u/Rakiasugoi

Napansin ko lang sa Northern Dialect parating may i sa unahan ng salita, lalo na sa mga pandiwa parang may unlapi kahit may gitlapi naman na.

Nominal/Locative
i-tuktok (tuktok) Ka- -an form // Kaituktukan
i-babaw (babaw) Ka- -an form // Kaibabawan
i-taas (taas) Ka- -an form // Kaitaasan
i-baba (baba) Ka- -an form // Kaibabaan
i-harap (harap) Ka- -an form // Kaiharapan
i-tapat (tapat) Ka- -an form // Kaitapatan
i-gitna (gitna) Ka- -an form // Kaigitnaan
i-dulo (dulo) Ka- -an form // Kaiduluhan
i-likod (likod) Ka- -an form // Kailikuran
i-lalim (lalim) Ka- -an form // Kailaliman
i-labas (labas) Ka- -an form // Kailabasan
i-tabi (tabi) Ka- -an form // Kaitabihan
i-bayo/bayiw (bayo) Ka- -an form // Kaibayuhan
i-loob (loob) Ka- -an form // Kailooban
i-butod (butod) Ka- -an form // Kaibuturan

Verbs
i-sinama (sinama)
i-linagay (linagay)
i-linapag (linapag)
i-linuto (linuto)
i-linaga (linagay)
i-binigay (binigay)
i-ginuhit (ginuhit)
i-binagsak (binagsak)
i-tinambak (tinambak)
i-tinapon (tinapon)

Nagpati+dapa (prone) = Nagpatirapa
Nagpati+yuko/yukod (bow)= Nagpatiyuko
Nagpati+hulog (fall)= Nagpatihulog
Nagpati+baril (gun) = Nagpatibaril
Nagpati+saksak (stab) = Nagpatisaksak
Nagpati+hiwa (slit) = Nagpatihiwa
Nagpati+warik (Maʼanyan *monkey)= Nagpatiwarik
Nagpati+wakal (Limos Kalinga *vine) = Nagpatiwakal or am I wrong and might be from Arabic *tawakkul "to give oneself over to, to rely/depend on, or have confidence in another"
Nagpati+haya/baya(let be)= Nagpatihaya

Is Nagpati- prefix allowing oneself or Ti- prefix is a separate one or fossilized?

I’ve always been fond of how my grandma talk and her vocabulary especially that my current generation is almost language levelled with metropolitan except from the tone or accent; so I decided to slowly document her way of speaking. I always hear my grandma say dili so I asked her some words but I don’t really get how it is used

ex.

Maniwala-dili = unbelievable
Kumain-dili = eat sometimes / low appetite
Dumalaw-dili = visit sometimes
Tulog-dili = half asleep
Sabihin-dili = hesitant to say
Paroon-dili = hesitant to go
Tanganan-dili = hold lightly

I also tried to think how to use it so I remember the word Dili-dili but she said it’s just another word for Isip-isip since díli also means diwa or kamalayan not dilì; she said it’s different.

Sometimes she use mo’t dili / ka’t dili

Maniwala ka’t dile

at first I thought she said believe it or not but I asked her she said it means unbelievable / pambihira.

I think dili is used for negating the root word a little or halve the meaning of the root word but I’m not sure

I am interested why apocope happens especially with N or Ng ending words? But I don’t really think it is an apocope because they just replace it with H sound like Hala to Lah

Examples:

Lang = La
Buksan = Buksa
Bigyan = Bigya
Sarhan/Saraduhan = Sarha/Saraduha
Ihipan = Ihipa/hipa
Awang = Awa
Puwang = Puwa
Ganiyan = Ganiya
Diyan = Diya
Iyan/Yan = Iya/ya
Saan = Sa/Saa
Apakan = Apaka
Kuhin/Kunin = Kuhi/Kuni

Sentence:
Buksan mo lang tong bag ko at kuhin mo kartamoneda ko, di diyan…yan diyan.
(Buksa mo la reng bag ko at kuhi mo kartamoneda ko, di diya…ya diya)

Saan galing puto? Patikim nga…ano ba to kaytabang!
(Saa gali puto? Patikim nga…ano bere ketaba!)

I heard somehwhere south they also do the similar thing but the difference is that they replace the a with letter e after removing the letter n, like (Bukse, Bigye, Sarhe).

Paki himay po at mas linawin message ng lola ko

Nanghaw nama’t ika’y makayayari na sa pamantasan, maanong magpakasidha ka lang; mahirati ka nawang huwag papatay-patay, lubayan ang pagkamagigi, ika’y kainamang katandaan na wala nang mahuhutok sa’yo. Huwag ka tila mo babasag-basag ang pula, magpakabuo ka. Kapagka ika’y hindi nagsumidha, ika’y bato ang bibilangin at baka ka mamaya mo sa susunod ay bato rin ang kakainin. Huwag kang makikimkim, mainam nang nailalabas ang lumbay kundanga’y baka mo mamaya’y makipisan sa’yo ang masamang hangin at masumpungang magpakabayubay sa pagkakatiwakal, kalat ang sakit sa utak alalaumbaga’y huwag sarilihin ang kapanglawan daniw yaon. Paratian kang madudulog at mananalanging looban ka ng ayam at lakas sa ano mang sigwa. Pagpalain ka nawa apo, mahal ka sa’kin.

