u/18ponosansrbin04

Hicima koje je 7. jula 1941. godine, pre 85 godina, u Beloj Crkvi kod Krupnja ispalio Živorad Jovanović Španac započela je oružana borba KPJ protiv okupatora. Hici političkog komesara Rađevačko azbukovačke čete Valjevskog partizanskog odreda Živorada Jovanovića Španca označili su početak ustanka u Srbiji i Jugoslaviji u Drugom svetskom ratu.

Na Ivanjdan, kada Srpska crkva obeležava rođenje Svetog Jovan Preteče odnosno Krstitelja, u selu Bela Crkva nedaleko od Krupnja, tradicionalno je održavan vašar, kada su se meštani sela i okoline masovno okupljali. Osim verskih motiva to je bila prilika za susrete, trgovinu, zabavu.

Te 1941. pošto je crkvena služba okončana, u vreme kada je vašar privođen kraju, Sredoje Knežević, predsednik opštine sela Bela Crkva, pozvao je prisutne da se raziđu, imajući u vidu vanredne prilike pod okupacijom.

U to vreme, između 17 i 18 časova, na mestu održavanja vašara u selu pojavljuju se pripadnici Rađevačko azbukovačke čete Valjevskog partizanskog odreda.

Prisutnima su se, s pozivom na otpor okupatoru, obratili dr Miša Pantić, koji je predvodio jedinicu, Čeda Milosavljević i Žikica Jovanović Španac, politički komesar čete.

Prema pojedinim navodima, govorili su i Vladan Bojanić i meštanin Bogoljub Rakić.

Obraćanja su sadržala apele da se pruži otpor okupatoru i organima postojeće, nasleđene, administracije, što je podrazumevalo i obustavu privredne aktivnosti, koja je, kako su tvrdili, u službi okupatora.

Odlučno je pozvano na neposlušnost, bunt, ustanak.

Pošto se grupa pripadnika Rađevačko azbukovačke čete povukla iz sela, na mestu održavanja vašara, gde su se ustanici obratili prisutnima, pojavljuju se dvojica žandarma, Milenko Braković i Bogdan Lončar.

Žandarmerijska stanica nalazila se, inače, u obližnjoj Zavlaki, a njih dvojica u Beloj Crkvi se tada nalaze u sklopu redovnih aktivnosti obilaska.

Bojanić je, odmah pošto ih je uočio, pozvao nazad pripadnike Rađevačko azbukovačke čete, koji su već izašli iz sela.

Uočivši ustanike, žandarmi su pucali u vazduh, u skladu s pravilom službe. Žikica Jovanovih je odmah pucao u obojicu.

Ustanička grupa se potom povukla na Sokolsku planinu.

Na tom prostoru, upravo u Krupnju, biće formiran i prvi Narodooslobodilački odbor u okupiranoj Srbiji, što je podrazumevalo razvlašćivanje prethodno postojećih lokalnih organa vlasti.

Rađevsko azbukovača četa je kao formacija ustrojena dva dana ranije, 5. jula. Do upada u Belu Crkvu 7. jula nalazili su se u obližnjoj šumi Slaovina.

Valjevski odred formiran je 25. juna. Činile su ga četiri cete - Kolubarska, Posavsko tamnavska, Rađevačko azbukovačkea i Podgorska. Bilo je planirano da svaka ima po 50 boraca.

Poziv KPJ na ustanak usledio je pošto je Nemačka napala Sovjetski Savez 22. juna 1941, a odluku o ustanku Politbiro Centralnog komiteta KPJ doneo je u Beogradu 4. jula.

Živorad Jovanović, poznat kao Žikica Španac, rođen je u Valjevu 1914. godine. Srednjoškolsko obrazovanje okončao je u Beogradu, pošto je iz Valjevske gimnazije izbačen. Studirao je književnost na tadašnjem Filozofskom fakultetu Univerziteta u Beogradu. Izvesno vreme bio je saradnik lista Politika. Pripadnik KPJ bio je od 1935. godine. Od 1937. borio se u Španiji kao pripadnik Internacionalnih brigada, tokom građanskog rata u toj zemlji. Pošto je republika poražena 1939. našao se u Francuskoj poput drugih njegovih saboraca. U Kraljevinu Jugoslaviju vratio se septembra 1940. godine.

Među organizatorima je ustanka u Zapadnoj Srbiji u leto 1941. godine.

Poginuo je marta 1942. u Radanovcima kod Kosjerića. Proglašen je za narodnog heroja.

Tadašnji zapovednik Rađevačko azbukovačke čete Miloš Miša Pantić rođen je 1904. takođe u Valjevu. Završio je studije medicine. Važio je za narodnog lekara koji nije naplaćivao sirotinji, a bavio se i publicistikom. Član KPJ postaje 1933, a Pokrajinskog komiteta za Srbiju 1940. godine.

Poginuo je februara 1942, kod sela Ivanje, nedaleko od Prijepolja, pod nejasnim okolnostima.

Bogdan Lončar i Milenko Braković, žandarmi ubijeni prvim ustaničkim hicima, bili su pripadnici te službe u Kraljevini Jugoslaviji. Prema međunarodnim propisima za okupirana područja, policijske i administrativne službe ostajale su na dužnostima i u uslovima okupacije.

Obojica su rehabilitovani decembra 2008. odlukom Okružnog suda u Šapcu.

Dan ustanka naroda Srbije i Jugoslavije, 7. jul, sve vreme postojanja socijalističke Jugoslavije obeležavan je svečano, kao državni praznik, manifestacijama i podsećanjem na partizansku borbu, što je u Srbiji u skromnijoj formi nastavljeno i devedesetih godina, u vreme Savezne Republike Jugoslavije.

Skupština Srbije usvojila je 10. jula 2001. Zakon o praznicima kojim je za Dan državnosti Srbije ustanovljen 15. februar - Sretenje, kao podsećanje na početak Prvog srpskog ustanka 1804. godine, čime započinje moderna srpska država.

Izvor: https://rtv.rs/sr\_lat/drustvo/proslo-je-85-godina-od-ustanka-u-srbiji-u-drugom-svetskom-ratu\_1727368.html

Iako je opšteprihvaćeno da je Drugi svetski rat počeo Hitlerovom invazijom na Poljsku 1939. godine, koreni tog globalnog sukoba zapravo sežu do Incidenta na mostu Marka Pola od 7. jula 1937. godine. Sukob između trupa Republike Kine (ROC) i Carske japanske armije (IJA) možda nije imao veliki neposredni značaj za Amerikance i Evropljane, ali je mnogo značio onima koji su živeli širom Istočne i Jugoistočne Azije. Oni su se ubrzo našli u središtu nasilnog sukoba koji je trebalo da oblikuje i preoblikuje svetski poredak.

Incident na mostu Marka Pola dogodio se svega desetak milja jugozapadno od Zabranjenog grada u Pekingu, u blizini opštine Vamping okružene zidinama. Istoimeni kameni most sa 11 lukova, koji potiče iz 1180-ih godina i koji je spomenuo Marko Polo (otuda naziv na engleskom jeziku), vodi do Zapadne kapije Vampinga. Godine 1937. noćni manevri Carske japanske armije, vođeni iz obližnjeg grada Fengtai, brzo su prerasli u napad na Vamping i most, što je izazvalo kineski odgovor.

Kao i sam most, sa svojom ogradom ukrašenom bezbrojnim ornamentalnim isklesanim kamenim lavovima, istorija Istočne Azije s početka dvadesetog veka podeljena je događajima nazvanim „incidenti“, kako bi se u vreme njihovog dešavanja umanjio njihov značaj. Nijedan se nije pokazao toliko značajnim kao Incident na mostu Marka Pola. Uprkos njegovom značaju, inicijatori, branioci, sam događaj i mesto događaja i dalje su, u određenoj meri, obavijeni velom nejasnoće.

Ono što sa sigurnošću možemo reći jeste da su nakon 7. jula 1937. godine Japan i Kina bili u neprekidnom ratu sve do 1945. godine i da gotovo ništa u Istočnoj Aziji, Jugoistočnoj Aziji ili na Pacifiku nije ostalo isto.

Do kraja rata Japan će izgubiti najveći deo svog carstva stvorenog nakon 1868. godine, uključujući Koreju i Tajvan. Komunistička partija Kine biće ponovo izgrađena i ponovo steći legitimitet zahvaljujući ratnoj mobilizaciji i savezu sa tada vladajućom kineskom partijom, Nacionalistima (KMT/GMD). A sam KMT, uprkos snažnom početku u borbi protiv Carske japanske armije, biće nepovratno oslabljen ratom.

Rusija i Amerika zameniće Japan, Britaniju i Francusku kao vodeće imperijalne sile u Aziji. Jugoistočna Azija, čak i ako do kraja rata u septembru 1945. nije bila potpuno oslobođena kolonijalizma, već je radila na tome. Uopštenije gledano, ono što se tada nazivalo „ugledom bele rase“ u Aziji zauvek će nestati.

Već u jesen 1937. godine novinari su počeli da svojim čitaocima objašnjavaju kontekst i posledice Incidenta na mostu Marka Pola. Novinar koji se bavio pitanjima Pacifika, Apton Klouz, provokativno je tvrdio da posredni dokazi iz obe zemlje ukazuju na to da su obe možda znale tačan datum početka rata i da su se dugo pripremale za njega.

Iako Klouzovo gledište danas nije široko prihvaćeno, on je primetio da su sve kineske zalihe zlata u vlasništvu kineskih kompanija u Šangaju bile prebačene u Hongkong tokom šest nedelja pre 7. jula. Pored toga, u Vašingtonu je Republika Kina počela da organizuje prodaju zlata upravo na dan Incidenta. Takođe, kineska vlada je, prema Klouzovim tvrdnjama, bila pripremljena za dvogodišnji rat otpora — šest godina kraće nego što će se ispostaviti.

„I Japanci su znali datum — verovatno pre nego što su ga Kinezi otkrili“, tvrdio je Klouz. Statistika uvoza pamuka iz Amerike i Indije pre jula 1937. godine pokazivala je da je Japan nagomilao dovoljno bala za tri meseca proizvodnje, umesto uobičajenih dva meseca. Slično tome, uvoz sirovog i starog gvožđa takođe je ukazivao na to da je Japan bio spreman za tromesečnu kampanju koja bi omogućila Carskoj japanskoj armiji da učvrsti Severnu Kinu kao drugi Mandžukuo.

Međutim, kao i Kinezi, Japanci su ozbiljno potcenili trajanje rata. Na pitanje koliko će trajati, japanski ministar rata prvo je rekao caru Hirohitu da će rat trajati mesec dana, ali je kasnije procenu povećao na tri meseca. Japancima bi bilo bolje da su poslušali Klouza, koji je tačno predvideo da će se japanska vojska, koja je već delovala nezavisno od Tokija na azijskom kopnu, ubrzo zaglaviti u prostranstvima Kine.

Naizgled lokalni sukob izuzetno brzo prerastao je u dugotrajan osmogodišnji kontinentalni rat. Najpre je Japan iskoristio Incident na mostu Marka Pola da zauzme obližnju železničku prugu, ključnu za zauzimanje Pekinga i Tjenđina do kraja jula. U avgustu su se borbe preselile u područje Šangaja, a do kraja godine pala je prestonica Republike Kine, Nanđing, u onome što je jedan vojni komentator nazvao „najgorim holokaustom brutalnosti još od vremena kada su trupe grofa Johana Tilija opljačkale Magdeburg tokom Tridesetogodišnjeg rata“.

