u/Emotional_Order_4097

Қазір қазақшадағы ғылыми мақала масқара ғой. Түсініксіз, терминді былықтырып аудара саламыз әйтеуір. Орыстың жағдайы да оңып тұрған жоқ, бірақ олардан жаппай көшіруге мәзбіз.

Қазақша ғылым дамытайық десек, басқа түркі халықтарымен бірігу керек. Жалғыз жүрсек, 20 миллион халқымен дым да жасай алмаймыз.

Шамамыз жетсе, қазақшадағы 1920 жылдан бері жасалған өзгерістерді барлық жою керек. Сонымен, басқа түркі халықтарының лингвистерімен бірігіп стандартталған түркі халықтарына ортақ ғылыми термин жасау керек. Оған қоса, индустриалды революциядан кейін шыққан сөздер барлық ортақ етіп алған дұрыс.

Мысалы, system сөзін алсақ, қазақша жүйе дейд, өзбекшеде низам дейд, қырғызда система дейд. Бұл дұрыс емес, барлығымызда бір сөз болсын я түрбірлес сөз болсын.

Ғылыми терминді төл сөзбен жасаған дұрыс, бірақ орынды кірме сөзді де қолдайық. Сонда, ғылыми терминімізде 3 түрлі сөзден құралса тамаша болушы еді: төл сөздер, түрки тілінде қолданып келе жатқан парсы-араб сөздері, грек-латын терминдері (бірақ ағылшын тілі арқылы енгізу керек, ағылшынша оқытылуын алу керек, орысша емес)

Осылайша біздің ғылыми терминіміз осылай көрінеді. Мысалы:

Philosophy-палсапа

Physics-физикс

System-систым

Biology-баиолыжи

Map-харита

Geography-жағырапия

Mathematics-санбілім

Қазір елде оңтүстіктен басқа аймақтың қалаларының тарихтарына келгенде көбінесе "бұл қаланың тарихы бәленбай казак әскері 18~19 ғасырда салған бекіністен бастайды" деп келеді.

Кезінде бұл маған ұнамады бірақ факт ретінде қабылдаған едім. Алайда, тарихты үйренген сайын сондай ұғымнан жиіркендім.

Ақмола бекінісінен алыс емес жерде Бозоқ деген атты қалашық болған, Оралда да Жошы Ұлысы кезеңінде қала болған, Коряков бекінісі де қазақтың Кереку Жар деген қыстаудың негізінен салынған.

Казак әскері көбінесе жайдан жай бос далаға келіп бекініс салған жоқ ғой. Олар бұрыннан бері бар сауда орталығында, қыстауда я шаһарда бекініс орнатады. Әрине, олардың барлығы солай емес, әр бекіністің жағдай әртүрлі дейік. Бірақ, байқауымша көбінесе осылай.

Онда неге казак бекіністерін қала тарихының басталуы ретінде қабылдаймыз? Не себептен казактардан бұрынғы тарихты "қала тарихынан бұрынғы" оқиға ретінде қабылдап алдық? Казак бекінісінде не қасиет бар? Қазіргі қаламызға қандай үлес қосты? Сонау бір 200 мужик жатқан қару жарақ қойманың, әскерилер үйінің арқасында қаламыз дамыдыма?

Guys, let's make this sub livelier and talk together. I really want to discuss complexes that are very common among us. Meritocracy, worshipping of intelligence, lookism and so on. I really struggle to write a cohesive text, so it's going to be multiple distinct paragraphs but united under a common theme. Sorry :)

These ideologies seem to be deeply ingrained in today's society, though our moral values are strictly against them. It's never appropriate to demean someone by look or intelligence, but look or intelligence being one's source of pride is somehow normalised. But is it really ok? I'm not a psychology expert, but most of us would agree that two close feelings are on the edge of transformation. Right? Maybe this should not be normal, and one's source of pride must be only limited to its own moral level? This seems to be a goal to achieve if society really cares about people's well-living. This should not be taken as suppression but as changing people's assumed values. Does the argument that one is smarter and gives more to society, thus deserving more pride, hold? Are we just conditioned to think so, or is it really how it should be?

During feudalism, society as a whole was obsessed with lineage – of course not everyone, but a large portion. For them it was a natural and assumedly right value. Now almost no one cares except some older people.

Many constantly crave something grandiose to prove that they are accomplished men or crave glorious history for our ancestors. Somehow accomplishment started to define us when we were not even sure if we should care about how to define ourselves. Why is one's life not being accomplished not accepted? Why is our ancestors not being the creators of a "glorious" civilisation not accepted? ^((We Kazakhs have a cool history; other peoples have cool histories too. The issue is about what is decided as 'cool' and what is not.)) What is not fulfilling for an ethnic group being simple hunter-gatherers for most of human history? Maybe we need to stop elevating and demeaning different peoples' history by how "glorious" they were?

Back to personal life, why prestige? Why luxury? When we pay for luxury goods to feel prestigious, aren't we letting commodities define us? Why crave to feel special? Many take pride in listening to niche music or reading dense literature. But is it really necessary? ^((I'm not here to assume people do these activities only to feel special.)) What is not fulfilling about being an ordinary person?

These are not coming out of nowhere. Imo, these are inevitable results of capitalism. These are certainly very negative, but it does not mean capitalism is a sort of marvell villain. It's a phase of humans' societal development where what comes next is unforeseeable. Human society evolved to be so, and it's structurally decided, not out of some great historical figure's decision, whether good or bad.The point here is that being structurally decided, we will be ingrained in these complexes for a long time. But I still want to share them with you and make an impact.

Romain Rolland: There is only one heroism in the world: to see the world as it is and to love it. :)

Латын экономикаға жақсы деген миф ғой. Жапония, корея өз дәстүрлі жазуымен жүр, латын қолданбау экономикаға ешқандай кедергі болып тұрған жоқ. Латын қолдану экономикаға көмек болып тұрған көрмейміз, Міне, Индонезия, Түркия бар. Бұл хайп не үшін болып тұр? Мен түсінбеймін. Вестернизаци ≠ модернизация, аңқау қазақ қашан түсінеді?

Керісінше, төте жазуды қолдану Қазақстанның экономикасына пайдалы. Тіпті, қазақша толықтай төте жазуға көшсе де, адамдар бәрі бір латиница меңгере алады, себебі, ағылшынша өте ықпалды. Демек, адамдардың көбісі араб, латын мен кирил жазуларын меңгеретін болады. Бұл адамның миін машықтандырады, және мәдениаралық түсінік дамытады!!!!!