt geen vast loon en niet iedereen heeft een uitgebreid vangnet om op terug te vallen. Terwijl onbetaalde stages in de EU worden afgeschaft, realiseer ik me dat alles competitiever wordt en er alleen maar vrijwilligerswerk overblijft om mijn netwerk uit te breiden en capaciteiten in de praktijk te brengen. Is dat dan de nieuwe onbetaalde stage?”

Jules Vangeel (24): “Er solliciteren soms tot tweeduizend kandidaten, terwijl ze maar enkele mensen nodig hebben”

Jules Vangeel (24) studeerde in juni af als ingenieur, maar begon al tijdens zijn laatste jaar met de zoektocht naar een job. “Ik wilde graag dicht bij huis werken en solliciteerde eerst op ‘young graduate’-programs van grote bedrijven, onder meer omdat die zich specifiek op starters richten. In de latere stadia van die sollicitatierondes gaven die bedrijven doorgaans aan dat ze zich in een luxepositie bevinden: er solliciteren soms tot 2.000 kandidaten, terwijl ze maar enkele mensen nodig hebben. Het voelt alsof je meedoet aan de loterij en geluk moet hebben dat ze je opmerken.”

Vangeel veranderde zijn strategie en solliciteerde ook bij kleinere bedrijven, verder weg van huis. Uiteindelijk vond hij zijn job op een atypische manier, omdat een bedrijf hem contacteerde. “Ik had mezelf ingeschreven voor een jobbeurs in Hasselt, hoewel ik eigenlijk niet kon gaan. Maar mijn cv stond dus wel in de database van de jobbeurs. Zo werd ik uiteindelijk opgebeld door een deelnemend bedrijf. Hoewel ik meer dan een uur moest rijden, ben ik toch op gesprek geweest en dat voelde goed. Het leken gezellige collega’s en de verwachte competenties voor die job wil ik ook echt verder ontwikkelen.” Vangeel start dus in september met werken, na een zoektocht van meerdere maanden. “Het beeld van bedrijven die vechten om hoogopgeleiden, dat is echt van vroeger.”

De lokale politiezones krijgen de toestemming om te communiceren via het socialemediakanaal TikTok. Minister van Binnenlandse Zaken Bernard Quintin heeft een kader uitgewerkt. Tot nog toe kon het kanaal enkel worden gebruikt om onderzoek te verrichten.

Veel politiezones communiceren al via onder meer Facebook en Instagram. Voortaan zal dat ook via TikTok mogen.

“Politiezones hebben heel wat relevante boodschappen voor jongeren, bijvoorbeeld over alcohol en verkeer, drugsgebruik, online veiligheid, cybercriminaliteit en preventie”, zegt Quintin. “Als we jongeren willen bereiken, moeten we ook communiceren via de kanalen die zij gebruiken. Uiteraard moet dat op een veilige en verantwoorde manier gebeuren.”

Volgens het kader mogen persoonsgegevens, operationele informatie en andere politiedata niet worden gedeeld. Het gebruik moet bovendien gebeuren op een afzonderlijk en geïsoleerd toestel, zonder toegang tot het interne politienetwerk. Ook het TikTok-account zelf moet volledig gescheiden blijven van de professionele politieomgeving.

In verschillende buurlanden werkt het systeem al goed, besluit Quintin. In onder meer Nederland en Duitsland maken politiediensten al actief gebruik van TikTok om jongeren te informeren, te sensibiliseren en de band tussen politie en samenleving te versterken.

Het wordt zaterdag uitkijken voor snelheidscontroles. De politie houdt van zaterdagochtend 6 uur tot en met zondagochtend 6 uur opnieuw een flitsmarathon.

Verspreid over het hele land zal er 24 uur lang gecontroleerd worden op overdreven snelheid, zowel met bemande als met onbemande radars.

Het gaat om de 25ste flitsmarathon.