Kako bi umanjili rizik od uključivanja Zapada, Japanci su izbegavali bilo kakvu formalnu objavu rata sve do kraja 1941. godine, dajući događajima nakon sukoba u području Vampinga i mosta Marka Pola zvaničan naziv koji i danas koriste — „Kineski incident“.

Kako je vreme prolazilo, široki japanski ciljevi uspostavljanja antikomunističkog poretka u Istočnoj Aziji, reorganizacije kineske privrede i stvaranja nove stabilne kineske vlade naklonjene Japanu postajali su sve nedostižniji.

U očajničkom pokušaju da okončaju rat nametanjem potpune blokade ratnoj vladi Čang Kaj Šeka, Japanci su od kraja 1941. godine napali i okupirali britanski Hongkong, američke Filipine, Jugoistočnu Aziju od Francuske Indokine preko Tajlanda do Britanske Malaje, Singapur i Burmu, Holandsku Istočnu Indiju i Novu Gvineju pod australijskom upravom. Čak su bombardovali Darvin na severu Australije. I, naravno, napali su američku teritoriju Havaje, koja tada još nije bila savezna država.

Time su Japanci Kineskom incidentu pridodali ono što oni nazivaju Pacifičkim ratom (1941–1945), a što Zapad naziva Drugim svetskim ratom. U pozadini svega toga, ono što govornici engleskog danas nazivaju Drugim kinesko-japanskim ratom (1937–1945), započetim u predgrađu Pekinga, nastavljalo se bez prekida i ostalo je opravdanje za sve brojne japanske „sporedne ratove“. Jedino je Kina, među svim napadnutim kolonijalnim i nezavisnim azijskim državama, neprekidno pružala otpor Japancima sve do 1945. godine.

Izvor: https://origins.osu.edu/read/marco-polo-bridge-incident-1937

Dok su se Republika Slovenija i Republika Hrvatska spremale da proglase svoju nezavisnost tokom raspada Jugoslavije, ministri spoljnih poslova Evropske ekonomske zajednice (EEZ) doneli su odluku 23. juna 1991. da države članice EEZ neće priznati nezavisnost Slovenije i Hrvatske. EEZ je te deklaracije posmatrala kao jednostrane poteze i ponudila je pomoć u pregovorima o budućnosti Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije (SFRJ). EEZ je takođe odlučila da obustavi neposredne razgovore sa Slovenijom i Hrvatskom. Taj potez pozdravilo je Savezno izvršno veće. Slovenija i Hrvatska proglasile su nezavisnost 25. juna, a jedinice Jugoslovenske narodne armije (JNA) su sledećeg dana počele da se razmeštaju iz svojih baza u Sloveniji. Oružani sukob je izbio 27. juna, kada su JNA i Teritorijalna odbrana Republike Slovenije (TORS) započele borbe oko kontrole nad graničnim prelazima Slovenije, što je nazvano Desetodnevni rat.

Tročlana delegacija EEZ je tri puta posetila region krajem juna i početkom jula kako bi pregovarala o političkom sporazumu koji bi olakšao dalje pregovore. Delegaciju su činili ministri spoljnih poslova Luksemburga, koji je u to vreme predsedavao EEZ, Italije i Holandije, kao prethodni i budući nosilac te funkcije. Članovi delegacije bili su Žak Pos (Luksemburg), Đani de Mikelis (Italija) i Hans van den Bruk (Holandija). Pre dolaska delegacije u Beograd, Pos je rekao novinarima da će EEZ preuzeti odgovornost za krizu. Tamo je delegaciju dočekao predsednik Srbije Slobodan Milošević, koji je odbacio mogućnost da Hrvatska izađe iz jugoslovenske federacije, jer među njenim stanovništvom ima 600.000 Srba.

Hrvatska i Slovenija su se 29. juna složile da suspenduju svoje deklaracije o nezavisnosti kako bi imale vremena za sporazumno rešenje. Činilo se da je delegacija EEZ postigla napredak kada je Srbija odgovorila na taj potez prestankom protivljenja imenovanju hrvatskog člana Predsedništva SFRJ Stjepana Mesića za predsednika Predsedništva SFRJ 30. juna. Privid uspeha je povećan kada je JNA naredila svojim trupama smeštenim u Sloveniji da se vrate u svoje kasarne. De Mikelisa je 1. jula zamenio Žoao de Deus Pinherio, portugalski ministar spoljnih poslova, kako bi se zadržala formula sadašnjeg, bivšeg i budućeg ministra spoljnih poslova predsedavajuće države Predsedništva EEZ, pošto je Holandija preuzela predsedavanje od Luksemburga, dok je Portugalija trebalo da preuzme predsedavajuću funkciju Holandije.

Sledeći korak misije delegacije EEZ bili su razgovori kojima su prisustvovali predstavnici EEZ, Hrvatske, Slovenije, Srbije i Saveznog izvršnog veća. Razgovori su održani na Brionima 7. jula. Pored delegacije EEZ, koju je predvodio Van den Bruk, razgovorima je prisustvovalo pet od osam članova saveznog Predsedništva — Mesić, Bogić Bogićević, Janez Drnovšek, Branko Kostić i Vasil Tupurkovski. Prisutni su bili i predsednik Saveznog izvršnog veća Ante Marković, kao i savezni sekretar za inostrane poslove Budimir Lončar, savezni sekretar za unutrašnje poslove Petar Gračanin i zamenik saveznog sekretara za narodnu odbranu viceadmiral Stane Brovet. Hrvatsku je predstavljao predsednik Franjo Tuđman, dok je u ime Slovenije prisustvovao predsednik Milan Kučan. Srbiju je predstavljao Borisav Jović, bivši srpski član saveznog Predsedništva koji je podneo ostavku na tu funkciju 15. juna, umesto Miloševića koji je odbio da prisustvuje. Delegacija EEZ je sa početkom u 8 časova odvojeno razgovarala sa Kučanom i njegovim pomoćnicima, zatim sa Tuđmanom i njegovim pomoćnicima i na kraju sa Jovićem. Popodne je održan plenarni sastanak na kojem su prisustvovale savezne, slovenačke i hrvatske delegacije, a Jović je, kako se navodi, otišao nezadovoljan razgovorima.

Sporazum je pripremljen na Savetu ministara EEZ u Hagu 5. jula. Sastojao se od Zajedničke deklaracije i dva aneksa sa detaljima o stvaranju ambijenta pogodnog za dalje političke pregovore i smernicama za posmatračku misiju u SFRJ. Sporazum, koji je postao poznat kao Brionska deklaracija ili Brionski sporazum, zahtevao je od JNA i TORS da se vrate u svoje baze, a predviđao je da slovenački zvaničnici sami kontrolišu granice Slovenije, kao i da Slovenija i Hrvatska obustave sve delatnosti vezane za proglašenja nezavisnosti na tri meseca. Posmatračka misija predviđena Brionskom deklaracijom materijalizovana je kao Posmatračka misija Evropske ekonomske zajednice (PMEEZ) sa zadatkom da nadgleda razdruživanje JNA i TORS u Sloveniji, a potom povlačenje JNA iz Slovenije.

Iako je malo toga dogovoreno i Deklaracija je kasnije različito tumačena od strane njenih potpisnika, Brionska deklaracija je utvrdila interes EEZ za region, a prva ministarska konferencija EEZ o SFRJ održana je u Hagu 10. jula. PMEEZ je pomagala da se smiri nekoliko sukoba oko vojnih kasarni u Sloveniji i olakšala pregovore između slovenačkih vlasti i JNA vezane za povlačenje JNA iz Slovenije. U Hrvatskoj su nastavljene oružane borbe, a JNA je iste večeri kada je potpisana Deklaracija granatirala Osijek. Savezno Predsedništvo je 18. jula naredilo potpuno povlačenje JNA iz Slovenije kao odgovor na slovenačke akcije koje su prekršile Brionsku deklaraciju. Opseg rada PMEEZ proširen je na Hrvatsku 1. septembra. Do sredine septembra rat je eskalirao, jer su hrvatski Zbor narodne garde i policija blokirali kasarne JNA, a JNA je krenula u kampanju protiv hrvatskih snaga.

Brionska deklaracija je izolovala Markovića koji je pokušao da sačuva federaciju, ali ga je Van den Bruk ignorisao, dok je delegacija EEZ prećutno podsticala raspad Jugoslavije. Deklaracija je umanjila autoritet dela rukovodstva JNA koji se borio za očuvanje SFRJ. Deklaracija je bila nepovoljna i za Hrvatsku, jer je prepuštena da se brani od JNA i srpskih snaga. Efikasnim uklanjanjem Slovenije od uticaja saveznih vlasti, posebno JNA, Deklaracija je ispunila jedan od ciljeva srpskih nacionalista, dozvoljavajući prekrajanje međunarodnih granica. Sabrina P. Ramet je napomenula da su Kučan i Milošević u januaru 1991. postigli sporazum u kojem je Milošević dao uveravanja da se Srbija neće protiviti nastojanju Slovenije za nezavisnost. Zauzvrat, Kučan je izrazio razumevanje za Miloševićev interes za stvaranje Velike Srbije.

U to vreme, EEZ je na Brionsku deklaraciju gledala kao na metod smirivanja krize. Neuspeh delegacije EEZ da odgovori na Jovićev odlazak pre plenarnog sastanka i Deklaracija ministara spoljnih poslova EEZ od 10. jula u kojoj se naznačava da će se EEZ povući iz posredovanja ukoliko Brionska deklaracija ne bude sprovedena samo je ohrabrila Srbiju, koja, za razliku od Slovenije, Hrvatske ili SFRJ, nije imala šta da izgubi ako se EEZ povuče. EEZ je na kraju preuzela zasluge za brzo rešavanje oružanog sukoba u Sloveniji ne shvatajući da njeni diplomatski napori nemaju mnogo veze sa situacijom na terenu.

Izvor: https://sr.wikipedia.org/sr-el/%D0%91%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0\_%D0%B4%D0%B5%D0%BA%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%98%D0%B0

Bombaški napadi u Londonu 2005. godine, koordinisani samoubilački bombaški napadi na londonski sistem javnog prevoza ujutro 7. jula 2005. godine. U 8:50 časova eksplozije su raznele tri voza londonskog metroa, pri čemu je poginulo 39 ljudi. Sat vremena kasnije 13 ljudi je poginulo kada je bomba detonirala na gornjoj palubi autobusa na Tavistok skveru. Više od 700 ljudi je povređeno u četiri napada.

Četvorica bombaša — okarakterisana kao „obični britanski građani” u kasnijoj istrazi — izvršili su napade koristeći jeftine i lako dostupne materijale. Ovi faktori učinili su da unapred otkrivanje zavere od strane vlasti bude izuzetno malo verovatno i primorali su na temeljnu promenu britanske politike borbe protiv terorizma, koja je prethodno bila usmerena na strane pretnje. Ujutro na dan napada, trojica bombaša otputovala su iz Lidsa, mesta za koje se sumnjalo da je bilo „fabrika” za izradu bombi, u Luton, gde su se pridružili četvrtom bombašu. Grupa, sada noseći rančeve pune eksploziva, ukrcala se na voz za londonsku stanicu King's Cross. Oko 8:30 časova napadači su ušli na stanicu King's Cross i razdvojili se, ukrcavajući se u vozove koji su išli istočno i zapadno linijom Circle, kao i u voz koji je išao južno linijom Piccadilly. Dvadeset minuta kasnije, istovremene eksplozije pogodile su vozove kod Russell Squarea (poginulo je 26 ljudi, a više od 340 je povređeno), Aldgatea (poginulo je 7 ljudi, a više od 170 je povređeno) i Edgware Roada (poginulo je 6 ljudi, a više od 160 je povređeno). Četvrti bombaš je zatim izašao iz stanice metroa i na kraju se ukrcao u prepun autobus koji je saobraćao prema Hackneyju. Aktivirao je svoju napravu, za koju se procenjuje da je sadržala oko 10 funti (4,5 kg) jakog eksploziva, na Tavistok skveru, usmrtivši 13 ljudi i ranivši više od 100.

