Trong công việc nghiên cứu khoa học hành vi, tôi đã có cách suy nghĩ khác về nỗi sợ hãi. Chúng ta thường mô tả nỗi sợ hãi như một phản ứng trước điều gì đó có thể xảy ra: “Tôi sợ mình sẽ thất bại,” “Tôi sợ họ sẽ từ chối tôi,” “Tôi sợ điều gì đó sẽ không ổn.”

Nhưng nỗi sợ hãi thực sự không phải là tương lai. Đó là cách tâm trí bạn đưa bạn đến một nơi khác với nơi bạn thực sự đang ở.

Nỗi sợ hãi và lo lắng có liên quan đến nhau, nhưng tôi không nghĩ chúng ta tự giúp mình bằng cách coi chúng như nhau. Nỗi sợ hãi thường đi kèm với một mối đe dọa dễ nhận biết hơn; còn sự lo lắng thì khó xác định rõ hơn nhiều.

Đó có thể là cảm giác có điều gì đó không ổn mà không biết chính xác là gì. Nhưng cả hai đều có thể thu hút sự chú ý của bạn khỏi hiện tại và vào một câu chuyện về những gì đã xảy ra, những gì có thể xảy ra, hoặc tất cả những điều đó được cho là có ý nghĩa gì đối với bạn.

Đó là phần tôi thấy hấp dẫn nhất: nỗi sợ hãi tạo nên một câu chuyện, và mỗi câu chuyện đều cần một nhân vật. Đột nhiên bạn trở thành người chưa sẵn sàng, người luôn bị từ chối, người không nên lên tiếng, người cần phải cẩn thận, người chưa đủ tốt. Và nếu bạn kiên trì theo đuổi câu chuyện đó đủ lâu, bạn sẽ không chỉ nghĩ đến nỗi sợ hãi. Bạn bắt đầu thực hiện nó.

Chúng ta liên tục làm điều này mà không hề nhận ra. Chúng tôi trì hoãn việc gửi email vì chúng tôi đang tưởng tượng ra phản hồi. Chúng tôi không nộp đơn vì đã từng tưởng tượng mình sẽ bị từ chối. Chúng ta luyện tập một cuộc trò chuyện khó đến mười lần thay vì thực hiện nó.

Chúng ta thường nói mình “thực tế” trong khi đôi khi thực chất chúng ta đang tự bảo vệ mình khỏi việc khám phá ra khả năng của bản thân. Chúng ta gọi đó là khả năng phân biệt né tránh.

Chúng ta gọi sự tự nghi ngờ là sự khiêm nhường. Chúng tôi gọi việc giữ quy mô nhỏ là có trách nhiệm.

Và rồi một điều kỳ lạ hơn nữa xảy ra: những người khác bắt đầu phản ứng với nhân vật mà chúng ta đang đóng. Nếu tôi bước vào một căn phòng với tâm thế mong muốn được giải tán, tôi có thể nói chuyện khác đi, giữ thái độ khác đi, tránh né một số cuộc trò chuyện nhất định và diễn giải những phản ứng mơ hồ như bằng chứng cho thấy tôi đã đúng. Giờ thì nỗi sợ hãi dường như đã được “chứng minh”

Nhưng thực tế là một câu chuyện đã ảnh hưởng đến hành vi của tôi, hành vi của tôi ảnh hưởng đến sự tương tác, và sự tương tác đó trở thành bằng chứng cho câu chuyện ban đầu.

Bạn có thể thấy những phiên bản của điều này ở khắp mọi nơi trong vài năm gần đây với sự trỗi dậy của văn hóa tẩy chay và nỗi sợ bị hiểu lầm trước công chúng.

Mọi người không chỉ phản ứng lại những điều đã xảy ra. Nhiều người bắt đầu tưởng tượng điều gì sẽ xảy ra nếu họ nói điều sai trái, pha trò sai trái, đăng tải ý kiến sai lệch hoặc bị hiểu sai. Cuối cùng, bạn không cần ai đứng giám sát mình nữa.

Bạn bắt đầu tự kiểm soát bản thân.

Đó là lý do tại sao tôi nghĩ nỗi sợ hãi thú vị hơn nhiều so với việc nói, “Tôi sợ.” Nỗi sợ hãi có thể trở thành một màn thể hiện bản sắc. Bạn càng nhập vai nhân vật sợ hãi lâu, nhân vật đó càng trở nên tự nhiên hơn. Cuối cùng bạn sẽ quên mất rằng mình đang diễn xuất.

