u/Zembla-redactie

Dit blijkt uit een reeks interne documenten die openbaar zijn gemaakt in een Britse rechtszaak rondom olievervuiling door Shell in de Nigerdelta.

In 2020 onthulde Milieudefensie in samenwerking met Zembla dat Shell-medewerkers betrokken waren bij het veroorzaken van olielekken in Nigeria. De medewerkers gaven opdracht voor het vernielen van oliepijpleidingen voor eigen gewin en zouden volgens bronnen het geld van de schoonmaakbudgetten in eigen zak hebben gestoken. Shell en dochteronderneming SPDC lieten destijds in een reactie weten niet op de hoogte te zijn van de betrokkenheid van medewerkers of aannemers bij olielekkages. 

Uit de reeks interne documenten, die Amnesty International nu samen met verschillende ngo’s heeft gepubliceerd, blijkt dat Shell in maart 2013 de mogelijke betrokkenheid van eigen personeel of aannemers al intern besprak. Zo mailden directieleden het volgende naar elkaar: 'We moeten ervan uitgaan dat de oliedieven goede toegang hebben tot de planningsgegevens van SPDC.’ Andere hooggeplaatste medewerkers bespraken het stelen van de ruwe olie ook in een bijeenkomst: ‘Actie: Onderzoek de vermeende betrokkenheid van medewerkers en aannemers bij oliediefstal. Onderzoek de mogelijkheid om interne ‘vallen’ te gebruiken om vast te stellen wie hierbij betrokken zijn en hoe zij te werk gaan’.

Kijk het hele onderzoek 'De hel van Shell' uit 2020 terug: https://youtu.be/JhttvNezUnw
Lees het nieuws dat Zembla in 2020 maakte: https://www.bnnvara.nl/zembla/artikelen/shell-medewerkers-betrokken-bij-veroorzaken-olielekken-in-nigeria
Lees het rapport van de 8 ngo's: https://www.amnesty.org/en/documents/afr44/1304/2026/en/

Update | Het koraal rond Bonaire verkeert de afgelopen jaren in een steeds slechtere gezondheid. Dat zien wetenschappers van Wageningen University and Research. Zij deden het afgelopen jaar opnieuw onderzoek naar het koraal rondom Bonaire. In vijftig jaar tijd is er zo'n 90 procent van de oorspronkelijke hoeveelheid afgestorven.

Het beschermde koraal rondom het eiland staat al jaren onder druk. Opwarming van het zeewater, vervuiling en toerisme zorgen ervoor dat er steeds meer verdwijnt. Zembla deed in 2022 al onderzoek naar de staat van het Nederlandse koraal. Toen waren er plannen vanuit het ministerie van Economische Zaken en Klimaat om midden in het koraal bij Bonaire een nieuwe pier te bouwen.

Kijk het hele onderzoek uit 2022 terug: https://npo.nl/start/afspelen/bedreigd-nederlands-koraal

Update | De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) grijpt in bij Excellent Care Clinics in Velsen-Noord, de pijnkliniek die long-covidpatiënten behandelt met een omstreden variant van lidocaïne. Volgens de IGJ, die na onthullingen van Zembla en Follow the Money onderzoek deed, voldoen de behandelingen op meerdere punten niet aan de normen voor goede zorg, wat een risico vormt voor de patiëntveiligheid.

De kliniek moet binnen drie maanden stoppen met het niet-geregistreerde middel - waar de bestuurders zelf patent op hebben. Naar aanleiding van onze uitzending eerder dit jaar meldden meerdere patiënten zich met klachten bij de IGJ. 

Lees het hele verhaal op onze site.

De brandweer rukt honderden keren per dag uit. Niet alleen voor branden, maar ook voor beknellingen, verdrinkingen, suïcides en reanimaties. Voor brandweermensen betekent dat een bijna dagelijkse confrontatie met de dood. Dat kan verstrekkende gevolgen hebben.

Voormalig brandweermannen Ronald Loeve en Steven Hulzebos ondervinden daar nog iedere dag de gevolgen van. Ook ervaren zij dat er nauwelijks begeleiding was bij hun problemen. De dubbele korting die de mannen op hun salaris kregen voelde voor Loeve als "een straf".

