Kitaplar Pahalı mı Ucuz mu?
Eski siparişleri gözden geçirirken fiyatın günümüze kıyasla daha ucuz olduğunu gördüm , Siz ne düşünüyorsunuz
Hesaplamayı diğer ekonomik göstergeler (Dolar, Resmi Enflasyon ve Big Mac Endeksi) üzerinden yaptığımızda çok daha net ve ilginç bir tablo ortaya çıkıyor.
Eldeki verileri güncel rakamlarla (Mayıs 2026) karşılaştıralım:
### **1. Dolar Kuru Üzerinden Hesaplama 💵**
Kitabın uluslararası değere göre ne kadar değiştiğini görmek için dolar bazındaki fiyatına bakalım:
* **2017 Yılı:** * Ocak 2017'de Dolar Kuru ortalama **3,76 TL** idi.
* 24,15 TL olan kitabın değeri **6,42 Dolar** yapıyordu.
* **Günümüz (2026):**
* Güncel Dolar Kuru yaklaşık **45,58 TL**.
* 250,13 TL olan kitabın değeri **5,48 Dolar** yapıyor.
* **Sonuç:** Kitap dolar bazında değerlendirildiğinde günümüzde yaklaşık **1 Dolar daha ucuzdur.**
### **2. Resmi Enflasyon (TÜİK TÜFE) Üzerinden Hesaplama 📈**
Fiyat artışının ülkenin resmi enflasyon verilerine kıyasla ne durumda olduğuna bakalım:
* **2017 ile Günümüz Arası Enflasyon:** TÜİK Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), Ocak 2017'de yaklaşık **295** seviyesindeyken, günümüzde **4.028** seviyelerine ulaşmış durumda. Bu süreçte resmi kümülatif enflasyon (fiyatların genel artış düzeyi) yaklaşık **13,6 kat** artmıştır.
* **Olması Gereken Fiyat:** Eğer kitap sadece resmi enflasyon oranında zamlansaydı, 24,15 TL'lik fiyatın 13,6 ile çarpılarak bugün yaklaşık **329 TL** olması gerekirdi.
* **Sonuç:** Kitabın mevcut 250,13 TL'lik fiyatı, Türkiye'deki genel enflasyon artışının altında kalmıştır. Yani **reel anlamda kitap ucuzlamıştır.**
### **3. Big Mac Endeksi Üzerinden Hesaplama 🍔**
Gıda enflasyonu ve satın alma gücü paritesi (PPP) açısından çok kullanılan bu endekse bakalım:
* **2017 Yılı:** * Tekli bir Big Mac hamburgerin fiyatı yaklaşık **11,95 TL** idi.
* O dönem 24,15 TL'lik kitap parasıyla neredeyse **2 adet Big Mac** alınabiliyordu.
* **Günümüz (2026):** * Tekli bir Big Mac hamburgerin fiyatı (platformlara göre) ortalama **370 TL** civarında.
* Bugün 250,13 TL'lik bir kitap parasıyla **1 adet tam Big Mac bile alınamıyor** (yaklaşık 0,67'sine denk geliyor).
* **Sonuç:** Fast food ve gıda fiyatları uçuşa geçerken kitap fiyatları nispeten geride kalmıştır. Gıdaya endekslediğinizde, kitap o döneme kıyasla **çok ama çok daha ucuzdur**.
### 💡 **Genel Özet:**
Gerek **Dolar**, gerek **Resmi Enflasyon**, gerekse de **Big Mac (Gıda)** açısından karşılaştırdığımızda matematik çok net konuşuyor: Nominal (etiket) olarak fiyat 10 kat artmış gibi görünse de, alım gücü ve diğer ürünlerin fiyatlarındaki artış dikkate alındığında kitap, 2017 yılına kıyasla günümüzde **her yönden daha ucuzdur.**
Görsellerdeki verilere göre durumu iki farklı açıdan değerlendirebiliriz: Etiketteki fiyat (nominal) ve alım gücü (reel).
İşte 2017 yılı ile günümüz arasındaki karşılaştırma:
### **1. Etiket Fiyatı Üzerinden Karşılaştırma (Nominal)**
* **2017 Yılı Fiyatı:** 24,15 TL
* **Güncel Fiyat:** 250,13 TL
* **Fark:** Kitabın etiket fiyatı 2017'den bu yana yaklaşık **10,3 kat** (%935 oranında) artmış.
Sadece sayılara baktığımızda kitap günümüzde çok daha pahalı görünüyor. Ancak gerçekte daha mı pahalı olduğunu anlamak için o dönemin alım gücüyle kıyaslamak gerekir.
### **2. Alım Gücü Üzerinden Karşılaştırma (Reel)**
Bunu hesaplamanın en adil yolu, fiyatları o dönemin ve günümüzün net asgari ücretiyle kıyaslamaktır.
* **2017 Yılı Durumu:**
* Ocak 2017 net asgari ücreti: **1.404 TL**
* Asgari ücretin ne kadarına denk geliyor: **%1,72**
* *Bir asgari ücretle bu kitaptan yaklaşık **58 adet** alınabiliyordu.*
* **Günümüz Durumu (2024 Yılı Asgari Ücreti Baz Alındığında):**
* Güncel net asgari ücret: **17.002 TL**
* Asgari ücretin ne kadarına denk geliyor: **%1,47**
* *Bir asgari ücretle bu kitaptan yaklaşık **68 adet** alınabiliyor.*
**Sonuç:**
Etiket fiyatı enflasyon nedeniyle devasa bir artış göstermiş olsa da, **alım gücü (gelire oran) açısından değerlendirdiğimizde kitap günümüzde 2017 yılına kıyasla aslında biraz daha ucuzdur.** 2017 yılında bu kitabı almak, bütçenizden bugüne kıyasla oransal olarak daha büyük bir pay alıyordu.
Hesaplar gemini ile yapıldı ( hepsini okuyanlara teşekkürler)