Danny De Smedt (66) uit Hoboken besloot in 2023 om langer te blijven werken. Niet alleen uit liefde voor zijn job, maar ook omdat de toenmalige pensioenbonus tot zo’n 11.000 euro netto per extra gewerkt jaar kon opleveren. Toen hij in mei met wettelijk pensioen ging, werd uiteindelijk 8.172 euro gestort. “Ik heb mijn beslissing genomen op basis van de regels en beloftes van toen. Maar van de verwachte 33.000 euro blijft amper een kwart over.” HLN-werkexpert Stijn Baert heeft duidelijk advies voor iedereen die in de toekomst gelijkaardige berekeningen maakt.

Danny begon meteen na zijn studies in 1980 met werken. Zijn carrière speelde zich grotendeels af in ICT. Hij werkte voor tal van bedrijven, afwisselend in loondienst en als zelfstandig consultant. “Ik heb al meer dan 45 jaar achter de rug en kijk daar heel tevreden op terug. Ik werk nog altijd graag en bedrijven blijven mij bellen voor nieuwe opdrachten.”

- 33.000 euro verwacht

In 2023 stond Danny voor een belangrijke keuze. Hij kon stoppen met werken, maar besloot door te gaan. “De boodschap was toen heel duidelijk: wie langer bleef werken, kon een pensioenbonus opbouwen. Omgerekend ging het voor mij om zo’n 11.000 euro netto per extra jaar, maximaal drie jaar. Dan spreek je over 33.000 euro.”

Daarna veranderden de regels met een nieuwe regering: eerst werd de periode waarin Danny de bonus kon opbouwen ingekort. “Dan dacht ik: goed, ongeveer 16.000 euro is nog altijd mooi. Dus ik bleef werken.”

Maar toen hij op 1 mei 2026 met wettelijk pensioen ging, volgde de grote ontnuchtering. “Ik kreeg uiteindelijk 8.172 euro op mijn rekening gestort. Van ongeveer 33.000 euro naar 8.172 euro. Dat scheelt bijna 25.000 euro.”

Volgens de uitleg die Danny van de Pensioendienst kreeg, speelden onder meer de specifieke 43-jaarvoorwaarde voor de volledige pensioenbonus, het aantal effectief gewerkte dagen en de ingekorte periode een rol. Precies daar wringt het. “Toen ik in 2023 besliste om verder te werken, kon ik toch onmogelijk weten welke voorwaarden later nog zouden veranderen? Ik ben mijn kant van de afspraak nagekomen: ik ben blijven werken. Ik werk vandaag zelfs nog.”

Hij vroeg de Pensioendienst om zijn berekening opnieuw te bekijken. “Daar zeggen ze terecht dat zij de wet uitvoeren en die niet zelf maken. Mijn kritiek is dan ook vooral gericht op de politiek.”

- 3.000 euro pensioen

Danny ontvangt vandaag een gezinspensioen van ongeveer 3.000 euro netto per maand. Zijn vrouw heeft geen eigen inkomen. De sprong vanuit zijn laatste loon als Tender Manager bij Staples Belgium was groot. Op het einde verdiende hij er netto 4.865 euro per maand. “Daar kwamen nog een bedrijfswagen, hospitalisatieverzekering en andere voordelen bovenop.”

In juli ging Staples Belgium failliet. “Zonder dat faillissement had ik daar gewoon in loondienst kunnen blijven, ze waren vragende partij.” Sinds deze maand werkt hij naast zijn pensioen opnieuw als zelfstandig ICT-consultant. “Hoeveel dat precies zal opleveren, moet nog blijken, maar dat wordt een mooie aanvulling. Bovendien word ik als gepensioneerde gunstiger belast.”

- Waarschuwing

Danny heeft zich naar eigen zeggen via groepsverzekeringen en pensioenfondsen goed voorbereid. “Ik kom dus niets tekort en mijn verhaal gaat niet om medelijden.” Waar het hem wél om gaat, is de voorspelbaarheid van pensioenregels. “Als ik in 2023 had geweten dat er uiteindelijk maar 8.172 euro zou overblijven, had ik misschien andere keuzes gemaakt.”

Daarom waarschuwt hij toekomstige gepensioneerden. “Kijk heel goed naar de regels wanneer je langer blijft werken voor een bonus. Wat vandaag wordt beloofd, hoeft over enkele jaren niet hetzelfde te zijn.”

Danny vroeg ook een herziening van zijn berekening, maar voorlopig tevergeefs. “De communicatie rond de pensioenbonus is erg verwarrend verlopen.”

Zijn vraag aan onze werkexpert is dan ook scherp: “Is het redelijk dat een overheid mensen stimuleert om langer te werken, maar tijdens die periode twee keer de voorwaarden wijzigt? Ik heb mij aan mijn engagement gehouden. Mag ik dan niet verwachten dat de overheid hetzelfde doet?”

- Stijn Baert: “Dit is de spelregels veranderen tijdens het spel”

“Er zijn twee redenen waarom Danny’s pensioenbonus lager uitvalt dan verwacht”, zegt Stijn Baert, professor arbeidseconomie (UGent). “Ten eerste verwijst de Pensioendienst naar de lengte van zijn loopbaan. Op zijn vroegste pensioendatum, rond 2023 dus, zou hij nog geen 43 loopbaanjaren hebben gehad. De regels waren daar duidelijk over: wie die grens op dát moment niet haalde, bouwde per extra gewerkte maand minder bonus op. De regering-De Croo wilde vooral mensen met zeer lange carrières extra belonen.”

“Ten tweede hervormde de regering-De Wever inderdaad de pensioenbonus (langer werken werd beloond, vervroegd stoppen soms bestraft, red.). Dat was op zich verdedigbaar: onderzoek wijst erop dat een pensioenmalus beter werkt om mensen aan de slag te houden dan een bonus. Om bonus en malus in één systeem te combineren, werd de oude bonus stopgezet. Daardoor kon Danny maar anderhalf jaar bonus opbouwen in plaats van de aangekondigde drie jaar.”

- De strijd staken

“En daar begrijp ik Danny volledig: dit is de spelregels veranderen terwijl het spel gespeeld wordt. Men had mensen die al onder de oude pensioenbonus begonnen waren ook hun drie jaar kunnen laten uitdoen. Of minstens kunnen garanderen dat ze het voordeligste systeem kregen: drie jaar oude bonus, of anderhalf jaar oude en anderhalf jaar nieuwe bonus.”

“Tegelijk voert de Pensioendienst gewoon de wet uit. En zulke veranderingen tijdens een loopbaan gebeuren vaker bij hervormingen: denk maar aan ambtenaren die ooit begonnen met de verwachting dat ze hetzelfde ruime pensioen zouden krijgen als hun voorgangers. Ik vrees daarom dat Danny best een streep trekt onder zijn strijd.”

Eén kopje koffie in Oostende met een date die naar Spanje wilde verhuizen: dat is wat Erik Ramaekers (46) overhield aan de 2.994 euro die hij neertelde bij een datingbureau. Hij is een van de Vlamingen die zich bij HLN-consumentenexperte Safia Yachou meldde met valse beloftes van een datingbureau. Ook Martina (65) betaalde veel geld voor professionele relatiebemiddeling, maar kreeg amper één date. Hoe herken je een betrouwbaar datingbureau? En wat als een duur traject niet brengt wat werd beloofd?

“Mijn vriend en ik trouwen in december. Ik leerde hem kennen zonder er een cent voor te betalen”, lacht Erik Ramaekers (46), bediende uit Wilrijk, terwijl hij trots zijn verlovingsring toont.

Dat Erik met foto en naam getuigt over zijn slechte ervaring met een datingbureau, is uitzonderlijk. Andere gedupeerden met wie HLN sprak, willen anoniem blijven. “Er hangt nog veel schaamte rond het feit dat je betaalt om de liefde te vinden. Net daarom wil ik dat taboe helpen doorbreken.”

Voor hij zijn verloofde ontmoette, stapte Erik naar Soulmate4Life, een kleinschalig datingbureau. Na een relatie van 7,5 jaar wilde hij zijn zoektocht professioneel aanpakken. “Geïnspireerd door programma’s als ‘Blind getrouwd’ dacht ik: laat experts het werk doen.”

- Bijna 3.000 euro voor één kopje koffie

“De matchmaker zei dat ze een geschikte match in gedachten had. Dat klonk veelbelovend.” Erik betaalde 2.994 euro voor een jaartraject met zes uur coaching en ‘dates op maat’. Pas daarna begon de zoektocht. “Maar toen zat ik natuurlijk vast.”

Erik kreeg één man voorgesteld. “Na een kop koffie in Oostende bleek hij te twijfelen aan een relatie en naar Spanje te willen verhuizen, terwijl ik iemand zocht die in België bleef. Toen ik dat aan de matchmaker vertelde, kreeg ik te horen dat ik ‘door mijn weerstand heen moest’. Daarna bleef het stil. Bijna 3.000 euro kwijt aan één kopje koffie.”

- “Een dekseltje op uw potje”

HLN sprak via 4040 nog meer gedupeerden van dit datingbureau. Martina (65) uit Bree is een van hen. De gepensioneerde leerkracht getuigt anoniem. “Ik schaam me dat ik een relatiebureau inschakelde, me in het zak liet zetten én nog altijd alleen ben.”

Na haar scheiding, twintig jaar geleden, probeerde Martina online iemand te leren kennen. “Ik heb dates en relaties gehad, maar wilde iets duurzaams.” Toen ze de zaakvoerster van Soulmate4Life op televisie zag, kreeg ze vertrouwen. “Ze kwam heel deskundig over.”

Tijdens het intakegesprek vroeg ze expliciet of haar leeftijd en woonplaats in Limburg geen probleem vormden. “Integendeel”, zei de matchmaker. “Ik weet direct een goede match voor u. Een man uit Tongeren. Een dekseltje dat perfect op uw potje past.”

Martina tekende een contract van 1.399 euro voor een traject van anderhalf jaar. Ze zag de man uit Tongeren nooit. “In de plaats kreeg ik één kandidaat uit Kortrijk. Die man zei zelf dat de afstand voor hem te groot was. Daarna bleef het stil: geen nieuwe voorstellen.”

Ze nam zelf geen contact meer op. “Misschien was dat mijn fout. Maar ik verwacht dat een bureau zijn klanten opvolgt. Van persoonlijke begeleiding heb ik niets gemerkt.”

- Schaamte

Martina voelt zich misleid. “Je vraagt je af: ben ik niet aantrekkelijk genoeg? Te oud? Niet interessant genoeg? Net van die gêne en schaamte maken sommige bedrijven volgens mij misbruik. Als ze vanaf het begin eerlijk hadden gezegd: ‘Mevrouw, u bent voor ons een moeilijke kandidaat’, dan had ik dat begrepen. Maar trek mensen niet over de streep met mooie beloftes als je niet zeker weet dat je hen kan helpen.”

Relatietherapeut en seksuoloog Wim Slabbinck ziet de problematiek ook in zijn praktijk in Gent en is blij dat ze aandacht krijgt. “Datingapps zorgen voor vermoeidheid en frustratie. Een relatiebureau geeft het gevoel dat een expert de zoektocht overneemt. Mensen leggen er niet alleen veel geld neer, maar ook hun kwetsbaarheid en hoop.” Tegelijk waarschuwt hij: “Wie zoveel betaalt, verwacht resultaat. Maar geen enkel bureau kan een emotionele klik garanderen.”

Hoe herken je dan een betrouwbare matchmaker? Volgens vakcollega Chloé De Bie is transparantie cruciaal. “Een relatiebureau heeft een inspanningsverbintenis, geen resultaatsverbintenis. Als klant weet je vooraf vaak niet eens of er in de databank wel iemand zit die aan jouw profiel voldoet.”

Haar advies: “Kijk vooral wie achter het bureau zit. Iedereen kan een datingbureau oprichten. Maar degelijk matchen vraagt vakkennis in psychologie, seksuologie en relatietherapie.” Slabbinck vult aan: “Laat je niet onder druk zetten om meteen te tekenen. Neem het contract eerst mee naar huis. Vraag hoeveel leden er in jouw regio en leeftijdsgroep zijn en of je je lidmaatschap tijdelijk kunt pauzeren als je intussen iemand leert kennen.” Informeer ook of betaling in schijven kan. Zo beperk je het financiële risico als het traject anders verloopt dan verwacht.

Maar wat als een duur traject niet oplevert wat werd beloofd, zoals bij Martina en Erik? Volgens Pieter-Jan De Koning, hoofd van de Consumentenombudsdienst, moet je je daar niet zomaar bij neerleggen. “Bedrijven mogen je tijdens het verkoopproces niet misleiden. De indruk wekken dat er al een geschikte kandidaat klaarstaat terwijl dat niet zo is, is verboden.” Wie vindt dat een bureau zijn contract niet naleeft, kan volgens De Koning een (gedeeltelijke) terugbetaling vragen.

Slabbinck roept mensen ook op om hun ervaringen te delen. “Er zijn vandaag te weinig reviews over relatiebureaus, net door de schaamte. Doe het desnoods anoniem. Zo help je anderen om een betere keuze te maken.”

Erik vond intussen wél de liefde, via Facebook Dating. “Dat was gratis”, lacht hij. “Mijn ervaring was duur leergeld. Maar als mijn verhaal één iemand behoedt voor dezelfde fout, is dat het waard geweest.”

- Reactie Soulmate4Life: “Geen garantie”

De zaakvoerster van Soulmate4Life ontkent dat er sprake is van misleiding of gebrekkige opvolging. Om privacyredenen gaat ze niet in op individuele dossiers. “Ik ben al bijna twintig jaar actief en volg mijn klanten nauwgezet op. Het gaat om een middelenverbintenis: niemand kan garantie op een relatie geven. Dit hangt ook af van wederzijdse aantrekkingskracht en inzet van beide kanten. Ik begrijp dat niet elke kennismaking aan de verwachtingen voldoet en neem opmerkingen ernstig.”

Op het drugsproces tegen Flor Bressers (40) heeft de openbare aanklager maandagavond haar strafeisen bekendgemaakt. Flor Bressers riskeert de maximumstraf van 20 jaar. Dat was geen verrassing. Zijn vrouw Petronella V.H. daarentegen had haar jarenlange strafeis niét zien aankomen. Procureur Marianne Capelle maakte haar met de grond gelijk. Een verhaal van een luxeleven, betaald met misdaadgeld.

Hoofdverdachte Flor Bressers keek zelfs niet op van zijn papieren toen openbare aanklager Marianne Capelle 20 jaar celstraf tegen hem eiste. Als het aan Capelle ligt, moet Bressers die tot de laatste dag uitzitten.

Marianne Capelle: “De straffen die de wet voorziet, zijn eigenlijk totaal ontoereikend voor wat hier gebeurd is. Deze mensen hebben tonnen cocaïne naar Europa gebracht. Deze mensen moeten jarenlang in de gevangenis verdwijnen, zodat hun bloedhandel minstens tijdelijk wordt stopgezet. Wij moeten bevrijd worden van dit gespuis. Zij hebben bloed aan hun handen.”

De toon was gezet. Federaal procureur Capelle ging de hele dag op dat elan verder en veegde de verdachten een voor een de mantel uit. De climax van haar betoog kwam er bij verdachte 17, Petronella V.H., ofwel mevrouw Bressers.

- Louis Vuitton en Dolce&Gabbana

Deze Nederlandse schoonheidsspecialiste komt elke dag naar het proces. Zij is niet langer aangehouden. Petronella V.H. (32) werd in februari 2022 samen met Flor Bressers (40) en hun zoontje van enkele maanden oud gearresteerd in Zürich. De kleerkast van mevrouw Bressers puilde uit: Louis Vuitton, Dolce&Gabbana, Chanel, Philippe Plein, Maje en Balmain. Er staan ook 31 paar schoenen en een paar moonboots van Christian Dior. De luxekleding kost mevrouw Bressers in Zwitserland een veroordeling voor witwassen. Zij zat een half jaar met haar baby in een aangepaste gevangenis voor jonge moeders en werd daarna uitgeleverd aan België. Hier kreeg zij een elektronische enkelband.

Federaal procureur Marianne Capelle verwittigde mevrouw Bressers gisteren. Zij hoeft zich geen illusies te maken. De veroordeling in Zwitserland gaat enkel over witwassen. Op het proces in Brussel staat zij terecht als ‘beslissingsnemer in de criminele organisatie van haar man.’

Capelle zette haar strafeis fijntjes in. “Mevrouw Bressers, een luxeleven leiden is niet strafbaar. Dat klopt. Het wordt wel strafbaar als u dat luxeleven betaalt met het bloedgeld dat uw man verdient met zijn drugshandel.”