Bij de vorige editie in april werden 1.361.657 bestuurders gecontroleerd. Van hen reed 3,28 procent te snel. 55 rijbewijzen werden toen ingetrokken.

Tussen 3 en 9 augustus wordt er trouwens niet alleen in ons land gecontroleerd. In meer dan twintig Europese landen is een gezamenlijke controleactie tegen overdreven snelheid opgezet.

Overdreven snelheid is een van de hoofdoorzaken van ongevallen.

België bengelt helemaal onderaan in de eurozone op het vlak van economische groei. Onze economie nam het voorbije jaar met amper 0,5 procent toe — slechter dan alle andere eurolanden. Hoe komt dat? En vooral: kunnen we dit oplossen? Drie economen wijzen op dezelfde pijnpunten én uitdagingen.

U hoort premier Bart De Wever (N-VA) dikwijls over het gigantische begrotingstekort in ons land. Maar het wordt zo mogelijk nog erger als we een blik werpen op de economische groei. Onze economie nam in een jaar tijd maar met een magere 0,5 procent toe, blijkt uit cijfers van de Europese Commissie. Dat maakt ons de slechtste leerling van de hele eurozone. Als we naar onze buurlanden kijken, zien we voor Frankrijk een groei van 0,7 procent, voor Duitsland 0,9 procent en voor Nederland zelfs 1,3 procent.

“We zijn al enkele jaren een van de slechtsten van Europa. We hebben structureel een lage groei in België. Als je dan een schok te verwerken krijgt, zoals hoge energieprijzen of Amerikaanse invoertarieven, dan heb je eigenlijk geen buffer. De competitiviteit van onze bedrijven staat enorm onder druk, want onze hoge loonkosten geven bedrijven in de buurlanden een groot concurrentievoordeel.”

“Onze industrie is erg verzwakt, door die verminderde concurrentiekracht, hoge energiekosten en de internationale handelsoorlog. De productiviteit stagneert ook, vooral in de private sector. Er is wel hoop door de komst van artificiële intelligentie. Dat zou de productiviteit in de dienstensector verhogen, door taken te automatiseren bijvoorbeeld.”

“We kunnen niet anders dan kijken naar de automatische loonindexering. Wanneer de inflatie stijgt, is de consument best goed beschermd doordat de lonen stijgen. Maar na die inflatieschok hebben bedrijven geen ruimte meer om de lonen verder te verhogen. Wanneer die in de buurlanden wél stijgen, moet men in België op de rem gaan staan. Dus de negatieve weerslag komt bij ons later.”

Van Craeynest: “Allereerst is België veel gevoeliger voor energieprijzen dan de meeste andere Europese landen. Wij zijn heel afhankelijk van energie-invoer, omdat onze staal- en chemiesector veel energie verbruiken. Het conflict in het Midden-Oosten veroorzaakte een grote energieschok. Bovendien heeft België een grote export, dus de handelsoorlog van Trump treft ons ook harder.”

Schoors: “De loonvorming in ons land zorgt ervoor dat de indexatie automatisch gebeurt. Die laat dan ook niet toe dat je de lonen zou verhogen in sectoren die het goed doen, om zo talent aan te trekken. Omgekeerd geldt hetzelfde: je betaalt ook niet minder in slecht draaiende sectoren. Bovendien gaat ook de vergrijzing in ons land bijzonder snel.”

Van Craeynest: “Er is geen mirakeloplossing, maar we moeten het klimaat voor ondernemers wel een pak aantrekkelijker maken. Nu is het voor hen moeilijk om te investeren, door allerlei regels en het is ook niet vanzelfsprekend om vergunningen te krijgen.”

Schoors: “We moeten ook durven kijken naar het onderwijs. In Europa zijn we absoluut geen koploper. Elk jaar wordt daarop bezuinigd. We moeten nadenken over welk soort onderwijs we willen uitbouwen en hoe we in innovatie kunnen investeren. Maar ook investeringen in groene energie zijn belangrijk. Daarnaast moeten we ook inzetten op een grotere kapitaalmarkt. Mensen met goede, innovatieve ideeën trekken al snel naar het buitenland op zoek naar geld.”

