u/Senera939

Bir toplumun ne kadar özgür olduğunu, en çok hoşuna giden sözlerle değil; en çok hoşuna gitmeyen sözlere nasıl tepki verdiği gösterir.Bir düşünceye katılmamak başka şeydir, o düşüncenin söylenmesini istememek başka şey.

Asıl soru şu: Bir fikir bizi öfkelendiriyorsa çözüm onu susturmak mı olmalı, yoksa ona daha güçlü bir fikirle cevap vermek mi?

Belki de otoriterleşme dediğimiz şey, bir gecede değil; insanların "Bu söz hiç söylenmeseydi daha iyiydi." düşüncesini normalleştirmesiyle başlar. Sizce bir toplum, hoşuna gitmeyen fikirleri tolere edemiyorsa gerçekten özgür sayılabilir mi?

Bugün Deniz Göktaş'ın stand-up gösterisi nedeniyle yürütülen soruşturma kapsamında gözaltına alınması da bu soruyu yeniden düşündürdü bana.

Bir insana engelli demek, onun sahip olduğu becerilerin eksik olduğuna dair hatta belki de hiç olmadığına dair bir varsayımdır. Peki bunları neye dayanarak söylüyoruz? İnsanların nasıl olması gerektiğine dair yazılı bir kılavuz mu var? Çoğunluğun sahip olduğu özellikler nasıl oluyor da normalin ölçütü haline gelebiliyor?

Andrew Solomon, Armut dibine düşmeyince kitabında durumu şöyle açıklıyor: "Beceri, çoğunluğun bir tiranlığıdır. Çoğu kimse kollarını çırpıp uçabilirse, bunu becerememek bir engel olur. Çoğu kimse dahi olursa, vasat zekalılar feci halde dezavantajlı olur. Sağlıklı olma diye düşündüğümüz şeyin barındırdığı ontolojik bir doğruluk yoktur; geçen yüzyılda çarpıcı biçimde şişirilmiş bir teamülden ibarettir bu. 1912'de elli beş yaşına kadar yaşayan bir Amerikalının iyi ve uzun bir hayat sürdüğü düşünülürdü, günümüzde ise elli beş yaşında ölüm bir trajedi sayılır. Çoğu kimsenin yürüyebilmesi nedeniyle, yürüyememek bir engeldir; işitememek ve sosyal ipuçlarını çözememek için de aynı şey geçerlidir."

Tüm bunları göz önünde bulundurunca engelli haklarının neden var olduğu sorusu akla geliyor. Çünkü sorun farklılıklara kapalı ve "standart" bir insan baz alınarak dizayn edilmiş dünyamız. Oysa insanlık olarak sahip olduğumuz en önemli ve güzel şeylerden birsi bu farklılıktır.