▲ 15 r/surat
FYI: SMC Allows Neurodivergent People To Swim. If They Are Declared Physically Fit By Doctor And One Family Member Accompany Them In Swimming Pool.
u/BaronsofDundee — 2 days ago
u/BaronsofDundee
My Mother Wholeheartedly Hated This Brainromaxxing
u/BaronsofDundee — 7 days ago
▲ 3 r/Gujarati
ગુજરાતની પ્રાચીન લોકમાન્યતાઓ: ભૂત અને ભુવા
૧૯૧૪માં પ્રકાશિત થયેલા Folk Lore Notes. Vol. I - Gujarat by A. M. T. Jackson નામના એક જૂના પુસ્તક માં આપણી પ્રાચીન લોકમાન્યતાઓ વિશે વાંચી રહ્યો હતો, તેમાં શરીરમાં પ્રવેશેલા ભૂત કે વળગાડને બહાર કાઢવાની કેટલીક એવી રોમાંચક અને આશ્ચર્યજનક રીતો જાણવા મળી, જે ખરેખર રસપ્રદ છે.
આ ગ્રંથમાં નોંધવામાં આવ્યું છે કે, જ્યારે કોઈ વ્યક્તિના શરીરમાં ભૂત કે પિશાચ પ્રવેશ્યો હોય તેવી શંકા જાય, ત્યારે સૌથી પહેલાં તો તેને પકડીને તેની ચોટલી સજ્જડ બાંધી દેવામાં આવતી. ત્યારપછી તેને ત્યાં સુધી સાંકળ કે ચાબુકથી મારવામાં આવતો જ્યાં સુધી અંદર રહેલું ભૂત બૂમ પાડીને એમ ન કહે કે, "મને મારશો નહીં, હું આ શરીર છોડીને જતો રહીશ અને ક્યારેય પાછો નહીં આવું!" પણ લોકો તરત જ તેની વાત માની લેતા નહીં. તેઓ ભૂતને સામે કહેતા કે, "તું સાવ જૂઠ્ઠો છે! તેં હજાર વાર કહ્યું છે કે તું જતો રહીશ, પણ તું જતો નથી. તારી વાત પર કોઈ ભરોસો નથી." આવી લાંબી અને આકરી સોદાબાજી પછી, જ્યારે ભૂત કોઈ સંતોષકારક મોટી ખાતરી કે સોગંદ આપે, ત્યારે જ દર્દીની ચોટલી છોડવામાં આવતી.
આ પુસ્તકમાં ભૂતના પ્રવેશવાનાં કારણો અને ભુવા સાથેના સંવાદોનું વર્ણન પણ ખૂબ જ આબેહૂબ છે. ડાકલાંના ભારે અવાજ વચ્ચે જ્યારે ભુવો ગુસ્સામાં પૂછે કે, "તું કોણ છે અને કેમ આવ્યો છે? સાચું બોલ નહીંતર હું તને બાળીને ભસ્મ કરી નાખીશ." ત્યારે ભૂત ક્યારેક એવો વિચિત્ર જવાબ આપે કે, "હું પૂર્વજ છું. એકવાર આ માણસ રોટલો અને શાક ખાતો હતો અને મને જોઈને તેણે તે સંતાડી દીધું, એટલે હવે હું તેનો જીવ લઈને જ જઈશ!" ત્યારે ભુવો તેને સમજાવતો કે, "માણસનો જીવ આટલો સસ્તો નથી, તારે બીજું કંઈ જોઈતું હોય તો માંગ."
ત્યારબાદ બંને વચ્ચે સમાધાન થતું અને ભુવો એક 'ઉતાર' લઈને સ્મશાને જતો. પુસ્તક મુજબ, ભુવો પોતાની તલવારની અણીથી જમીન પર કુંડાળું કરીને તેમાં ઉતાર મૂકતો, અને પોતાની જીભ પર તલવારનો હળવો કાપો પાડીને અગ્નિમાં લોહી થૂંકતો. એવું મનાતું કે આ અગ્નિના ધુમાડા મારફતે ભૂતને તેનું બલિદાન પહોંચી જતું હતું.