Vanden Houte: “De productiviteit stimuleren is onze grootste uitdaging. We zijn een zeer complex land met veel overheden en regulering. Maar we zouden ondernemen eenvoudiger moeten maken in ons land. Ook artificiële intelligentie breder uitrollen zou innovatie in de hand kunnen werken.”

Van Craeynest: “We moeten én de begroting op orde krijgen én ervoor zorgen dat we onze economie laten draaien. Het is een gevaar om te hard te besparen op posten die de economie sterker maken, dan schieten we onszelf in de voet. Daarentegen moet je ook opletten met nieuwe belastingen op kapitaal, zodat je investeringen hier niet misloopt.”

Vanden Houte: “Onze politici hebben al enkele maatregelen genomen die een invloed hebben op de economische groei. De beperking van de werkloosheid in de tijd bijvoorbeeld. Laat me duidelijk zijn: dat is een noodzakelijke maatregel, maar die betekent wel dat bepaalde mensen minder koopkracht hebben. Niet iedereen die zijn uitkering verloor, ging ook onmiddellijk aan de slag.”

Van Craeynest: “Ja, we moeten onze economie op lange termijn versterken, zodat we meer buffer hebben en beter bestand zijn tegen schokken. Dat komt ook de koopkracht van mensen ten goede en de begroting zal dan ook beter aan te pakken zijn. Met meer economische groei wordt alles makkelijker. En het omgekeerde geldt helaas ook.”

Schoors: “Op korte termijn moeten we eigenlijk niets doen. Wat we nodig hebben, is een langetermijnstrategie. Dat geldt voor onderwijs, energie en industrie. Al die ballonnetjes die elke twee jaar veranderen: daar hebben we niets aan. We moeten een aanpak bepalen waar we allemaal achter staan en die over tien jaar tijd uitrollen. Minder show en meer actie.”

Vanden Houte: “Dat is het probleem voor politici: op korte termijn is er geen oplossing. De hervorming van de werkloosheid zal op termijn voor een hogere werkgelegenheidsgraad zorgen, maar dat gaat traag. Hetzelfde geldt voor de langdurig zieken. Van vandaag op morgen zal het de economie niet aanzwengelen.”

De technische marges voor snelheidsovertredingen blijven voorlopig behouden. Dat schrijven de kranten van Mediahuis donderdag op basis van een omzendbrief van het College van procureurs-generaal.

Op 1 juli gingen de boetes voor snelheidsovertredingen in ons land omhoog. Met de nieuwe wetgeving in het achterhoofd, lijst het college in de brief met instructies voor de politiediensten nog eens op vanaf welke snelheid ze effectief een chauffeur mogen flitsen.

De technische marges, die worden gehanteerd omdat flitsapparatuur mogelijk wat afwijkt van de werkelijk gereden snelheid, blijven behouden, zo blijkt. Op een autosnelweg word je dus pas beboet als je 129 kilometer per uur (9 km per uur te snel) rijdt. Voor alle andere wegen wordt telkens een technische marge van 6 km per uur gehanteerd en word je dus pas beboet wanneer je minstens 7 km per uur te snel rijdt.

Meettoestellen nauwkeuriger

In andere landen, die dezelfde flitsapparatuur gebruiken, liggen de marges lager, schrijven de kranten. Onder meer verkeersinstituut Vias drong een tijdje geleden al aan op een verlaging van de technische marges, omdat meettoestellen tegenwoordig veel nauwkeuriger zijn.

De zogenaamde ‘tolerantiemarges’ zijn de voorbije jaren in ons land wel afgeschaft. Dat waren lokale richtlijnen om bijvoorbeeld een flitspaal maar om de andere dag aan te zetten en zo de stroom aan boetes onder controle te houden.