Odgovor na napade bio je trenutan. Ceo sistem metroa u centralnom Londonu bio je zatvoren, a istražitelji su pregledali područje u potrazi za forenzičkim dokazima. Pored toga, pregledano je oko 6.000 sati snimaka sa kamera zatvorenog televizijskog sistema kako bi se rekonstruisao vremenski sled događaja tog jutra. Dan nakon bombaških napada, premijer Toni Bler izjavio je: „U terorizmu nema nade niti budućnosti vredne življenja. A nada je alternativa ovoj mržnji.” Do 16. jula policija je javno objavila imena četvorice bombaša, koji su svi poginuli u napadima, a istraga se potom usmerila na otkrivanje mogućih saučesnika i motiva.

Nakon što su odbačene teorije o „petom bombašu” ili „stranom organizatoru”, britanska javnost suočila se sa surovom stvarnošću da su četvorica naizgled sasvim običnih mladića radikalizovana u „domaću pretnju”. U septembru 2005. godine zamenik vođe Al Kaide, Ajman al Zavahiri, preuzeo je delimičnu odgovornost za bombaške napade, ali su obim i priroda stvarne uloge Al Kaide u napadima ostali nejasni. U aprilu 2007. godine trojica britanskih muslimana optužena su za pomaganje u planiranju napada od 7. jula, ali su dve godine kasnije oslobođena optužbi.

Izvor: https://www.britannica.com/event/London-bombings-of-2005

Život

Hus je rođen negdje oko 1370. godine. Bio je od siromašnih roditelja u Husinecu u južnoj Bohemiji, po kojem je uzeo svoje ime. Oko 1390. godine upisao je Univerzitet u Pragu, a dvije godine nakon diplomiranja 1394. godine stekao je zvanje magistra i počeo predavati na univerzitetu. Postao je dekan Filozofskog fakulteta tamo 1401. godine.

U to vrijeme Univerzitet u Pragu prolazio je kroz period borbe protiv stranog, uglavnom njemačkog, uticaja, kao i kroz intenzivno suparništvo između, s jedne strane, njemačkih profesora koji su zastupali nominalizam i smatrani su protivnicima crkvene reforme i, s druge strane, izrazito nacionalističkih čeških profesora, koji su bili skloni realističkoj filozofiji i bili su oduševljeni čitaoci filozofskih spisa Džona Viklifa, žestokog kritičara nominalizma. Hus je proučavao Viklifova djela, a kasnije i njegove teološke spise, koji su doneseni u Prag 1401. godine. Hus je bio pod uticajem Viklifovih osnovnih načela, iako nikada nije prihvatio njihove krajnje implikacije, a posebno je bio impresioniran Viklifovim prijedlozima za reformu rimokatoličkog sveštenstva. Sveštenički stalež posjedovao je oko polovine sve zemlje u Bohemiji, a veliko bogatstvo i simonijske prakse višeg sveštenstva izazivali su zavist i ogorčenje među siromašnim sveštenicima. Bohemsko seljaštvo takođe je zamjeralo crkvi jer je bila jedan od najvećih zemljoposjedničkih poreznika. Tako je postojao veliki potencijalni oslonac za svaki pokret crkvene reforme u vrijeme kada je autoritet papstva bio narušen Zapadnim raskolom. Pokušaje reforme ranije je preduzimao bohemski kralj Karlo IV, a Viklifova djela bila su izabrano oružje nacionalnog reformskog pokreta koji je osnovao Jan Milič iz Kromjeříža.

Godine 1391. Milíčevi učenici osnovali su Betlehemsku kapelu u Pragu, gdje su se držale javne propovijedi na češkom jeziku (umjesto na latinskom) u duhu Milíčevog učenja. Od 1402. Hus je bio zadužen za kapelu, koja je postala centar rastućeg nacionalnog reformskog pokreta u Bohemiji. Sve više se posvećivao javnom propovijedanju i na kraju je postao popularni vođa tog pokreta. Uprkos svojim opsežnim dužnostima u Betlehemskoj kapeli, Hus je nastavio da predaje na univerzitetskom Filozofskom fakultetu i postao je kandidat za doktorsku titulu iz teologije. Hus je također postao savjetnik mladog plemića Zbyňeka Zajica od Hazmburka kada je Zbyněk imenovan za praškog nadbiskupa 1403. godine, što je pomoglo da se reformni pokret učvrsti.

Godine 1403. njemački univerzitetski profesor Johann Hübner sastavio je listu od 45 članaka, vjerovatno izabranih iz Viklifovih spisa, i dao da budu osuđeni kao heretički. Pošto su njemački profesori imali tri glasa, a češki samo jedan, Nijemci su ih lako nadglasali, te je 45 članaka od tada smatrano testom pravovjernosti. Glavna optužba protiv Viklifovog učenja bila je njegovo učenje o remanenciji — tj. da hljeb i vino u euharistiji zadržavaju svoju materijalnu supstancu. Viklif je također tvrdio da su Sveta pisma jedini izvor kršćanske doktrine. Hus nije dijelio sve Viklifove radikalne stavove, poput onog o remanenciji, ali su ih dijelili neki članovi reformne stranke, među njima Husov učitelj Stanislav iz Znojma i njegov kolega student Štěpán Páleč.

Tokom prvih pet godina Zbyňekove vladavine kao praškog nadbiskupa, njegov stav prema „evangelističkoj stranci“ se radikalno promijenio. Protivnici reforme su ga pridobili na svoju stranu i 1407. godine uspjeli da optuže Stanislava i Páleča za herezu, te su bili upućeni Rimskoj kuriji na ispitivanje. Njih dvojica su se vratila potpuno promijenjena u svojim teološkim stavovima i postali su glavni protivnici reformatora. Tako je, upravo kada je Hus izbio u prvi plan reformnog pokreta, došao u sukob sa svojim bivšim prijateljima.

Od 1378. godine Rimokatolička crkva bila je podijeljena Zapadnim raskolom, tokom kojeg je papska jurisdikcija bila podijeljena između dvojice papa. Kao vođa reforme, Hus se bez oklijevanja sukobio s nadbiskupom Zbyňekom kada se ovaj suprotstavio Koncilu u Pizi, koji je bio sazvan da zbaci suparničke pape i reformiše crkvu. Koncil je imao podršku čeških profesora na Univerzitetu u Pragu, dok su se njemački profesori tome protivili. Njemački profesori, koji su imali većinu glasova u univerzitetskim pitanjima, podržali su nadbiskupa, što je toliko razbjesnilo kralja Venceslava da je u januaru 1409. godine izmijenio univerzitetski ustav tako što je češkim profesorima dao po tri glasa, a Nijemcima samo jedan; rezultat je bio masovno iseljavanje Nijemaca iz Praga na nekoliko njemačkih univerziteta. U jesen 1409. Hus je izabran za rektora tada već univerziteta u kojem su dominirali Česi.

Konačni raskid između nadbiskupa Zbyňeka i Husa dogodio se kada je Koncil u Pizi svrgnuo i papu Grgura XII, čija je vlast bila priznata u Bohemiji, i antipapu Benedikta XIII, te na njihovo mjesto izabrao Aleksandra V. Svrgnuti pape su, međutim, zadržali jurisdikciju nad dijelovima zapadne Evrope; tako su umjesto dva sada postojala tri pape. Nadbiskup i visoko sveštenstvo u Bohemiji ostali su vjerni Grguru, dok su Hus i reformna stranka priznali novog papu. Nakon što je bio prisiljen kraljevim kaznenim mjerama da prizna Aleksandra V kao legitimnog papu, nadbiskup je, putem velike podmićivanja, naveo Aleksandra da zabrani propovijedanje u privatnim kapelama, uključujući Betlehemsku kapelu. Hus je odbio poslušati papinu naredbu, nakon čega ga je Zbyňek ekskomunicirao. Uprkos osudi, Hus je nastavio da propovijeda u Betlehemskoj kapeli i da predaje na Univerzitetu u Pragu. Zbyňek je na kraju bio prisiljen od kralja da obeća Husu svoju podršku pred Rimskom kurijom, ali je potom iznenada umro 1411. godine, a vođstvo Husovih protivnika prešlo je na samu kuriju.

Godine 1412. slučaj Husove hereze, koji je bio prećutno odbačen, ponovo je otvoren zbog novog spora oko prodaje indulgencija koje je izdao Aleksandrov nasljednik, antipapa Ivan XXIII, radi finansiranja svoje kampanje protiv Grgura XII. Njihova prodaja u Bohemiji izazvala je opšte ogorčenje, ali ju je odobrio kralj Venceslav, koji je, kao i obično, učestvovao u prihodima. Hus i njegov bivši učenik Jeronim iz Praga održali su poznatu javnu raspravu, koja je kulminirala spaljivanjem dekreta Ivana XXIII kojim je bila odobrena prodaja indulgencija. Hus je također javno osudio te indulgencije pred univerzitetom. Time je izgubio podršku Venceslava, što će se pokazati kobnim za njega. Husovi neprijatelji su zatim obnovili njegov proces pred kurijom, gdje je bio proglašen za osobu pod velikom ekskomunikacijom jer se nije pojavio, a nad Pragom ili bilo kojim drugim mjestom gdje bi Hus boravio bio je uveden interdict, čime su vjernicima na tom području uskraćeni određeni crkveni sakramenti. Kako bi poštedio grad posljedica, Hus je dobrovoljno napustio Prag u oktobru 1412. godine. Našao je utočište uglavnom u južnoj Bohemiji u dvorcima svojih prijatelja, i tokom naredne dvije godine bavio se intenzivnom književnom aktivnošću. Njegovi protivnici, posebno Stanislav i Páleč, napisali su veliki broj polemičkih rasprava protiv njega, na koje je on odgovarao jednako snažno. Najvažnije njegovo djelo bilo je De ecclesia (O crkvi). Također je napisao veliki broj rasprava na češkom jeziku i zbirku propovijedi pod nazivom Postilla.

U vrijeme kada je Zapadni raskol trajao bez prekida, kralj Sigismund Ugarski, kao novoizabrani (1411) kralj Njemačke, vidio je priliku da stekne prestiž kao obnovitelj jedinstva crkve. On je prisilio Ivana XXIII da sazove Koncil u Konstanci kako bi se našlo konačno rješenje raskola i okončale sve hereze. Sigismund je, stoga, poslao izaslanika da pozove Husa da prisustvuje koncilu i objasni svoje stavove—poziv koji je Hus, naravno, nevoljno prihvatio. Ali kada je Ivan zaprijetio kralju Venceslavu zbog nepoštovanja interdicta, i nakon što je Sigismund Husu dao garanciju sigurnog prolaza do Konstance i nazad (bez obzira na odluku koja bude donesena), Hus je konačno pristao da ide.

