u/Time_Coconut_5642

Bắt đầu từ trải nghiệm cá nhân. Hãy hỏi bất kỳ ai bắt đầu sử dùng Zalo là do đâu.

Câu trả lời thường rất giống nhau: Thầy cô tạo nhóm lớp trên Zalo => nên học sinh phải tạo và sử dụng cho đến bây giờ. Công ty bắt nhân viên dùng để nhận thông báo. Cơ quan nhà nước gửi giấy tờ, thông báo qua Zalo OA. Gia đình, họ hàng đã có sẵn, không dùng thì bị “mất liên lạc”.

Khác hẳn so với các lý do mà người ta dùng messenger, telegram,...

"Mục đích tối thượng của bất kỳ thực thể nào là bảo vệ sự tồn tại của chính nó"

Nhớ nhé. Bất kỳ thực thể nào

Dù là chính phủ, tôi, bạn, bố mẹ, anh chị em, vợ con,... Đều có mục đích như vậy.

Hiển nhiên khi áp dụng logic này. Chúng ta có thể phần nào suy ra được “phục vụ người dân” không phải là ưu tiên hàng đầu - nó chỉ là thoả hiệp để chính phủ không bị lật đổ. Cũng như vậy, minh bạch không thể nào là tính chất vốn có của chính phủ - vì minh bạch chắc chắn xói mòn quyền lực và tính chính danh của một chính phủ.

Điều này dẫn đến một câu hỏi: trong những điều kiện nào, nhà nước sẽ sử dụng lực lượng vũ trang chống lại chính công dân của mình để bảo toàn sự tồn tại của chế độ?

Khi bị dồn đến ngưỡng sinh tồn, đâu là rào cản thực sự ngăn cản nhà nước gán nhãn một bộ phận dân chúng là "khủng bố", phần tử cực đoan hay mối đe dọa an ninh, từ đó hợp thức hóa việc sử dụng bạo lực ở quy mô lớn?

Câu trả lời là chả có rào cản hay điều kiện nào có thể ngăn cản được cả. Lịch sử nhiều lần cho thấy, khi sự tồn tại của chế độ bị đặt vào tình thế nguy cấp, người dân chỉ là đống c*t.

Trung Quốc đã mở rộng phạm vi hạn chế đi lại ra nước ngoài đối với các chuyên gia AI hàng đầu tại các công ty tư nhân, áp dụng cả cho gia đình của những nhân sự chủ chốt; động thái này nhằm siết chặt hơn nữa các biện pháp ngăn chặn tình trạng rò rỉ thông tin và bí quyết công nghệ quan trọng sang Mỹ.

Theo các nguồn tin am hiểu vấn đề, gần đây, các cơ quan chính phủ đã bắt đầu thông báo về những quy định hạn chế mở rộng này tới các cá nhân chịu ảnh hưởng, bao gồm những nhà sáng lập công ty khởi nghiệp (startup) nổi tiếng và lãnh đạo các doanh nghiệp có vai trò chiến lược trong lĩnh vực AI. Các nguồn tin cho biết, người thân trực hệ—như vợ/chồng và con cái—của một số lãnh đạo cấp cao trong ngành AI và sản xuất chip (những người có công việc được coi là tối quan trọng đối với an ninh quốc gia) hiện bắt buộc phải xin phép chính quyền Bắc Kinh trước khi ra nước ngoài, ngay cả đối với những chuyến đi ngắn ngày.

Động thái này đánh dấu sự mở rộng các hạn chế hiện có đối với quyền tự do đi lại của những nhân tài công nghệ có tầm ảnh hưởng lớn nhất tại Trung Quốc — bao gồm các doanh nhân, nhà nghiên cứu và lãnh đạo cấp cao. Dù không phải là lệnh cấm xuất ngoại hoàn toàn, quy định mới này nhiều khả năng sẽ gây thêm tâm lý e ngại trong lĩnh vực công nghệ vốn đang phải đối mặt với những hạn chế chưa từng có. Theo tin từ Bloomberg News hồi tháng 5, Trung Quốc đã hạn chế việc đi ra nước ngoài đối với các chuyên gia AI hàng đầu tại các công ty tư nhân như Alibaba Group Holding Ltd. và DeepSeek; điều này phản ánh quyết tâm của Bắc Kinh trong việc bảo vệ công nghệ nước nhà khi họ đang đạt được những bước tiến lớn trong lĩnh vực AI và sản xuất chip.