આ ઉપરાંત કોઈ વ્યક્તિને ખરેખર વળગાડ છે કે નહીં તે ચકાસવાની અનોખી પદ્ધતિ પણ પુસ્તકમાં વર્ણવી છે. ભુવો ડાકલાંના અવાજ વચ્ચે દર્દીના માથા પરથી દાણા ઓવારીને પોતાના હાથમાં લેતો. પછી તે અમુક દાણા પસંદ કરીને 'વાચો' કે 'વધાવો' એમ બોલતો. જો તેણે 'વાચો' કહ્યું હોય અને દાણાની સંખ્યા એકી નીકળે, અથવા 'વધાવો' કહ્યું હોય અને દાણા બેકી નીકળે, તો જ ભુવાનું નિદાન સાચું માનવામાં આવતું, નહીંતર તેની વાત પર વિશ્વાસ કરવામાં આવતો નહીં.
આજની પેઢી માટે આ બધી વાતો કદાચ અંધશ્રદ્ધા લાગે, પણ તે સમયના ગ્રામ્યજીવનમાં આવા મનોવૈજ્ઞાનિક પ્રયોગો અને ભુવાઓનું કેવું વર્ચસ્વ હતું તેનું આ ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.
નોંધ: હું માત્ર પુસ્તક દ્વારા જાણવા મળેલી માહિતી જિજ્ઞાસુ લોકો માટે શેર કરું છું, કોઈ નમૂનાઓએ પોતાના વાદ વિવાદ કૌશલ્ય પ્રદર્શિત કરવા કે મને ગાળો ભાંડવા DM કરવા નહીં.
u/BaronsofDundee — 11 days ago
▲ 18 r/gujarat
ગુજરાતની પ્રાચીન લોકમાન્યતાઓ: ભૂત અને ભુવા
૧૯૧૪માં પ્રકાશિત થયેલા Folk Lore Notes. Vol. I - Gujarat by A. M. T. Jackson નામના એક જૂના પુસ્તક માં આપણી પ્રાચીન લોકમાન્યતાઓ વિશે વાંચી રહ્યો હતો, તેમાં શરીરમાં પ્રવેશેલા ભૂત કે વળગાડને બહાર કાઢવાની કેટલીક એવી રોમાંચક અને આશ્ચર્યજનક રીતો જાણવા મળી, જે ખરેખર રસપ્રદ છે.
આ ગ્રંથમાં નોંધવામાં આવ્યું છે કે, જ્યારે કોઈ વ્યક્તિના શરીરમાં ભૂત કે પિશાચ પ્રવેશ્યો હોય તેવી શંકા જાય, ત્યારે સૌથી પહેલાં તો તેને પકડીને તેની ચોટલી સજ્જડ બાંધી દેવામાં આવતી. ત્યારપછી તેને ત્યાં સુધી સાંકળ કે ચાબુકથી મારવામાં આવતો જ્યાં સુધી અંદર રહેલું ભૂત બૂમ પાડીને એમ ન કહે કે, "મને મારશો નહીં, હું આ શરીર છોડીને જતો રહીશ અને ક્યારેય પાછો નહીં આવું!" પણ લોકો તરત જ તેની વાત માની લેતા નહીં. તેઓ ભૂતને સામે કહેતા કે, "તું સાવ જૂઠ્ઠો છે! તેં હજાર વાર કહ્યું છે કે તું જતો રહીશ, પણ તું જતો નથી. તારી વાત પર કોઈ ભરોસો નથી." આવી લાંબી અને આકરી સોદાબાજી પછી, જ્યારે ભૂત કોઈ સંતોષકારક મોટી ખાતરી કે સોગંદ આપે, ત્યારે જ દર્દીની ચોટલી છોડવામાં આવતી.
આ પુસ્તકમાં ભૂતના પ્રવેશવાનાં કારણો અને ભુવા સાથેના સંવાદોનું વર્ણન પણ ખૂબ જ આબેહૂબ છે. ડાકલાંના ભારે અવાજ વચ્ચે જ્યારે ભુવો ગુસ્સામાં પૂછે કે, "તું કોણ છે અને કેમ આવ્યો છે? સાચું બોલ નહીંતર હું તને બાળીને ભસ્મ કરી નાખીશ." ત્યારે ભૂત ક્યારેક એવો વિચિત્ર જવાબ આપે કે, "હું પૂર્વજ છું. એકવાર આ માણસ રોટલો અને શાક ખાતો હતો અને મને જોઈને તેણે તે સંતાડી દીધું, એટલે હવે હું તેનો જીવ લઈને જ જઈશ!" ત્યારે ભુવો તેને સમજાવતો કે, "માણસનો જીવ આટલો સસ્તો નથી, તારે બીજું કંઈ જોઈતું હોય તો માંગ."