- Valse naam en pruiken

Petronella V.H. had zich in het begin van het onderzoek, toen de politie op zoek was naar Flor Bressers, nog van de domme gehouden. Zij woonden niet samen, eigenlijk hadden zij geen relatie meer.

Marianne Capelle: “Terzelfdertijd deed mevrouw Bressers er alles aan om haar man te helpen. Zij kocht cryptofoons zodat hij met de bendeleden kon communiceren. Zij richtte een schoonheidssalon op met crimineel geld. Zij huurde een appartement onder een valse naam, regelde valse vaarbewijzen en zette een vluchtplan op om terug bij haar man te geraken. Daarvoor kocht ze een hele set pruiken om zich te vermommen.”

- Sprookjesboek

Dat was voor procureur Capelle nog maar de opwarming. Zij ging in overdrive toen zij het sprookjesverhaal over de geboorte van het zoontje van Bressers ter sprake bracht. Mevrouw Bressers maakte de geboorte in 2022 bekend door een sprookjesverhaal naar vrienden en familie te sturen.

Op de grote videoschermen werden enkele tekeningen uit het boek geprojecteerd. Bressers had er in zijn glazen kooi, omgeven door gemaskerde agenten, geen aandacht voor.

“Dit sprookjesboek van 134 bladzijden is in vier kleuren gedrukt. Daarin wordt een sprookje verteld over ‘ridder Florian’ en ‘prinses Vivian’, duidelijke verwijzingen naar Flor Bressers en haarzelf, die strijden tegen ‘de tovenaar van de republiek Justitia’. De soldaten van Justitia worden daarbij afgebeeld als blauwe varkens. Ze schildert Justitie met andere woorden af als corrupt en de politie als dwaas en onnozel.”

“Wie had dat verhaaltje geschreven? Dat lief meiske, mevrouw Bressers, heeft dat verhaaltje zogezegd verzonnen. Het meiske dat beweert nooit geweten te hebben waarmee haar man zijn geld verdiende.”

- 9 jaar celstraf gevorderd

Volgens de openbare aanklager is mevrouw Bressers minstens even geslepen als Flor Bressers zelf. Petronella V.H. moet beschouwd worden als een volwaardig lid van de criminele organisatie van haar man. Zij had ook beslissingsmacht. “Daarom vorder ik voor haar een celstraf van 9 jaar”, besloot Capelle.

Mevrouw Bressers kreeg de tranen in haar ogen toen zij dat hoorde. De ontreddering was van haar gezicht af te lezen. Als de rechter deze strafeis volgt, verdwijnt zij voor jaren achter de tralies. Wie gaat dan voor hun twee kinderen zorgen? Het koppel kreeg nog een tweede zoontje terwijl Bressers in voorarrest zat.

Flor Bressers was evenzeer verrast door de forse strafeis voor zijn vrouw. Vanuit de verte in zijn glazen kooi wierp hij haar een blik toe.

De rechters sloten maandagavond om 20 uur een lange zittingsdag af. Dinsdag en woensdag zijn er geen zittingen. Vanaf donderdag krijgen de advocaten het woord, te beginnen met Hans Rieder en zijn Nederlandse collega Yehuda Moskowitz, die Flor Bressers bijstaan. Als de huidige planning gerespecteerd wordt, zou de rechtbank het dossier op 2 oktober in beraad nemen.

“Ik wil 180.000 euro per pincode. En al 50.000 euro als borg vooraf.” Een Antwerpse drugsbende die met succes 570 kg cocaïne invoerde, keek niet op een euro om de medewerkers te betalen. De ‘pinvrouw’, de bediende die de pincode van de drugscontainer doorgaf, kreeg daarvoor stevig betaald. Het grote geld was natuurlijk voor Ilias A. (33), de Borgerhoutenaar die nu 7 jaar cel riskeert.

De 33-jarige Ilias is een van de drie broers uit de familie A. die tien jaar geleden al in beeld kwamen als verdachten van drugsinvoer via fruittransporten in de haven. Het onderzoek richtte zich toen vooral op de oudste broer, Brahim A. Hij raakte in 2018 betrokken bij een schietpartij aan de exclusieve nachtclub Olivia Valere in het Spaanse Marbella. Tegenwoordig zou hij vooral investeren in vastgoed in Dubai en Marokko. Zijn naam werd onlangs nog genoemd als mede-eigenaar van de Erasmus-toren in Tanger (Marokko). Het eerdere onderzoek tegen de broers werd in 2020 zonder vervolging afgesloten.

Na de kraak van Sky ECC dook de naam van Ilias A. opnieuw op in een drugsonderzoek. Volgens het gerecht zette hij in het najaar van 2020 twee transporten vanuit Ecuador op. Een eerste lading van 570 kilogram cocaïne, verborgen tussen bananen, bereikte zonder problemen de haven van Antwerpen.

- “Alles heeft zo zijn reden”

Vervolgens zou Ilias A. een tweede transport van 800 kilogram cocaïne hebben voorbereid. De container zou in november 2020 in Antwerpen aankomen en de uithaling was al georganiseerd. Zover kwam het niet, want de Ecuadoraanse politie onderschepte de container en de drugs nog vóór het schip naar Antwerpen vertrok. "Alles heeft zo zijn reden", stuurde Ilias A. daarop naar de andere verdachten.

Na de kraak van Sky ECC in 2021 kwam de politie de bende van Ilias A. op het spoor. Uit de onderschepte berichten blijkt volgens het gerecht dat Ilias A. de leiding had en Mohamed El M. als zijn rechterhand optrad. Samen met zes andere verdachten stonden zij woensdag terecht voor de correctionele rechtbank in Antwerpen. Ilias A. zelf was niet aanwezig en zou in Marokko verblijven.

De aanklager verwees tijdens de zitting naar de Sky ECC-berichten over het geslaagde transport van 570 kilogram cocaïne. De dag na de geslaagde uithaling werd een afrekening rondgestuurd. “Daarin stond: ‘1.540.000 euro voor Ilias A. en 527.000 euro voor Mohamed El M. Andere bendeleden kregen 50.000 tot 70.000 euro voor hun hulp’”, citeerde hij uit het dossier.

- ‘Pinvrouw’

De openbare aanklager stond ook stil bij de rol van de zogenoemde 'pinvrouw'. Volgens het gerecht werkte Charris P. op een expeditiekantoor en bezorgde zij de pincode die nodig was om de container op te halen. Daarvoor zou ze aanvankelijk 100.000 euro krijgen. Toen de aankomst van de container werd uitgesteld, verplaatste ze volgens het dossier zelfs haar geplande vakantie om alsnog aan de pincode te geraken.

“Ze wilde daar wel extra voor betaald worden. Uiteindelijk kreeg ze 150.000 euro. Nu vraagt ze de vrijspraak omdat ze onder druk zou zijn gezet”, zei de aanklager.

Voor het tweede mislukte transport wilde de bende een beroep doen op havenbediende Yeliz G. Deze dame had zich binnengewerkt bij een transportbedrijf. “Ik wil 180.000 euro per pincode. En al 50.000 euro als borg vooraf”, liet zij weten, nog voor zij vast in dienst was genomen. De dame was eerder al tot 40 maanden veroordeeld voor haar hand- en spandiensten bij drugsinvoer.

De procureur legde voor de kopstukken een strafeis van 7 jaar (Ilias A.) en 6 jaar (Mohamed El M.) op tafel. Voor bediende Charris P. vorderde hij 30 maanden celstraf en voor bediende Yeliz G. 3 jaar celstraf. Andere verdachten riskeren 4 jaar celstraf. Medeverdachte Morad El A. heeft inmiddels een VES-akkoord (Voorafgaande Erkenning van Schuld) gesloten met het parket.

De verdediging focuste zich op de identificatie van de Sky ECC-accounts. Advocaat Sam Vlaminck, die voor Mohamed El M. optrad, vroeg tevergeefs om processen-verbaal toe te voegen. “Hoe kan ik die identificatie controleren die gebaseerd is op drie pv’s, waarvan ik er twee niet te lezen krijg?”, vroeg Sam Vlaminck zich af.

Ook de advocaten Joke Bleys en Kris Luyckx, die voor kopstuk Ilias A. optraden, vonden de identificatie onbetrouwbaar en onwettig. “Er gaat een moment komen dat Europa de Belgische justitie op de vingers zal tikken voor de onwettige operatie van Sky ECC”, voorspelde Kris Luyckx.

Zijn confrater Joke Bleys meende dat de aanklager de vaststellingen van de politie fout interpreteerde. “Op een foto in een Sky ECC-bericht is een tafel te zien. Volgens de aanklager is dat dezelfde tafel die bij Ilias A. thuis stond. In het pv lees ik echter dat de politie niet zeker is dat het om dezelfde tafel gaat. Die foto is dus een bewijs à décharge”, aldus Bleys.

- ‘Blue Magic’

De advocaten vroegen de vrijspraak voor Ilias A. In ondergeschikte orde verdient hij hoogstens een werkstraf of een straf met uitstel (niveau 2), want volgens de verdediging is niet aangetoond dat hij de leider van de organisatie was.

Ilias A. baat in Antwerpen nog steeds zijn wassalon De Witte Waanzin in de Oranjestraat uit. Zijn zonnebankcenter Blue Magic in de Pourbusstraat op het Zuid heeft hij inmiddels verkocht. De naam ‘Blue Magic’ was een teken aan de wand. In de jaren 70 verkocht de Amerikaanse drugsbaas Frank Lucas heroïne ‘Blue Magic’ in de uitgaanswijk Harlem in New York.

Het meest recente PISA-rapport over ons secundair onderwijs kleurt bloedrood. In het onderzoek dat inmiddels 91 landen om de drie jaar vergelijkt, zakken de scores van Vlaamse vijftienjarigen nu al voor de zevende keer op rij. Onderwijsexperts Wouter Duyck en Kristof De Witte overlopen de resultaten. “Vandaag is de gemiddelde Vlaamse leerling een zittenblijver. Dat is heftig.”

Waar Vlaanderen twee decennia geleden nog aan de absolute wereldtop stond, zinken we qua leesvaardigheid weg naar de buik van het Europese peloton. Voor wetenschappen is de daling minder sterk en bleven de resultaten sinds 2022 zelfs stabiel. Voor wiskunde houden we internationaal nog redelijk stand – enkel Estland, Zwitserland en de Aziatische landen gaan ons voor –, maar dat neemt niet weg dat de resultaten ook daar in vrije val zijn.

Dat de meeste EU- en OESO-landen achteruitgaan in prestaties, biedt geen troost: sinds 2003 verloren de Vlaamse vijftienjarigen maar liefst 64 PISA-punten voor wiskunde en 52 voor lezen, waarvan 12 en 16 punten alleen al sinds de vorige meting in 2022. Tijd voor een diepgaand gesprek met onderwijsexperts Kristof De Witte en Wouter Duyck.

- Hoe groot is de leerachterstand van onze 15-jarigen precies?

Kristof De Witte, onderwijseconoom: “Sinds 2022 rekent PISA dat leerlingen rond hun vijftien jaar gemiddeld ongeveer 20 PISA-punten per jaar vooruitgaan in wiskunde, lezen en wetenschappen. In oudere PISA-analyses werd vaak 30 tot 40 punten gebruikt. Welke maatstaf je ook neemt, het beeld is bijzonder zwaar: het Vlaamse verlies in wiskunde sinds 2003 komt overeen met ongeveer twee tot ruim tweeënhalf jaar aan typische leerwinst. Voor lezen bedraagt het verlies sinds 2006 eveneens ruim twee jaar aan leerwinst.”

Wouter Duyck, cognitief psycholoog: “Ik ben aanhanger van de conservatieve schatting van 40 punten leerwinst per jaar. We gaan al even achteruit. Voor lezen gaan we nu tegenover drie jaar geleden nog eens 16 punten achteruit: dat staat voor vier tot vijf maanden leervertraging. Ik vind dit een drama. Met een achteruitgang van 64 punten voor wiskunde over dik twintig jaar kan je stellen dat een vijftienjarige van vandaag kan wat een kind van 13,5 kon in 2003. Er is sindsdien niets veranderd in de hersenen van onze kinderen, ze zijn niet per definitie dommer geworden. Het effect van het vroeger gevoerde onderwijsbeleid is gigantisch. Kinderen die toen een jaar bleven zitten, waren de probleemleerlingen. Vandaag is de gemiddelde leerling een zittenblijver. Dat is heftig.”

- Hoeveel wiskundeknobbels en taaltoppers speelden we kwijt?

De Witte: “Omgerekend naar de ruim 71.000 vijftienjarigen die Vlaanderen telt, betekent het nieuwe PISA-rapport dat we vandaag 2.300 wiskundeknobbels en 2.000 leestoppers minder tellen dan bij de vorige meting in 2022. Vergelijken we dat met twintig jaar geleden, dan zijn de cijfers pas echt verontrustend: in één enkele lichting vijftienjarigen ontbreken vandaag bijna 16.000 wiskundewonders en ruim 8.500 leestalenten ten opzichte van 2003.”

Duyck: “Dat is gigantisch. Die leerlingen hadden arts of ingenieur kunnen worden, als ze over een hogere lat waren getild. Dat is een bedreiging voor onze welvaart, net nu de industrie smeekt om hersenen.”

- Wat zegt deze daling over het IQ van onze schoolgaande jeugd?

Duyck: “Je krijgt van je ouders genetisch potentiéél mee, maar IQ is voor een stuk maakbaar. Kinderen worden slimmer door naar school te gaan. Na een jaar op de schoolbanken stijgt hun IQ met twee tot drie punten. Als we nu anderhalf jaar leervertraging zien, heeft dat niet noodzakelijk tot gevolg dat kinderen anderhalf jaar langer naar school zullen gaan. Ik schat dat de kinderen die de voorbije jaren op hun achttiende zijn afgestudeerd, een viertal IQ-punten zijn kwijtgespeeld. Als het onderwijsniveau zou blijven zoals het vandaag is, scheelt dat op de duur drie tot vier IQ-punten in de volledige bevolking. Of ze nu ingenieur worden, bakker of poetsvrouw, ze zullen tien procent minder verdienen. Maar ze zullen ook minder gelukkig zijn en minder lang leven. Als intelligentie daalt, neemt ook het aantal depressies toe en wordt gezondheidsadvies, zoals niet roken, sneller in de wind geslagen.”

De Witte: “PISA is geen IQ-test. We kunnen dus niet zeggen dat de intelligentie van jongeren daalt. Wat we wél zien, is dat jongeren met vergelijkbaar cognitief potentieel vandaag minder sterke lees- en wiskundevaardigheden ontwikkelen dan eerdere generaties.”

- Verbaast het jullie dat jongens zo slecht scorenvoor lezen? Een op drie haalt de absolute basis niet.

De Witte: “Jongens gaan bij lezen veel sterker achteruit, terwijl ze bij wiskunde net beter scoren dan meisjes. Dat suggereert dat het probleem niet louter cognitief is, maar mogelijk ook te maken heeft met motivatie en schoolbetrokkenheid. Dat sluit aan bij een bredere Vlaamse realiteit: jongens doen het ook veel slechter op het vlak van vroegtijdig schoolverlaten. De vraag is dus niet alleen hoe we jongens beter leren lezen, maar ook hoe we hen opnieuw sterker bij school en leren betrekken.”

Duyck: “Dat zoveel jongens die minimumnorm niet meer halen, verbaast me wel. Dit kan je niet los zien van de sterke vervrouwelijking van het onderwijs. Er zijn bijna geen mannelijke leraren meer in onze basisscholen. Zo is ook de aanpak vervrouwelijkt, met meer oog voor zorg en begeleiding bij leerstoornissen. Jongens voelen zich daardoor minder thuis en presteren zwakker. Bovendien hebben vrouwelijke leerkrachten het moeilijker om in te zetten op orde, discipline en gedrag. Terwijl er vaker een gebrek aan respect voor hen is, bracht migratie ook culturen mee die minder vrouwvriendelijk zijn. Jongens misdroegen zich vroeger ook. Toen werd veel meer naar straf gegrepen. Dat is voor mij een van de oplossingen. Kijk naar scholen die in Engeland fantastische resultaten neerzetten met kansarme jongeren.”

- En waarom krijgen we onze beste leerlingenniet beter gemotiveerd?