Krenuo je u Konstancu, ali je sigurnosnu garanciju dobio tek dva dana nakon dolaska tamo, u novembru 1414. godine. Ubrzo nakon dolaska u Konstancu, on je, uz prećutni pristanak Sigismunda, bio uhapšen i stavljen u strogi pritvor, iz kojeg nikada nije izašao. Husovi neprijatelji uspjeli su da ga izvedu pred Koncil u Konstanci kao viklifitskog jeretika. Sve što je ozbiljno zalaganje čeških plemića moglo da mu obezbijedi bila su tri javna saslušanja, na kojima mu je bilo dozvoljeno da se brani i uspio je da pobije neke optužbe protiv sebe. Koncil je pozivao Husa da se odrekne svojih stavova kako bi sačuvao život, ali je za većinu njegovih članova on bio opasan jeretik dostojan samo smrti. Kada je to odbio, svečano je osuđen 6. jula 1415. godine i spaljen na lomači.

Vjerovanja i spisi

Postoji mnogo rasprava o tome u kojoj je mjeri Hus bio dužan Viklifu za svoja teološka uvjerenja. U Konstanci je odbio da se povinuje zahtjevu koncila da se u potpunosti odrekne Viklifa, i nesumnjivo je podržavao doktrinu predestinacije i zagovarao vrhovni autoritet Biblije nad autoritetom Katoličke crkve. Međutim, Husovi stavovi se mogu tumačiti i kao kulminacija češkog nacionalnog reformnog pokreta. Njegovi sljedbenici i kasniji bohemski religijski reformatori usvojili su naziv husiti.

Tokom svog izgnanstva 1412–1414, Hus je umjesto popularnog propovijedanja u Pragu napisao niz djela na češkom jeziku, koja su od tada postala klasici češke književnosti i jednako su važna u historiji češkog jezika, jer je Hus razvio novu i jednostavniju ortografiju. Najvažnije od tih djela je njegov popularni traktat Vyklad viery, desatera a patera („Objašnjenje vjere, deset zapovijedi i Očenaša”). Husova djela na češkom i latinskom jeziku uključuju i druge religijske traktate, učen rasprave i predavanja, zbirke njegovih propovijedi i lična pisma.

Izvor: https://www.britannica.com/biography/Jan-Hus/The-final-trial

6. jula 2012. godine, u selu Talinovac kod Uroševca na Kosovu i Metohiji stravično su ubijeni vjenčani par Milovan i Ljiljana Jevtić. Bili su srpski povratnici koji su se, nakon godina izbjeglištva, odlučili vratiti na svoje ognjište.

Tijela su im pronađena u porodičnoj kući u jutarnjim časovima. Oboje su ubijeni sa po jednim hicem iz vatrenog oružja ispaljenim iz neposredne blizine. Nije bilo tragova provale niti veće premetačine stvari u kući, zbog čega je policija razmatrala više mogućih motiva. Istragu je vodila Kosovska policija, uz učešće Euleksa.

Milovan Jevtić je bio jedan od predstavnika srpske zajednice u selu i aktivno je učestvovao u procesu povratka raseljenih Srba. Poslije 1999. godine, većina srpskog stanovništva napustila je selo ili je iz njega prognana usljed pogoršane bezbjednosne situacije. Tek nekoliko godina kasnije, uz pomoć međunarodnih organizacija, manji broj porodica odlučio je da se vrati Talinovcu, uključujući supružnike Jevtić.

Njihovo ubistvo potreslo je ostale srpske povratnike u Talinovcu. Strah je opet zavladao među porodicama koje su samo htjele obnoviti normalan život. Neposredno nakon zločina, preostale srpske porodice su razmatrale da napuste selo, ali nakon razgovora sa KFOR-om, Euleksom, policijom i lokalnom vlašću, odlučili su da ostanu, uz obećanja da će im sigurnost biti pojačana.

Zločin su osudili predstavnici Srbije, međunarodnih misija na Kosovu i Metohiji, kao i brojne organizacije koje su pratile proces povratka raseljenih lica. Nakon sprovedene istrage, ubistvo Milovana i Ljiljane Jevtić nije dobilo sudski epilog. Tokom godina nije saopšteno da su izvršnici ovog zločina identifikovani i osuđeni, zbog čega ovaj slučaj ostaje jedan od brojnih neriješenih zločina na Srbe na Kosovu i Metohiji.

Izvori: https://www.rts.rs/lat/vesti/Hronika/1135208/Ubistvo+Srba+povratnika.html

https://rtv.rs/sr\_lat/hronika/na-kosovu-ubijen-bracni-par-jeftic\_329661.html

https://www.portalanalitika.me/clanak/u-kosovskom-selu-talinovac-ubijen-brani-par-srba-povratnika-

https://www.b92.net/o/info/vesti/index?nav\_id=624528

Louis Armstrong rođen je u Nju Orleansu, u Luizijani, 4. avgusta 1901. godine. Odrasla ga je majka Majan u četvrti toliko opasnoj da je bila poznata kao „Bojno polje“ (The Battlefield). Završio je samo peti razred osnovne škole, jer je rano napustio školovanje kako bi počeo da radi. Jedan od njegovih prvih poslova bio je kod jevrejske porodice Karnofski, gdje je zaradio dovoljno novca da kupi svoj prvi kornet.

U novogodišnjoj noći 1912. godine uhapšen je i poslat u Dom za obojene dječake bez staranja (Colored Waif’s Home for Boys). Tamo je, pod vođstvom Pitera Dejvisa, naučio pravilno da svira kornet, a kasnije je postao i vođa duvačkog orkestra doma. Nakon izlaska iz doma 1914. godine, Armstrong je odlučio da postane profesionalni muzičar. Uz mentorstvo najboljeg gradskog kornetiste, Džoa „Kinga“ Olivera, ubrzo je postao jedan od najtraženijih kornetista u Nju Orleansu, nastupajući redovno na parobrodima koji su plovili rijekom Misisipi.

Godine 1922. King Oliver pozvao je Armstronga da mu se pridruži u Čikagu. Armstrong i Oliver ubrzo su postali glavna tema grada zahvaljujući svojim složenim dvoglasnim dionicama za dva korneta, a 1923. godine počeli su zajedno da snimaju ploče. U to vrijeme Armstrong je započeo vezu sa pijanistkinjom iz benda, Lilijan Hardin. Vjenčali su se 1924. godine, a upravo ga je Hardin nagovorila da napusti Oliverov orkestar i okuša se kao samostalni umjetnik. Nakon godine provedene u Njujorku sa orkestrom Flečera Hendersona, koja mu nije donijela zadovoljstvo, Armstrong se 1925. vratio u Čikago i prvi put počeo da snima ploče pod svojim imenom.

Snimci sastava Louis Armstrong and His Five, a kasnije i Hot Seven, ubrajaju se među najuticajnija ostvarenja u istoriji džeza. Armstrongovi improvizovani solo nastupi preobrazili su džez iz muzike zasnovane na ansamblu u umjetnost soliste, dok je njegov izražajni vokal uveo inovativne elemente skat pjevanja i prepoznatljiv osjećaj za sving. Do kraja dvadesetih godina popularnost sastava Hot Five i Hot Seven bila je tolika da se Armstrong vratio u Njujork, gdje je nastupao u popularnoj brodvejskoj reviji Hot Chocolates. Ubrzo je počeo da ide na turneje i praktično nije prestajao da nastupa sve do smrti 1971. godine.

Tokom tridesetih godina Armstrong je stekao veliku popularnost zahvaljujući radiju, filmu i svojim gramofonskim snimcima. Prvi put je nastupio u Evropi 1932. godine, a vratio se 1933. i ostao više od godinu dana zbog povrede usne. Po povratku u Ameriku 1935. angažovao je Džoa Glejzera za svog menadžera, osnovao veliki orkestar, snimao popularne pjesme za izdavačku kuću Decca i redovno se pojavljivao na filmu. Tokom četrdesetih godina intenzivno je obilazio Sjedinjene Države.

Godine 1947, kada je popularnost velikih orkestara počela da opada, Armstrong je osnovao manji sastav Louis Armstrong and His All Stars. Članovi benda mijenjali su se tokom godina, ali je ovaj sastav ostao njegov glavni izvođački ansambl do kraja karijere. Od 1949. nizao je uspješne pop hitove i redovno odlazio na međunarodne turneje, gdje je bio toliko omiljen da je dobio nadimak „Ambasador Sač“ (Ambassador Satch).

U Sjedinjenim Državama Armstrong je bio jedan od pionira borbe za građanska prava, rušeći brojne rasne barijere još kao mlad čovjek. Pedesetih godina pojedini su ga kritikovali zbog njegovog scenskog nastupa i nazivali ga „Uncle Tom“, ali je kritičare ućutkao kada je javno osudio način na koji je američka vlada postupala tokom krize oko integracije srednje škole Little Rock Nine 1957. godine.

Armstrong je nastavio da putuje svijetom i snima pjesme poput Blueberry Hill (1949), Mack the Knife (1955) i Hello, Dolly! (1964), pri čemu je upravo pjesma Hello, Dolly! potisnula Bitlse sa vrha top-lista u jeku bitlsomanije.

Dugogodišnje neprekidne turneje ozbiljno su narušile Armstrongovo zdravlje. Prvi srčani udar doživio je 1959. godine, a 1968. ponovo je završio na intenzivnoj njezi u bolnici Bet Izrael zbog problema sa srcem i bubrezima. Ljekari su mu savjetovali da više ne nastupa, ali je Armstrong svakodnevno nastavljao da vježba u svojoj kući u Koroni, u Kvinsu, gdje je od 1943. živio sa svojom četvrtom suprugom Lusil. Nastupima se vratio 1970. godine, ali je to bilo prerano i previše naporno. Preminuo je u snu 6. jula 1971. godine, nekoliko mjeseci nakon svog posljednjeg angažmana u hotelu Waldorf-Astoria u Njujorku.

Izvor: https://www.louisarmstronghouse.org/biography/

Milica Stojadinović rođena je u selu Bukovcu, u Sremu (tadašnje Austrijsko Carstvo), 6. jula 1828. godine od majke Jelisavete i oca Vasilija. Njen djed i otac bili su sveštenici, pa je i ona tako moralno i duhovno vezana za crkvu. Osnovnu školu završila je u mjestu rođenja. Rođena je kao četvrto od petoro djece u porodici. Imala je braću: Svetozara, Ljubomira (koji se udavio), zatim opet Ljubomira, u znak sjećanja na umrlog brata, mlađeg brata Petra i sestru Katicu. Već godinu dana poslije njenog rođenja porodica se preselila u Vrdnik, fruškogorsko selo koje je postalo njen zavičaj. Kao djevojčica bila je veoma ozbiljna i nikada se nije igrala sa svojim vršnjacima. Bila je vrlo talentovano dijete. Višu djevojačku školu završila je u Petrovaradinu (nekada Varadinu). U školi je naučila njemački i slovački i da svira gitaru. Kasnije je sama naučila francuski i italijanski. Bila je veoma vezana za Vojvodinu i Frušku goru.

Prve rime pisala je kao trinaestogodišnja djevojčica na papirićima, a prve pjesme objavila je 1847. godine u Serbskom narodnom listu. Tada postaje „Vrdnička vila“, jer su u to vrijeme pismene žene bile prava rijetkost.

Pokret 1848. bio je zahvatio cijelu staru Evropu kao prvu svjetlost mlade slobode srpske. Pjevala je o „slavenskoj lipi“, kao o „drveću slobode“ u Francuskoj, Knićanina i njegove dobrovoljce sa fesovima i sa kuburlijama za pojasom, vojvodu Stevana Šupljikca, za kojega su se tolike nade vezivale, sve junake tragične i krvave Bune. U odijelu od tri narodne boje, ona je išla pred narodnim povorkama koje su iz Fruške gore stizale u Vukovar. Kada su se stvari okrenule rđavo po Srbe, kada su se sa visina Fruške gore mogla vidjeti bačka sela u plamenu, i kada se svaki čas očekivao prelaz Mađara u Srem, dvadesetogodišnja djevojka, koja je čitala Šilerovu Jovanku Orleanku, zavjetovala se da će sa gitarom u ruci otići u srpski logor i pjesmom raspaljivati gnjev i hrabrost srpskih boraca.