ત્યારબાદ બંને વચ્ચે સમાધાન થતું અને ભુવો એક 'ઉતાર' લઈને સ્મશાને જતો. પુસ્તક મુજબ, ભુવો પોતાની તલવારની અણીથી જમીન પર કુંડાળું કરીને તેમાં ઉતાર મૂકતો, અને પોતાની જીભ પર તલવારનો હળવો કાપો પાડીને અગ્નિમાં લોહી થૂંકતો. એવું મનાતું કે આ અગ્નિના ધુમાડા મારફતે ભૂતને તેનું બલિદાન પહોંચી જતું હતું.
આ ઉપરાંત કોઈ વ્યક્તિને ખરેખર વળગાડ છે કે નહીં તે ચકાસવાની અનોખી પદ્ધતિ પણ પુસ્તકમાં વર્ણવી છે. ભુવો ડાકલાંના અવાજ વચ્ચે દર્દીના માથા પરથી દાણા ઓવારીને પોતાના હાથમાં લેતો. પછી તે અમુક દાણા પસંદ કરીને 'વાચો' કે 'વધાવો' એમ બોલતો. જો તેણે 'વાચો' કહ્યું હોય અને દાણાની સંખ્યા એકી નીકળે, અથવા 'વધાવો' કહ્યું હોય અને દાણા બેકી નીકળે, તો જ ભુવાનું નિદાન સાચું માનવામાં આવતું, નહીંતર તેની વાત પર વિશ્વાસ કરવામાં આવતો નહીં.
આજની પેઢી માટે આ બધી વાતો કદાચ અંધશ્રદ્ધા લાગે, પણ તે સમયના ગ્રામ્યજીવનમાં આવા મનોવૈજ્ઞાનિક પ્રયોગો અને ભુવાઓનું કેવું વર્ચસ્વ હતું તેનું આ ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.
નોંધ: હું માત્ર પુસ્તક દ્વારા જાણવા મળેલી માહિતી જિજ્ઞાસુ લોકો માટે શેર કરું છું, કોઈ નમૂનાઓએ પોતાના વાદ વિવાદ કૌશલ્ય પ્રદર્શિત કરવા કે મને ગાળો ભાંડવા DM કરવા નહીં.
u/BaronsofDundee — 11 days ago
▲ 11 r/gujarat
ગુજરાતની પ્રાચીન લોકમાન્યતાઓ: સંતાન પ્રાપ્તિ ની Ninja Technique
૧૯૧૪માં પ્રકાશિત થયેલા Folk Lore Notes. Vol. I - Gujarat by A. M. T. Jackson નામના એક જૂના પુસ્તક માં આપણી પ્રાચીન લોકમાન્યતાઓ વિશે વાંચી રહ્યો હતો, તેમાં વાંઝિયાપણું (સંતાનહીનતા) દૂર કરવા માટે એ જમાનામાં અજમાવવામાં આવતા કેટલાક વિચિત્ર નુસ્ખાઓ વિશે જાણવા મળ્યું.