Các nguồn tin cho biết hiện chưa rõ liệu gia đình của những cá nhân này có phải tuân theo các quy định nghiêm ngặt mới hay không. Ngoài ra, Trung Quốc cũng đang triển khai các quy định riêng (có hiệu lực từ ngày 15 tháng 9) nhằm thực thi lệnh cấm xuất cảnh đối với các trường hợp đa dạng, từ các cuộc điều tra hình sự cho đến những hành vi có nguy cơ vi phạm an ninh công nghiệp và công nghệ của quốc gia.

Theo các nguồn tin yêu cầu giấu tên do tính chất nhạy cảm của vấn đề, Bắc Kinh có kế hoạch bổ sung thêm các cá nhân liên quan vào danh sách này theo thời gian. Hai trong số các nguồn tin cho biết, các cơ quan chính phủ đã thông báo cho một số cá nhân về việc cần phải xin phép trước khi gia đình họ đi du lịch.

Trong nhiều năm qua, Bắc Kinh đã áp dụng các biện pháp hạn chế đi lại đối với những nhân sự chủ chốt — từ các nhà nghiên cứu đại học danh tiếng đến các nhà khoa học hạt nhân và lãnh đạo doanh nghiệp nhà nước — và gia đình của họ cũng chịu ảnh hưởng tương tự.

Tuy nhiên, hiện nay chính phủ đang đặc biệt nhắm đến nhân tài trong khu vực tư nhân, bởi các kỹ sư công nghệ và trí tuệ nhân tạo (AI) hàng đầu được xem là tài sản chiến lược đối với nền kinh tế lớn thứ hai thế giới. Phần lớn đội ngũ nhân tài AI xuất sắc của Trung Quốc đã nổi lên trong kỷ nguyên hậu ChatGPT, và họ chủ yếu làm việc tại các tập đoàn công nghệ lớn hoặc các công ty khởi nghiệp tư nhân của nước này.

Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin đã không phản hồi yêu cầu bình luận được gửi qua fax.

Mối lo ngại của giới chức Trung Quốc về nguy cơ thất thoát công nghệ và nhân tài chủ chốt đã gia tăng sau khi Meta Platforms Inc. thâu tóm Manus với giá 2 tỷ USD.

Cuối cùng, chính phủ đã yêu cầu công ty Mỹ này phải hủy bỏ thương vụ. Hệ quả là Bắc Kinh đã có động thái hạn chế đầu tư của Mỹ vào các công ty công nghệ nhạy cảm.

Theo tin từ Bloomberg News, dù kế hoạch hạn chế sự dịch chuyển của nhân sự trong lĩnh vực AI không nhất thiết liên quan trực tiếp đến vụ việc của Manus, thì việc ngăn chặn rò rỉ công nghệ vẫn là một mục tiêu chính sách then chốt. Chính sách này có thể buộc các kỹ sư mang tham vọng vươn ra toàn cầu phải lựa chọn giữa việc ở lại trong nước hoặc ra nước ngoài làm việc ngay từ giai đoạn đầu sự nghiệp.

Hàng ngày, hàng giờ xung quanh chúng ta vẫn đang có vô số trường hợp bất công diễn ra. Hàng ngàn trường hợp gian lận trong các cuộc thi, từ thi kiến thức, thi khoa học, cho đến thi thể thao. Hàng ngàn trường hợp người dân bị tịch thu đất trong khi đền bù không thỏa đáng. Hàng ngàn vụ lạm dụng giữa cấp trên và cấp dưới trong một cơ quan. Hàng ngàn vụ tham nhũng từ vài triệu đồng cho đến trăm nghìn tỷ. Những gì chúng ta đọc trên báo hàng ngày mới chỉ là những vụ mới được khui ra.

Phương thức hoạt động của phong trào của GenZ cũng không có gì mới. Nó không khác gì thời quân chủ hồi xưa, khi một người dân nào đó bị cường hào ác bá địa phương bắt nạt nên phải tìm đường lên tận kinh thành để tố với vua, mong vua chiếu cố phân xử giúp. Ta dễ thấy ngay rằng một cơ chế như vậy, dù có thể đem lại công lý trong một số trường hợp cụ thể, thường mang tính “thủ công”, “chọn lọc”, tức là chỉ vụ nào may mắn được quan trên sao sát để ý đến thì may ra mới được giải quyết (mà cũng phải có điều kiện là nó không dính dáng gì đến lợi ích của chính người xét xử nữa). Giữa hàng ngàn trường hợp bất công xảy ra hàng ngày, sức chú ý và năng lượng của chúng ta chỉ có hạn, chỉ có thể tập trung vào một hai vụ, vậy còn hàng trăm ngàn vụ còn lại thì sao?

.

.

.