Duyck: “Ik hamer al een tijdje op de zesjescultuur. Kinderen hoeven niet langer negen op tien te halen: uit ander vergelijkend onderzoek weten we dat in Vlaanderen maar één procent van de leraren benadrukt dat uitblinken superbelangrijk is. Internationaal doet twaalf procent van de leerkrachten dat. Onderwijs verteert de migratiegolf moeilijk. Slechts de helft van de schoolkinderen spreekt thuis altijd Nederlands. Leerkrachten hebben hun handen vol met taal en leerstoornissen. Dat gaat ten koste van de sterke leerlingen, die onvoldoende uitgedaagd worden. Wiskundebollebozen worden niet meer voorbereid op de Wiskunde Olympiade.”

De Witte: “In heel Europa zien we de prestaties zakken, waardoor basisvaardigheden bovenaan de Europese agenda staan. Ik zie drie grote oorzaken voor de uitholling aan de top. Om toptalent echt uit te dagen, heb je leerkrachten nodig die hun vak door en door kennen. Zij moeten meer kunnen dan enkel de basis uitleggen. Ze moeten verdieping en abstractie bieden. Het lerarentekort zorgde voor lesuitval, continue personeelswissels en leerkrachten die lesgeven buiten hun eigen vakgebied. Dat eist juist bij de sterkste leerlingen een zware tol. Ook wanneer leerplannen en klaspraktijken sterke leerlingen onvoldoende uitdagen met verdieping, abstractie en kennisrijke leerstof, kan dat hun verdere groei afremmen. Ons onderwijssysteem investeert terecht veel middelen in leerlingen die de basisgrens niet halen. Maar wanneer differentiatie in de klas vooral dient om bij te spijkeren (remediëren) en niet om sterke leerlingen te laten versnellen of verdiepen, krijgt toptalent minder kansen om zich volwaardig te ontplooien.”

- Uit PISA blijkt ook dat Vlaamse jongeren minder nieuwsgierig,gemotiveerd en ondersteund door hun gezinzijn dan hun leeftijdsgenoten elders.

Duyck: “Zeker nieuwsgierigheid en motivatie lijden onder de zesjescultuur. Als een leraar een negen niet nodig vindt, vinden kinderen dat ook niet. Ouders leggen er ook niet altijd nadruk op. Heel wat problemen horen bij ouderlijke verantwoordelijkheid. Denk maar aan spijbelen en inzet op aanwezigheid.”

De Witte: “De school kan veel, maar niet alles. Ouders bepalen mee hoeveel er thuis gelezen wordt, welke verwachtingen er bestaan rond school en hoe kinderen omgaan met moeite en tegenslag.”

- Hoe kan de tanker eindelijk gekeerd worden?

Duyck: “Dit is een slechte PISA-peiling, maar dat zegt niets over het beleid van minister van Onderwijs Zuhal Demir of haar voorganger. Minister Ben Weyts introduceerde de Vlaamse toetsen, Demir zet expliciet in op het bijspijkeren van kinderen voor Nederlands. Vanaf de kleuterklas wordt meer ingezet op kennis. Maar pas over negen jaar zullen de kleuters die vandaag al over de Nijl leren, als vijftienjarigen deelnemen aan het PISA-onderzoek. Daarom is het zo lang wachten op de effecten van de hervormingen, die immers niet voor alle leerjaren tegelijk worden uitgerold.”

De Witte: “Er moet op twee sporen worden ingezet. Voor jonge kinderen moeten we de basis structureel versterken via bijvoorbeeld kennisrijke curricula en effectieve didactiek. Maar voor de huidige leerlingen kunnen we niet wachten. PISA 2025 toont dat een grote groep nu al onder het basisniveau zit. Daar is intensieve remediëring nodig. Dat is niet alleen sociaal wenselijk, maar ook economisch rationeel met het oog op hun hoger onderwijs en de overgang naar de arbeidsmarkt.”

Een controle tijdens een vakantie in Turkije heeft voor Gentse Kerim * een bijzonder onaangenaam staartje gekregen. Hij is geboren en getogen in Gent, maar heeft naast de Belgische ook de Turkse nationaliteit. Toen een politieagent zijn Turkse identiteitskaart controleerde, bleek dat zijn dossier rond de verplichte legerdienst niet in orde was. “Ik viel compleet uit de lucht, ik woon en werk al mijn hele leven in België”, zegt hij. Met zijn verhaal wil hij meteen ook anderen waarschuwen.

Kerim is rond de veertig, geboren en getogen in Gent en woont in een deelgemeente van de Arteveldestad. Hij werkt zijn hele volwassen leven al in België. Zijn ouders komen uit Turkije, waardoor hij naast de Belgische ook de Turkse nationaliteit heeft. Zelf voelt hij zich vooral Belg. Hij gaat graag naar het voetbal, drinkt al eens een pintje en heeft weinig met religie.

Jarenlang had zijn dubbele nationaliteit nauwelijks gevolgen. Tot hij onlangs met zijn familie naar Turkije trok. Bij aankomst aan de grens vroegen de autoriteiten of Kerim ook de Turkse nationaliteit had. Omdat zijn Turkse familienaam vragen opriep, toonde hij ook zijn Turkse documenten.

Enkele dagen later reed hij met zijn familie naar Çorum, toen de politie hem tijdens een routinecontrole op de autosnelweg aan de kant zette. De politieagent vroeg zijn identiteitsbewijs. “Omdat ik aan de grens mijn Turkse documenten al had getoond, gaf ik meteen mijn Turkse identiteitskaart.” Daar bleek plots iets niet in orde.

- “Uw legerdienst staat nog open”

Bij de controle stelde de agent vast dat Kerims dossier rond de Turkse legerdienst niet in orde was. “Ik viel compleet uit de lucht. Ik heb nooit echt in Turkije gewoond. Ik woon en werk al mijn hele leven in België.”

Omdat Kerim de Turkse nationaliteit heeft, valt hij onder de Turkse regels rond de legerdienst. Die duurt er in principe zes maanden. De agent stuurde hem naar een kantoor van het Turkse ministerie van Defensie, waar een medewerkster hem vertelde dat hij zijn militaire verplichtingen nog moest regelen.

Kerim maakte direct duidelijk dat hij weinig voelde voor een legerdienst in Turkije. “Ik beschouw mezelf in de eerste plaats als Belg. Als het nodig is, wil ik zelfs afstand doen van mijn Turkse nationaliteit.” Achteraf begon bij hem wel een belletje te rinkelen. “Ik herinner mij dat ik rond mijn achttiende naar het Turkse consulaat moest in verband met mijn legerdienst.”

- Ruim 10.000 euro

Voor Turken in het buitenland bestaan regelingen om de legerdienst uit te stellen of onder voorwaarden af te kopen. Kerim kreeg ter plaatse te horen dat hij zijn situatie al eerder had moeten regelen.

Wie zijn legerdienst afkoopt, betaalt samen met de boete voor het overschrijden van de termijn ongeveer 10.000 euro.

De boete wordt drie maanden bevroren. Sinds 6 augustus heeft Kerim drie maanden om zijn dossier in orde te brengen. Doet hij dat niet, dan riskeert hij volgens de informatie die hij kreeg een dagvaarding.

De precieze leeftijdsgrenzen en voorwaarden rond uitstel en afkoop zijn doorheen de jaren veranderd. Kerim herinnert zich vooral dat vroeger vaak over een grens van 38 jaar werd gesproken. Voor mensen die in het buitenland wonen gelden vandaag andere regels.

- Slecht zicht mogelijke uitweg

Voor Kerim is er mogelijk nog een andere uitweg. Aan één oog heeft hij naar eigen zeggen nog ongeveer 30 procent zicht. De medewerkster van het defensiekantoor raadde hem aan zich in België medisch te laten onderzoeken. Hij wil dat nu doen. “Ik zal binnen die drie maanden naar een medische controle gaan.”

Als hij om medische redenen ongeschikt wordt verklaard, kan hij worden vrijgesteld van de legerdienst.

Kerim is ondertussen opnieuw in België. Toch maakte de ervaring indruk. “Je vertrekt met je gezin op vakantie en plots krijg je te horen dat zoiets nog boven je hoofd hangt. Dat was even slikken.”

“Met zijn verhaal wil hij andere Belgen met de Turkse nationaliteit waarschuwen. “Veel mensen van mijn generatie zijn hier geboren of opgegroeid. Ze werken hier, hebben hier hun gezin en denken misschien, net als ik, dat alles automatisch geregeld is.” Ik raad aan om vóór je naar Turkije reist te controleren hoe je militaire dossier ervoor staat. Dat kan veel gedoe besparen.”

* Kerim is een schuilnaam, de echte naam is bekend bij de redactie.

“We zitten diep in de miserie”, schrijft politicoloog Carl Devos over de precaire begrotingssituatie van ons land. De regering wil 10 miljard euro vinden, veel meer dan de 7,7 miljard die Europa vraagt. “Er is wat ‘marge’ nodig voor onvoorziene bedreigingen.” Maar de cohesie binnen Arizona staat onder druk: “Als de federale begrotingsoperatie mislukt, is Arizona dood en is de schade er voor iedereen.”

Een ‘perfecte storm’ wordt vaker aangekondigd dan dat hij zich voordoet, maar we zitten toch diep in de miserie. Onze economie groeide het voorbije jaar het traagst van de eurozone, in het tweede kwartaal zelfs helemaal niet. Het ondernemers- en consumentenvertrouwen en het aantal vacatures dalen. Als het tempo van de eerste jaarhelft aanhoudt, gaat dit jaar één op de 100 kmo's failliet, het hoogste cijfer in tien jaar, aldus UNIZO. De inflatie stijgt, onze concurrentiepositie verzwakt. We hebben het grootste tekort en een van de hoogste schulden van de eurozone. De rente op de Belgische staatschuld stijgt snel, we betalen nu bijna dubbel zoveel rente als vijf jaar geleden. Dus moet er zo stevig ingegrepen worden dat het leest als een (derde) aanpassing van het federaal regeerakkoord.

In Vlaanderen wordt deze analyse vrij breed gedeeld. In Franstalig België minder. Er is daar geen partij of politicus die de begrotingsdiscipline uitdraagt. Volgens Franstalige linkse partijen, succesvol in peilingen, is het allemaal simpel op te lossen. Daarom wil de premier zelf de Franstalige geesten voorbereiden. Zijn mediaoptredens zijn zo schaars dat ze telkens impact hebben. Hij hanteert het schrikbeeld van de dreigende rentesneeuwbal en regeringsval bij mislukking. Lees: wie moeilijk doet, is onverantwoordelijk. Niemand moet hem trucen leren. Maar dat doorzien ook zijn concullega’s.

Hoewel ‘maar’ 7,7 miljard euro nodig is voor de Europese begrotingsnorm, wil de regering 10 miljard euro vinden. Vaak leveren kamelen of soepkiekens immers minder op en er is wat ‘marge’ nodig voor onvoorziene bedreigingen. We zijn uiterst kwetsbaar, ook voor de financiële markten. Arizona raakt zo maar niet weg uit de begrotingsmiserie. Ze onderstreept dat ze al 12 miljard euro bespaarde vergeleken met ongewijzigd Vivaldi-beleid, maar dat maakt geen indruk. Als het tekort na Arizona groter is dan na Vivaldi, wacht een lastige campagne voor wie het huis op orde kwam zetten. Ook na deze etappe is de budgettaire lijdensweg niet voorbij: er komen nog bergritten, zeker na maar misschien ook nog voor 2029.

De aanpak van De Wever is deze keer anders: geen supernota of klavertjevier als eigen openingsvoorstel, maar een menu waaruit coalitiepartners moeten kiezen. Dat trekt hen meteen in het bad. Al maakt de premier de discussie nóg moeilijker door zelf een rode lijn te trekken rond het defensiebudget en de lastenverlaging. Als hij veto’s stelt, kan hij dat anderen niet ontzeggen. Hij kijkt vooral naar de uitgaven en wil aan de inkomstenzijde niet veel meer doen dan de verwachte daling compenseren. De Wever is geen neutrale gespreksleider. Waarom zouden anderen zich dan inhouden? Zoals Bouchez: hij wil geen btw-verhoging en geen bijkomende taksen op vermogen en wil zelfs de oude deal niet meer nakomen dat de mislukte btw-verhoging uit de vorige operatie (ongeveer 700 miljoen euro) nog ingehaald moet worden.

De huidige dramatische cijfers ogen minder zwaar dan die van de jaren 1980, maar om allerlei redenen is de uitdaging vandaag minstens even groot of groter. De regering heeft daarbij enkel zichzelf te vrezen. Externe acties hebben weinig impact op haar. Er waren in de recente geschiedenis nooit meer stakingen en stakers dan vorig jaar, maar dat hinderde de regering weinig. Ook Anders is geen bedreiging. Die dobbert in populistische wateren, met spectaculaire begrotingsvoorstellen die politieke science fiction zijn.

De cohesie en het onderling vertrouwen in Arizona zijn de komende weken cruciaal. De begroting ‘op orde zetten’ kleeft zozeer aan de premier, die er als enige electoraal beter van lijkt te worden, dat het hem tegelijk verzwakt. Maar als de federale begrotingsoperatie mislukt, is Arizona dood en is de schade er voor iedereen. Als de Vlaamse begrotingsoperatie mislukt, slentert Diependaele I nog jaren verder.

Het is hoog tijd dat regeringen naast pijnlijke begrotingsmaatregelen de bevolking eindelijk wat perspectief op betere tijden geven. We moeten nog jaren saneren, er is hoop nodig. VOKA geeft het goede voorbeeld en lanceert een groeistrategie. Jammer dat de politieke boekhouders dat (nog) niet doen.

Ze hadden voor het proces één wens: de man die hun leven veranderde recht in de ogen kijken. Urenlang zaten Melanie (36) en Luna (29) op enkele meters van B.L. (40), terwijl de verkrachting en wurgpoging werden beschreven en het parket dertien jaar cel eiste. Maar die ene blik kwam er niet. Na de zitting spreken ze met HLN, ook om andere slachtoffers moed te geven: “Als we niets zeggen, verandert er sowieso niets.”

Wanneer B.L. geboeid de rechtszaal in Dendermonde wordt binnengebracht, kijkt hij naar de grond. Melanie en Luna zitten vooraan. Zij doen wat ze zich vooraf hadden voorgenomen: ze kijken hem recht aan. Maar B.L. kijkt niet terug. Ook niet wanneer hij zelf het woord krijgt.

“Ik schaam mij en heb enorm veel spijt van wat ik gedaan heb”, zegt hij. De man vertelt over een drugsprobleem dat volgens hem al sinds zijn achttiende loopt. Op de avond waarop hij Melanie verkrachtte, had hij naar eigen zeggen xtc gebruikt. “Ik was mezelf niet.”

- 4 juni 2024

Dan neemt de advocaat van de dames de rechtbank terug mee naar 4 juni 2024. Naar het moment waarop een gewone fietstocht naar huis veranderde in doodsangst. “Zwijg, ik maak u kapot.” Met die vijf woorden begint op 4 juni de hel voor Melanie. “Vanaf dat moment zal ze nooit meer dezelfde vrouw zijn”, zegt advocaat Nick Heinen.

Melanie fietste die avond na een teambuilding naar huis. Onderweg passeerde ze B.L. Hij haalde haar in. Even later kreeg ze uit het niets een harde klap op haar rug en achterhoofd. Ze belandde op haar buik. Hij sloeg en bedreigde haar.

“Ik wist: ik ga het niet overleven”, vertelt Melanie na de zitting aan HLN. “Ik dacht: hij moet macht hebben, geef hem wat hij vraagt. Ik dacht alleen maar: kom ik hier weg?” B.L. verkrachtte haar oraal, anaal en vaginaal. Volgens Heinen onderging Melanie de seksuele handelingen om te overleven.

- Bevuild damesondergoed

“Die feiten moeten benoemd worden”, zegt de advocaat. “Die gruwel moet benoemd worden.” Volgens Heinen had B.L. twee condooms bij zich. In zijn rugzak werd ook bevuild damesondergoed aangetroffen. Van wie dat afkomstig was, werd op de zitting niet duidelijk. Los daarvan blijft voor Melanie één vraag knagen. “Hoeveel andere slachtoffers zijn er nog van wie we niet op de hoogte zijn? Ik ben ervan overtuigd dat ze er zijn en dat ze moedig genoeg zijn om zich ook te melden.”

Na de verkrachting vertrok B.L., maar even later kwam hij terug omdat hij zijn rugzak had achtergelaten. “Ik dacht: zie je wel, hij komt mij toch vermoorden”, vertelt Melanie. Ze belde haar man en lag daarna nog 25 minuten verscholen langs de dijk. “Zelfs toen ik later in de politiebus zat, dacht ik dat hij elk moment uit de bosjes kon springen.”