આ ગ્રંથમાં નોંધવામાં આવ્યું છે કે, જૂના સમયમાં જ્યારે કોઈ સ્ત્રીનું પહેલું સીમંત (ખોળો ભરવાનો પ્રસંગ) ઉજવાતું, ત્યારે તે ગર્ભવતી સ્ત્રીને સ્નાન માટે ઘરની પાછળ કે ઉકરડા પાસે લઈ જવામાં આવતી. સ્નાન વિધિ પૂરી થયા પછી જ્યારે તે રસ્તા પર પાથરેલા કપડાં પર ચાલીને ઘરમાં પાછી ફરતી હોય, ત્યારે કેટલીક સંતાનહીન સ્ત્રીઓ તેની આસપાસ રહેવાની તક શોધતી રહેતી. તેમનો મુખ્ય હેતુ ગર્ભવતી સ્ત્રીના પહેરેલા કપડાંનો કોઈ નાનો ટુકડો તેની નજર ચૂકવીને ચૂપચાપ ફાડી લેવાનો રહેતો. લેખક જણાવે છે કે એ સમયના લોકમાનસમાં એવી દ્રઢ માન્યતા હતી કે જો સંતાનહીન સ્ત્રી આમ કરવામાં સફળ થાય, તો તેને તરત જ ગર્ભ રહે છે અને પેલી ગર્ભવતી સ્ત્રીનો કમનસીબે ગર્ભપાત થઈ જાય છે.
આટલું જ નહીં, પુસ્તક મુજબ એવું પણ મનાતું કે ગર્ભવતી સ્ત્રીના કપડાં પર માત્ર ધીમેથી ગુપ્ત દબાણ કરવાથી, અથવા તો તેના ખભા પર પાછળથી અચાનક હળવી થાપટ મારવાથી પણ વાંઝિયા સ્ત્રીની સંતાનની ઝંખના પૂરી થઈ શકે છે. આ જ કારણસર સીમંતના પવિત્ર પ્રસંગે ગર્ભવતી સ્ત્રીઓની આસપાસ કડક જાપ્તો રાખવામાં આવતો અને તેમને ખૂબ જ સાચવવામાં આવતી.
આ ગ્રંથમાં એક બીજી અત્યંત ક્રૂર પ્રથાનો પણ ઉલ્લેખ છે. સંતાન પ્રાપ્તિની ઘેલછામાં કેટલીક સ્ત્રીઓ શેરીમાં રમતા પારકા બાળકોને રવિવારે કે મંગળવારે લોખંડની લાલચોળ ગરમ સોયથી ડામ આપતી. એવું મનાતું કે આમ કરવાથી ડામ લેનાર બાળક ભલે મૃત્યુ પામે, પણ ડામ આપનાર સ્ત્રીને ગર્ભ રહી જાય છે. વધુમાં, કોઈ પવિત્ર સાધુ કે સન્યાસીની નનામી (પાલખી) સ્મશાને જતી હોય ત્યારે તેની નીચેથી પસાર થવાથી પણ સંતાન પ્રાપ્તિ થાય છે એવી પણ માન્યતા હતી.
આજના આધુનિક સમયમાં આ બધી વાતો જરૂર આપણને વિચિત્ર કે અંધશ્રદ્ધા લાગે, પણ તે સમયના સમાજમાં માતૃત્વની ઝંખના કેવું ગહન લોકમનોવિજ્ઞાન અને ભય ઊભો કરતી હતી તે ખરેખર રસપ્રદ છે.
u/BaronsofDundee — 12 days ago
▲ 21 r/gujarat
ગુજરાતની પ્રાચીન લોકમાન્યતાઓ: ખજાનાની ચોકી
૧૯૧૪માં પ્રકાશિત થયેલા Folk Lore Notes. Vol. I - Gujarat by A. M. T. Jackson નામના એક જૂના પુસ્તક માં આપણી પ્રાચીન લોકમાન્યતાઓ વિશે વાંચી રહ્યો હતો, તેમાં ખજાના અને સાપના સંબંધ વિશે ખૂબ જ રસપ્રદ વાતો નોંધેલી છે. આ પુસ્તક મુજબ એ સમયમાં એવી દ્રઢ લોકમાન્યતા હતી કે જો કોઈ કંજૂસ માણસ વારસદાર વિના મૃત્યુ પામે, અથવા કોઈ ધનવાન વ્યક્તિ અંતિમ શ્વાસે પણ પોતાની સંપત્તિમાં જ જીવ પરોવી રાખે, તો તે બીજા જન્મમાં સાપ બનીને પોતાના દાટેલા ખજાનાની રક્ષા કરે છે.