Đây cũng là điểm mà tôi nghĩ việc hiện thực hóa ước mơ trở nên thực sự thú vị. Ý tưởng của Neville Goddard về việc giả định cảm giác mong muốn được thực hiện có thể được hiểu là việc chủ động thực hành một thực tại nội tâm khác. Nỗi sợ hãi liên tục yêu cầu bạn phải lặp lại kết quả không mong muốn: Điều gì sẽ xảy ra nếu tôi thất bại? Nếu họ rời đi thì sao? Nếu tôi tự làm mình xấu hổ thì sao? Nếu nó không hiệu quả thì sao?

Manifestation yêu cầu bạn luyện tập một điều gì đó hoàn toàn khác biệt: Tôi sẽ trải nghiệm điều gì nếu điều này đã được thực hiện rồi? Tôi sẽ trải qua một ngày như thế nào? Điều gì sẽ khiến bạn cảm thấy bình thường? Tôi sẽ không còn phải lo lắng về điều gì nữa?

Tôi không nghĩ giải pháp là loại bỏ nỗi sợ hãi. Nỗi sợ hãi sẽ xuất hiện. Câu hỏi thực sự là liệu bạn có cho phép nó chọn nhân vật mà bạn sẽ đóng hay không.

Bạn có thể nhận thấy, “Cơ thể tôi đã được kích hoạt. Tâm trí tôi đang tạo ra một câu chuyện đe dọa. Tôi đang tưởng tượng ra một kết quả.” Bạn không cần phải chống lại bất cứ điều gì trong số đó. Bạn không cần phải tin ngay lập tức hay hành động dựa trên điều đó. Khoảng cách nhỏ giữa cảm giác và phản ứng

Đó là nơi bạn lấy lại được sự lựa chọn của mình. Tôi đã và đang phát triển một số công trình nghiên cứu của riêng mình về NLP và khoa học hành vi, tập trung vào mối quan hệ giữa câu chuyện chúng ta tự kể cho mình và trạng thái sinh lý bên dưới câu chuyện đó.

Một điều tôi luôn nhắc đi nhắc lại là đôi khi bạn cần phải làm việc với cơ thể trước khi cố gắng lý luận bằng tâm trí. Nếu hệ thần kinh của bạn hoạt động quá mức, việc tự nhủ “chỉ cần suy nghĩ tích cực” thường sẽ không mang lại nhiều hiệu quả.

Đây là một kỹ thuật thở đơn giản mà tôi sử dụng để điều chỉnh nhịp thở xuống: thở 4-7-8. Hít vào bằng mũi trong bốn giây, nín thở trong bảy giây, sau đó thở ra chậm rãi bằng miệng trong tám giây.

Phần quan trọng là hơi thở ra dài và có kiểm soát.

Lặp lại toàn bộ chu trình ít nhất năm lần thay vì làm một lần rồi quyết định là không hiệu quả. Năm hiệp sẽ cho bạn vài phút cố tình làm chậm nhịp thở và tạo ra sự gián đoạn về mặt thể chất đối với phản ứng sợ hãi.

Bạn không cố gắng tự thuyết phục mình rằng không có điều gì xấu có thể xảy ra. Bạn đang cho bản thân đủ không gian để nhận ra rằng câu chuyện đang diễn ra trong đầu bạn không nhất thiết giống với thực tế. Nỗi sợ hãi là thông tin, nhưng thông tin không phải là sự hướng dẫn. Bạn có thể nghe thấy nó mà không cần tuân theo. Bạn có thể cảm nhận nó mà không cần phải trở thành nó.

Và đôi khi là những người quyền lực nhất

Điều bạn có thể làm là không trở nên dũng cảm. Hãy nhận ra rằng nỗi sợ hãi mà nhân vật mang lại cho bạn chưa bao giờ là nhân vật duy nhất có sẵn.

Hãy quay trở lại hiện tại. Hãy nhìn xung quanh. Hít thở. Sau đó hãy quyết định bạn muốn trở thành người như thế nào ở đây.

Nguồn: Khoa học biểu hiện

Giáo sĩ phương Tây khi đó tuy có sự kiêu ngạo của kẻ đến từ nền văn minh cao hơn nhưng có sự kiên nhẫn cao đối với bầy khỉ. Họ sống chung với khỉ, quan sát tập tính loài khỉ, nếm khổ với bầy khỉ, phân tích, ghi chép lại rồi truyền tư liệu cho nhau. Hồi đó còn chưa có sách về tâm thần học hay khoa học hành vi, hoàn toàn là quan sát và trải nghiệm.