Meer dan twee jaar later is die angst nog altijd niet verdwenen. Melanie heeft intussen 47 sessies bij een psycholoog achter de rug. Soms volstaat een deurbel om haar opnieuw in paniek te doen schieten. Ook haar gezin draagt de gevolgen.

“Mijn zoontje was toen 5. Als we op straat liepen, zei hij: ‘Mama, ik zoek mee naar de dief.’ Hij heeft op 5-jarige leeftijd moeten leren dat de wereld niet zo veilig is als wij dachten.” Ook haar zoon kreeg intussen EMDR-therapie, een behandeling die helpt om traumatische herinneringen te verwerken. “Het wordt soms vergeten wat dit doet met onze partners, vrienden en familie.”

- “Explosie van geweld”

Luna knikt. Zij werd een halfjaar eerder aangevallen. Op 19 januari 2024 reed ze met haar elektrische step van het station van Temse naar huis. Toen ze een donkere weg door de polders indraaide, merkte ze dat een man haar bleef volgen. Ze versnelde, maar zijn step ging sneller. B.L. kwam naast haar en duwde haar hard van haar step.

Wat volgt, omschrijft haar advocaat Anouck Paquier als “een explosie van geweld”. B.L. geeft haar een hele reeks vuistslagen in het gezicht en op het lichaam. Ze krijgt nauwelijks de kans om recht te komen. Daarna grijpt hij haar bij de keel en knijpt die volgens haar advocaat meerdere seconden dicht.

“Het is wazig”, zegt Luna. “Ik weet nog de slagen, veel pijn en tintelingen aan mijn hoofd... Mijn hersenen hebben echt gezegd: sluit dit af.” Luna kon uiteindelijk wegkomen en vluchtte naar een woning. Pas veel later konden speurders de aanval op Luna linken aan de verkrachting van Melanie. DNA op een handschoen van Luna bleek overeen te komen met dat van B.L.

- 32 eerdere veroordelingen

Dat B.L. nu spijt betuigt, overtuigt advocaat Nick Heinen niet. Hij wijst op diens 9 pagina’s tellende strafregister en 32 eerdere veroordelingen, waaronder 2 voor aanranding. Tijdens de verkrachting zou B.L. bovendien aan Melanie hebben gevraagd: ‘Vind je het lekker?’ Later verklaarde hij bij de politie dat hij dacht dat ze “er zelf ook wel van genoot”. B.L. bekende pas nadat DNA en zendmastgegevens naar hem wezen. “Zijn spijt, zijn sorry, is niks, nul, nada waard”, zegt Heinen. Het parket eist dertien jaar cel.

Advocate Katrien Van der Straeten vraagt om een straf met uitstel en pleit om rekening te houden met de moeilijke jeugd en beperkte cognitieve mogelijkheden van B.L. De verkrachting betwist ze niet. Voor Luna vraagt ze wel de poging tot doodslag te herkwalificeren naar slagen en verwondingen, omdat volgens haar niet bewezen is dat hij haar wilde doden.

Na de zitting zitten Melanie en Luna opnieuw naast elkaar. “Het feit dat hij ons niet aankeek, terwijl wij echt in zijn ogen wilden kijken, zegt voor ons genoeg”, zegt Luna. “Geen enkele keer”, zegt Melanie. “Ik wou dat hij keek. Ik wilde tonen: kijk wat je gedaan hebt.” Maar beide vrouwen spreken ook voor anderen.

“Ik hoop echt dat, als er nog andere slachtoffers zijn, zij zich durven te melden. Elke vrouw die zoiets heeft meegemaakt, moet weten dat ze zich niet hoeft te schamen. Wij kunnen hier niets aan doen.” Melanie kijkt naar Luna. Ze slaan een arm om elkaar heen en geven elkaar een knuffel.

“Wij hebben heel veel aan elkaar”, zegt Luna. “Mensen rondom jou gaan verder met hun leven. Maar jij blijft daar iedere dag mee zitten.” Op 15 september krijgt B.L. zijn straf te horen.

Het 3-jarige jongetje dat begin augustus in de buitenschoolse opvang in Peer seksueel zou zijn misbruikt, is het zoontje van Julia* (30). Kleuter A. klaagde over pijn aan zijn geslachtsdeel en zijn poep, waarna zijn mama bloed in zijn stoelgang ontdekte. Volgens Julia vertelde haar zoon dat een jobstudent op het toilet zich seksueel misdroeg. Daarnaar loopt een onderzoek. “Sindsdien durft A. niet meer alleen naar de wc te gaan. Hij is bang geworden”, getuigt zijn mama. Intussen heeft nog een andere ouder klacht neergelegd.

Sinds 4 augustus is kleuter A., drie jaar en negen maanden oud, volgens zijn ouders niet meer dezelfde. De levensvreugde lijkt minder, alleen zijn durft hij nauwelijks nog en een stuk van zijn pas opgebouwde zelfstandigheid is verdwenen. Vooral naar het toilet gaan is moeilijk: daar moet telkens iemand van zijn naaste familie bij zijn. “We merken dat hij daar een trauma heeft opgelopen. Hij is bang geworden. Alsof iemand van ons hem bij elk toiletbezoek moet beschermen”, zegt zijn mama Julia (30).

De kleuter zou begin augustus seksueel zijn misbruikt op het toilet van buitenschoolse opvang Plons in Peer. Daarnaar loopt momenteel een onderzoek. De verdachte zou een jobstudent van nog geen twintig jaar oud zijn.

- Aan tepels getrokken

Die bewuste dag in augustus klaagde A. ’s avonds na een dagje opvang – georganiseerd door de stad, waar maximaal twintig kindjes tussen 2 en 4 jaar in die leeftijdsgroep zitten – op het toilet over “pijn aan zijn poep”. “Toen ik hem verzorgde, zag ik irritatie rond zijn anus en kwam er helderrood bloed bij zijn stoelgang”, zegt Julia, die ter bescherming van haar zoon anoniem getuigt. “Ik legde toen nog geen link met de opvang, want A. zei daar nog niets over. Ik legde voor de volgende dag wel een afspraak bij de dokter vast om zijn pijn te verklaren.”

Maar de volgende dag, toen de jongen met tegenzin naar de opvang werd gebracht en ’s middags werd opgehaald door Julia’s moeder, kwam plots een heel ander verhaal naar boven. A. vertrouwde zijn oma toe dat er de dag voordien “een meneer met zijn grote vinger in zijn poep had gezeten”. Verder zei hij dat hij aan zijn geslachtsdeel was betast en dat er aan zijn tepels werd getrokken. Op een foto die aan de ingang hing, wees hij volgens zijn mama de persoon aan die hem had misbruikt. “Zonder verpinken deed hij dat”, zegt Julia. “Hij was zeker en had enorme schrik van hem gekregen.”

- Forensisch onderzoek

De ouders van A. werden door de oma op de hoogte gebracht en schoten meteen in actie. Ze trokken naar het politiekantoor in Lommel, legden klacht neer en werden diezelfde dag nog doorgestuurd naar het Zorgcentrum na Seksueel Geweld (ZSG) in Genk.

“Het moet gezegd: onze melding werd meteen ernstig genomen”, vult vader Gio* aan. “In het centrum vond een volledig forensisch onderzoek plaats, werd DNA van A. afgenomen en werden zowel mijn ex-vrouw als ikzelf verhoord. We voélden dat er iets niet klopte, dat A. daar nooit over zou liegen. We kennen onze zoon. De grond zakte van onder onze voeten weg.”

De resultaten van dat onderzoek zijn nog niet bekend. Intussen loopt er wel een strafrechtelijk onderzoek naar wat er in de opvang is gebeurd. Dat bevestigt het Limburgse parket, dat verder geen details wil vrijgeven. De politie kwam ter plaatse, ondervroeg onder meer de verantwoordelijke van de opvang en bracht ook het stadsbestuur op de hoogte. “We hebben onze volledige medewerking verleend aan het onderzoek”, zegt burgemeester Steven Matheï (CD&V). “We namen een aantal voorzorgsmaatregelen om ervoor te zorgen dat alle kinderen toch op een veilige manier naar de opvang kunnen blijven komen.”

- Doofpot

Iets wat de wenkbrauwen doet fronsen bij de ouders van de kleuter. “Een week na de feiten hadden wij een gesprek met de directeur van de opvang en de bevoegde schepen”, zegt Julia. “We vroegen toen expliciet welke concrete maatregelen waren genomen nadat A. zijn verklaring had afgelegd. Ons werd meegedeeld dat de persoon over wie de melding ging niet uit de opvang werd verwijderd, maar er bleef werken. Hij werd overgeplaatst naar een groep met oudere kinderen. Als reden werd ons meegedeeld dat de jobstudent in kwestie nog acht dagen contractueel tewerkgesteld was.”

De buitenschoolse opvang wordt gerund door een kleine vaste ploeg, aangevuld met vrijwilligers en jobstudenten. “Als dat de veilige manier is die het stadsbestuur ons heeft beloofd, dan stel ik mij daar grote vragen bij”, zegt vader Gio. “We hebben het gevoel dat, als we zelf geen actie hadden ondernomen en het alleen van de opvang had afgehangen, de hele zaak in de doofpot zou zijn beland. We hebben in de hele maand augustus geen enkele telefoon gekregen met de vraag hoe het met onze zoon ging of hoe de zaken waren geëvolueerd. Ze hadden niet eens een noodplan voor zo’n situatie.”

- WhatsAppgroep

Ook andere ouders van kinderen die naar Plons in Peer gingen, werden volgens Julia de afgelopen maand niet op de hoogte gebracht van het lopende onderzoek of de genomen maatregelen. De moeder wilde zich aanvankelijk low profile houden, maar door de lakse houding van de opvang en de stad besloot ze zelf contact op te nemen met ouders in de WhatsAppgroep van dezelfde leeftijdsgroep.

“Spontaan kreeg ik bezorgde reacties van ouders”, zegt ze. “Een moeder vertelde mij dat haar dochter diezelfde dag naar de opvang was geweest en thuiskwam met hevige pijn aan haar anus, net zoals onze zoon. Volgens haar moeder heeft zij daar vervolgens nog meerdere dagen pijn van gehad. Ook het meisje wees volgens haar dezelfde man aan die met haar naar het toilet was geweest.”

Die moeder heeft intussen met onze redactie contact opgenomen en bevestigt dat verhaal. Ze is te emotioneel om uitgebreid te reageren, maar wil wel kwijt dat “als de stad en de opvang correct hadden gehandeld, er veel leed gespaard was”. De moeder van het meisje legde inmiddels klacht neer bij het Agentschap Opgroeien en wil volgende week ook formeel naar de politie stappen. Volgens onze informatie is in de zaak voorlopig niemand aangehouden.

*De echte namen van de ouders zijn bekend bij onze redactie.

De zomervakantie eindigt dit jaar op een onhandig moment. Maandag is de laatste dag vakantie, terwijl heel wat kampjes en jeugdwerkingen al afgelopen zijn. Bovendien willen veel ouders hun kind dinsdag graag zélf naar de eerste schooldag brengen. Dat is duidelijk te zien in de verlofcijfers die onze redactie opvroeg bij hr-dienstengroep Liantis. Maar kan je als ouder zo’n snipperdag zomaar opeisen? En mag je op 1 september later beginnen of vroeger stoppen? Veerle Degrendele, juridisch expert bij Liantis, vertelt wat ouders aan hun baas mogen vragen wanneer ze met opvangproblemen zitten.

Uit cijfers van Liantis blijkt dat 31 augustus en 1 september uitzonderlijk populaire verlofdagen zijn. Voor maandag 31 augustus staan momenteel 3.218 verlofaanvragen geregistreerd. Dat is 78 procent meer dan het gemiddelde van de eerste helft van september, waarbij 1 september als uitzonderlijke dag uit de vergelijking werd gehaald.

Op dinsdag 1 september zijn voorlopig 2.642 verlofaanvragen geregistreerd: 46 procent meer dan datzelfde gemiddelde. Daarmee is 1 september momenteel veruit de populairste verlofdag van heel september. De cijfers kunnen volgens Liantis ook nog oplopen.

- Minder opvang

Dat 31 augustus zo populair is, hoeft volgens Degrendele niet te verbazen. “Er zijn inderdaad minder opvangmogelijkheden. Kampjes en jeugdwerkingen worden normaal voor een volledige week georganiseerd, van maandag tot vrijdag. Voor één losse maandag wordt doorgaans geen nieuw kamp meer opgestart.”

Ook de eerste schooldag zet vaker aan tot een snipperdag. Liantis zag ook op 1 september 2023 bijvoorbeeld 30,5 procent meer verlof dan gemiddeld die maand. In 2025 was dat 23,5 procent meer. “De cijfers wijzen dus op een mogelijk 1 september-effect, al zien we niet elk jaar een even uitgesproken uitschieter.”

- Je kan verlof niet zomaar opeisen

Vind je komende maandag geen opvang voor je kind, dan geeft dat je niet automatisch recht op een vrije dag. “Een dag vakantie vraag je best tijdig aan”, zegt Degrendele. “Je kan niet zomaar de dag voordien beslissen dat je op 31 augustus niet komt werken.”

Vakantiedagen worden altijd in overleg met de werkgever opgenomen. “Als de vakantie niet collectief is vastgelegd, moeten werkgever en werknemer daar individueel over akkoord gaan. De werkgever kan het verlof weigeren wanneer het niet past binnen de vakantieplanning of de werkorganisatie. Dat kan bijvoorbeeld spelen wanneer heel veel ouders tegelijk dezelfde dag willen opnemen en een minimale bezetting nodig blijft.”

- En als je kind plots ziek wordt?

“Dan gelden andere regels. Als je ’s morgens opstaat en je kind blijkt ziek, kan je eventueel gebruikmaken van verlof om dwingende reden. Dat is bedoeld voor een onvoorziene, dringende en noodzakelijke situatie waardoor je onmogelijk op het werk aanwezig kan zijn.”

Een vooraf bekend opvangprobleem valt daar niet onder. “Op een dag zoals 31 augustus kan je geen verlof om dwingende reden opnemen omdat je op voorhand weet dat je opvang nodig hebt.” Werknemers hebben recht op maximaal 10 dagen verlof om dwingende reden per jaar. Die dagen zijn in principe onbetaald, tenzij de sector of onderneming iets anders voorziet.

Ook wanneer je bijvoorbeeld al een week weet dat je kind in het ziekenhuis moet worden opgenomen, kan je daar volgens Degrendele niet automatisch een dwingende reden van maken. “Je hebt dan vooraf de kans gehad om een oplossing te zoeken.”

- Mag je op 1 september later beginnen of vroeger stoppen?

Ook dat kan volgens Degrendele niet zomaar. “Zonder toestemming van de werkgever mag je niet later aankomen omdat je je kind eerst naar school wilt brengen. Vraag dat dus best tijdig aan.” Hetzelfde geldt wanneer je vroeger wilt stoppen om je kind aan de schoolpoort op te wachten.

Er zijn wel verschillende oplossingen. “Je kan die uren later inhalen, eventueel betaald of onbetaald verlof opnemen of inhaalrust gebruiken.” Werkt je bedrijf met glijdende uren, dan wordt het eenvoudiger. “Daarmee kan je geen volledige dag thuisblijven, maar je kan bijvoorbeeld wel later starten of vroeger eindigen. Daarnaast kan je proberen afspraken te maken met familie of een ‘playdate’ te regelen bij een vriendje van je kind.”

Haar advies? Kom niet alleen met een probleem, maar meteen met een oplossing. “Stel je vraag tijdig en voeg eventueel meteen een voorstel toe, bijvoorbeeld: ik begin later, maar haal die uren later in de week in.”

- Wat als je werkgever weigert?

Een werkgever mag rekening houden met de bezetting en organisatie van het bedrijf en hoeft dus niet elke verlofaanvraag goed te keuren. Liantis raadt bedrijven daarom aan duidelijke regels op te nemen in het arbeidsreglement, bijvoorbeeld over hoe vroeg verlof moet worden aangevraagd en hoeveel werknemers tegelijk afwezig mogen zijn.

Bij grote discussies over de verdeling van vakantiedagen kan uiteindelijk zelfs de sociale inspectie of arbeidsrechtbank tussenkomen, al zal het zover bij een individuele snipperdag uiteraard zelden komen.

Sommige werkgevers zoeken daarom zelf creatieve oplossingen. Zo organiseert uitgeverij Lannoo op 31 augustus een ‘breng-je-kinderen-naar-het-werkdag’ omdat zoveel werknemers opvangproblemen hadden. “Zo’n initiatief is eerder uitzonderlijk”, zegt Degrendele. “Maar het is een mooie win-win: de kinderen worden opgevangen en de werknemers kunnen werken. Zulke oplossingen tonen ook dat een werkgever luistert naar wat werknemers nodig hebben.”