આ ગ્રંથમાં કેટલાક સ્થાનિક ઉદાહરણો પણ આપવામાં આવ્યા છે. જેમ કે, કોલકી ગામની દક્ષિણે આવેલા એક ઉજ્જડ ગામમાં સફેદ મૂછોવાળો એક સાપ આવા જ એક ખજાનાની ચોકી કરતો જોવા મળ્યો હોવાનો ઉલ્લેખ છે. બીજો કિસ્સો દેવળા ગામનો છે, જ્યાં એક બ્રાહ્મણની માહિતીથી ધ્રોલના ઠાકોરે ખીજડાના વૃક્ષ નીચેથી ખજાનો કાઢ્યો હતો. પરંતુ તે બ્રાહ્મણ ત્યાં જ દટાઈ ગયો અને સાપ બનીને એ ખજાના પર ચોકી કરવા લાગ્યો હતો. લેખક નોંધે છે કે લોકો એવું પણ માનતા કે જો કોઈ બળજબરીથી કે મંત્રશક્તિથી આવું રક્ષિત ધન પડાવી લે, તો તે ધન ભોગવવા માટે તેના કુળમાં કોઈ વારસદાર બચતો નથી.
u/BaronsofDundee — 14 days ago
▲ 22 r/gujarat
ગુજરાતની પ્રાચીન લોકમાન્યતાઓ: ગુજરાતના સમુદ્ર કિનારે આવેલું હરસિદ્ધ માતાનું પ્રાચીન મંદિર એક સમયે ત્યાંથી પસાર થતા વહાણોને ગળી જતું હતું
૧૯૧૪માં પ્રકાશિત થયેલા Folk Lore Notes. Vol. I - Gujarat by A. M. T. Jackson નામના એક જૂના પુસ્તક માં આપણી પ્રાચીન લોકમાન્યતાઓ વિશે વાંચી રહ્યો હતો, ત્યારે મને બરડા પંથકના ગાંધવી ગામ સાથે જોડાયેલી આ અત્યંત રોમાંચક લોકવાયકા જાણવા મળી.
આ પુસ્તકમાં લેખક નોંધે છે કે પ્રાચીન સમયમાં ગાંધવીમાં કોયલો ડુંગર પર માતા હરસિદ્ધની મૂર્તિ સમુદ્ર તરફ મુખ રાખીને બિરાજમાન હતી. એવી લોકમાન્યતા હતી કે માતાની નજર પડતાં જ ત્યાંથી પસાર થતા તમામ વહાણો દરિયામાં ડૂબી જતા હતા. આ વિનાશને રોકવા માટે ઝગડુશા નામના એક સાહસિક વાણિયાએ કઠોર તપસ્યા કરીને માતાને પ્રસન્ન કર્યા. જ્યારે માતાએ વરદાન માંગવા કહ્યું, ત્યારે ઝગડુશાએ તેમને ડુંગર પરથી નીચે પધારવા વિનંતી કરી. માતાજી નીચે ઉતરવા તો તૈયાર થયા, પણ એક આકરી શરત મૂકી કે તેમના નીચે ઉતરતા દરેક ડગલે એક જીવતું બલિદાન આપવું પડશે. ઝગડુશાએ આ શરત મંજૂર રાખી અને પોતે લાવેલા જીવોનું બલિદાન આપવા માંડ્યું. પરંતુ રસ્તામાં જ બલિદાનો ખૂટી પડ્યા. ત્યારે આ વેપારીએ જરાય અચકાયા વિના પહેલા પોતાના ચાર-પાંચ બાળકો, પછી પોતાની પત્ની અને અંતે પોતાનું જ બલિદાન આપી દીધું! તેના આ આત્મબલિદાનથી પ્રસન્ન થઈને માતાએ પોતાનું મુખ મિયાણી ગામ તરફ ફેરવી લીધું, અને ત્યારથી દરિયામાં વહાણો ડૂબવાની ઘટનાઓ કાયમ માટે બંધ થઈ ગઈ.
નોંધ: હું માત્ર પુસ્તક દ્વારા જાણવા મળેલી માહિતી જિજ્ઞાસુ લોકો માટે શેર કરું છું, કોઈ નમૂનાઓએ પોતાના વાદ વિવાદ કૌશલ્ય પ્રદર્શિત કરવા કે મને ગાળો ભાંડવા DM કરવા નહીં.
u/BaronsofDundee — 15 days ago
▲ 10 r/gujarat
૧૯૧૪માં પ્રકાશિત થયેલા Folk Lore Notes. Vol. I - Gujarat by A. M. T. Jackson નામના એક જૂના પુસ્તક માં આપણી પ્રાચીન લોકમાન્યતાઓ વિશે વાંચી રહ્યો હતો, ત્યારે મને ગ્રહણ સાથે જોડાયેલી આ અનોખી વાત જાણવા મળી.