I od 1848. njeno ime se susreće u srpskim listovima i časopisima onoga doba, u Vojvođanci, Sedmici, Šumadinci, Fruškogorki, docnije u Danici, i bezimeno u Putniku i Komarcu. Slavu je stekla zbirkama Pesme, koje su objavljene 1850, 1855. i 1869. godine, a njihovo štampanje pomogao je njen veliki poštovalac i zaštitnik, knez Mihailo Obrenović. Napisala je lirski dnevnik U Fruškoj gori, štampan u tri knjige (1861, 1862. i 1866) u Novom Sadu i Zemunu, gdje je u velikoj mjeri oslikala prilike, shvatanja i običaje toga doba. U tom dnevniku sakupljeno je mnoštvo različitog materijala: pisma dragim ljudima, pjesme, narodni običaji, vračanja, prevodi iz stranih književnosti i narodne pjesme.

Kada je 1862. otpočelo bombardovanje Beograda, ona je došla u Beograd, i iz varoši po kojoj su ležala mrtva tijela i gdje je vazduh mirisao na barut, ona piše svome prijatelju Đorđu Rajkoviću: „Nisam mogla srcu odoleti da ne vidim vojnike srbske, i ne mogu vam riječima predstaviti, kako mi je bilo kad sam ih vidjela. Na svakoj barikadi po njih 50, u svakom vidim junake iz vojevanja Đorđevog i Miloševog, tako svakom iz očiju govori oduševljenje i želja udariti se što pre sa kosovskim vragom. Ja sam cio dan u Beogradu bila, i provela sam ga samo u obilaženju barikada i u gledanju ratnika oni'! Kad sam uveče polazila, čisto bi' plakala, što odlaziti moram”.

Bila je saradnica mnogih listova i prva je žena ratni izvještač među Srbima. Njenu reportažu pod naslovom Srce i barikade iz Beograda, koji je 1862. bio poprište ratnih sukoba, objavio je Madžarski dnevnik iste godine.

Njene pjesme, još od samog početka stvaralaštva, bile su nadahnute izrazitim nacionalnim osjećanjem, zbog čega je svom imenu i prezimenu dodala pseudonim Srpkinja. Pored nacionalnog, u njenoj poeziji snažno je prisutno i vjersko osjećanje. Prihod od svoje prve knjige, štampane 1850. godine pod naslovom Pesme, željela je da pokloni manastiru Visoki Dečani, ali ju je Vuk Karadžić od te namjere odvratio, savjetujući joj da novac uloži u štampanje naredne knjige.

Veliki broj njenih pjesama inspirisan je srpskim revolucionarnim duhom i događajima iz 1848. godine, odnosno želja sa prisajedinjenjem Vojvodine Kneževini Srbiji. Ipak, postoje teorije da nijesu sve pjesme objavljene u časopisima pod potpisom Srpkinja ili Jedna Srpkinja zaista Miličine, iako joj se uglavnom pripisuju. Budući da je u to vrijeme bilo veoma teško javno isticati srpski identitet u Austrijskom carstvu, pretpostavlja se da su mnoge mlade pjesnikinje pisale pod pseudonimom Srpkinja, ali se većina tih pjesama ipak sa velikom vjerovatnoćom pripisuje Milici.

O značaju njene poezije svjedoči i činjenica da je bila zapažena kod najuglednijih književnih kritičara toga vremena, među kojima su bili Jovan Skerlić i Anica Savić Rebac, iako joj Skerlić, kao ni mnogim drugim pjesnicima, nije bio naročito naklonjen.

Pored zbirki pjesama, poznat je i njen Dnevnik u Fruškoj gori 1854.. Dnevnik je počela da piše nakon povratka iz Beča, gdje je boravila u posjeti Mini Karadžić, Vukovoj kćerki. Tada se susrela sa mnogim uglednim ličnostima koje su živjele u izgnanstvu, među kojima su bili knez Mihailo Obrenović i njegova supruga Julija.

Njen Dnevnik u Fruškoj gori imao je ukupno 433 pretplatnika, i to: Beč (200), Budim (20), Beograd (84), Šabac (20), Vukovar (40), Karlovci (49) i Mitrovica (20).

Ukupnu bibliografiju Milice Stojadinović Srpkinje čine sljedeća izdanja: Pesme (1850), Pesme, knjiga 2 (1855), U Fruškoj gori 1854. (1861), U Fruškoj gori 1854, sv. 2 (1862), U Fruškoj gori 1854, sv. 3 (1866) i Pesme Milice Stojadinović (1869).

Među njenim najpoznatijim pjesmama nalaze se Vijenac srpskom pjesniku Vladici Crnogorskom Petru Petroviću Njegošu (1852), Na Vidovdan (1853), Ljubav i vernost (1855), kao i pjesme Na smrt, Pevam pesmu, Izliv čuvstva i Minki Karadžić.

Bila je u prijateljskim odnosima sa Vukom Karadžićem, koji ju je nazivao „svojom kći iz Fruške”, takođe sa njegovom kćerkom Minom Karadžić, Brankom Radičevićem, Simom Milutinovićem Sarajlijom, vladikom Njegošem, Ljubomirom Nenadovićem, Jovanom Subotićem i Ivanom Mažuranićem. Mnogi listovi donosili su njene slike, po svim krajevima pričalo se o pjesnikinji iz Fruške Gore, ljudi su dolazili da je vide. Bila je, u razgovorima ugodnim i strastveno rodoljubivim, i čest gost na dvoru kod kneza Mihaila Obrenovića. Kneginja Julija joj je 1861. poklonila zlatni broš. Pred kraj života, da bi se izvukla iz bijede, nakit je ponuđen Narodnom muzeju, ali se s njegovom procjenom odužilo. Novac od broša iskorišćen je za njenu sahranu i isplatu zaostalih dugova.

Pročula se i van granica Srbije. Književnik Johan Gabrijel Sajdl joj je posvetio jednu laskavu prijateljsku pjesmu, sa Ludvigom Augustom Franklom bila je u prepisci i u svojoj starosti pjesnik je sačuvao vjernu i nježnu uspomenu na prijateljicu iz mladih dana, a češka književnica Božana Njemcova bila je njena prijateljica, sa kojom se godinama dopisivala.

Vuka Karadžića upoznala je kada je imala devetnaest godina. Sve do njegove smrti oni su se dopisivali. Vuk je želio da se pobrine o njenoj udaji, ali ona nije željela da ga posluša, ostala je vjerna samo svojim pjesmama.

„Slučajno bih ja mjesto kamička nosila u mojim grudima oblik kakove srodne mi duše. Zar bi tad kao srpskoj djevojci priličilo pjevati: ‘Čuj svijete, ja sam zaljubljena’?”

U pjesmi Kad se nebo muti, o tome je takođe zapisala:

„Kad se nebo muti, ne kaže zašto,

Nit rosna kiša rad koga pada,

a srce moje da kaže na što

Šta ono samo zna za se sada?

Ja zar da kome čuvstva izjavim?

Ta prije ću mrtva da se utajim.”

Sa Njegošem se susrela kada je bolovao u Beču. On je o njoj rekao:

„Ja pojeta, ona pojeta. Da nijesam kaluđer, eto kneginje Crnoj Gori.”

Profesor Andra Gavrilović, biograf znamenitih Srba 1928. godine, prvi je obznanio tu Njegoševu ljubavnu iskru, koja se povezuje sa Milicom Stojadinović.

Ljubomir P. Nenadović veličao je u svojim stihovima, slavio njene „lepe pesme” i „čustva prava”. Đorđe Rajković joj je posvećivao svoje stihove. Ivan Mažuranić, proslavljeni pjesnik Smrti Smail-age Čengića, dolazio je da je vidi. Jovan Subotić silazio je sa svoje visine slavom ovenčanoga pjesnika i govorio sa njom kao jednak sa jednakim. I van skromnih granica srpske književnosti bilo se čulo ime ove neobične djevojke: Johan Gabrijel Sajdl posvetio joj je jednu prijateljsku pjesmu; sa Ludvigom Augustom fon Franklom bila je u prepisci, i u svojoj starosti pjesnik je sačuvao vjernu i nježnu uspomenu na prijateljicu iz mladih dana; češka pripovjedačica Božana Njemcova njena je prijateljica sa kojom se dopisuje. Listovi su donosili njene slike, po svima krajevima pričalo se o pjesnikinji iz Fruške gore, ljudi su dolazili da je vide.

Postoje dva sudbonosna prelomna momenta koja su trajno obilježila njenu sudbinu. Kao i za mnoge druge velikane tog vremena, a i za samu Srbiju, jedan od tih momenata bilo je ubistvo kneza Mihaila. Njegovom smrću Milica je izgubila velikog prijatelja, ali i pokrovitelja. Poslije majčine smrti 1855. godine ostala je da se brine o ocu.

Drugi prelomni momenat bio je njen konačni odlazak iz Arkadije, kako je često nazivala svoju kuću u Vrdniku. Doselila se u Beograd nekoliko godina pred smrt. Odlazak iz Vrdnika bio je iznuđen, jer su, kako je i sama rekla, sve ono što je voljela i što je bilo njeno tada „gazile tuđe noge”. Njen brat je 1875. godine prodao i posljednji vinograd, kao i veći dio njihove roditeljske kuće, što ona nije mogla da podnese. Dolazeći u Beograd, ponadala se razumijevanju dobrostojećih, rodoljubivih srpskih gradskih porodica, ali se prevarila. Posljednje mjesece života provodila je po grobljima, hodajući polako između krstača i živeći od zadušnica i daća. Stanovala je na Savamali, u kući jednog Grka.

Umrla je zaboravljena i u velikom siromaštvu, u pedesetoj godini života, 1878. godine u Beogradu, na pločniku ispred podruma u kome je živjela, i sahranjena o trošku grada. Najprije je sahranjena na Tašmajdanskom groblju, na mjestu gdje se danas nalazi Crkva Svetog Marka. Sima Milutinović je za beogradski grob napisao sljedeće:

„U nekom zapuštenom grobu, vječno su sklopljena dva lijepa bistra oka Milice Stojadinović Srpkinje, pesmotvorke i spisateljice srpske.”

Kasnije, 1905. godine, u vrijeme kada se vršilo premještanje na Novo groblje, njeni zemni ostaci preneseni su u Požarevac, u porodičnu grobnicu njenog sinovca Milana (Ljubomir) Stojadinovića, tamošnjeg advokata. Njen pobratim Svetolik Lazarević tim povodom napisao je pjesmu:

„Plemenita krasna dušo,

hvala ti na trudu tvom.

Ti ćeš ostat’ vječno mila

u junačkom rodu svom.”

Iako je kraj njenog života bio tragičan i usamljen, srpski narod nije zaboravio njen doprinos nacionalnom i kulturnom identitetu. U njenom rodnom Bukovcu podignuta je spomen-bista, a na njenoj rodnoj kući postavljena je spomen-ploča. Spomenik Milici Stojadinović Srpkinji nalazi se i u manastiru Vrdnik. Od 1974. godine u Novom Sadu i na relaciji Bukovac – Vrdnik održavaju se književni susreti „Milici u pohode“, književno-memorijalna manifestacija posvećena Milici Stojadinović Srpkinji. Osnovna škola u Vrdniku nosi njeno ime, a od 1994. godine Zavod za kulturu Vojvodine dodjeljuje prestižnu književnu nagradu „Milica Stojadinović Srpkinja“ za izuzetan doprinos poeziji.