De financiële buffer van veel Vlamingen is héél beperkt. Dat blijkt uit de Stem van Vlaanderen naar aanleiding van de September Geldmaand van HLN en VTM NIEUWS. Meer dan 8.000 Vlamingen bieden een unieke blik op hun spaargeld, en dat is lang niet altijd een vetpot, zag journaliste Hannelore Simoens, die de cijfers analyseerde. “1 op de 3 heeft zelfs geen buffer voor een onverwachte rekening van 500 euro.” Dat maakt dat we keuzes moeten maken en vooral besparen op de ‘leuke dingen’ van het leven.

47% komt amper rond. Inkomen volstaat niet

Misschien is de meest confronterende conclusie uit onze bevraging wel meteen het antwoord op de hoofdvraag: komt de Vlaming nog toe met zijn of haar maandinkomen? Voor 14% volstaat dat simpelweg niet meer. Nog eens 33% komt nét rond, maar moet daarvoor elke maand extreem hard opletten.

“65 procent van de Vlamingen is wel tevreden over zijn loon, maar voor bijna de helft volstaat dat inkomen dus niet, of hooguit nét, om de maand door te komen”, zegt Hannelore Simoens. “1 op de 3 zegt dat zijn of haar financiële situatie het afgelopen jaar nog is verslechterd. Sparen zit er voor 1 op de 4 niet in: aan het einde van de maand houden zij daarvoor geen geld over.”

Als boosdoener wordt met stip verwezen naar de gestegen vaste kosten zoals energie en brandstof. Onvermijdelijke uitgaven zoals elektriciteit, water en voeding eisen een steeds groter deel van het budget op, legt HLN-geldexpert Chris Sugira uit. “Sinds februari zijn de energieprijzen door de oorlog in het Midden-Oosten opnieuw de hoogte ingegaan, en bijgevolg ook de inflatie. Vooral gedreven door duurdere olie, aardgas en elektriciteit werd zowat alles duurder, ook diensten waar je niet onderuit kan.”

Onze lonen worden dan wel automatisch geïndexeerd aan die hogere levenskost, maar dat dekt de extra kosten niet voor iedereen. “Voor lagere inkomens, die vaak huren of in slechter geïsoleerde woningen leven, vreet de levensduurte een groter stuk van de taart weg.”

34% heeft geen buffer voor onverwachte rekening van 500 euro

En dat heeft gevolgen voor onze spaar- en zichtrekeningen. 44% van de bevraagde Vlamingen heeft minder dan 10.000 euro op beide rekeningen samen. Meer dan 1 op de 5 (22%) heeft niet eens 2.000 euro. Opvallend: 1 op de 3 Vlamingen heeft zelfs geen buffer voor een onverwachte rekening van 500 euro. Zo’n bedrag ineens ophoesten, doet hun volledige huishoudbudget voor die maand ontploffen, zelfs als ze de rekening met het weinige spaargeld zouden kunnen betalen. “Een kapotte wasmachine of een panne aan de wagen brengt velen dus meteen in financiële moeilijkheden”, stelt Simoens. “De buffer van veel Vlamingen is flinterdun.”

Het creëert financiële stress of dwingt tot besparen op basisbehoeften. In de supermarkt let meer dan de helft (53%) naar eigen zeggen sowieso op élke euro. Driekwart (73%) koopt meer huismerken of goedkopere merken dan vroeger en we wachten ook veel meer op de solden of op promoties om iets te kopen. “44% stelt het vervangen van een kapot huishoudtoestel, zoals een wasmachine, trouwens noodgedwongen uit.”

Politiek journaliste Simoens ziet bovendien nóg een probleem op heel wat Belgen afkomen. “De regering-De Wever moet de komende weken op zoek naar 10 miljard euro en zal daarvoor naar iedere Belg kijken. Maar bij een groot deel is de rek eruit. Hoe gaan zij nog nieuwe belastingen en besparingen kunnen incasseren?”

46% kan huidige levensstandaard zonder job max 3 maand volhouden

Valt het loon plots weg, dan stort het kaartenhuis voor veel Vlamingen razendsnel in elkaar. 17% zegt zijn huidige levensstandaard zonder werk maximaal één maand te kunnen volhouden. 29% zingt het zonder zijn job hoogstens drie maanden uit. “Bijna de helft (46%) balanceert bij ontslag dus op de rand.”

Achter de gemiddelde cijfers schuilt een scherpe ongelijkheid, merkt Simoens op. “Vrouwen zijn financieel zichtbaar kwetsbaarder dan mannen: 1 op de 5 vrouwen houdt het zonder werk amper één maand vol. De reden? Na de gestegen vaste kosten noemen vrouwen als reden ‘er alleen voor staan’. Alleenstaande moeders zijn de eerste slachtoffers van de gestegen vaste kosten.”

50% van de Vlamingen geeft pak minder uit aan wat leven plezant maakt

Er moet dus almaar vaker gepuzzeld en gebudgetteerd worden om de huishoudrekening te doen kloppen. Simoens ziet een duidelijke verschuiving in waar ons geld naartoe gaat: “Basisbehoeften zoals eten, water en energie kosten meer, dus besparen we op zaken zoals kledij, uit eten gaan en reizen. Liefst de helft van de Vlamingen zegt te besparen op alles wat het leven leuk maakt, simpelweg omdat ze het geld voor de basis nodig hebben.”

Toch lijken de horecazaken en terrassen vol te zitten en waren de zomerfestivals weer in no time uitverkocht. En op onze spaarboekjes staat alles samen nog steeds een slordige 300 miljard (!) euro. Volgens Sugira toont dat vooral hoe de maatschappij uit elkaar scheurt. “Dat geld zegt niets over de verdeling. De kloof tussen ‘arm’ en ‘rijk’ is sinds de financiële crisis alleen maar groter geworden. Wie toen al vermogen of een afbetaald huis had, is er sindsdien wellicht op vooruit gegaan. Zij die echter zonder eigen inbreng op een oververhitte huur- of koopmarkt belandden, incasseren vandaag de zwaarste klappen. Zoals ook wordt aangegeven, hebben vooral vrouwen, singles, huurders, werklozen en zieken het moeilijker. Jongeren zitten doorheen het jaar echt veel minder op café, puur om te sparen voor dat éne event in de zomer.”

43% heeft geld schaamte

Terwijl sociale media overlopen van hippe terrasjes en feestjes, luxevakanties en grote wagens, voelen meer dan 4 op de 10 Vlamingen ‘geldschaamte’. Een groot deel durft familie of vrienden niet eens te zeggen hoe moeilijk ze het financieel hebben. “37% zegt om geld te besparen wel eens etentjes met vrienden af en 22% geeft zelfs toe een maaltijd over te slaan om financieel rond te komen. Straffe cijfers”, zegt Simoens. “Dat geldzorgen vreten aan je bankrekening is één ding, maar dat ze mensen sociaal isoleren, is pas echt pijnlijk.”

“Ik ben de baas. Als ik geen toestemming geef, gebeurt er niets.” Wanneer Fatos M. (54), een Kosovaar van Albanese origine, die woorden op 3 oktober 2023 uitspreekt in café Pimpelhof in de Antwerpse Seefhoek, denkt hij dat hij met een vriend praat. Ook wanneer hij zegt: “Mijn chauffeur is met drie kilo coke gepakt.” Alleen blijkt die ‘vriend’ een undercoveragent. Zo loopt Fatos M. tegen de lamp, in een zaak die aan een spannende crimiserie doet denken.

“De jonge mensen die samen met ons zijn opgepakt, gaan Ed dit nooit vergeven.” Wanneer een verdachte na zijn arrestatie op 10 januari 2024 tegenover de politie die woorden uitspreekt, is een uitzonderlijke undercoveroperatie net afgelopen. Maandenlang is agent ‘Ed’ geïnfiltreerd bij mannen die spreken over pistolen, explosieven, heroïne en cocaïne. Hij drinkt met hen, kijkt met hen naar voetbal en wint hun vertrouwen. Nu is zijn dekmantel ontdekt.

De foto van ‘Ed uit Fier’ is rondgestuurd naar kennissen in Albanië en die zouden de echte identiteit van Ed hebben achterhaald en details over zijn privéleven kennen. “We weten waar zijn zoon voetbalt.”

De verklaring is het huiveringwekkende slot van een operatie waarbij een undercoveragent almaar dichter bij zijn doelwitten kon komen – en zij uiteindelijk ook gevaarlijk dicht bij hem. Hoofdrolspeler in wat lijkt op een scenario voor een spannende televisieserie is Fatos M., een Kosovaar van Albanese origine.

- ‘Coworkingspace’

Het onderzoek begint met een tip die bij de Criminele Inlichtingendienst (CID) van de Antwerpse federale politie binnenloopt. “De nieuwe uitbater van café Pimpelhof in de Gasstraat zou zich inlaten met invoer en/of handel van verboden wapens en munitie”, staat in het dossier.

Café Pimpelhof was lang een volkskroeg in de Seefhoek, de vroegere arbeiderswijk in Antwerpen-Noord. Een hechte groep vaste klanten deelde er lief en leed, zo is nog te zien op de Facebookpagina met honderden foto’s. Een tornooi poolbiljart, foto’s van knuffelende koppels, van geboortefeestjes, maar ook van overlijdensberichten en een rouwkrans met het opschrift: “Vanwege vrienden van café Pimpelhof.”

Een klant laat in een dronken bui zijn haar knippen in het café, een andere ligt in het rookhok te slapen naast zijn flesje Jupiler. Aan de toog staat een gokkast. De laatste Facebookpost dateert van de zomer van 2019: het afscheidsfeest van de Antwerpse cafébazen.

Pas drie jaar later komt er weer beweging op diezelfde pagina. De nieuwe zaakvoerder maakt zich bekend: Fatos M., een Kosovaar van Albanese origine. Voor de buitenwereld is M. een cafébaas, uitbater van een pizzeria en gediplomeerd voetbaltrainer, bij de politie is hij intussen gekend voor een schijnhuwelijk, zware diefstal, opzettelijke slagen en verwondingen, bedreigingen en drugs.

De Criminele Inlichtingendienst (CID) van de politie houdt het café discreet in de gaten. Vlaamse klanten zijn er niet meer te bespeuren. Het Pimpelhof van Fatos M. is een broedplaats geworden voor Oost-Europeanen die met cocaïne, wapens en munitie in verband worden gebracht. De Europese politiedienst Europol vindt een nieuwe benaming uit voor cafés als het Pimpelhof en Antwerp Grill. “De horecazaken zijn ‘coworkingspaces’ waar de onderwereld samenkomt en zaken doet”, schrijft Europol.

- Argwaan wekken

Klassieke onderzoeksmiddelen leveren weinig op. Aan de telefoon praat Fatos volgens de speurders over eieren, kastanjes en salami. Mogelijk codetaal, maar zonder context moeilijk als bewijs te gebruiken. Zaken worden aan de toog van Pimpelhof bedisseld. De federale politie beslist daarom een undercoveragent naar het café te sturen.

In de verslagen heet hij Edmond of Ed. Hij spreekt Albanees en doet zich voor als iemand uit het criminele milieu. In Pimpelhof krijgt hij al snel een bijnaam: ‘Edi’ of ‘Ed uit Fier’, naar de Albanese stad. Het eerste contact – zoals gepland – lijkt toevallig. In een café in de Antwerpse stationsbuurt praat Ed met een Albanees die Fatmir heet. Wanneer ze buiten komen, kruisen ze een andere man. “Ha Fatos, hoe gaat het met je?”, roept Fatmir.

Fatos M. (53) vertelt dat hij een café heeft in de Gasstraat: Pimpelhof. Ed toont interesse en stapt er een dag later binnen. Het is 25 februari 2023. Niemand in Pimpelhof beseft dat de nieuwe klant alles wat hij ziet en hoort nauwkeurig doorgeeft aan zijn begeleider bij de federale politie.

Ed wordt een regelmatige bezoeker van het Pimpelhof. Hij speelt voor grote bedragen op de gokkasten. Dat trekt de aandacht van de andere stamgasten die nieuwsgierig komen kennismaken. Vrij snel merkt hij dat in het café andere zaken worden besproken dan voetbal en vrouwen.

Wanneer Fatos een privégesprek wil voeren, trekt hij zich terug in de rokersruimte. Bezoekers komen en gaan met tassen. Er wordt gesproken over goederen, prijzen en winsten, vaak zonder duidelijk te benoemen wat er precies wordt verhandeld.

Fatos vertelt Ed ondertussen waarom hij de grote Albanese vlag aan de gevel heeft weggehaald. Die trok volgens hem te veel drugsdealers aan. “Heel dat gedoe wekte de argwaan van de politie”, zegt hij. “De politie zou twijfels kunnen krijgen over hoe ik aan zoveel geld kwam. Ik kan dat niet verantwoorden met het werk dat ik doe.”

- Totale controle

Op 21 april 2023 komt voor het eerst concreet wapenhandel ter sprake. Op de televisie in Pimpelhof speelt een film waarin schoten klinken. Vali M., de broer van cafébaas Fatos, merkt op dat iemand beter een pistool met geluiddemper kan gebruiken. Aan zo’n wapen is volgens hem niet bijzonder moeilijk te komen. Hij toont Ed foto’s van wapens en noemt een prijs van ongeveer 3.000 euro.

De undercoveragent toont belangstelling. Vali belooft hem te waarschuwen zodra een pistool beschikbaar is. “Ik zal aan de telefoon zeggen: ‘Kom je whisky drinken?’ Dat is het sein.” De verkoop gaat uiteindelijk niet door want de wapenleverancier van Vali is gearresteerd.

Niet getreurd. Een andere Albanees, Vitor B., die boven café Pimpelhof woont, bemoeit zich met de zaak. Hem lukt het wel om aan wapens te geraken. Terwijl Fatos achter de toog de wacht houdt, zondert Vitor B. zich met undercoveragent Ed af in het rookkot en verkoopt twee pistolen, Beretta 9mm, voor 3.300 euro per stuk.

Fatos laat Ed ondertussen steeds dichter bij zich komen. Hij neemt hem mee naar voetbaltrainingen en polst zelfs of Ed geen peter wil worden van zijn zoontje. Tegelijk maakt hij duidelijk dat Pimpelhof zijn terrein is. “Alle slechte honden heb ik verwijderd en de goede heb ik als klant behouden”, zegt hij. “Als jij goede kwaliteiten hebt en een goede kerel bent, dan ben je welkom.” Het is tegelijk een compliment en een waarschuwing. Ed mag blijven, zolang hij discreet is.

Daarna legt Fatos uit hoe de machtsverhoudingen in zijn café liggen. Alles wat Ed met zijn broer, Vitor B., of andere stamgasten bespreekt over cocaïne of hasj, moet hij ook aan Fatos vertellen. “Ik ben de baas”, zegt hij. “Ik beheers en organiseer alles.”

Op 3 oktober maakt hij dat nog eens duidelijk met een beeld dat de speurders later belangrijk vinden. Fatos wijst naar een koffiemolen op de cafétoog. “Zie je deze koffiemolen? Weet je hoe hij werkt? Als je niet op de knop drukt, wordt de koffie niet gemalen.” Dan legt hij de vergelijking uit. “Het is hetzelfde met alles wat hier gebeurt. Als ik geen toestemming geef, gebeurt er niets.”

Voor de speurders is dat een cruciale uitspraak. Met één eenvoudig beeld presenteert Fatos zichzelf als de man die alle activiteiten en stamgasten in het café controleert en aanstuurt. In het rookkot hangt afluisterapparatuur zodat Fatos hoort wat er besproken wordt. Fatos wil totale controle. Alleen als hij op de knop duwt, worden er zaken gedaan.

- Twee kilo voor 44.000 euro

Undercoveragent Ed blijft achter de rug van Fatos toch afspreken met andere caféklanten. Een zekere Samir verkoopt Ed vier pistolen van het merk Glock. Naderhand blijken het omgebouwde alarmpistolen te zijn. Tijdens een autorit vraagt Fatos zijn vriend Ed naar zijn activiteiten. Die wapenhandel van Ed vindt Fatos maar niks. “Slechte business in België. Wie met vuurwapens wordt opgepakt, riskeert volgens hem zware straffen”, waarschuwt hij en brengt het gesprek op drugshandel.

Fatos is op zoek naar een nieuwe afzetmarkt. “Mijn chauffeur is vorige woensdag met drie kilo cocaïne gepakt in Italië. Ik heb geld nodig.” Kent Ed iemand in Scandinavië die geïnteresseerd is in cocaïne of hasj? Fatos heeft er vroeger goede zaken gedaan tot hij drie keer met een lading ‘chocolade’ werd gepakt op de brug tussen Denemarken en Zweden. Sindsdien mijdt hij Scandinavië en sluit enkel nog deals in België.