આ ગ્રંથમાં વર્ણન છે કે પૌરાણિક કથાઓમાં ભલે ગ્રહણ રાહુ અને કેતુને કારણે થતું હોવાનું મનાતું હોય, પરંતુ ગુજરાતના કેટલાક વિસ્તારોમાં એવી પણ લોકવાયકા હતી કે સૂર્ય અને ચંદ્ર પર એક ભંગી (સફાઈ કામદાર)નું દેવું બાકી છે! જ્યારે આ લેણદાર પોતાનું દેવું વસૂલ કરવા સૂર્ય કે ચંદ્ર પાસે જાય છે, ત્યારે તેનો પડછાયો તેમના પર પડે છે, અને આ પડછાયાથી જ ગ્રહણ સર્જાય છે.
આ પુસ્તક નોંધે છે કે આ માન્યતાને કારણે ગ્રહણના સમયે જ્યારે તે પૂર્ણ કળાએ પહોંચે, ત્યારે અમુક ચોક્કસ વર્ગના લોકો શેરીઓમાં ફરતા અને મોટેથી બૂમો પાડતા, "આપો દાન, છૂટે ચાંદ!" લોકો ગ્રહણના સમયે તેમને સુતરાઉ કપડાં, રોકડ, તલ, અડદ અને મીઠું દાનમાં આપતા, જેથી ચંદ્ર દેવામાંથી મુક્ત થાય.
આ ઉપરાંત પુસ્તકમાં એવી પણ રસપ્રદ નોંધ છે કે ગ્રહણ સમયે ખેડૂતો ખેતર ખેડવાનું ટાળતા, કારણ કે એવી દ્રઢ માન્યતા હતી કે તે સમયે ખેતર ખેડવાથી પરિવાર માં જન્મતા બાળકો 'ચાંદ્રા' (ચંદ્રની માઠી અસરવાળા અથવા શારીરિક ખોડખાંપણવાળા) જન્મે છે.
નોંધ: હું માત્ર પુસ્તક દ્વારા જાણવા મળેલી માહિતી જિજ્ઞાસુ લોકો માટે શેર કરું છું, કોઈ નમૂનાઓએ પોતાના વાદ વિવાદ કૌશલ્ય પ્રદર્શિત કરવા કે મને ગાળો ભાંડવા DM કરવા નહીં.
u/BaronsofDundee — 16 days ago
▲ 22 r/surat
Some of you might already be aware of this but today I came to know that the very first English factory in India was actually set up right here in Surat in 1613.
Surat was already a major global trade hub under the Mughal Empire. Ships from the Middle East, Africa, and Europe regularly docked here.
After the English defeated the Portuguese in the Battle of Swally, they gained favor with the Mughal court of Jahangir. This allowed the British East India Company to establish their first trading post (called a factory) in Surat.
From here, the British traded textiles, spices, indigo, and other goods with Europe.
Can anyone help me with approximate location of it?
u/BaronsofDundee — 17 days ago
▲ 12 r/gujarat
૧૯૧૪માં પ્રકાશિત થયેલા Folk Lore Notes. Vol. IGujarat by A. M. T. Jackson નામના એક જૂના ગ્રંથમાં આપણી પ્રાચીન લોકમાન્યતાઓ વિશે વાંચી રહ્યો હતો, ત્યારે મને સાંબેલા સાથે જોડાયેલી રસપ્રદ અને હવે લગભગ વિસરાઈ ગયેલી પરંપરાઓ જાણવા મળી.