Hi I’m a Northern Tagalog, I’m just wondering how similar other dialects except Manila’s to ours

Ex.
Ang bilin sa kanita maglinis dineng bahay at nang kapagka dumating ang kumbidadong bisita ee malinis ang bahay, ere tambo walisin nita ang sahig.

I heard a similar structure in Southern Tagalog but it is different it is kata/nata/kanata so I kind of understand or is it different from Northern Tagalog?

How does one qualify for this, although I have the same dialect with my grandma from northern katagalugan there seems to be something special with omitting vowels that I can’t consistently do like her or is this just how old people talk? Although this is not often but I find it amazing whenever I hear it, it sounds so profound as if there is an emphasis.

Kadiliman = Karimlan
Datingan = Datngan/Datnan
Damitan = Damtan
Kilalanin = Kilanlin
Asinan = Asnan
Taniman = Tamnan
Diligan = Dilgan
Dinigin = Dinggin
Salinan = Salnan
Silidan = Sidlan
Gisingin = Gisngin/Gisnin
Hangarin = Hangrin
Halikan = Halkan
Yakapin = Yakpin
Balikan = Balkan
Lamanan = Lamnan
Damahin = Damhin
Masidan = Masdan

Although there are some words that are naturally ommitted in my case like and I think same with how standard tagalog would

Pagbukasan = Pagbuksan
Lagayan = Lagyan
Bigayan = Bigyan
Takipan = Takpan
Sakayan = Sakyan
Tinginan = Tingnan
Labahan = Labhan
Sakitan = Saktan

Hi I’m from Bulacan and I know we have different way of speaking, but I wonder why I have this weird quirk maybe I have some sort of idiolect or something? It is more comfortable to speak like this even if it is longer than shortening it and speaking it without these breaks which is common for the standard one that everybody uses.

Diya-an (Dyan)
Ganiya-an (Ganyan)
Gano-on (Ganon)
Gayo-on (Gayon)
Ya-an (Yan)
Yo-on/Ya-on (Yon)
Hayo-on (Hayon/Ayon)
Do-on (Don)
No-on (Non)
Nahan-dine/dito (Nandine/Nandito)
Nahan-dirine/Nahan-dirito (Nandirine/Nandirito)
Nahan-do-on (Nandon)
Nahan-diya-an (Nandyan)
Nahan-diriya-an (Nandiriyan)
Nahan-doro-on (Nandoron)
May-ro-on/Me-ro-on (Meron)

Ano po ang pinagkaiba ng dakasi/dangkasi, kundangan, at yamang.

Nagagamit ko po ang mga iyan pero di ko po alam kung tama ba

Ex.

“Kundanga’y malurit ke ee”
“Dakasi’y malurit ka ee”
“Yamang malurit ka ee”

I Automated My Online Income: How I Make $1000 u/lardladd

Baka may mga linguist, guro sa wika, o mahilig sa Philippine languages dito na puwedeng magpaliwanag.

Di ko naman pinapansin dati pero dahil madalas ako ng Maynila recently at may mga nakababati sa'kin ang kaso di ko rin naman alam paano ipaliwanag sa iba. Ganiyan din magsalita ang lola ko, kaya hindi ko alam kung personal na idiolect lang niya iyon o may mas malawak na pattern talaga sa Bulakenyong Tagalog.

Alam ko na may ilang tunog na madalas mapalitan o hindi gaanong naipapakita sa pagsasalita tulad ng "m" at "w", pero ang pagpapalit ng "a" at "i/e" sa "u" at "a" ang aking napansin:

Karaniwang Bigkas	Bigkas/Gamit
kundangan	kandangen / kandangin
kunwari	kanware
taga	tega / tiga
kumusta	kamusta
tumungo	tamungo / matungo
sumunod	samunod / masunod
umusod	umasog / umusog / mausog

Napansin ko rin na kahit ginagamit pa rin ang -um-, parang mas karaniwan sa pang-araw-araw na usapan ang mga anyong may ma- o na-.

Karaniwang Bigkas	Bigkas/Gamit
umano	maano / naano
kumain	makain / nakain
uminom	mainom / nainom
umupo	maupo / naupo
tumayo	matayo / natayo
humiga	mahiga / nahiga
yumuko	mayuko / nayuko
umandar	maandar / naandar

May linguistic phenomenon para rito? Posible bang may impluwensiya ito mula sa Kapampangan? O mas matandang anyo lang ba ito ng Tagalog na nanatili sa lugar? Tapos yung paglipat mula -um- tungo sa ma-/na-, simpleng phonetic convenience lang ba dahil mas madali bigkasin ang a kaysa u, o may mas malalim na paliwanag dito?

Interesado akong malaman ang explanation tungkol dito.

Salamat sa sasagot!