Undercoveragent Ed stelt voor een geïnteresseerde vriend ‘in het noorden’ te bellen. De federale politie brengt daarop een tweede undercoveragent in stelling: de zogenaamde “man uit het Noorden”. Wanneer die op 10 oktober naar Pimpelhof komt, worden de bewakingscamera’s uitgeschakeld. Fatos wil geen beelden van de ontmoeting. Hij test de nieuwe bezoeker uit met gerichte vragen. De “man uit het Noorden” wekt vertrouwen met zijn antwoorden en Fatos komt terzake. Een kilo coke is te koop voor 24.000 euro. Eerst komt er een test met twee kilo. Als die lukt, is Fatos bereid een grote deal van vijftig kilogram op te zetten: vijf dagen lang telkens tien kilogram. Hij toont op zijn telefoon een foto van een blok cocaïne met het logo van een stier.

Tussendoor raadt Fatos de “man uit het Noorden” aan om voortaan met een taxi te komen. Een voertuig met een Noorse nummerplaat voor het Pimpelhof valt wel heel erg op.

Op 1 december 2023 komt het tot een concrete verkoop. Fatos belooft twee kilogram te regelen. Later komt een man Pimpelhof binnen met twee plastic zakken. Ed wordt naar een afzonderlijk vertrek geroepen en test een van de blokken met een chemische tester. Het product reageert als cocaïne. De verkoop zelf gaat uiteindelijk door aan een café in Luik. De undercoveragent betaalt 40.000 euro voor twee kilogram cocaïne. In de auto geeft hij Fatos nog eens 4.000 euro om de deal mogelijk te maken.

- 9 jaar celstraf

Voor de speurders is dat het kantelpunt. En niets te vroeg. Op 10 januari 2024 klapt de federale gerechtelijke politie de val dicht. Tijdens negentien gelijktijdige huiszoekingen worden twaalf mensen gearresteerd. De acties vinden plaats in Antwerpen, Borgerhout, Linkeroever, Sint-Niklaas en Ans. Voor de operatie worden 275 politiemensen en andere medewerkers ingezet. Café Pimpelhof wordt doorzocht en verzegeld.

Op het proces in oktober 2025 vervolgt het Openbaar Ministerie vijftien verdachten, onder wie Fatos M. als leider van een criminele organisatie. Veertien verdachten worden in eerste aanleg schuldig bevonden. Fatos M. wordt veroordeeld tot 9 jaar celstraf.

Dit najaar volgt een proces in beroep. Advocaat Johan Platteau, die Fatos M. bijstaat, is vol vertrouwen dat hij de rechters deze keer wél tot een vrijspraak kan bewegen.

Johan Platteau: “Het Pimpelhof was een smoezelig cafeetje in de Seefhoek waar ik – zelfs als ik bijna sterf van de dorst – geen stap zou binnenzetten. Mijn cliënt verdiende er als cafébaas amper de kost. Dan komt daar ineens een klant binnen die een halve fles Johnny Walker Black Label leegdrinkt en duizend euro spendeert op de gokkasten. Voor cafébaas Fatos M. wordt dat de klant van zijn leven. Daar doet hij alles voor, zelfs als die man om een wapen of om drugs vraagt. Fatos M. zal het wel regelen. Maar eigenlijk is Fatos M. een prutser. Hij krijgt niks voor mekaar. De procureur geeft mijn cliënt het profiel van een drugsbaas. Dat is hij niet. Die mensen zitten in Dubai, niet in de Seefhoek. Mijn cliënt is een volkse man met een passie voor voetbal die door een undercoveragent in de val is gelokt.”

Vandaag landt premier Bart De Wever (N-VA) opnieuw in België, na zijn familievakantie in Japan. Met zijn terugkeer ontwaakt de Wetstraat meteen uit de zomerslaap die op 21 juli was ingezet. Geen moment te vroeg, want de komende weken staan zowel de federale regering – deadline 13 oktober – als de Vlaamse regering – deadline 28 september – voor een aartsmoeilijke besparingsopdracht. Een vooruitblik op het miljardenspel.

- Federale regering

10 miljard, deadline 13 oktober

Zou premier Bart De Wever (N-VA) uitkijken naar zijn terugkeer uit Japan? Twee weken lang trok hij samen met zijn vrouw en twee jongste kinderen door het land van de rijzende zon, maar terug op Belgische bodem zal De Wever zijn vakantie wellicht snel vergeten zijn. Er wachten de federale regering aartsmoeilijke weken. De vijf partijen van de regering-De Wever (N-VA, MR, Vooruit, CD&V en Les Engagés) hebben zich net voor de zomer voorgenomen om – nog maar eens – 10 miljard extra te besparen. Dat is nodig om het tekort van 38,2 miljard – of 5,2 procent van het bbp – terug te dringen tot 4 procent van het bbp.

Conclaaf eind september

De deadline ligt op dinsdag 13 oktober, wanneer De Wever in de Kamer wordt verwacht voor zijn jaarlijkse State of the Union, de officiële start van het politieke werkjaar op federaal niveau. Maar of zijn regering die State of the Union ook haalt? Vorig jaar moest De Wever zijn komst naar de Kamer herhaaldelijk uitstellen, omdat er toen ook al miljarden gezocht moesten worden. De Wever trok zelfs naar de koning, maar slaagde er uiteindelijk toch in zijn coalitie op de been te houden.

De uitdaging is nu nog groter en het eerste kernkabinet staat gepland voor volgende vrijdag. De Wever start met bilaterale gesprekken met zijn vicepremiers, maar de verwachting is dat het echte spel pas tegen half september begint, met een eindsprint eind september-begin oktober. Dan wil de regering opnieuw in conclaaf gaan, zoals ze dat ook al deed bij de vorming van de regering, toen De Wever en co dagenlang kampeerden in de Koninklijke Militaire School.

Hoewel het de afgelopen weken in de Wetstraat opvallend rustig was, zorgde de stijgende langetermijnrente wel voor onrust. Als de rente op de Belgische staatsschuld stijgt, moet ons land ook meer afbetalen. Dat maakt de begrotingsoefening nog moeilijker.

- Opties zijn beperkt

De afgelopen weken werd er op de kabinetten voorbereidend (reken)werk verricht, maar sowieso zijn de opties voor de ploeg van De Wever beperkt. Veel valt er federaal niet meer te besparen, omdat veel bevoegdheden bij de deelstaten zitten. De Wever zei voor de vakantie dat hij een begrotingslasagne wil serveren. “Daar zal een lekkere laag in zitten voor elke partij, of zelfs twee. Maar er zullen er ook zijn die niet smaken. Het is pas als iedereen de hele lasagne wil opeten dat je de begroting hebt.”

De ingrediënten voor die lasagne zijn nagenoeg dezelfde als vorig jaar: besparen op de sociale zekerheid, morrelen aan de index en een btw-verhoging. Wat bijvoorbeeld met de groeinorm in de gezondheidszorg, het percentage waarmee de uitgaven boven op de indexering stijgen om de kosten van de vergrijzing te dekken? Voor 2026 en 2027 is die groeinorm verlaagd naar 2 procent, maar tegen 2029 stijgt dat percentage opnieuw naar 3 procent. 1 procentpunt verschil levert over twee jaar een ‘besparing’ van 638 miljoen euro op. De groeinorm nog verder verlagen zou nog meer kunnen opleveren. Een andere piste is het remgeld – 4 euro – bij de dokter of kinesist verdubbelen, wat 696 miljoen oplevert. Ook de verhoogde tegemoetkoming – waardoor 2,4 miljoen mensen maar 1 euro remgeld moeten betalen – ligt onder vuur wegens de te grote doelgroep.

- Lastenverlaging schrappen?

Staat ook ter discussie: de lastenverlaging die tegen het einde van de legislatuur in voege moet treden. Vooral N-VA, MR en CD&V blijven die belastingverlaging verdedigen. Het zou de gemiddelde Belg jaarlijks 823 euro moeten opleveren, maar vorig jaar werd al 1 miljard van de beloofde 4 miljard aan lastenverlaging uitgesteld tot 2030. Ook de overige 3 miljard uitstellen zou meteen een flinke brok van de besparing kunnen opleveren. Maar dan moet de wet wel opnieuw worden aangepast. CD&V-voorzitter Sammy Mahdi zei al dat “iedereen in de regering met zijn fikken van de lastenverlaging moet blijven”.

Tegenover die verlaging van de belastingen op arbeid zou wel een verhoogde belasting op consumptie en vermogen staan. Zo komt de regering opnieuw terecht bij de btw-verhoging, waarvan de eerste versie begin dit jaar door de Raad van State werd afgeknald. MR blijft zich tegen een btw-verhoging verzetten. Net zoals tegen hogere lasten op vermogen, wat dan weer voor Vooruit een belangrijke trofee is.

- Vlaamse regering

1,7 miljard (?), deadline 28 september

Ook de Vlaamse regering komt volgende vrijdag voor het eerst opnieuw samen. De deadline is nog scherper: op 28 september moet minister-president Matthias Diependaele (N-VA) zijn septemberverklaring – de start van het politieke jaar in Vlaanderen – afleggen in het Vlaams Parlement. Maar ook zijn ploeg moet besparen, net zoals vorig jaar. Toen werd er 1,5 miljard gevonden, nu moet de Vlaamse regering op zoek naar 1,7 miljard, al is dat cijfer nog niet helemaal definitief.

Sommige pistes liggen voor de hand: zo wordt onder andere gekeken naar de bijna 20 miljard aan subsidies die Vlaanderen geeft. Een bedrag dat vorig jaar opvallend genoeg nog opliep. Maar binnen de regering is te horen dat alleen schrappen in subsidies niet zal volstaan om het gat te dichten.

- Korting op erfbelasting uitstellen?

Ook in de Vlaamse regering wordt gekeken naar het uitstellen van belastingverlagingen, zoals de korting op de erfbelasting. Als die helemaal wordt uitgesteld, levert dat 300 tot 400 miljoen op. En wat met de subsidies voor de regionale luchthavens, op een moment dat er geen extra geld is voor schoolvervoer? Voor de zomer keurden N-VA, Vooruit en CD&V opnieuw voor 96 miljoen aan subsidies goed, maar minister De Ridder (N-VA) blijft onder vuur liggen, omdat ze de procentuele verlaging van de subsidies verkeerd zou hebben voorgesteld.

Het grootste vraagteken is: moet de Vlaamse begroting tegen 2027 opnieuw in evenwicht zijn? Vooral N-VA blijft daarop aandringen, maar coalitiepartners CD&V en Vooruit zouden minder moeite hebben om het evenwicht nog een jaar uit te stellen.

Na bijna 160 jaar treedt op 1 september eindelijk een nieuw Strafwetboek in werking. De klemtoon ligt voortaan minder op celstraffen, er komen strafbare feiten bij en sommige misdrijven, zoals intrafamiliaal geweld of terrorisme, worden strenger bestraft. Maar zijn onze rechtbanken klaar voor die gigantische administratieve switch? Wij gingen het vragen in alle uithoeken van Vlaanderen. “Ik ben klaar, maar ik heb het gevoel dat dat voor velen nog niet helemaal het geval is.”

Ons huidige Strafwetboek is grotendeels geïnspireerd op de Code Napoleon en trad in 1867 in werking. Bijna 160 jaar later krijgen we dus een gloednieuw Strafwetboek. Eigenlijk moest dat al op 8 april ingaan, maar de overgang werd toen op het laatste nippertje nog met enkele maanden uitgesteld, omdat het gigantische werk toen nog niet helemaal klaar was.

Professor Tom Vander Beken doceert het nieuwe Strafwetboek al twee jaar aan de UGent. “Het nieuwe strafrecht is gemakkelijker uit te leggen dan het oude, dat niet zo goed gestructureerd was, sommige essentiële zaken niet regelde en op een aantal punten achterhaald bleek. Dat is nu allemaal veel verbeterd. In vergelijking met het oude is het echt een grote stap vooruit: eenvoudiger, eigentijdser ook.”

- Uitstel welkom

Onze rechtbankverslaggevers legden afgelopen week in alle Vlaamse provincies hun oor te luisteren bij de rechtbanken, het parket en advocaten. Zij kijken allemaal verrassend gelijkaardig naar de hele omwenteling. Overal in Vlaanderen werden de afgelopen maanden opleidingen en infosessies georganiseerd om iedereen bij te praten. En alle betrokken partijen leren ook van elkaar.

Eén ding is zeker: het uitstel van 8 april naar 1 september was op veel plaatsen welkom. “Intussen is het grootste deel van de aanvullende wetgeving gestemd en aangepast. Dat is voor ons het grootste verschil tussen april en nu”, zegt procureur van Oost-Vlaanderen Geert Merchiers. “Vooral op wetgevend vlak is er veel meer duidelijkheid.” Advocaat Dennis Van Overstraeten, die vooral in Oost-Vlaanderen pleit, treedt hem bij. “Het uitstel was absoluut nuttig en volgens mij zelfs noodzakelijk. De oorspronkelijke deadline was erg krap voor zo’n grote hervorming.”

“Ik denk dat we er klaar voor zijn, in die zin dat de advocatuur zich grondig heeft kunnen voorbereiden”, zegt ook stafhouder in Antwerpen Jo De Meester. “Het uitstel tot 1 september heeft daarbij zeker geholpen. Het gaat tenslotte om de invoering van een volledig nieuw Strafwetboek en niet om een beperkte wetswijziging.” Limburgs stafhouder Natascha Bielen vat het goed samen: “De meeste advocaten die strafrecht en verkeersrecht doen, hebben intussen wel wat studiedagen gevolgd en zich dus verdiept in het nieuwe Strafwetboek. Maar het uitstel heeft zeker de zaken vergemakkelijkt. De balie is herhaaldelijk in overleg gegaan met de rechtbank en het parket.”

- Copernicaanse omwenteling

Toch voelt men zich in Antwerpen en Limburg over het algemeen het zekerst van zijn stuk. “Wij waren eigenlijk al klaar op 8 april en zijn er nog steeds klaar voor”, aldus rechtbankwoordvoerder Luc De Cleir. “We zijn er klaar voor. En dat al sinds 8 april 2026”, valt Antwerps parketwoordvoerster Kato Belmans hem bij. Haar collega bij het parket van Limburg, Marijke Teunis, denkt dat ook: “Binnen het Openbaar Ministerie hebben we de nodige maatregelen genomen om iedereen zo goed mogelijk voor te bereiden. Dat was al het geval tegen 8 april.” Miriam Schoors is ad interim voorzitter van de rechtbank van Leuven in Vlaams-Brabant. Ook zij zijn klaar, vindt ze. “Aangezien onze rechtbank klaarstond om op 8 april met het nieuwe Strafwetboek te starten, zijn we uiteraard ook klaar om nu de overgang te maken.”

Maar niet iedereen is er zo stellig van overtuigd dat alles op wieltjes zal lopen. “Ik ben klaar, maar ik heb het gevoel dat dat voor velen nog niet helemaal het geval is”, zegt advocaat Filip De Reuse, vooral actief in West-Vlaanderen. “Het gaat niet zomaar om een aanpassing, maar om een Copernicaanse omwenteling.” De meeste betrokkenen zien de grootste problemen dan ook opduiken in de overgangsperiode die er weldra aankomt. In die periode moet men nog gaan kijken welk Strafwetboek de mildste straf voorschrijft. Maar dat klinkt veel simpeler dan het is.

“We zullen anders moeten redeneren”, voorspelt West-Vlaams procureur Vincent Remy. “Soms is er een mildere celstraf maar een hogere boete, of omgekeerd.” Ook Ellen Durie, de parketwoordvoerster in Leuven, ziet het grootste obstakel ontstaan in de overgangsperiode. “Uiteraard brengt een hervorming van deze omvang voor alle betrokken actoren een periode van aanpassing met zich mee. Maar ook dit zal worden opgevolgd.”

Dat zegt ook haar Limburgse collega Marijke Teunis: “Zoals bij elke wetswijziging zal het werken met de nieuwe kwalificaties een aanpassing vergen.” Haar Antwerpse collega Kato Belmans denkt er net zo over: “Net zoals bij elke wetswijziging zal het werken met de nieuwe kwalificaties een aanpassing vergen van zowel de magistraten van de zetel als het Openbaar Ministerie en de advocatuur.”