આ પુસ્તકમાં વર્ણન છે કે શ્રીગૌડ બ્રાહ્મણોમાં લગ્નના દિવસે વરપક્ષનો એક માણસ ગળામાં સાંબેલું, સાવરણી અને અન્ય વસ્તુઓનો હાર પહેરીને જાનમાં જોડાતો. તે પોતાના કપાળ પર વિશિષ્ટ નિશાન કરતો અને કન્યા તથા વરપક્ષના વડીલો સાથે મજાક-મસ્તી કરતો. એવું માનવામાં આવતું કે આમ કરવાથી નવદંપતીને દીર્ઘાયુ અને મોટા પરિવારના આશીર્વાદ મળે છે.
આ ઉપરાંત, પુસ્તકમાં એક બીજી પ્રથાનો પણ ઉલ્લેખ છે. લગ્ન ઘરમાં ગ્રહશાંતિની પૂજા પૂરી થયા પછી, પરિવારની પાંચ સૌભાગ્યવતી સ્ત્રીઓ ભેગી મળીને સાંબેલાને દોરીથી બાંધીને જમીન પર પાંચ કે સાત વાર પછાડતી અને સાથે બોલતી, "યજમાનના દુશ્મનની છાતી પર." આ પુસ્તક નોંધે છે કે લોકજીવનમાં સાંબેલાને અત્યંત પવિત્ર માનવામાં આવતું કારણ કે ભગવાન શ્રીકૃષ્ણના મોટા ભાઈ બલદેવજી તેનો એક હથિયાર તરીકે ઉપયોગ કરતા હતા. આથી જ તેને પગ અડાડવો એ અશુભ ગણાતું.
u/BaronsofDundee — 17 days ago
▲ 5 r/gujarat
૧૯૧૪માં લખાયેલા Folk Lore Notes. Vol. I-Gujarat by A. M. T. Jackson નામના જૂના પુસ્તકમાં આપણા લોકજીવન વિશે વાંચતા સાયલા ગામની આ વિસરાઈ ગયેલી પરંપરા વિશે જાણવા મળ્યું. આ પુસ્તક નોંધે છે કે શ્રાવણ મહિનાની પૂનમના દિવસે સાયલાના ગ્રામજનો ગામના તળાવ કિનારે ભેગા થતા. ગામના ચાર સ્વસ્થ અને મજબૂત યુવાનોને એક-એક માટીનો કોરો ઘડો આપીને ગળા સુધીના પાણીમાં ઊભા રાખવામાં આવતા. આ ચારેય યુવાનો ચોમાસાના ચાર અલગ-અલગ મહિનાઓનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા.
ગામના મુખીના ઈશારે ચારેય યુવાનો એકસાથે પાણીમાં ડૂબકી લગાવતા અને તરત બહાર આવતા. તેમના ઘડામાં જેટલું પાણી ભરાયું હોય, તેના આધારે આવતા વર્ષના તે ચોક્કસ મહિનામાં કેટલો વરસાદ પડશે તેની આગાહી કરવામાં આવતી! ડૂબકી લગાવ્યા બાદ આ ઘડાઓ ફોડી નાખવામાં આવતા અને લોકો સારા શુકન તરીકે તેના ટુકડા પોતાના ઘરના અનાજના કોઠારમાં સાચવી રાખતા.
અંતમાં આ ચાર યુવાનો વચ્ચે મેદાનમાં દોડવાની હરીફાઈ થતી, અને જીતનાર યુવાનને 'હાળીનો-જીત્યો' કહીને તેને ઇનામમાં નાનું હળ અને નાળિયેર અપાતું. એવું મનાતું કે આ વિજેતા જે કામ હાથમાં લે તેમાં તેને હંમેશા સફળતા મળે છે.
u/BaronsofDundee — 20 days ago
▲ 14 r/Discipline
The problem was never my morning routine. It was my nights.
A solid morning starts the night before. Without that, it’s all just wasted effort.
Took me years to realize this simple pattern. I wish someone told me this earlier.
u/BaronsofDundee — 21 days ago
▲ 58 r/gujarat
1914 માં પ્રકાશિત થયેલા Folk Lore Notes. Vol. I-Gujarat by A. M. T. Jackson નામના એક જૂના ગ્રંથમાં આપણા પ્રાચીન લોકજીવન વિશે વાંચી રહ્યો હતો, ત્યારે મને મૃત્યુ અને લોકમાન્યતાઓ સાથે જોડાયેલી એક ડરામણી પણ અત્યંત રોમાંચક પ્રથા જાણવા મળી.