Có một tiên đề mà ta cần hiểu và chấp nhận, đó là: Cái hại lớn nhất trong xã hội là đến từ sự lạm quyền của chính quyền. Tiên đề này chỉ có thể xuất phát từ việc nghiên cứu một cách lâu dài về lịch sử thế giới, lịch sử thực sự. Bởi vì chính quyền nắm quyền lực lớn nhất trong xã hội, nắm “độc quyền bạo lực”, những sai trái mà chính quyền tạo ra có tác động nhiều nhất đến xã hội, đến mỗi cá nhân con người. Một băng đảng xã hội đen có thể gây ảnh hưởng đến một khu phố, một quận hay một thành phố, nhưng một quyết sách sai lầm của chính quyền có thể ảnh hưởng đến hàng triệu triệu người. Chỉ cần nhìn lướt qua lịch sử một chút thôi cũng thấy vô số chính sách như thế: chính sách bao cấp, chính sách một con, chính sách diệt chim sẻ, chính sách đại nhảy vọt, v.v. Thế nhưng trong tư duy của hầu hết người Việt Nam, chúng ta lại sợ những bất ổn, lừa lọc gây ra bởi người dân với nhau hơn là sợ những gì gây ra bởi chính quyền. Niềm tin giữa người Việt với nhau là tương đối thấp, và chúng ta đề phòng nhau nhiều hơn đề phòng chính quyền. Đây cũng là một trong những sự khác biệt chính giữa triết lý chính trị phương Tây và triết lý chính trị phương Đông. Triết lý phương Đông chủ yếu tìm cách làm sao để chính phủ cai trị khôn ngoan hơn (đại diện tiêu biểu là phái Pháp trị), còn triết lý phương Tây tìm cách kìm hãm quyền lực của hành pháp, với niềm tin rằng sức mạnh nội tại của chính nhân dân sẽ làm quốc gia vững mạnh. Hệ thống chính quyền như ở Việt Nam hiện nay chỉ tương đối hiệu quả trong việc giải quyết các bất công giữa người dân với nhau, ví dụ như có một vụ cướp hay giết người. Đây thực ra là chức năng căn bản và mặc định của mọi chính quyền trên thế giới, nên cũng không có gì đáng khen. Nhưng nếu là bất công mà chính quyền gây nên với người dân trên phương diện chính sách, hoặc là sự bất bình đẳng giữa những cá nhân tai to mặt lớn trong chính quyền so với người dân, thì lại khó có cách nào để đi tìm công lý.

Vậy thế nào là “tự động”? Ấy là khi nhánh tư pháp trở nên mạnh mẽ và độc lập, để mỗi người dân có thể tự động kiện tụng và có thể thực sự giành lấy công lý cho chính mình. Nói nôm na hơn: khi người ta có thể kiện và có thể thực sự thắng kiện, dù phía bên kia là chính quyền. Muốn người dân có thể thắng chính quyền, chính quyền không được phép là một thể thống nhất, mà phải được chia thành những thực thể riêng biệt, có ý chí riêng, liên tục giám sát và đối trọng lẫn nhau. Nhánh tư pháp cũng là một phần của chính quyền, nhưng ở các nước tiên tiến, họ độc lập so với nhánh lập pháp (quốc hội) và nhánh hành pháp (chính phủ). Độc lập ở đây có nghĩa là họ có nguồn ngân sách riêng, có thể tự mình bổ nhiệm nhân sự của mình, không phụ thuộc vào hai nhánh còn lại (mặc dù vẫn bị giám sát và đối trọng bởi hai nhánh còn lại).

.

.

.

Có một nguyên tắc khi xây dựng tổ chức: Hành vi của tổ chức và các cá nhân trong đó ít phụ thuộc vào ý định của người xây dựng, mà phụ thuộc nhiều vào động lực mà các cơ chế, luật lệ trong tổ chức ấy tạo ra. Chúng ta không thể kỳ vọng rằng cứ kêu gọi mọi người hãy sống đạo đức là họ sẽ sống đạo đức. Chúng ta cũng không thể trông chờ vào việc lãnh đạo của mình là bậc minh quân. Chúng ta luôn phải chuẩn bị cho tình huống rằng họ sẽ là những tên bạo chúa. Vì vậy, khi thiết kế những bộ máy này, điều nhất thiết là ta phải có những cơ chế giám sát, sửa sai thường trực, ngăn chặn sự việc từ trước. Lực lượng duy nhất có thể duy trì áp lực như vậy là chính người dân, hàng ngàn, hàng trăm ngàn người dân có ý thức chính trị, liên tục quan sát, theo dõi và lên tiếng trước cái sai. Giả sử các vị lãnh đạo cấp cao có là bậc chính trực, anh minh đi chăng nữa, sức lực và sự chú ý của họ cũng chỉ có hạn, họ cùng lắm chỉ có thể tập trung sao sát vào một vài sự vụ. Trong khi đó, sự chú ý của hàng triệu người dân tất có thể hướng đến hàng ngàn, hàng trăm ngàn vấn đề cùng một lúc. Nếu chúng ta xây dựng được một xã hội kiện tụng như thế, thì khi chính quyền thực thi một chính sách nào đó ảnh hưởng đến quyền lợi của một nhóm người dân, họ sẽ phải luôn nhớ đến khả năng bị kiện và thua kiện, và buộc phải điều chỉnh hành vi của mình.

