1991 Census (left) compared with 2013 Census (right)

1. Population Total

• 1991: 4,377,033 persons (43,069 dots).
• 2013: 3,531,159 persons (34,747 dots).
• Difference: The population decreased by 845,874 persons (-19.3%).

2. Eastern Bosnia (Podrinje)

• 1991: Large Bosniak population along the Drina valley (Zvornik, Srebrenica, Bratunac, Višegrad, Foča).
• 2013: The green dots disappear almost completely. Red dots (Serbs) replace them.

3. Sarajevo Area

• 1991: Mixed population across the entire valley. Green, red, orange (Yugoslav), and blue dots mix together.
• 2013: Sharp partition along the Inter-Entity Boundary Line. The Federation side is almost fully green. The Republika Srpska side (East Sarajevo) is red.

4. Posavina (Northern Border)

• 1991: Dense Croat (blue) and Bosniak (green) populations across Derventa, Brod, Modriča, and Šamac.
• 2013: Heavy population decline. Red dots replace former Croat and Bosniak areas.

5. Western Bosnia (Krajina)

• 1991: Dense Serb population across Drvar, Bosansko Grahovo, and Glamoč.
• 2013: Very low population density remains in these municipalities.

6. Yugoslav Identity

• 1991: 242,682 persons identified as Yugoslavs (5.54% of the population), shown in orange.
• 2013: The Yugoslav category ceased to exist in official statistics.

​

Preminuo je Anto Tomić iz Ljubije kod Prijedora, čovjek koji je preživio logore Keraterm, Omarsku i Trnopolje.

Ono što je Antu činilo posebnim nije bilo samo to što je preživio, nego šta je odlučio učiniti sa svojim iskustvom. Decenijama je govorio i pisao o onome što se dogodilo, čuvajući uspomenu na ljude koji nisu imali priliku ispričati vlastitu priču.

Nije zagovarao osvetu ni odmazdu. Borio se za istinu, pravdu i sjećanje na žrtve, ali i za pravo prognanih da se vrate i žive dostojanstveno. Govorio je kako se zločini ne bi zaboravili, poricali niti ponovili.

Odlaskom Ante Tomića izgubili smo još jednog neposrednog svjedoka vremena zla. Ostaju njegove riječi i priče.

Hvala ti, Anto, što si svjedočio. Počivaj u miru.

Enver Šehović, sin Zahira i Aiše, rođen je 15. januara 1967. godine u selu Bujakovina, u Foči. Prije agresije na Republiku Bosnu i Hercegovinu bio je aktivno vojno lice, pokazavši izuzetne sposobnosti i posvećenost.

Vojnu akademiju završio je u Beogradu i Sarajevu, što je bila osnova za njegovu kasniju vojnu karijeru. Bio je ključan za formiranje 13. novosarajevske brigade, a 1. septembra 1992. i Prve mehanizovane brigade, od kojih su kasnije nastale Prva slavna i Prva viteška motorizovana brigada, simboli otpora i borbe za slobodu.

Nakon početka napada na Sarajevo, tada 25-godišnji Enver se pridružuje Teritorijalnoj odbrani Bosne i Hercegovine, odlučan da brani svoj narod i domovinu. Njegov prvi zadatak bio je blokirati kasarnu "Maršal Tito" u kojoj je boravio prije agresije čime je pokazao hrabrost i odlučnost već na početku sukoba.

Potom započinje s formiranjem vojne jedinice u naselju Velešići, gdje brzo stiče povjerenje i poštovanje saboraca. Već 16. maja 1992. godine, u Pofalićkoj bici, komanduje velešićkim odredom Teritorijalne odbrane, spriječivši presijecanje Sarajeva na dva dijela. U toj borbi upoznaje i heroja Safeta Zajku, s kojim će dijeliti sudbinu u mnogim budućim bitkama.

Pod komandom Envera Šehovića, Prva motorizovana brigada izvodi uspješne akcije na sarajevskom ratištu, a plato Žuči postaje simbol uspjeha bosanske armije. Na brdu Žuč Armija RBiH zarobila je prvi tenk na sarajevskom ratištu, što je predstavljalo veliku pobjedu i moralni podstrek.

Nažalost, Enver Šehović poginuo je 27. jula 1993, tačno 40 dana nakon Safeta Zajke, komandujući odbranom Golog brda. Tog tragičnog dana život su izgubili i heroj Zahir Panjeta, kao i njegov brat Esad.

Jedan od najvećih heroja sarajevskog ratišta, Enver Šehović, ukopan je u haremu Alipašine džamije u Sarajevu, pored svog prijatelja i saborca, heroja Safeta Zajke. Iza njega su ostale supruga Zineta i kćerka Dalila, koje čuvaju uspomenu na njegovu hrabrost i žrtvu za slobodu Bosne i Hercegovine. Enver Šehović ostaje upamćen kao simbol otpora, hrabrosti i ljubavi prema domovini, inspiracija generacijama koje dolaze.

Posthumno je odlikovan najvišim armijskim odlikovanjem - Ordenom heroja oslobodilačkog rata, kao i odlikovanjem Zlatni ljiljan.

Izvor teksta: Klix, MC Sarajevo.
Fotografije su iz privatnog arhiva.