Izvori: https://sr.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B0\_%D0%A1%D1%82%D0%BE%D1%98%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%9B\_%D0%A1%D1%80%D0%BF%D0%BA%D0%B8%D1%9A%D0%B0

https://www.lektire.rs/pisac/milica-stojadinovic-srpkinja/

https://srpskaenciklopedija.org/doku.php?id=%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B0\_%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%98%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%9B\_%D1%81%D1%80%D0%BF%D0%BA%D0%B8%D1%9A%D0%B0

Logor Banjica je bio najveći koncentracioni logor na teritoriji okupirane Srbije. Po nemačkoj naredbi srpskoj kvislinškoj vlasti u Beogradu je otvoren nemački koncentracioni logor u zgradi 18. Pešadijskog puka na Banjici, odakle dobija svoje ime. Upravnik logora bio je srpski policijski službenik Svetozar Vujković, koji je lično naručivao ubistva logoraša, u nekim slučajevima i dece, od strane Srpske državne straže i Specijalne policijske Uprave grada Beograda. On je uhapšen od strane engleskih i američkih snaga 1945. i prebačen u Jugoslaviju gde je streljan 1949. nakon suđenja.

U logoru je bilo oko 23,700 zatvorenika, i najmanje 3850 žrtava. Veliki broj streljanih je svoje živote izgubio na stratištu u Jajincima. Tačan broj žrtava nije poznat jer su dokumenta uništena 1943. godine, a veliki broj tela je premešteno ili spaljeno. Logor je bio jedan od najstrožije čuvanih i kroz ceo period okupacije od 1941. do 1944., iz njega je uspelo da pobegne 5 ljudi. Prva osoba koja je uspešno pobegla iz logora bila je Milka Minić, žena Narodnog heroja i partijskog sekretara Miloša Minića. Još jedan značajan logoraš koji je pobegao je četnički kapetan Neško Nedić, bliski saradnik Draže Mihailovića koji je poginuo u borbi 1945. godine.

U logoru su zatvorenici bili najpre Romi i Jevreji, a zatim pripadnici ilegalnih pokreta otpora, Partizani i Četnici. Iako su zajedno bili zatvoreni, dešavalo se incidenata kao što su tuče između dve strane, koje su se kasnije pomirile. Planovi su predloženi da se pobegne, ali su ometeni 1944. godine i odbijeni od strane Partizana. Iako su tenzije postojale između dve strane, postoji veliki broj momenata gde su se dve strane međusobno poštovale a nažalost je veliki broj streljan zajedno.

Kada je uprave logora 1944. godine videla da se Crvena Armija i NOVJ približavaju Beogradu, raspustili su logor i spalili sva dokumenta osim par knjiga koje su spašene. Poslednji logoraš je napustio kapiju logora 5. oktobra 1944. godine, datum koji se uzima kao dan raspuštenja logora. Kroz logor je prošlo oko 250,000 ljudi, a streljano je približno 30,000. Zgrada logora je danas muzej, a nekadašnja „Soba smrti” je danas spomen-soba. Nosio je nadimak „fabrika smrti” zbog svog zloglasnog tretiranja zatvorenika.

Izvor, stranica o logoru - https://sr.wikipedia.org/sr-ec/%D0%9B%D0%BE%D0%B3%D0%BE%D1%80\_%D0%91%D0%B0%D1%9A%D0%B8%D1%86%D0%B0#/languages

Tok bitke

Nakon poraza njemačkih snaga kod Staljingrada početkom 1943. godine, sovjetska komanda počela je intenzivno da jača svoje snage. Kao odgovor na to, njemačka komanda razvila je Operaciju „Citadela“, čiji je cilj bio opkoljavanje i uništenje sovjetskih trupa na području Kurska. Kursk je postao strateški važan centar, a obje strane počele su pripreme za odlučujuću bitku.

Operacija „Citadela“ započela je 5. jula 1943. godine. Njemačke trupe, skoncentrisavši značajne snage, pokrenule su ofanzivu na Kursk iz dva pravca – sa sjevera i juga. Prve dane operacije obilježile su žestoke borbe, ali se sovjetska odbrana pokazala mnogo čvršćom nego što su Nijemci očekivali. Sovjetska komanda unaprijed je pripremila višeslojne odbrambene linije, što je omogućilo efikasan otpor njemačkim napadima.

Dana 12. jula 1943. godine odigrala se jedna od najznačajnijih bitaka Kurske kampanje – Bitka kod Prohorovke. Ona je postala poprište najveće tenkovske bitke u istoriji, u kojoj se sukobilo više od 800 tenkova obje strane. Uprkos velikim gubicima, sovjetske trupe uspjele su da zaustave njemačku ofanzivu i pređu u protivnapad.

Do 23. jula 1943. godine njemačke snage počele su da se suočavaju sa ozbiljnim teškoćama. Sovjetska komanda, koristeći rezerve, pokrenula je protivofanzivu. U tom periodu sovjetske trupe uspješno su izvele operacije poput Operacije „Kutuzov“, čiji je cilj bio oslobađanje Orla.

Dana 5. avgusta 1943. godine sovjetske trupe započele su aktivne operacije radi oslobađanja Kurska. Kao rezultat uspješnih dejstava, sovjetske snage uspjele su da opkole i unište značajne neprijateljske snage. To je predstavljalo važan korak ka konačnoj pobjedi u bici.

Do 23. avgusta 1943. godine Bitka kod Kurska završena je pobjedom Sovjetskog Saveza. Njemačke snage bile su primorane na povlačenje, a ova bitka postala je prekretnica na Istočnom frontu. Poraz kod Kurska zadao je težak udarac njemačkoj komandi i znatno oslabio njen položaj na Istočnom frontu.

Gubici

Sovjetski gubici iznosili su 6.500 oklopnih vozila, 1.500 aviona, 5.000 artiljerijskih oruđa i minobacača, uz 254.470 poginulih i nestalih, kao i dodatnih 608.833 ranjenih.

Njemački gubici iznosili su 1.500 oklopnih vozila, 3.000 artiljerijskih oruđa, 500.000 pripadnika ljudstva (poginulih i ranjenih) i 3.000 aviona (ova brojka je vjerovatno preuveličana, jer je Luftvafe na početku bitke na Istočnom frontu raspolagala sa svega oko 3.000 aviona).

Značaj

Pobjeda u Kurskoj bici i kasnija strateška ofanziva u okviru ljetnje i jesenje kampanje 1943. godine označile su završetak temeljnog preokreta u Drugom svjetskom ratu.

Poraz njemačkih snaga primorao je Njemačku da tokom ljeta 1943. godine prebaci 14 divizija i značajna pojačanja sa drugih frontova na sovjetsko-njemački front, čime su oslabljeni njeni položaji u Italiji i Francuskoj. Kao posljedica poraza velikih snaga Vermahta na sovjetsko-njemačkom frontu, stvoreni su povoljniji uslovi za raspoređivanje američkih i britanskih trupa u Italiji, što je dovelo do raspada fašističkog bloka – Musolinijev režim je pao, a Italija je istupila iz rata kao njemački saveznik.

Pod uticajem pobjeda Crvene armije povećao se obim pokreta otpora u zemljama koje su okupirale njemačke trupe, dok je ugled Sovjetskog Saveza kao vodeće sile antihitlerovske koalicije dodatno ojačan. Hitlerov pokušaj da Sovjetima preotme stratešku inicijativu završio se potpunim neuspjehom, pa su njemačke snage od tada pa do kraja rata bile prinuđene da vode isključivo odbrambene borbe.

Izvor: https://stalingradfront.com/articles/articles-about-ww2/kursk-battle/

Vikentije II rođen je kao Vitomir Prodanov 23. avgusta 1890. godine u selu Bačko Petrovo Selo, koje je tada bilo dio Austro-Ugarske. Njegovi roditelji bili su Đorđe i Jelka Prodanov. Osnovno obrazovanje završio je u Bačkom Petrovom Selu 1901. godine. Nakon toga upisao je Srpsku gimnaziju u Novom Sadu, koju je završio 1909. godine. Prodanov je potom nastavio školovanje u Bogosloviji u Sremskim Karlovcima, gdje je diplomirao 1913. godine. Zatim se vratio u Bačko Petrovo Selo, gdje je radio kao učitelj. Dana 1. juna 1917. godine, episkop temišvarski Georgije Letić postavio ga je za konzistorijalnog podbilježnika Eparhije temišvarske.

Dana 18. avgusta 1917. godine, Prodanov se zamonašio u manastiru Bezdin (na teritoriji današnje Rumunije), pred arhimandritom, dobivši monaško ime Vikentije. Za đakona je rukopoložen 12. septembra iste godine. Godine 1919. premješten je na dužnost konzistorijalnog bilježnika Eparhije bačke. Ubrzo je uzdignut u čin protođakona, a zatim i arhiđakona. Od 1921. do 1932. godine Prodanov je obavljao dužnost sekretara Izvršnog odbora srpskih pravoslavnih manastira. U tom periodu nastavio je školovanje na Filozofskom fakultetu Univerziteta u Beogradu, gdje je studirao srpsku i vizantijsku istoriju, diplomiravši 1929. godine. Dana 31. oktobra 1929. godine rukopoložen je za jeromonaha, a 3. decembra iste godine uzdignut je u čin arhimandrita. Godine 1932. Vikentije je izabran za generalnog sekretara Svetog arhijerejskog sinoda Srpske pravoslavne crkve i na toj dužnosti ostao do izbora za titulnog episkopa marčanskog 4. jula 1932. godine.

Vikentije je bio istoričar, član Društva istoričara Vojvodine i glavni urednik njegovog glasila. Na dužnosti vikarnog episkopa ostao je do 1939. godine, kada je izabran za episkopa zletovsko-strumičkog. Godine 1940. povjerena mu je i uprava nad Eparhijom ohridsko-bitoljskom. Nakon što su Nijemci i Bugari 1941. godine okupirali njegove eparhije, bugarski fašisti su ga protjerali, zbog čega je izbjegao u Beograd. Poslije Drugog svjetskog rata komunističke vlasti Jugoslavije nijesu mu dozvolile da se vrati na svoju dužnost, jer su željele da osnuju posebnu Makedonsku pravoslavnu crkvu. Od 1947. do 1950. godine Vikentije je bio administrator Eparhije žičke.

Vikentije II izabran je za srpskog patrijarha 14. jula 1950. godine. Uložio je ogromnu energiju u nastojanja da riješi pitanje penzionih fondova za sveštenstvo Srpske pravoslavne crkve. Vikentije II bio je prvi srpski patrijarh koji je, poslije gotovo pedeset godina, posjetio Rusiju. Bio je odlučan protivnik cijepanja Srpske pravoslavne crkve i osnivanja posebne Makedonske pravoslavne crkve.

Patrijarh Vikentije II preminuo je pod nerazjašnjenim okolnostima 5. jula 1958. godine (kao i patrijarh Varnava prije njega), nakon sjednice Sabora episkopa na kojoj je odbijen prijedlog komunističkih vlasti da se odobri osnivanje posebne Makedonske pravoslavne crkve. Neki tvrde da su ga otrovali komunisti, dok neki tvrde da je umro samo prirodnom smrću. Sahranjen je u grobnici mitropolita Mihaila u Sabornoj crkvi Svetog arhangela Mihaila u Beogradu.