Al in 2015 beloofde de Nederlandse brandweertop onderzoek te doen naar PTSS onder brandweermensen en plannen te maken voor betere ondersteuning. Zembla onderzocht in 2024 wat daarvan terecht is gekomen. Terwijl Defensie en de politie PTSS al langer erkennen als beroepsziekte, deed de brandweer dat toen nog altijd niet.

Kijk ons onderzoek 'Opgebrand' nu terug op YouTube.

#zembla #brandweer #ptss #hulpverleners #onderzoek

*Dit is een fragment van een onderzoek uit 2024. Inmiddels heeft de brandweer een landelijke PTSS-regeling, die voor zowel beroepskrachten als brandweervrijwilligers is gaan gelden.

In 2004 doet Sita mee aan Spoorloos. In de uitzending vindt ze haar biologische moeder in Sri Lanka. Zij vertelt dat Sita haar enige kind is.

Jaren later sluit Sita zich aan bij een WhatsAppgroep met lotgenoten: geadopteerden uit Sri Lanka die op zoek zijn naar informatie over hun afkomst. Daar leert ze Sharon kennen. Uiteindelijk ontdekken de twee dat ze volle zussen zijn.

Zembla onderzoekt in 2017 de adopties van kinderen uit Sri Lanka naar Nederland. In de uitzending komen geadopteerden aan het woord die grote verschillen ontdekken tussen hun adoptiedossier en de werkelijkheid. Geboortedata blijken aangepast, documenten bevatten onjuiste gegevens en sommige geadopteerden ontdekken dat zij broers of zussen hebben van wie zij het bestaan nooit kenden.

Kijk het hele onderzoek uit 2017 nu terug op YouTube.

Update | De Gezondheidsraad adviseert om uitstoot van vliegtuigmotoren te classificeren als 'verondersteld kankerverwekkend voor mensen'. Volgens de raad bevatten de uitlaatgassen zeer fijne deeltjes die diep in de longen en bloedbaan kunnen komen, die kunnen leiden tot luchtwegaandoeningen en waarschijnlijk ook kanker.

Vakbond FNV noemt het advies 'een belangrijke overwinning voor de Schipholmedewerkers en een erkenning van hoe serieus dit probleem is' en benadrukt dat de werkgevers op Schiphol nu 'alles op alles moeten zetten om de uitstoot te minimaliseren'.

Zembla onthulde vijf jaar geleden dat Schiphol en KLM al in 2007 door hun eigen arbodiensten werden gewaarschuwd voor een 'verhoogd risico' op hartproblemen en longkanker bij medewerkers. Arbo-experts van bedrijven op Schiphol adviseerden destijds al om de blootstelling van hun medewerkers 'zo ver mogelijk terug te dringen'. In de Zembla-uitzending 'Ziek van Schiphol' stelden deskundigen dat dat niet is gebeurd.

Lees meer in dit artikel of kijk ons onderzoek hier terug.

Ranil zag in het tv-programma Spoorloos hoe een zoektocht naar biologische familie in Sri Lanka, met hulp van Pieter van der Laar, eindigde in een succesverhaal. Daarom nam Ranil, zelf ook geadopteerd, contact met hem op.

Van der Laar, die met stichting Pikaspon biologische ouders van geadopteerde kinderen opspoort en ter plekke huisjes bouwt, wees een vrouw aan als Ranils biologische moeder. Omdat zij in armoedige omstandigheden leefde, zamelde Ranil geld in. Voor 3500 euro bouwde Van der Laar een huisje voor haar.

Maar dan groeit de twijfel: er blijken namen niet te kloppen en het DNA-onderzoek dat we laten uitvoeren toont aan dat de vrouw niet Ranils moeder is. Hoe kon dit zo misgaan?

Bekijk het volledige onderzoek vanaf nu op YouTube: https://youtu.be/-rd_j_SYnIA

*Dit is een fragment uit een uitzending uit 2017. We brengen dit onderzoek opnieuw onder de aandacht.

