Din nefreti veya kini ifade özgürlüğü ile birleşmesi
lHayat gerçekten ilginç. Her şey, kendi hâlinde ve bir düzen olmadan bakınca çok zor ve karmaşık görünüyor.
Manevi bir değeri olmayan ya da bu değerleri önemsemeyen birine bir şey anlatamazsınız. Çünkü o kişinin tutunduğu bir değer yoktur; her şeyi umursamayabilir. Aynı şekilde, aşırı muhafazakâr birine de bir şey anlatamazsınız. Eğer anlatılmak istenen şey onun katı muhafazakârlığıyla biraz bile çelişiyorsa sorun çıkabilir.
Kimseyi bu hayatta memnun edemeyiz.
Konu şu ki, Ölüdeniz gösterisinin ardından insanların yaptığı onlarca yorumu gördükçe halkın ne kadar değişken olduğunu ve bunun düzeltilmesinin neredeyse imkânsız olduğunu düşündüm.
Günümüzde insanlar ifade özgürlüğü adı altında her şeyi eleştiriyor ve bu normal. Ancak bunun seviyesinin bazen aşıldığını düşünüyorum.
Özellikle bu gösteride bir sorun görmesem de insanlar eleştiri ya da şaka adı altında bir inanca veya başka bir değere göndermelerde bulundukça, o değerin toplumdaki ağırlığının ve etkisinin azaldığını düşünüyorum. İnsanlar zamanla o değere karşı daha rahat çıkabiliyor.
Ancak bunun her şeye uygulanabilir olması asıl korkutucu olan.
Eskiden okulda sınıf arkadaşlarım dinle dalga geçerdi. Ama bunu yavaş yavaş, şaka adı altında yaparlardı. Başta kendileri de Müslüman gibi konuşur, sonra ise absürt şeyler söylerlerdi. Zamanla bu düşüncelerini başkalarına da aktardıkça ve aynı şakaları yapmaya devam ettikçe dine yönelik şakalara verilen tepki azaldı ve bunlar normalleşti.
Bunun gerçek hayatta da böyle olması, bir değere yapılan şakaların zamanla artması ve ardından sıranın başka bir değere gelmesi, bunun da bir döngü hâline dönüşmesi fikri beni gerçekten korkutuyor.
Mesela Deniz'in din düşmanı olup olmadığını bilmiyorum; açıkçası bu beni ilgilendirmiyor. Ama öyle olduğunu varsayarsak, kendisi gibi insanların etkisiyle din hakkında yapılan şakaların veya eleştirilerin belli bir noktadan sonra kontrolden çıkabileceğini düşünüyorum. Fakat olay sadece bununla da bitmiyor. Daha sonra bu tarz insanların etkilediği geniş kitlelerin hoşuna gitmeyen başka bir değeri hedef alması ve o değerin de aynı şekilde eleştiri veya mizah konusu hâline gelmesi ihtimali var.
Bu sadece dinle ilgili değil. Eleştirisi ya da mizahı yapılabilecek herhangi bir konu için de geçerli olabilir. Böyle devam ederse bunun bir sonu olmayacağını düşünüyorum.
Bu nedenle millî, dinî ve manevi değerlere yönelik eleştirilerde dikkatli olunması gerektiğini düşünüyorum. Ancak bunun tam tersine, bu değerlerin aşırı muhafazakârlık nedeniyle putlaştırılması durumunda da bunların eleştirilebilmesi ve gerektiğinde tepki gösterilebilmesi gerektiğine inanıyorum.
Sonuç olarak iki ucu da sivri bir değnek gibi bir durum var.
Sizin fikirleriniz nelerdir? Ben Müslümanım ve dinî açıdan beni en çok etkileyen kavramın düzen olduğunu söyleyebilirim. Çünkü bana göre bu dünyada ilahi ya da insanüstü bir düzen koyucu olmasaydı, insanların birbirinden çok farklı fikirleri nedeniyle çok daha fazla çatışma yaşanırdı. Aslında bugün bile bunun örneklerini görüyoruz.