Izvor: https://en.wikipedia.org/wiki/Vikentije\_II,\_Serbian\_Patriarch

Doli su klonirali Kit Kembel, Ijan Vilmut i njihove kolege iz Instituta Rozlin, koji je dio Univerziteta u Edinburgu u Škotskoj, zajedno sa biotehnološkom kompanijom PPL Therapeutics, sa sjedištem u blizini Edinburga. Finansiranje kloniranja Doli obezbijedili su PPL Therapeutics i Ministarstvo poljoprivrede.

Doli je rođena 5. jula 1996. godine i imala je tri majke: jedna je dala jajnu ćeliju, druga DNK, a treća je iznijela klonirani embrion do rođenja. Nastala je primjenom tehnike prenosa jedra somatske ćelije, pri kojoj se jedro odrasle ćelije prenosi u neoplođenu jajnu ćeliju kojoj je prethodno uklonjeno sopstveno jedro. Tako nastala hibridna ćelija zatim se podstiče da se dijeli električnim impulsom, a kada se razvije u blastocistu, ugrađuje se u surogat-majku. Doli je bila prvi klon dobijen iz ćelije uzete od odraslog sisara. Njeno stvaranje pokazalo je da su geni u jedru zrele diferencirane somatske ćelije i dalje sposobni da se vrate u embrionalno totipotentno stanje, stvarajući ćeliju koja se zatim može razviti u bilo koji dio organizma životinje.

Postojanje Doli objavljeno je javnosti 22. februara 1997. godine. Vijest je izazvala ogromnu pažnju medija. Na televiziji je emitovana reklama u kojoj se škotski naučnici igraju sa ovcama, a časopis Time objavio je posebnu reportažu o Doli. Časopis Science proglasio je Doli naučnim probojem godine. Iako nije bila prva klonirana životinja, privukla je veliku medijsku pažnju jer je bila prvi sisar kloniran iz ćelije odrasle jedinke.

Doli je čitav život provela u Institutu Rozlin u Midlotijanu. Tamo je parena sa ovnom velške planinske ovce i ukupno je ojagnjila šest jagnjadi. Njeno prvo jagnje, po imenu Boni, rođeno je u aprilu 1998. godine. Naredne godine Doli je ojagnjila blizance, Sali i Rozi, a zatim je 2000. godine donijela na svijet trojke Lusi, Darsi i Koton. Krajem 2001. godine, kada je imala četiri godine, kod Doli se razvio artritis i počela je otežano da hoda. Liječena je protivupalnim lijekovima.

Dana 14. februara 2003. godine Doli je uspavana zbog progresivne bolesti pluća i teškog artritisa. Ovca pasmine Fin Dorset, kojoj je Doli pripadala, u prosjeku živi između 11 i 12 godina, ali je Doli živjela šest i po godina. Obdukcija je pokazala da je bolovala od oblika raka pluća poznatog kao ovčji plućni adenokarcinom, odnosno Jagsikte, što je prilično česta bolest kod ovaca koju izaziva retrovirus JSRV. Naučnici iz Instituta Rozlin izjavili su da ne smatraju da postoji veza između bolesti i činjenice da je Doli bila klon, ističući da su i druge ovce iz istog stada uginule od iste bolesti. Ovakve bolesti pluća predstavljaju posebnu opasnost za ovce koje se drže u zatvorenom prostoru, a Doli je iz bezbjednosnih razloga bila smještena u zatvorenom.

Pojedini mediji nagađali su da je jedan od mogućih uzroka Doline smrti bio taj što je mogla biti rođena sa genetskom starošću od šest godina, koliko je imala ovca od koje je klonirana. Osnova za takvu pretpostavku bilo je otkriće da su njeni telomeri bili kratki, što je obično posljedica procesa starenja. Međutim, Institut Rozlin saopštio je da detaljna zdravstvena ispitivanja nijesu otkrila nikakve nepravilnosti koje bi ukazivale na ubrzano starenje.

Godine 2016. naučnici su izvijestili da nijesu pronašli nikakve nedostatke kod trinaest kloniranih ovaca, uključujući četiri nastale iz iste ćelijske linije kao Doli. U prvoj studiji koja je proučavala dugoročne zdravstvene posljedice kloniranja autori nijesu pronašli dokaze o kasnim nezaraznim bolestima, osim nekoliko blažih slučajeva osteoartritisa, te su zaključili da nema dokaza o štetnim dugoročnim posljedicama kloniranja metodom prenosa jedra somatske ćelije na zdravlje ostarjelog potomstva.

Nakon smrti, Dolinо tijelo je preparirano tehnikom taksidermije i danas je izloženo u Nacionalnom muzeju Škotske u Edinburgu.

Izvor: https://en.wikipedia.org/wiki/Dolly\_(sheep)

Jakov Ignjatović rođen je u Sentandreji 8. decembra 1822. godine. Osnovnu školu završio je u Sentandreji, a gimnaziju je pohađao u Vacu, Ostrogonu i Pešti. Upisao je Pravni fakultet u Pešti, ali je napustio studije i pridružio se husarima. Kasnije je diplomirao pravo u Kečkemetu, gdje je 1847. godine nakratko započeo advokatsku praksu, ali se tokom Mađarske revolucije 1848. godine, u romantičarskom zanosu, pridružio mađarskim snagama u borbi protiv Austrijanaca, što je bilo u suprotnosti sa postupcima većine Srba i Hrvata u tadašnjoj Austriji, koji su stali na stranu Carstva.

Nakon gušenja revolucije bio je nakratko uhapšen. Poslije mađarskog poraza Ignjatović je pobjegao u Beograd. Tamo je radio kao novinar do 1850. godine, a zatim je putovao po svijetu. U Mađarsku se vratio 1853. godine i aktivno učestvovao u kulturnom i političkom životu Srba u Vojvodini.

Njegovi napori da obezbijedi jednaka obrazovna prava slovenskim i rumunskim narodnostima u austrijskim zemljama doveli su ga u nemilost njemačkog elementa. Između 1854. i 1856. godine bio je urednik „Letopisa Matice srpske“, „Srpskih novina“ i „Nedeljnog lista“, a radio je i kao činovnik u Sremskim Karlovcima i Novom Sadu.

Pridružio se Narodnoj stranci Svetozara Miletića u njenoj političkoj borbi protiv Austrije i dva puta bio poslanik u Ugarskom saboru. Nakon što se Narodna stranka razišla sa Mađarskom, ostao je odan mađarskim vlastima, poput Janoša Damjanića i Sebe Vukovića, za razliku od većine Srba koji su živjeli u Vojvodini. Zbog toga su ga sunarodnici smatrali izdajnikom, pa je do smrti živio u svojevrsnoj izolaciji. To je nepovoljno uticalo na njegovu književnu karijeru, ali je uprkos tome uspio da ostavi značajno književno nasljeđe, kako među Mađarima, tako i među Srbima.

Ignjatović se relativno kasno u životu posvetio pisanju romana, vjerovatno pod uticajem druge polovine 19. vijeka, kada je nauka imala dominantan uticaj. Kao i većina pisaca toga doba, nastojao je da što više iskoristi činjenice i teorije nauke i da roman ili dramu učini sredstvom naučnog posmatranja i rasprave.

Realisti su nastojali da stvore školu „primijenjene književnosti“. Krajnji cilj tog pravca bio je, prvo, tačno i gotovo fotografsko prikazivanje pojava savremenog života, a drugo, neprikrivanje njegovih suštinskih osobina i funkcija koje su se obično prećutkivale. Jakov Ignjatović, Đorđe Rajković (koji je sarađivao sa Ignjatovićem 1885. i 1886. godine na časopisu Bršljan) i Svetozar Marković pripadali su ovom pokretu.

Ignjatović je 1888. godine izabran za člana Srpske kraljevske akademije. Pred kraj života, vjerovatno usljed narušenog zdravlja, izgubio je najveći dio svog imetka i umro kao skitnica u Novom Sadu 1899. godine.

Djela

Ignjatović nije oklijevao da u velikoj mjeri crpi inspiraciju iz sopstvenih životnih doživljaja i da nastoji da prikaže ljudski život ne kao bajku, već kao „građu na kojoj se iskušava snaga duše“. Među najboljim romanima Jakova Ignjatovića nalaze se Vasa Rešpekt, Večiti mladoženja, Patnica, Trpen Spašen i Milan Nerandžić. Svi ovi romani predstavljaju istaknute prekretnice u razvoju srpske prozne književnosti.

Zapleti Ignjatovićevih romana domišljato su osmišljeni i vješto oblikovani. Ne pretenduje na Gogoljevu genijalnost, s kojim je često upoređivan, ali njegov duhoviti dijalog prirodno proizlazi iz same situacije, a njegova duhovitost nikada nije usiljena.

Vasa Rešpekt (1875) započinje pohvalom gradu Sentandreji, u kojem je radnja smještena. Junak umetnute priče, Vasa Ognjan, rano napušta grad, najveći dio života provodi u neprekidnom siromaštvu i dolazi u sukob sa vlastima, ali se u bitkama ističe kao svojevrstan neustrašivi junak. Godine 1848. bori se na mađarskoj strani, mada ne iz političkog uvjerenja, i traži premještaj kada treba da ratuje protiv svojih sunarodnika Srba.

Ako je Vasa Rešpekt romantična priča koja se vrti oko krize identiteta, Večiti mladoženja (1878) predstavlja humorističnu priču o dvije generacije sentandrejskih Srba. Prvi dio veoma detaljno opisuje pripreme i odlazak imućnog trgovca na krakovski vašar 1812. godine, dok je drugi dio usredsređen na njegove nesposobne sinove koji se međusobno bore oko nasljedstva i na kraju ga potpuno proćerdaju.

Njegovi likovi su originalni, a događaji i pustolovine u kojima učestvuju prikazani su na način čovjeka koji je odlično poznavao mogućnosti pozorišta. Spontanost i polet sa kojima su oslikani njegovi pustolovni junaci naveli su mnoge na zaključak da je u svom omiljenom tipu junaka zapravo opisivao sebe i ljude koje je dobro poznavao. Moralni kodeks kojim se ti likovi rukovode može biti predmet kritike, ali oni su ljudski, srdačni u svojoj mangupskoj prirodi i mogu se ravnopravno porediti sa likovima iz savremenih romana.

Izvor: https://en.wikipedia.org/wiki/Jakov\_Ignjatovi%C4%87

Dana 5. jula 1811. godine, ono što će na kraju postati moderna država Venecuela proglasilo je svoju nezavisnost od Španije. Time je postala prva južnoamerička država koja je proglasila nezavisnost od te evropske zemlje, koja je u to vrijeme vladala većim dijelom Južne Amerike. Peti jul svake godine danas je državni praznik u Venecueli u čast ovog istorijskog događaja.

Sedam od deset provincija koje su pripadale Generalnoj kapetaniji Venecueli proglasilo je svoju nezavisnost i objasnilo razloge za ovaj čin, među kojima su bili da je pogubno da jedna mala evropska država vlada ogromnim prostranstvima Novog svijeta, da je Španska Amerika povratila svoje pravo na samoupravu nakon abdikacija Karla IV i Ferdinanda VII u Bajoni, te da je politička nestabilnost u Španiji nalagala da Venecuelanci upravljaju sami sobom, uprkos bratstvu koje su dijelili sa Špancima. Tih sedam provincija bile su Provincija Karakas, Provincija Kumaná, Provincija Barinas, Provincija Margarita, Provincija Barselona, Provincija Merida i Provincija Truhiljo.