આ પુસ્તકમાં એવો ઉલ્લેખ છે કે, જો કોઈ સ્ત્રીનું સુવાવડ વખતે કે માસિક ધર્મ દરમિયાન મૃત્યુ થાય, તો એવી માન્યતા હતી કે તેનો જીવ અતૃપ્ત રહીને 'ચુડેલ', 'વંતરી' કે 'તક્ષમી' બની જાય છે. આવી ચુડેલ સ્મશાનમાંથી પાછી ફરીને પોતાના પરિવારને હેરાન ન કરે તે માટે લોકો એક ખાસ યુક્તિ અજમાવતા. જ્યારે તેની નનામીને સ્મશાને લઈ જવામાં આવતી, ત્યારે આખા રસ્તે પાછળ રાઈના દાણા અથવા છૂટું રૂ વેરવામાં આવતું. A. M. T. Jackson નોંધે છે કે લોકોની એવી દ્રઢ માન્યતા હતી કે ચુડેલ જો રસ્તામાં વેરાયેલી એકેએક રાઈ કે રૂનું પૂમડું વીણીને એક જ રાતમાં ભેગું કરી શકે, તો જ તે ઘરે પાછી ફરી શકે. રાતના અંધારામાં આટલી બધી ઝીણી રાઈ કે રૂ વીણવું અશક્ય હોવાથી તે ક્યારેય પાછી ફરી શકતી નહીં અને પરિવાર સુરક્ષિત અનુભવતો. આ ઉપરાંત, એવી અશુભ શક્તિઓનો પ્રવેશ રોકવા માટે ઘરના ઉંબરે કે શેરીના નાકે લોખંડનો ખીલો ઠોકવાનો અને ખાટલાના પાયા નનામી નીચેથી પસાર કરવાનો પણ રિવાજ હતો.
u/BaronsofDundee — 21 days ago
▲ 78 r/gujarat
ટૂંકો જવાબ: મૃત્યુ ના દેવ ને ચકમો આપવા.
1914 નું પુસ્તક Folklore Notes on Gujarat Vol -1 by A. M. T. Jackson વાંચતા તેમાં ગુજરાતના ગ્રામીણ પરિવારો વિશે એક રસપ્રદ વિગત મળી.
જો કોઈ પરિવારએ પહેલાં બાળકો ગુમાવ્યા હોય, તો તેઓ ઉચ્ચ મૃત્યુદરથી બાળકોને બચાવવા માટે એક Ninja Technique અપનાવેલી. તેઓની માન્યતા પ્રમાણે બાળકને સુંદર નામ આપવાથી તે ખરાબ નજર આકર્ષી શકે. તો બદલામાં તેઓ ઈચ્છાપૂર્વક અપમાનજનક નામો જેવા કે કચરો(Garbage), ઉકો(Dung Hill), ઘેલો(Stupid), અમથો(Useless ) અપનાવતા.
તેમનો તર્ક જીવન રક્ષા આધારિત હતો, જો બાળકને અવગણનીય માની દેવામાં આવે તો દુષ્ટ આત્માઓ અને દેવતાઓ તેમને લઈ જવાનું અવગણે. કેટલાક માતા પિતા બાળકોને થોડીવાર માટે ઉકરડા પર રાખી અને ફરી ઉઠાવી અને એવું જાહેર કરતા કે આ તો અમને ઉકરડા માંથી મળ્યો છે અને એવું માનતા કે મૃત્યુ કે ભાગ્ય હવે આ બાળકને નહીં લઈ જાય
u/BaronsofDundee — 22 days ago
▲ 53 r/gujarat
I’ve recently become curious about Paliya / memorial stones of Gujarat, especially their history, symbolism, types, inscriptions, and the stories behind them. They seem like an amazing mix of folklore, archaeology, and social memory.
Can anyone recommend good resources to study them, books, academic papers, museum archives, documentaries, or reliable websites? I’d especially love sources on warrior stones, sati stones, animal memorials, local legends, and examples from Saurashtra/Kutch.
So far I found basic overviews on Gujarat memorial stones and a few academic references, but I’d really appreciate guidance toward more authoritative material. Thanks!
u/BaronsofDundee — 23 days ago