
CHẶN BÁO NHÀ NƯỚC: KHI TỰ VỆ LÀ CÁCH DUY NHẤT CÒN LẠI
Từ ngày 1/7/2026, một làn sóng lạ lan ra trên mạng xã hội. Người dân bắt đầu đồng loạt chặn các trang Facebook của báo chí nhà nước.
Không phải vì ghét báo. Không phải vì không muốn đọc tin tức. Mà vì Nghị định 174/2026 vừa có hiệu lực, áp mức phạt từ 20 đến 30 triệu đồng cho hành vi chia sẻ tác phẩm báo chí khi chưa được sự đồng ý của chủ sở hữu quyền.
Nói đơn giản hơn, bạn đọc một bài báo, thấy hay, bấm chia sẻ lên tường nhà mình. Hành động đó có thể khiến bạn bị phạt bằng một tháng lương, thậm chí hơn.
Hãy nghĩ về điều này một chút, Bao nhiêu năm qua, người dân chia sẻ tin tức lên mạng xã hội mà không hề nghĩ đó là vi phạm pháp luật. Họ chia sẻ vì muốn bạn bè biết thông tin, vì thấy bài viết có ích, vì muốn góp phần lan tỏa những điều họ cho là quan trọng.
Đó là hành vi tự nhiên của bất kỳ ai dùng mạng xã hội. Nó không khác gì việc kể lại cho hàng xóm nghe một tin tức bạn vừa đọc được trên báo sáng.
Nhưng nay, hành vi đó trở thành rủi ro pháp lý. Và ranh giới giữa chia sẻ thông tin bình thường với vi phạm bản quyền lại hoàn toàn mập mờ, không ai giải thích rõ ràng được.
Khi không biết mình đang đứng ở đâu, người ta chọn cách lùi lại.
Người dân không thể thuê luật sư để xem xét từng lần bấm nút chia sẻ. Họ không có thời gian và tiền bạc để tranh luận với cơ quan chức năng về việc bài báo đó có được phép chia sẻ hay không. Họ chỉ biết một điều, nếu chặn trang báo đó lại, thì sẽ không bao giờ vô tình vi phạm nữa.
Đó là lý do của làn sóng chặn trang. Không phải tẩy chay, không phải chính trị, mà chỉ đơn giản là tự bảo vệ mình trước một quy định mà họ không hiểu và không dám đùa.
Nhưng có một nghịch lý lớn ở đây.
Báo chí nhà nước được dùng ngân sách công để vận hành, tức là tiền thuế của chính người dân đó. Nội dung được sản xuất ra với mục đích thông tin cho cộng đồng, phục vụ lợi ích xã hội. Vậy mà khi người dân chia sẻ nội dung đó cho nhau, họ lại bị đe dọa phạt tiền.
Nói cách khác, dân bỏ tiền nuôi tờ báo, nhưng không được phép lan tỏa những gì tờ báo viết ra.
Thay vì bảo vệ bản quyền, quy định này đang làm điều ngược lại.
Nó không khiến báo chí được tôn trọng hơn. Nó khiến người dân sợ hãi và quay lưng. Không gian thảo luận tự nhiên bị thu hẹp lại, không phải vì ai ra lệnh cấm bàn luận, mà vì người ta không dám chạm vào những nội dung có thể biến họ thành đối tượng bị phạt bất cứ lúc nào.
Một tờ báo mà người đọc phải chặn để tự vệ thì không còn là tờ báo phục vụ cộng đồng nữa. Nó đã trở thành mối nguy hiểm trong mắt chính những người đáng lẽ phải là độc giả của nó.