Còn bây giờ, phản động được hưởng kho tàng kiến thức sách vở mà Tây để lại Free nhưng nhụt chí bỏ cuộc.

T đang nói tới cái thg Motor Passion đang đi spam ở các sub khuyên mọi người bỏ cuộc giúp genZ tỉnh ra.

Hello, anh chị em,..🙋🙂 ​Nay tao lại ​ngoi lên quăng một chủ đề cực kỳ cay đắng mà đéo mấy ai dám đối diện thẳng: Chuyện các cặp vợ chồng trẻ ở Việt Nam đẻ con ra bị Rối loạn phổ tự kỷ (ASD). ​Đọc mấy cuốn sách viết về đề tài này (kiểu Khi con cất tiếng nói hay Nắm tay con đi qua bão rùa) tao đéo khóc, nhưng tao thấy CAY. Cay vì miệng đời, cay vì sự bất lực của đồng tiền, và cay nhất là cái cảnh người ta đem nỗi đau của những đứa trẻ ra làm thương mại. Tao muốn đặt một câu hỏi thẳng vào mặt chúng mày: Ở cái xứ này, khi con dính tự kỷ, "Y học nhân văn" là ánh sáng thật sự hay chỉ là bánh vẽ xa xỉ cho nhà có tiền?

1. Nỗi đau xé lòng và cái miệng đời "mút máu"

Thử đặt chúng mày vào cảnh này: 25-30 tuổi, cày mặt ra đường trả tiền nợ nhà, nợ xe. Đẻ đứa con ra nâng như nâng trứng, mong nó khôn lớn. Đùng một cái, 2 tuổi nó đéo biết nói, đéo nhìn vào mắt bố mẹ, gọi đéo quay đầu. Bác sĩ cầm tờ giấy phán: Rối loạn phổ tự kỷ. Đó đéo phải là buồn, đó là SỤP ĐỔ....😭😭😭... ngay lúc vợ chồng mày ngã gục, cái xã hội quanh mày bắt đầu nhảy vào xé xác:

- ​Bố mẹ chồng/họ hàng chửi thẳng mặt người mẹ: "Tại mày suốt ngày cắm mặt vào điện thoại", "Tại mày đéo biết dạy con", "Tại nhà mày ăn ở thất đức dính nghiệp".

- ​Thằng chồng thì bất lực, cô đơn. Người mẹ thì trầm cảm, đêm nào cũng ôm con khóc ướt gối, tự hỏi sao bi kịch này lại rơi vào đầu mình?

2. Y học Nhân văn vs Bọn "Kinh doanh nỗi đau"

Lúc phụ huynh hoảng loạn nhất, sợ hãi nhất, cũng là lúc họ dễ bị dắt mũi nhất. Chúng mày nhìn lại cái thực trạng ở Việt Nam đi:

- ​Hàng loạt "trung tâm giáo dục đặc biệt" mọc lên như nấm, thần thánh hóa phương pháp, vỗ ngực "cam kết chữa khỏi 100% trong 6 tháng" để bòn rút từng đồng tiết kiệm cuối cùng. Mấy chục triệu một tháng chứ ít đéo đâu! Kết quả? Tiền mất, con thì mất luôn "thời gian vàng" can thiệp.

- ​Đó là lý do tao khẳng định: Nếu thiếu Y HỌC NHÂN VĂN, mọi sự can thiệp chỉ là sự lừa đảo trắng trợn! Y học nhân văn ở đây đéo phải thứ lý thuyết suông trên giấy, mà là cái TÂM và cái TẦM của người làm nghề:

- ​Bác sĩ chữa cho BỐ MẸ trước: Một bác sĩ có nhân văn không quăng cái án "Tự kỷ" vào mặt phụ huynh rồi đuổi về. Họ phải là người vực người cha, người mẹ dậy từ đáy vực thẫm. Vì bố mẹ mà gục ngã hay phát điên, thì đứa trẻ coi như vứt đi.

- ​Coi đứa trẻ là CON NGƯỜI, không phải BỘ MÁY HỎNG:.. ​ "​Tự ​kỷ đéo phải là căn bệnh để "chữa" hay "diệt tận gốc". Đứa trẻ đéo phải cái xe máy hỏng để thợ chọc ngoáy rồi đòi chạy như mới. Y học nhân văn dạy người ta tôn trọng sự khác biệt, giúp đứa trẻ tự lập, biết tự chăm sóc bản thân để sau này bố mẹ có chết đi, nó vẫn sống được như một con người.