.

.

.

Ở đây, sẽ có những thành phần rống lên những luận điệu quen thuộc: dân thì biết mẹ gì, người ta phải giỏi người ta mới làm được quan, kiện tụng suốt ngày thì không còn làm ăn, đất nước không còn phát triển gì nữa, v.v.

Để trả lời cho những luận điệu này: Người dân không cần biết về mọi thứ, nhưng đối với những sự việc cụ thể trực tiếp trước mắt họ, liên quan đến quyền lợi của chính họ, thì họ lại biết rõ hơn chính ai. Hơn nữa, người dân còn có thể được trợ giúp bởi luật sư. Tiếp đến, tư duy nghĩ rằng “người ta phải giỏi mới làm được quan” không hề sát với thực tế. Đã có rất nhiều vụ trong đó quan chức bị phanh phui là dùng bằng giả, hay đạo văn. Cơ chế của bộ máy như hiện nay dựa phần lớn vào mối quan hệ và vây cánh hơn là năng lực. Cuối cùng, chúng ta cần thay đổi tư duy về chính trị: sức mạnh của đất nước là đến từ việc hàng triệu người dân có thể phát huy tài năng và sức sáng tạo của mình, có thể tuân thủ luật pháp và tin rằng quyền lợi của mình sẽ được đảm bảo, mà không phải sợ rằng luật pháp sẽ bị chà đạp lên bởi chính những người ra luật. Trong tư duy lối mòn xưa nay, người ta hay nghĩ rằng sức mạnh của đất nước đồng nghĩa với sức mạnh của chính quyền, và bất cứ hạn chế nào lên chính quyền cũng là làm giảm sức mạnh của đất nước. Kỳ thực thì, một khi xã hội vận hành trơn tru hơn bởi vì các bất công “tự động” được sửa, chứ không phải chờ đến ơn huệ chú ý của bậc minh quân lãnh đạo, thì tài nguyên sẽ bớt bị lãng phí hơn, con người ta sẽ yên tâm mà đầu tư làm ăn hơn, thay vì tìm mọi cách ra nước ngoài.

Chỉ cần hạn chế được cái hại đến từ chính chính quyền, xã hội sẽ tự động tốt lên đáng kể.

- Hoàng Phi

Tuyên giáo và truyền thông Việt Nam đang đẩy khá mạnh narrative hướng thế hệ trẻ (đặc biệt Gen Z) vào các vị trí công nhân khu công nghiệp, lao động xây dựng,

Vì sao?

• Nhu cầu thực tế của nền kinh tế Việt Nam vẫn đang dựa rất nặng vào FDI sản xuất (điện tử, dệt may, da giày, cơ khí…). Nhiều khu công nghiệp lớn (Bắc Ninh, Bắc Giang, Bình Dương, Đồng Nai, Hải Phòng…) liên tục báo cáo thiếu lao động trẻ. Nhà máy sẵn sàng tuyển, nhưng giới trẻ không muốn vào. BBC và VnExpress đều từng có bài nói rõ: “Nhà máy chật vật vì giới trẻ không muốn làm công nhân”.
• Lệch pha cung – cầu lao động Số lượng sinh viên đại học vẫn cao, trong khi nhu cầu thực sự của doanh nghiệp lại nằm ở lao động kỹ thuật bậc trung và công nhân có tay nghề. Tỷ lệ thất nghiệp/thiếu việc làm của nhóm 15-24 tuổi vẫn cao hơn nhiều so với trung bình cả nước. Nhà nước muốn “phân luồng” mạnh hơn sau THCS/THPT sang giáo dục nghề nghiệp.
• Chiến lược chính sách Có cả hệ thống văn bản: Chiến lược phát triển giáo dục nghề nghiệp 2021-2030, Chiến lược phát triển thanh niên, các chương trình hướng nghiệp – phân luồng. Mục tiêu rõ ràng là tăng tỷ lệ thanh niên học nghề, làm việc trong công nghiệp – xây dựng.