- Theorie en praktijk

En dus klinkt er zowat overal ook veel voorzichtigheid. “We zijn er zo goed als mogelijk klaar voor, maar pas bij de toepassing op de rechtbank zal alles blijken. Recht is geen exacte wetenschap”, stelt procureur van West-Vlaanderen Vincent Remy. “Het is voor iedereen koffiedik kijken. Ik heb geen glazen bol. Pas in de praktijk zal moeten blijken welke dynamiek ontstaat”, vult West-Vlaams stafhouder Alain Vanryckeghem aan.

“Iedereen heeft zich voorbereid en de overgang zal vermoedelijk vlot verlopen. Maar alle voorbereidingen tot nu toe zijn theoretisch”, zegt ook ad interim voorzitter van de Leuvense rechtbank Miriam Schoors. De Oost-Vlaamse voorzitter van de rechtbank Peter Marcoen treedt haar bij. “Ik maak me geen zorgen over de voorbereiding van de rechters of het Openbaar Ministerie. Zij zijn klaar voor de nieuwe wetgeving. Wat de praktische toepassingen betreft, blijft het wel afwachten hoe alles zal functioneren.”

“‘Klaar’ is natuurlijk relatief. De echte test begint op 1 september”, vertelt Oost-Vlaams advocaat Dennis Van Overstraeten. Meester Dimitri Laes pleit meer in Vlaams-Brabant: “De afgelopen maanden zijn voor alle actoren die met het strafrecht bezig zijn een studieperiode geweest. Zoals zo vaak kan je je voorbereiden en verdiepen in de theorie, maar de toepassing ervan in de praktijk vanaf 1 september zal uiteraard ook nog een leerrijk proces worden, zowel voor advocaten als magistraten”, zegt hij.

“Een volledig nieuw systeem zal onvermijdelijk ook nieuwe juridische discussies opleveren”, aldus meester Dennis Van Overstraeten. Zijn collega uit West-Vlaanderen Filip De Reuse denkt er hetzelfde over. “Er zullen in de praktijk toch nog wat zaken uitgeklaard moeten worden”, zegt hij. “Ik voorzie tal van interpretatiediscussies waarover het Hof van Cassatie uiteindelijk zal moeten oordelen.”

- Eerste schooldag

Toch zal alles uiteindelijk wel in zijn plooi vallen, denkt Luc De Cleir als woordvoerder van de rechtbank. “Er zullen nog wat interpretatiekwesties zijn bij de eerste zaken die behandeld zullen worden, maar de griffies en de magistraten zijn er klaar voor”, vindt hij. “De magistraten zijn allemaal ingewerkt. Bij nieuwe wetgeving kunnen ze nog niet terugvallen op de rechtspraak. Die moet nog opgebouwd worden, dus ze beginnen van nul af aan, maar dat hadden we bij het nieuwe seksuele strafrecht een paar jaar geleden ook.”

“Bij de advocaten zal dat leerproces op een gelijkaardige manier verlopen. “We hebben ons voorbereid en zullen die kennis verder dossier per dossier kunnen aanvullen of bijsturen. De belangrijkste maatregel, naast de theoretische voorbereiding, zal vooral het overleg en feedback tussen alle betrokkenen zijn”, gelooft meester Laes.

Hoe dan ook is 1 september op geen enkele rechtbank een eindpunt, maar slechts een begin. “Dan begint eigenlijk een tweede fase van de voorbereiding: de toepassing in de praktijk”, aldus Antwerps stafhouder Jo De Meester. “Pas wanneer het nieuwe wetboek in concrete dossiers wordt toegepast en de eerste rechtspraak ontstaat, zullen bepaalde interpretatievragen echt scherp worden gesteld.”

“De bedoeling is om dit na de start van het nieuwe Strafwetboek verder te zetten, zodat knelpunten en ‘best practices’ zo snel mogelijk kunnen worden uitgewisseld”, besluit Miriam Schoors, ad interim voorzitter van de rechtbank in Leuven. Limburgs stafhouder Natascha Bielen ziet er zelfs een mooie uitdaging in. “De overgang zal er zijn, niet altijd even vlot, maar dat maakt het net wel uitdagend. Het recht is een evolutief gegeven.”

Wie ziek wordt tijdens zijn vakantie, kan die dagen sinds 2024 recupereren. En toch was driekwart van de werknemers die dat het afgelopen jaar meemaakte zijn verlofdagen kwijt. Dat blijkt uit cijfers van Attentia. Hoe kan je ervoor zorgen dat je die vakantie toch nog kan opnemen? En welke regels moet je daarbij volgen? Marijke Beelen van Acerta legt het uit. “De uitzondering dat je twee dagen per jaar geen ziektebriefje hoeft binnen te brengen, geldt hier niet.”

Meer dan de helft van de Belgische werknemers was al eens ziek tijdens een vakantieperiode. En hoewel je het recht hebt om die verlofdagen te recupereren, doen werknemers dat amper. Driekwart was ze vorig jaar alsnog kwijt. Dat blijkt uit onderzoek van HR-dienstverlener Attentia. De helft vroeg de dagen niet terug en bijna een kwart botste op een njet van hun leidinggevende. Dat kan onder meer te maken hebben met het niet naleven van de voorwaarden.

Nochtans is het eigenlijk niet zo veel rompslomp, zegt Marijke Beelen, juridisch expert bij Acerta. “Eerst en vooral moet je voldoen aan dezelfde verplichtingen die gelden als je aan het werk bent en ziek wordt. Je moet jouw werkgever dus zo snel mogelijk verwittigen. Natuurlijk is het mogelijk dat je niet in staat bent om te bellen of te mailen: dat is dan overmacht en dan geldt dat dat binnen een redelijke termijn moet gebeuren. Maar in 99,9 procent van de gevallen kan de werknemer dat zelf vrij snel doen.”

“Wanneer een werknemer niet op zijn thuisadres is tijdens zijn vakantie en hij wil vakantiedagen omzetten in dagen arbeidsongeschiktheid, dan is hij ook verplicht om zijn werkgever onmiddellijk op de hoogte te brengen van zijn verblijfsadres. De werkgever heeft immers het recht om die arbeidsongeschiktheid te laten controleren door een geneesheer die daartoe bevoegd is, maar moet dan ook weten waar die werknemer zich bevindt. In de praktijk is dat misschien niet altijd makkelijk te realiseren maar de werkgever heeft dat recht.”

Er moet waarschijnlijk ook een ziektebriefje worden bezorgd? “Inderdaad. De uitzondering dat je twee dagen per jaar geen ziektebriefje hoeft binnen te brengen, geldt hier niet. Er is altijd een attest van een geneesheer nodig waarin die bevestigt dat je arbeidsongeschikt bent, hoe lang die arbeidsongeschiktheid vermoedelijk zal duren en of je de woning al dan niet mag verlaten.”

- Vakantie in buitenland

Dat wordt nog een hele klus om dat aan de lokale huisarts in een niet-Nederlandstalig buitenland uit te leggen... Trouwens: mag dat attest ook in een andere taal opgesteld zijn?

“In principe is het geen probleem als dat in het Frans, Engels of Duits is opgesteld, als het maar de nodige informatie bevat. Wat je altijd kan doen, is aan de arts vragen om gebruik te maken van de modellen op de website van de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg. Daar staat zo’n attest in vier talen: Nederlands, Frans, Duits en Engels.”

“Een bijkomend voordeel is dat op dat attest ook al vermeld staat dat je de vakantiedagen waarop je arbeidsongeschikt bent, wilt recupereren. Als je je werkgever verwittigt dat je ziek bent en als je het attest tijdig doorstuurt, heb je het bewijs geleverd dat je ziek bent tijdens je vakantie. De vakantiedagen worden ziektedagen en de vrijgekomen vakantiedagen worden later op het jaar opgenomen. Het moment waarop je die vakantiedagen opneemt, spreek je af met je werkgever.”

Binnen welke termijn moet je dat ziektebriefje aan je werkgever bezorgen? “Nu, dat is in zo goed als alle arbeidsreglementen voorzien en wettelijk moet dat dus binnen de twee dagen na het ontstaan van de ziekte bezorgd worden. Dat komt erop neer dat het ten laatste de dag nadat je bij de dokter was op de eerste dag van de ziekte, moet verstuurd worden - de poststempel geldt als bewijs.”

Als je in het buitenland verblijft, kan het wel even duren voor het bij je werkgever aankomt. “Bij de meeste bedrijven kan je dat ook scannen en gewoon mailen of in een app uploaden. Ook dat hangt af van het arbeidsreglement of van wat er binnen de onderneming afgesproken is.”

- “Drukte geen wettelijke reden”

En dan kan je die vakantiedagen dus later opnieuw inplannen? “Klopt. Nog een belangrijke kanttekening: het is niet zo dat je vakantie automatisch verlengd wordt met de ziektedagen. Je moet dus gewoon na de voorziene einddatum van jouw vakantie opnieuw gaan werken. Tenzij je natuurlijk nog ziek bent: in dat geval loopt jouw periode van gewaarborgd loon gewoon verder.”

“Die vakantiedagen moet je wel, net als je andere vakantiedagen van dat jaar, voor het einde van het jaar opnemen. Dat is zo voorzien in het Koninklijk Besluit dat die vakantie regelt. Ook als het lastig is om ze nog in te plannen omdat het druk is na de vakantie. Drukte op het werk is geen wettelijke reden om ze naar een volgend jaar op te schuiven. Alleen in hoogst uitzonderlijke omstandigheden op het einde van het jaar kan dat eventueel nog.”

“Hij heeft zijn roeping als beenhouwer gemist.” Met die woorden schetste advocaat Pieter Filipowicz voor de rechtbank in het Limburgse Tongeren wat zijn cliënte — een jonge vrouw die als jobstudente werkte in de horecazaak van haar vriend — vier dagen lang te verduren kreeg. De vrouw werd onder andere bij de keel gegrepen, bekogeld met glazen, liep een schotwonde in haar arm op en vreesde voor haar leven. Vandaag deed de rechter een uitspraak in deze opzienbarende zaak.

We beginnen ons verhaal zo’n twee jaar geleden. Een intussen 35-jarige man had op dat moment een relatie met een dertien jaar jongere vrouw die als jobstudente in zijn horecazaak werkte. “Blind verliefd en met een mooie toekomst voor ogen”, zo beschreef advocaat Pieter Filipowicz, die de vrouw bijstond, zijn cliënte. De vrouw trok in bij haar vriend in Genk, maar al snel maakte die mooie toekomst plaats voor een duistere wending. Hun relatie ging gepaard met controle en jaloezie, vooral van de kant van de dertiger, en het duurde niet lang voor dat ook fysiek tot uiting kwam.

In mei 2024 werd de vrouw voor het eerst hard tegen haar bovenarm geslagen, waardoor ze uit bed viel. Toen ze op de grond terechtkwam, volgden nog enkele slagen en stampen, maar het bleek slechts een voorbode van wat zich een maand later zou afspelen.

- Folterpraktijken

Toen ging het namelijk van kwaad naar erger. Vier dagen lang werd de vrouw onderworpen aan een aaneenschakeling van gruwelijke geweldsdaden en folterpraktijken: ze kreeg slagen en werd, toen ze op de grond lag, bekogeld met glazen, waarbij de glasscherven nog extra verwondingen veroorzaakten. Hij nam haar vast en gooide haar — met haar hoofd eerst — van de trap. Ze werd tegen de muur gesmeten en alsof dat nog niet erg genoeg was, werd ze bedreigd en werd er een vuurwapen in haar mond geduwd. De dertiger greep haar bij de keel en drukte zijn handen samen tot zijn vriendin het bewustzijn verloor. “Toen ze weer bijkwam en naar boven rende, werd ze achtervolgd, geslagen en opnieuw mishandeld”, schetste de openbare aanklager de feiten.

- Achillespees

“Daarna nam hij het vuurwapen, schoot haar in de arm en lachte haar uit toen ze begon te bloeden.” Eerder had de man ook al een ‘waarschuwingsschot’ afgevuurd, maar dat raakte alleen een metalen hondenbench. Ook daar stoppen de feiten nog niet. De dertiger nam vervolgens een mes uit de keukenla en sneed in het bovenbeen van zijn vriendin. “Hij zei nog dat ze dankbaar mocht zijn dat het daarbij bleef, want eigenlijk had hij haar achillespees willen doorsnijden”, las de openbare aanklager voor uit het strafdossier.

“U heeft de foto’s ook gezien”, sprak advocaat Pieter Filipowicz de rechtbank toe. “Hij heeft zijn roeping als beenhouwer gemist. Dat was geen klein sneetje. Haar been was opengesneden zoals ze dat met een varken doen.” Later werd de vrouw nog gedwongen om haar hand op tafel te leggen zodat haar vriend er met een rubberen hamer op kon slaan.

- ‘Val met de step’

“Ik heb in mijn carrière al veel dossiers over intrafamiliaal geweld behandeld”, ging meester Filipowicz verder, “maar dit dossier doet me gruwelen. Het is een wonder dat we niet voor het hof van assisen staan.” De jonge vrouw vertelde via Snapchat aan een vriendin wat ze allemaal te verduren kreeg en die vriendin trok vervolgens aan de alarmbel. De politie snelde naar de woning in Genk, maar toen agenten de vrouw — gekleed in een hoodie in een poging haar verwondingen te verbergen — vroegen wat er aan de hand was, nam de angst de bovenhand: “Ik ben gevallen met mijn step”, zei ze. Een verklaring waaraan de speurders weinig geloof hechtten, maar zelfs na aandringen hield de jonge vrouw voet bij stuk.

Uiteindelijk zou ze twee weken later alsnog zelf naar de politie stappen om te vertellen wat haar allemaal overkomen was. Advocaat Filipowicz benadrukte de grote impact die de feiten hadden op het leven van zijn cliënte. Een brief die in de Tongerse rechtszaal werd voorgelezen, zette dat nog extra kracht bij: “Met tranen in de ogen kwam hij bij mij vergiffenis vragen”, vertelde ze over die eerste slagen die ze moest incasseren. “Ik heb hem dat vergeven omdat ik hem graag zag en omdat hij mij had overtuigd dat het ook mijn fout was. Ik had ‘dag’ gezegd tegen iemand waartegen ik niet mocht praten”, klonk het. “Ik werd gecontroleerd op alles wat ik deed. Seks was belangrijker dan gevoelens. ‘Als je het mij niet geeft, pak ik het wel’, zei hij.”

- Buitenwipper Versuz

“Alles kon de bom doen ontploffen. Ik leefde in constante angst”, blikte de vrouw nog terug. “Ik ben niet alleen mezelf kwijtgeraakt, maar ook het vertrouwen in anderen. De feiten duurden vier dagen, maar de gevolgen duren voor mij en mijn familie al twee jaar.” Voor de vrouw werd een voorlopige schadevergoeding van 10.000 euro gevraagd en de aanstelling van een deskundige om de precieze schade te begroten.

De openbare aanklager vroeg voor de 35-jarige man een effectieve gevangenisstraf van acht jaar en een geldboete van 24.000 euro. Zijn strafrechtelijk verleden — in het najaar van 2025 werd hij bijvoorbeeld nog veroordeeld nadat hij als buitenwipper van de Versuz klappen had verkocht — speelt ongetwijfeld mee in die vordering: “Hij is niet alleen een gevaar voor het slachtoffer, maar ook voor de maatschappij als geheel”, besloot de openbare aanklager.

- Huisgenoot

Naast de 35-jarige man moest ook een 32-jarige Antwerpenaar zich verantwoorden voor de rechtbank. Hij woonde namelijk op het moment van de feiten ook in de woning in Genk en had volgens het Openbaar Ministerie het slachtoffer moeten helpen. Volgens de openbare aanklager staat vast dat de man op de hoogte was van wat er gaande was. Dat staafde hij met enkele berichten die de man van zijn kompaan kreeg: “Ik heb die net een pak slaag gegeven”, bijvoorbeeld. Of ook: “Die haar gezicht maat...”. Of: “Ik sta op het punt haar keel over te snijden.”

Hem hangt een effectieve gevangenisstraf van een jaar boven het hoofd. Ook hij riskeert een geldboete van 24.000 euro, aangezien er bij de huiszoeking anabolen werden aangetroffen.

- Cocaïne en alcohol

Advocate Laure Lesire nam het op voor de 35-jarige spilfiguur die intussen in het Kempense Herenthout woont. In haar pleidooi benadrukte ze dat haar cliënt op het moment van de feiten onder invloed was van cocaïne en alcohol: “Dat is geen excuus, maar het maakt wel dat hij zich niet meer alles kan herinneren.” Vervolgens stelde ze dat haar cliënt op dat moment door een moeilijke periode ging en zijn vriendin verdacht van vreemdgaan. “Hij is zich bewust van wat zich daar heeft afgespeeld en heeft spijt. Hij weet dat er nood is aan een begeleiding rond zijn drugs- en alcoholproblematiek en dat hij moet werken aan zijn agressie. Hij heeft daar zelf ook al stappen in gezet.”

