



Дәл алдымызда тұрған проблема
Неге Қазақстанда 20 жылдап өмір сүріп жүрген Ивандар мен тіпті кейбір Серіктер қазақша сөйлемек түгігі, түсінбейді? Ал мен 21 жастамын, 17 жасқа дейін ауылда тұрдым, соған қарамастан орыс тілін еркін меңгердім.
Өзіме осы сұрақты қойғаннан кейін түсіндім, мен бала кезімнен Cartoon Network, Nickelodeon сияқты арналарды орысша көріп өстім. Бірақ біздің билік ол арналарды қазақша аударудың орнына, ресейден дайын прокат алып, бізге тікелей өткізе салатын. Бізде жалпы контент қазақ тіліне аударылмайтын, аударылса да сапасыз болатын
Сосын ойлайсын, мүмкін қазақ тіліне аудару қиын шығар немесе бұнымен айналысатын тілдік институттар жоқ шығар деп. Бірақ 2014 жылы керемет «Стражи галактики» фильмі шықты. Ол кезде мен 9 жаста едім кинотеарге барып таң қалдым. Сонда ойлайсың ғой қазақтар сапалы фильм аудара алады екен, неге осыны жалғастырмасқа деп. Бірақ бәрі келіп ақшаға тірелед «100 мың доллар кетті»«қазақша сеансқа ешкім бармайды» деген сияқты сылтаулар айтылды.
Сол күйі Қазақстанда фильмдер мен контентті қазақ тіліне толыққанды локализациялау дамымай қалды. Бұл үлкен проблема. Себебі қазақ тілінің мәртебесін тек конституцияда немесе ресми құжаттарда көтеру жеткіліксіз. Қазақ тілі адамдар күнделікті тұтынатын ортада фильмде, мультфильмде, ойындарда, медиада үстем болуы керек. Конституцияда қазақ тілінің орыс тілінен мәртебесі жоғары болғанымен, іс жүзінде не өзгерді? Көп нәрсе өзгерген жоқ. (мүмкін уақыт керек шығар) ал қарапайым ғана Nickelodeon мен Cartoon Network секілді арналарды сапалы қазақша аударуға бюджет бөлінсе, бұл қазақ тіліне өте үлкен көмек болар еді деп ойлаймын.
Қоса кетерім жуырда Астанада өткен ірі PGL Astana 2026 турнирі болды. Бұл Counter Strike ойынынан 1,6 миллион доллар жүлде қоры бар үлкен халықаралық турнир болыд. Ондағы комментаторлар мен жүргізушілер ағылшын тілінде сөйледі ол түсінікті, өйткені ағылшын әлемдік тіл, ал PGL румындық ұйымдастырушы компания. Бірақ мен түсінбейтін нәрсе неге Қазақстанда, дәл Астанада өтіп жатқан турнирде аудармашы сөздерді орыс тіліне аударды? Неге қазақ тіліне аударатын адам жалдамады? Өз елінде мемлекеттік тілдің ескерілмеуі ұят нәрсе деп ойлаймын