3. Cái giá của Hôn nhân: Ly hôn hay cùng nhau biến thành "Chiến binh"?

- ​Mớ áp lực tiền bạc + mâu thuẫn nuôi dạy con như một cơn lốc xoáy đánh tan nát vô số gia đình trẻ. Thằng đàn ông hèn thì bỏ đi kiếm hũ gạo khác, người mẹ ở lại ôm đứa con tật nguyện chật vật giữa đời. Nhưng những nhà trụ lại được, họ đập nát hết mấy cái kỳ vọng hảo huyền kiểu "sau này con làm bác sĩ, ông nọ bà kia". Họ học cách rơi nước mắt vì những thứ cực kỳ nhỏ bé: Hôm nay con biết quay lại nhìn bố, biết tự đeo đôi dép, biết cất tiếng gọi "Mẹ" dù ngọng nghịu... Chúng mày nghĩ sao?...​nuôi một đứa trẻ bình thường ở xứ này đã như đi vào sinh lộ, nuôi một đứa trẻ tự kỷ thì nó là kiếp nạn.

- ​Chúng mày nghĩ ở Việt Nam hiện tại, các gia đình trẻ có thực sự cận kề được với Y học nhân văn, hay đa số đang phải "tự bơi" và làm mồi cho các trung tâm trục lợi?

- ​Nếu rơi vào cảnh này, chúng mày chọn kiên nhẫn đồng hành cùng con cả đời, hay sẽ đầu hàng trước áp lực đồng tiền và miệng đời?

Tao không phản đối đường sắt cao tốc hay các đại dự án, quốc gia đang phát triển rõ ràng cần hạ tầng. Nhưng các con số khiến tao thấy có một nghịch lý đáng bàn. Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc & Nam có tổng mức đầu tư sơ bộ hơn 1,7 triệu tỷ đồng, khoảng 67,3 tỷ USD, dự kiến cơ bản hoàn thành năm 2035.

Trong khi đó, toàn bộ Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026–2030 có tổng nguồn vốn 88.635 tỷ đồng: 68.000 tỷ từ ngân sách trung ương, 20.041 tỷ từ địa phương và 594 tỷ từ nguồn khác.

Đương nhiên đây không phải hai khoản ngân sách tương đương để đem chia trực tiếp; đường sắt là một dự án đầu tư hạ tầng lớn, còn 88.635 tỷ chỉ là một chương trình y tế cụ thể, không phải toàn bộ chi tiêu y tế quốc gia. Nhưng xét riêng quy mô danh nghĩa, vốn của dự án đường sắt lớn hơn khoảng 19 lần chương trình này.

Điều đáng chú ý hơn là Việt Nam đã đạt tỷ lệ bao phủ BHYT khoảng 95,4% vào năm 2025, nhưng Bộ Y tế cho biết tiền người dân phải tự bỏ túi cho khám chữa bệnh từng ở mức 43–45% và hiện vẫn gần 40%; mục tiêu mới là đưa tỷ lệ này xuống dưới 30% trong giai đoạn 2028–2030.

Ở tuyến cơ sở, đến năm 2024 có 869 trạm y tế xã chỉ có 2–4 nhân viên, thấp hơn mức tối thiểu 5 người; và chỉ 56,9% trong hơn 10.000 trạm y tế xã đáp ứng cơ cấu nhân lực tối thiểu theo quy định. Năm 2025 cả nước đạt khoảng 15 bác sĩ/10.000 dân nhưng chỉ 20 điều dưỡng/10.000 dân, trong khi mục tiêu điều dưỡng cho năm 2025 từng được đặt ở mức 25/10.000 dân. Vậy câu hỏi của tao không phải là “tại sao không lấy tiền đường sắt đem xây bệnh viện?”,... kinh tế không vận hành đơn giản như vậy.

Câu hỏi là: tại sao chúng ta rất dễ coi đường sắt, sân bay hay cao tốc là “đầu tư tạo năng lực quốc gia trong nhiều thập kỷ”, nhưng bác sĩ tuyến cơ sở, điều dưỡng, y tế dự phòng và việc giảm số tiền bệnh nhân phải tự trả lại thường được nhìn trước hết như những khoản chi ngân sách cần cân đối? Nếu một tuyến đường sắt là hạ tầng quốc gia, thì một dân số khỏe mạnh và một hệ thống y tế đủ mạnh chẳng phải cũng là hạ tầng quốc gia hay sao?

Tạm cái ảnh cho dễ luận bàn

Anh, chị, em có kiến thức vào luận bàn giải đáp tiếp; cảm ơn nhiều...