Zo volgde hij in de gevangenis intussen cursussen rond zelfbeheersing en ‘drugs en detentie’. De advocate vroeg een herkwalificering van ‘foltering’ naar ‘mensonterende behandeling’ en een straf gekoppeld aan voorwaarden.

Advocaat Peter Donné nam het op voor de 32-jarige huisgenoot en vroeg de vrijspraak. Hij merkte op dat zijn cliënt niet aanwezig was op het moment van de feiten en dat hij het slachtoffer had gevraagd of hij iets moest doen. “Dat wou ze niet. Kan je dan iemand veroordelen voor schuldig verzuim?” Ondergeschikt werd eveneens een gevangenisstraf gekoppeld aan voorwaarden gevraagd.

In zijn laatste woord kwam de 35-jarige man nog met spijtbetuigingen voor zijn voormalige vriendin: “Er is geen excuus voor wat ik heb gedaan. Dit is niet goed te praten. Het was een fout in mijn programmering en het lag bij mij. Niet bij haar”, klonk het. “Ik accepteer de gevolgen.”

Wat die gevolgen precies zijn, besliste de driekoppige rechtbank van Tongeren vandaag: zeven jaar effectief en een voorlopige schadevergoeding van 5.000 euro voor de foltering van zijn vriendin. Dat bedrag zal hoogstwaarschijnlijk nog oplopen, al zal een gerechtsdeskundige eerst moeten begroten wat de schade precies bedraagt.

“Binnen een relatie hoort een vrouw bij haar partner genegenheid, geborgenheid en tederheid te vinden in plaats van agressie en geweld”, luidt het vonnis van de rechtbank. “Het verontrust de rechtbank dat voor de eerste beklaagde klaarblijkelijk de minste aanleiding volstaat om over te gaan tot zwaar partnergeweld, waarbij het gebruik van (vuur)wapens niet wordt geschuwd. Het is aldus meer dan duidelijk dat eerste beklaagde zijn agressie niet in toom kan houden en er niet voor terugdeinst om fysiek geweld te gebruiken om zijn frustraties te uiten.” De onmiddellijke aanhouding werd bevolen voor de Nederlander.

De huisgenoot werd eveneens schuldig bevonden en veroordeeld tot een effectieve gevangenisstraf van een jaar voor de gevonden anabolen en het niet verlenen van hulp aan de jonge vrouw.

Hoewel Greet V. (55) blijft ontkennen dat ze met voorbedachten rade handelde, wil het Brusselse parket de privésecretaresse voor assisen brengen voor moord. Volgens de speurders wachtte ze haar slachtoffer Carmel D. (61), de vrouw van haar baas bij Goodyear met wie ze een affaire had, bewust op in hun appartement in Sint-Pieters-Woluwe. Met een kopie van de huissleutel en vermomd met een pruik wilde ze haar liefdesrivale uit de weg ruimen. Greet V. houdt vol dat ze zich betrapt voelde en “geen uitweg meer zag”.

Het onderzoek naar de dood van Carmel D. (61), de Amerikaanse echtgenote van Goodyear-topman Chris D. (62), is afgerond. Dat heeft de Brusselse onderzoeksrechter beslist. Het technische onderzoek, met onder meer de reconstructie aan het appartement in de poepchique wijk in Sint-Pieters-Woluwe, was vorig jaar al afgesloten.

Nu is ook de analyse van de persoonlijkheden — het moraliteitsonderzoek — van slachtoffer en dader klaar. Die laatste is Greet V. (55) uit Steenokkerzeel, de privésecretaresse van Chris D. Het parket wil haar voor assisen brengen onder de kwalificatie moord.

Het Openbaar Ministerie benadrukte in de raadkamer, waar recent de doorverwijzing plaatsvond, dat het ervan uitgaat dat Greet V. doelbewust de vrouw van haar baas om het leven bracht.

- Vermomd op de fiets

Op 17 maart 2025 drong de privésecretaresse — een verzorgde vrouw met kortere blonde lokken — binnen in de woning van Chris en Carmel D. Ze kwam niet toevallig naar Sint-Pieters-Woluwe. Vermomd met een mondmasker en een pruik vertrok ze met de fiets vanuit haar woonplaats Steenokkerzeel, een tocht van zowat een uur. Eenmaal aangekomen kon ze zonder problemen naar binnen. Vlak voor de moord had ze immers de huissleutel van haar baas laten kopiëren, op een moment dat hij niet op kantoor was.

Een kwartier nadat Greet V. de woning betrad, kwam Carmel D. thuis van een wandeling. Op dat moment sloeg de privésecretaresse toe. Vanuit de berging naast de keuken kwam ze tevoorschijn en bracht ze de Amerikaanse met vier messteken in de borst- en buikstreek om het leven.

Daarna probeerde Greet V. haar aandeel te verbergen door de moord te laten lijken op een roofmoord. Ze nam luxehorloges en een broche mee, die ze later van de hand probeerde te doen aan een vriendin op de manege in Kampenhout waar ze vaak kwam. Pas weken later kwam de politie de secretaresse op het spoor en werd ze gearresteerd.

Greet V. houdt tot op vandaag vol dat ze die middag schrok door de thuiskomst van Carmel D. Volgens haar wilde ze even ongestoord rondlopen in het appartement van haar baas, “zomaar”. Ze kende de woning al, omdat ze er tijdens haar affaire met Chris D. eerder met hem had afgesproken. Die relatie was kort voor de feiten stopgezet. Chris D. was bovendien van plan om samen met zijn vrouw Carmel terug naar Amerika te verhuizen.

- Toerekeningsvatbaar

Toch blijft Greet V., zelf getrouwd en met twee honden, erbij dat jaloezie of wraak geen rol speelde. Ze wist naar eigen zeggen dat Carmel die middag aan het wandelen was, maar had niet verwacht dat ze zó snel zou thuiskomen. Toen dat toch gebeurde, zag ze naar eigen zeggen geen andere uitweg. Zelfverdediging was het niet, zo heeft ze intussen toegegeven. Maar het feit dat ze geen mes van thuis meenam en een wapen uit de keuken gebruikte, past volgens haar verklaring bij een ander scenario: doodslag, en geen vooraf geplande moord.

Aan die uitleg hecht het parket dus maar weinig geloof. Dat Greet V. volgens de speurders lucide genoeg was om met een uitgekiend plan de woning binnen te dringen, doet het Openbaar Ministerie vermoeden dat ook de moord zelf in dat plan vervat zat. Dat ze nadien een roofmoord in scène zette, spreekt evenmin in haar voordeel. Helemaal moeilijk te rijmen met haar versie is bovendien dat ze geen verklaring kan geven voor wat ze dan wél in de woning deed. De gerechtspsychiaters achten Greet V. alvast volledig toerekeningsvatbaar.

Het dossier, dat over het algemeen een snelle voortgang kende, bevindt zich nu in de fase van de regeling van de rechtspleging. “De Kamer van Inbeschuldigingstelling (KI) zal zich één van de komende weken buigen over de vordering van het parket tot verwijzing naar het hof van assisen”, bevestigt An Schoonjans, persmagistraat van het parket-generaal Brussel. Daarmee komt een assisenproces stilaan dichterbij. Mogelijk nog voor 2027, al wil het parket-generaal daar voorlopig geen timing op plakken.

Greet V., die in mei vroeg om met een enkelband vrij te komen, zit nog steeds in de gevangenis van Haren. Chris D., die na de affaire bij Goodyear aan de kant werd geschoven, verblijft intussen in New York. Daar probeert hij samen met zijn vier kinderen en zijn kleinkinderen het verlies van zijn echtgenote een plaats te geven.

“Het laatste jaar leefde ik in een gevangenis, maar je hebt me niet klein gekregen.” De ex-vrouw van een 50-jarige man uit het West-Vlaamse Roeselare stuurde in de rechtbank in Kortrijk een krachtig signaal naar haar ex. De man hoorde vandaag zijn straf nadat hij jarenlang zijn vrouw heeft verkracht en mishandeld. “Die camera’s in de woning waren niet bedoeld om haar te controleren”, reageerde hij tijdens het proces. “Die waren voor ons 10-jarig zoontje.”

Het koppel was 14 jaar samen toen op 9 november 2025 de bom barstte in het gezin. Via Snapchat stuurden hun kinderen ‘help’ naar de grootouders, nadat ze hoorden dat hun moeder in het berghok verkracht werd, met het hoofd tegen de muur werd gebonkt en weende. De dag voordien had ze hem in een zwembadhokje oraal moeten bevredigen terwijl de kinderen in het hokje ernaast aanwezig waren. Het noodsignaal zorgde ervoor dat de politie naar de woning kwam. De vrouw deed geëmotioneerd de deur open, nadat ze van haar man de sleutel had gekregen.

Wat volgde, was een relaas van jarenlange terreur. “Hij heeft haar eerst van vrienden en familie geïsoleerd”, aldus advocaat Michiel Van Eeckhoutte. “Hij had totale controle over zijn gezin. Er waren trackers in haar gsm, haar iPad en haar auto. Hij kende alle codes. Ze moest haar identiteitspapieren afgeven, werd opgesloten in de woning, die vol camera’s hing. Bovendien had hij een seksverslaving en maakte hij tal van seksfilmpjes doorheen de hele woning. Hij is onverbeterlijk en zelfingenomen, er zijn geen woorden voor, voor zo’n psychopathisch gedrag. Ze is blij dat het afgelopen is, maar na zijn vrijlating zal hij ongetwijfeld wraak willen nemen.”

- Macht

“Ik ben niet meer bang”, nam de vrouw na haar advocaat nog zelf het woord, waarbij ze zich naar haar ex richtte. “Jarenlang probeerde jij me te breken. Ik raakte mezelf beetje bij beetje kwijt. Ik leefde het laatste jaar in een gevangenis, maar je hebt me niet klein gekregen. Ik neem mijn stem terug en verdien samen met de kinderen een leven zonder angst. Al zullen de trauma’s de rest van ons leven blijven. De gevolgen zijn nog elke dag voelbaar. Maar ik ben vrij, sterk en gelukkig. Ik heb mijn leven opnieuw in handen genomen en ik laat jou nooit meer macht over mij hebben.”

Volgens het Openbaar Ministerie misbruikte de man haar al acht jaar lang. Dat ging ook met slagen en bedreigingen gepaard. ‘Stop met wenen of ik neuk je de hele nacht door’, of ‘ik zal je door negers laten neuken’, zo klonk het onder meer. “Papa nam mama hard vast en sloeg haar. Hij verstopte gsm’s”, vertelden de tienerkinderen aan de onderzoekers. “We hoorden mama tieren en ‘stop, stop, stop’ roepen, ze was bang en durfde niet veel te zeggen.”

Bij het 10-jarige autistische zoontje plakte de man af en toe de mond dicht met plakband om hem de mond te snoeren. “De vrouw deed soms alsof ze de seks leuk vond om er snel vanaf te zijn en erger te voorkomen”, aldus de openbare aanklager. “Volgens de gerechtspsycholoog ziet hij zichzelf als slachtoffer en is hij narcistisch. Het risico op nieuw partnergeweld is zeer hoog. Voorwaarden van het gerecht zijn onvoldoende, hij heeft geen schuldgevoel en een gebrek aan empathie.” Het Openbaar Ministerie vorderde een effectieve celstraf van 5 jaar.

- Begeleiding

De man ontkende de jarenlange verkrachtingen. “Het is pure onzin dat ik haar acht jaar lang tot seks heb gedwongen”, aldus de man. “Ik ben sprakeloos, nog altijd in shock na het lezen van wat er allemaal in het dossier is gezegd. Zo ben ik niet. Ik respecteerde haar grenzen altijd, maar zij de mijne niet. Onze seks is nooit normaal geweest. De eerste keer moest ik haar bijten en aan haar haar trekken. Ze wilde altijd hevige seks, terwijl ik ook passie wilde en wilde kussen. Ik was fout door haar eens een duw te geven of die plakband op de mond van ons zoontje te plakken. Ik wist niet altijd goed hoe ik met zijn autisme moest omgaan”, klonk het bij de man.

“De camera’s in de woning zijn nooit geïnstalleerd om haar te controleren, maar omwille van de problematiek van het autistische zoontje”, aldus advocaat Kris Vincke. Dat hij zijn vrouw opsloot betwistte hij ook. Aan de rechter vroeg hij een straf met begeleidende voorwaarden. “Hij hoopt ooit nog zijn rol als vader opnieuw te kunnen vervullen”, besloot Vincke. “Ik ben een goede papa”, aldus de man. Het koppel is ondertussen gescheiden.

De rechters achtten de beschuldigingen bewezen maar kortte de periode waarin die zich hebben afgespeeld wel in, tot de zomer van 2022. Ze veroordeelden de man tot een effectieve celstraf van 4 jaar en spraken ook een contactverbod van 20 jaar met zijn ex uit. Zij krijgt een voorlopige schadevergoeding van 2.500 euro, haar zoon 1.000 euro. Een deskundige moet de precieze schadevergoeding bepalen. De rechters bevolen de onmiddellijke aanhouding. Hij zit momenteel in de gevangenis van Brugge.

“Vooral de trouwring en een gouden medaillon hebben voor haar een grote emotionele waarde.” Een 83-jarige vrouw uit het Oost-Vlaamse Appelterre-Eichem bij Ninove is slachtoffer geworden van oplichters die zich voordeden als agenten. De daders gebruikten zelfs de dochter van de tachtiger om haar te overtuigen haar juwelen en waardevolle bezittingen af te geven. “Ze hebben veel lef en absoluut geen schrik”, aldus dochter Ann Cappelleman, die vertelt hoe ook na de feiten de oplichters nog contact opnamen met haar moeder.

De feiten speelden zich af op donderdag 13 augustus tussen 19 uur en 20 uur. De 83-jarige vrouw kreeg toen telefoon van een vrouw die zich Kathleen Maes noemde. “De vrouw deed zich voor als agente van de politie van Ninove en vertelde dat mijn moeder het slachtoffer was geworden en al haar spullen aan de politie moest afgeven”, zegt Ann.

De vrouw twijfelde eerst en gooide de telefoon dicht, maar de oplichters belden haar opnieuw op en verweten haar het gebrek aan vertrouwen in de politie. Niet veel later stond er dan toch een wijkagent aan de deur die haar spullen kwam ophalen. “Daarbij gebruikten ze ook mij als dochter”, vertelt Ann. “De agenten zeiden haar dat ik op het politiekantoor zat en straks alles zou terugbrengen. Nietsvermoedend gaf ze toen de juwelen mee aan de agenten. Niet alles meteen, want ze kwamen zelf nog een tweede keer terug om nog meer juwelen op te halen”, klinkt het.

- Blijven mailen

Ook het geld uit haar portefeuille, haar gsm, bankkaarten en bankkaartlezers werden meegenomen. “Vooral de trouwring en een gouden medaillon hebben voor haar een grote emotionele waarde”, vertelt Ann. “Het zijn stukken die ze gekregen heeft van haar man zestig jaar geleden en die voor haar heel belangrijk zijn. Mijn mama is er echt het hart van in”, klinkt het.

Zelfs na de oplichting blijven de daders haar mama ook mailen. “Het is echt vreselijk hoe zij te werk gaan, en ook dat ze mijn naam als dochter gebruikt hebben om haar te overtuigen”, klinkt het. “Ze hebben heel veel lef en absoluut geen schrik. We hebben ook meteen de politie verwittigd.”

- Getuigen

Meteen na de feiten diende de dochter ook een klacht in bij de politie, maar ze zoekt ook getuigen. De dochter hoopt nu vooral dat iemand die avond iets gezien heeft of camerabeelden van de oplichting heeft. “Ook als iemand het juweel herkent wanneer het online te koop wordt aangeboden, mag die contact opnemen met de lokale politie van Ninove”, vertelt Ann. “Ik hoop dat we nog iets kunnen doen om de emotionele stukken terug te vinden”, besluit de dochter.

De politie van Ninove voert een onderzoek naar de feiten. “We doen een grondig buurtonderzoek en zetten alle middelen in die we hebben in deze zaak. Ook het parket is op de hoogte”, zegt korpschef Wim Pieteraerens. “Het is de eerste keer dat we zo een flagrante oplichting hebben in Ninove. Cybercrime komt heel vaak voor, maar op deze manier is het voorlopig en hopelijk de eerste keer”, klinkt het.