Update | Moedermelk van Nederlandse vrouwen bevat in één op de vijf gevallen te veel schadelijke PFAS. Dat blijkt uit een groot onderzoek van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) onder ruim 1600 vrouwen in Nederland. Een te hoog PFAS-gehalte kan schadelijk zijn voor baby’s, omdat het hun immuunsysteem kan aantasten.

Zembla besteedde hier in 2022 al aandacht aan in de uitzending ‘Het PFAS-schandaal’. Toen liet Zembla moedermelk onderzoeken van moeders die in de buurt van Chemours wonen. Daaruit bleek dat hun melk gemiddeld tien keer meer PFAS bevatte dan de Europese veiligheidsnorm voorschrijft. 'Je wil geen moedermelk met gifstoffen erin', zei toxicoloog Jacob de Boer destijds in de uitzending.

Het RIVM adviseert vrouwen nog steeds om borstvoeding te geven, maar noemt de nieuwe uitkomsten 'wel schrikken'. Volgens het instituut onderstreept het onderzoek de noodzaak van strengere maatregelen tegen PFAS.

👉Kijk al onze verhalen over PFAS terug op ons YouTube-kanaal.

Vandaag diende het hoger beroep in de verkrachtingszaak die zich afspeelde op gemengd wooncomplex Stek Oost in Amsterdam. Mohammed R.A. werd in 2024 veroordeeld tot drie jaar cel voor het verkrachten van twee medebewoners. 

Het OM eist vandaag een hogere straf, namelijk 4 jaar, waarvan 1 voorwaardelijk met een proeftijd van 3 jaar.  De verdachte ontkent de beschuldigingen en zijn advocaat pleit voor vrijspraak. De uitspraak wordt verwacht op 14 juli.

Zembla sprak eerder in de uitzending 'Het woonexperiment' met één van de slachtoffers en deed onderzoek naar de verkrachtingszaak.

Duizenden kinderen werden in de jaren '80 vanuit Sri Lanka geadopteerd naar Nederland. Jaren later ontdekken sommigen dat hun adoptiedossier vol fouten zit: vervalste pasfoto’s, gewijzigde geboortedata en onjuiste gegevens over hun biologische ouders. Wat ging er mis in het adoptiesysteem?

Kijk het volledige onderzoek vanaf woensdag om 17:00 op YouTube.

*Dit is fragment uit een uitzending uit 2017. We brengen dit onderzoek opnieuw onder de aandacht.

Oproep | We zijn op zoek naar mensen die gescamd zijn via een investering in crypto. Bijvoorbeeld nadat je telefonisch, via een appje, een dating app of een advertentie werd benaderd. Werd jij gestimuleerd om te investeren in crypto en bleek dit achteraf oplichterij? Dan zijn we benieuwd naar jouw verhaal.

Stuur ons een DM of mail ons met een korte beschrijving van de situatie naar zembla@bnnvara.nl met daarbij je contactgegevens. Mocht je iemand kennen die dit heeft meegemaakt stuur deze video dan vooral naar ze door.

Update | Tesla heeft de Nederlandse toezichthouder RDW misleidende veiligheidsstatistieken voorgelegd bij het aanvragen van toelating voor het rijhulpsysteem 'Full Self Driving (FSD)', meldt persbureau Reuters.

Volgens Reuters gebruikte Tesla vergelijkingen die een vertekend beeld geven van de veiligheid van het systeem. Zo werden FSD-Tesla's vergeleken met het totale Amerikaanse wagenpark, dat gemiddeld veel ouder is. Verkeersveiligheidsexperts noemen de cijfers daarom misleidend. De onthulling komt enkele maanden nadat Nederland als eerste EU-land toestemming gaf voor het gebruik van FSD (Supervised).

In onze uitzending ‘De black box van Tesla’ sprak Phil Koopman, expert zelfrijdende auto’s, al over de dubieuze manier waarop de automaker zijn technologie presenteert. Zo bleek een bekende promotievideo uit 2016, waarin een Tesla ogenschijnlijk volledig zelfstandig rijdt, in werkelijkheid gebaseerd op een voorgeprogrammeerde route. Tijdens het opnameproces waren bovendien meerdere pogingen nodig en raakte de auto zelfs een hek. Ook lieten we zien hoe Tesla veiligheidsclaims en twijfelachtige statistieken inzet om vertrouwen te wekken in zijn systemen.

Destijds vroegen we Maarten Balk van de RDW om een reactie. Op de vraag of de RDW Tesla vertrouwt, zei hij dat er "vooralsnog geen reden" was om daaraan te twijfelen.

👉Kijk ‘De blackbox van Tesla’ terug op YouTube: https://www.youtube.com/watch?v=dii5jnZMAHQ

Na het verschijnen van onze podcast 'Op zoek naar Marlotte' stromen de reacties binnen. Zo delen slachtoffers van misleiding voor het eerst hun verhaal, vertellen hulpinstanties dat ze worstelen met verzonnen verhalen en krijgen we nieuwe informatie binnen over Roos.

In 'Op zoek naar Marlotte: het vervolg' duiken we dieper in het fenomeen. Waarom doen mensen dit? En hoe kan het dat dit type misleiding moeilijk te vervolgen is door het OM?

🎧 Luister het tweedelige vervolg nu in je favoriete podcast-app.

Na de podcast 'Op zoek naar Marlotte' werden we benaderd door meerdere daders die zich herkenden in het gedrag van Roos. We spreken met een van hen. Nathalie* vertelt in de tweede aflevering van ‘Op zoek naar Marlotte: het vervolg' waarom zij jarenlang mensen online en in haar omgeving misleidde.

Je hoort ook hoe Roos niet alleen de Kindertelefoon benaderde, maar ook andere hulplijnen. We ontdekken dat hulplijnen regelmatig worstelen met 'fakers op de chat': mensen die verhalen verzinnen. Hoe gaan zij hiermee om?

🎧 De laatste aflevering van de tweedelige serie 'Op zoek naar Marlotte: het vervolg' is nu te beluisteren op NPO Luister en de andere podcastapps: https://npo.nl/luister/podcasts/214-zembla-podcast-op-zoek-naar-marlotte/141620

Onze podcast ‘Op zoek naar Marlotte’ maakte veel los en werd miljoenen keren beluisterd. Maar het verhaal is nog niet klaar.

In de eerste aflevering van ‘Op zoek naar Marlotte: het vervolg’ hoor je nieuwe informatie over Roos, duiken we dieper in het fenomeen van verzonnen verhalen en zoeken we uit hoe strafbaar het is om iemand langdurig te misleiden.

🎧 De eerste aflevering van dit tweedelige vervolg is vanaf nu te beluisteren op NPO Luister en de andere podcastapps. Daarnaast beantwoorden we alle vragen over Op zoek naar Marlotte in de bonusaflevering die ook online staat. #opzoeknaarmarlotte #marlotte #podcast #bnnvara #zembla

Het speciale programma van het ministerie van Justitie en Veiligheid om te voorkomen dat jongeren in de zware criminaliteit belanden werkt niet. Dat stellen verschillende experts na onderzoek van Zembla. De ongeveer 100 miljoen euro die ieder jaar wordt uitgegeven aan preventieprojecten is volgens hen op dit moment ‘weggegooid geld’.

Hoewel er twee jaar geleden door onderzoekers Jan Hendriks en Geert Jan Stams aan het ministerie van Justitie en Veiligheid werd geadviseerd alleen nog gebruik te maken van een aantal wetenschappelijk onderzochte of goed onderbouwde interventies, is er nog altijd een 'enorme wildgroei' aan aanpakken, projecten en interventies.

Lector Jan Dirk de Jong reageert kritisch: "Dat geld moet je zorgvuldig inzetten. Dit is toch een grote-kijk-maar-wat-je-doet-show?!”

Lees meer: https://www.bnnvara.nl/zembla/artikelen/honderden-miljoenen-euros-voor-preventie-jeugdcriminaliteit-weggegooid-geld

Er wordt jaarlijks ongeveer honderd miljoen euro uitgetrokken voor een speciaal preventieprogramma om jeugdcriminaliteit te voorkomen. Maar waar wordt dat geld eigenlijk aan uitgegeven?

👉Kijk donderdag om 21:15 naar 'De prijs van jeugdcriminaliteit' op NPO 2.

#zembla #bnnvara #jeugd #criminaliteit