Preostale tri provincije (Provincija Marakaibo, Provincija Koro i Provincija Gvajana) nijesu učestvovale u venecuelanskom kongresu i odlučile su da ostanu pod španskom vlašću.

Deklaracija je proglasila novu državu pod nazivom Američka Konfederacija Venecuele, a glavni autori bili su Kristobal Mendoza i Huan Herman Rosio.

Venecuelu su Evropljani prvi put otkrili 1498. godine, kada ju je Kristofor Kolumbo ugledao tokom jednog od svojih istraživačkih putovanja. Špansko istraživanje započelo je 1499. godine pod vođstvom Alonsa de Ohede, a kolonizacija je počela 1520. godine. Karakas je osnovan 1567. godine. Tokom godina došlo je do raznih administrativnih reorganizacija unutar Španskog carstva, ali je teritorija današnje Venecuele počela da poprima svoje približno savremene granice krajem 18. vijeka. Frustrirani neuspjehom španske vlade da dozvoli domorodno rođenim Venecuelancima značajnije učešće u lokalnoj vlasti, kao i svjesni drugih pritužbi na špansku upravu, venecuelanski rodoljubi izveli su državni udar 5. jula 1811. godine i proglasili nezavisnost.

Bilo je potrebno mnogo godina da venecuelanski pobunjenici poraze španske vojske poslate protiv njih. Međutim, imali su podršku čuvenog revolucionarnog vođe Simona Bolivara. Osim toga, Španija je bila oslabljena godinama francuske okupacije tokom Napoleonovih ratova. Konačna pobjeda ostvarena je 24. juna 1821. godine, kada su Venecuelanci porazili Špance u Bici kod Karaboba.

Izvori: https://en.wikipedia.org/wiki/Venezuelan\_Declaration\_of\_Independence

https://www.ebsco.com/research-starters/history/venezuela-declares-independence

Prema popisu stanovništva iz 2011. godine, u Osijeku živi 83.496 stanovnika, od čega 979, odnosno 0,91 % Srba. Prema popisu stanovništva iz 1991. godine, na području grada Osijeka živjelo je 165.253 stanovnika, od čega 33.146, ili 20 % Srba. Teritorijalno-administrativni ustroj značajno se promijenio između 1991. i 2011. i nikakve izravne usporedbe ne daju pravu sliku, ali čak i kada se gleda broj stanovnika koji su 1991. živjeli isključivo u gradskim naseljima Osijeka, riječ je o 104.761 stanovniku, od čega 15.985, ili 15,3 % Srba. Potpuno je jasno da udio srpskoga stanovništva u Osijeku od 1991. naovamo pokazuje jedan od najdrastičnijih padova u broju srpskoga stanovništva, čak i kada gledamo čitavo područje Hrvatske.

vrijeme: Od jula do decembra 1991. godine.

opis zločina: U drugoj polovici 1991. godine, dok se Osijek nalazio na prvoj ratnoj liniji, unutar samoga su se grada događala odvođenja, nestanci, zatvaranja, mučenja i ubojstva Srba koji su ostali u Osijeku. Zločini počinjeni nad srpskim civilima u Osijeku u javnom su prostoru poznati po kolokvijalnim nazivima “Garaža” i “Selotejp”. Slučaj “Garaža” odnosi se na otmice i mučenja srpskih civila u zgradi Općinskog sekretarijata za narodnu obranu, kojim je predsjedao Branimir Glavaš, dok se slučaj “Selotejp” odnosi na ubojstva srpskih civila kojima su ruke u trenutku ubojstva bile vezane selotejpom, na obali Drave. Na ovaj je način ubijeno najmanje deset osoba.

Obnašajući dužnost sekretara Općinskog sekretarijata za narodnu obranu, Branimir Glavaš pri Sekretarijatu je ustrojio, opremio i naoružao vojnu postrojbu koja se u to vrijeme različito neformalno nazivala: Prištapska četa, Prištapska satnija, Zaštitna četa ili Branimirova osječka bojna, a kasnije je službeno nazvana 1. bojnom osječkih branitelja. Upravo su neki od članova te jedinice izvršavali naloge i činili zločine nad Srbima koji su živjeli u Osijeku.

Dana 31. augusta 1991. pripadnici Branimirove osječke bojne postrojbe u jednu su od garaža u dvorištu pored Sekretarijata priveli dvije osobe, od kojih je jedna bila Čedomir Vučković. Čitavog su dana Čedomira Vučkovića pripadnici navedene jedinice udarali rukama, nogama i dijelovima oružja, a u večernjim je satima Zoran Brekalo, također pripadnik navedene postrojbe, istočio kiselinu iz akumulatora te je prisilio Vučkovića da je popije. Uslijed jakih bolova uzrokovanih kiselinom Vučković je provalio vrata na garaži i izašao na dvorište, gdje je Krunoslav Fehir u njega ispalio nekoliko hitaca iz vatrenoga oružja. Dva su ga hica pogodila u trbuh i u ruku, no prema nalazu sudskog medicinskog vještaka, Čedomir Vučković umro je od otrovanja sumpornom kiselinom.

Dana 26. novembra 1991. pripadnici Branimirove osječke bojne iz obiteljske su kuće u Sisačkoj ulici broj 11 odveli Branka Lovrića, lišili ga slobode i zatvorili u kuću u Dubrovačkoj ulici broj 30. Iz te su ga kuće nepoznati pripadnici navedene skupine odveli na obalu rijeke Drave i usmrtili.

Dana 3. decembra 1991. Stjepan Bekavac, Tihomir Valentić i Zdravko Dragić, pripadnici Branimirove osječke bojne, dočekali su Aliju Šabanovića ispred stambene zgrade u kojoj je živio, u naselju Sjenjak. Uhitili su ga, odvezli i zatočili u podrumu kuće broj 30 u Dubrovačkoj ulici, da bi ga naknadno nepoznati pripadnici iste skupine odvezli iz navedene kuće na obalu rijeke Drave te ga ondje usmrtili pucajući mu iz vatrenog oružja u glavu. Nakon toga bacili su ga u rijeku.

Dana 7. decembra 1991. Stjepan Bekavac, Tihomir Valentić i Zdravko Dragić, pripadnici Branimirove osječke bojne, iz obiteljske su kuće odveli Radoslava Ratkovića i prevezli ga do kuće u Dubrovačkoj ulici broj 30, gdje su mu vezali ruke samoljepivom trakom, tukli ga i ispitivali o njegovoj navodnoj neprijateljskoj djelatnosti. Nakon njihova odlaska dvojica nepoznatih vojnika nastavila su ga tući, a potom su ga odvezla na obalu rijeke Drave kod Tvrđe. Ondje je Dino Kontić dao automatsko oružje Zdravku Dragiću i rekao mu da puca u Ratkovića. Dragić je ispalio jedan hitac i pogodio Ratkovića u obraz, uslijed čega je ovaj pao u rijeku. Dragić je potom iz druge puške ispalio prema Ratkoviću još jedan hitac, ali Radoslav Ratković ipak je uspio preživjeti i isplivati iz Drave. Dana 7. decembra 1991. pripadnici Branimirove osječke bojne odveli su dr. Milutina Kutlića iz njegove kuće u Mrežničkoj ulici, vezali ga samoljepivom trakom, doveli ga na obalu rijeke Drave, usmrtili ga pucajući mu iz vatrenog oružja u glavu i bacili ga u rijeku.

Neutvrđenog dana u prvoj polovici decembra 1991. godine pripadnici Branimirove osječke bojne odveli su Svetislava Vukajlovića iz njegove kuće u Vrtnoj ulici broj 12, vezali su ga samoljepivom trakom, doveli ga na obalu rijeke Drave, usmrtili ga pucajući mu iz vatrenog oružja u glavu i bacili ga u rijeku.

Neutvrđenog dana tijekom decembra 1991. godine pripadnici Branimirove osječke bojne uhapsili su jednu nepoznatu ženu, vezali je samoljepivom trakom, doveli je na obalu rijeke Drave, usmrtili je pucajući joj iz vatrenog oružja u glavu i bacili je u rijeku.

Dana 29. decembra 1991. pripadnici Branimirove osječke bojne odveli su iz kuće u Wilsonovoj ulici broj 19 Bogdana Počuču, vezali ga samoljepivom trakom, doveli ga na obalu rijeke Drave, usmrtili ga pucajući mu u glavu iz vatrenog oružja i bacili ga u rijeku.

Dana 12. jula 1991. pripadnici Branimirove osječke bojne uhapsili su i u podrumske prostorije Sekretarijata za narodnu obranu priveli Nikolu Vasića, gdje su ga udarali rukama, nogama, dijelovima oružja i palicama, zadavši mu pritom teške ozljede.

Žrtve obuhvaćene presudom Branimiru Glavašu, Ivici Krnjaku, Gordani Getoš Magdić, Dini Kontiću, Tihomiru Valentiću i Zdravku Dragiću su:

1. Grubić, Jovan (Stevan), 25. 9. 1951. / 25. 8. 1951. – datum stradanja: 13. 11. 1991.

2. Kutlić, Milutin (Đuro), 30. 6. 1941. – datum stradanja: 7. 12. 1991.

3. Ladnjak, Petar (-), 22. 12. 1927. – datum stradanja: 11. 12. 1991.

4. Lovrić, Branko (Milan), 16. 5. 1950. – datum stradanja: 26. 11. 1991. Proglašen je umrlim s danom 6. 6. 1993. Tijelo nije pronađeno.

5. Počuča, Bogdan (Simo), 15. 9. 1938. – datum stradanja: 29. 12. 1991.

6. Stanar, Milenko (Milan), 4. 7. 1948. – datum stradanja: 25. 12. 1991.

7. Šabanović, Alija (Ređep), 5. 8. 1947. – datum stradanja: 3. 12. 1991. (Makedonac)

8. Vučković, Čedomir (Petar), 1. 1. 1933. – datum stradanja: 31. 8. 1991.

9. Vukajlović, Svetislav (Milivoj), 24. 1. 1929. – datum stradanja: 10. 12. 1991.

10. Dvije neidentificirane osobe.

Žrtve obuhvaćene presudom Fredu Margušu i Tomislavu Dilberu su:

1. Bulat, Svetozar (Milan), 6. 9. 1938. – datum stradanja: 20. 11. 1991.

2. Bulat, Vukašin (Svetozar), 17. 10. 1957. – datum stradanja: 20. 11. 1991.

3. Grandić, Ljubomir (Blagoje/Blagoja), 7. 7. 1944. – datum stradanja: 23. 11. 1991.

4. Gvozdenović, Dragica (Petar), 10. 6. 1944. – datum stradanja: 23. 11. 1991.

5. Gvozdenović, Stevan (Stevo), 15. 8. 1939. – datum stradanja: 23. 11. 1991.

6. Pavitović, Savo (-), 1. 1. 1947. – datum stradanja: 25. 11. 1991.

7. Vico, Nedeljka (Luka), 13. 5. 1938. – datum stradanja: 22. 11. 1991.

8. Vico, Nikola (Marko), 7. 2. 1933. / 12. 2. 1933. – datum stradanja: 22. 11. 1991.

Druge žrtve:

1. Amanović, Radojka (Jovo), 12. 5. 1940. – datum stradanja: 29. 2. 1992.

2. Arsenić, Spomenka (Ana), 25. 3. 1956. – datum stradanja: 29. 2. 1992.

3. Baletić, Veselko (-), 1. 1. 1935. – datum stradanja: 29. 1. 1992.

4. Bekić, Dragan (Ilija), 7. 10. 1931. – datum stradanja: 17. 9. 1991.

5. Bekić, Dušan (Dragan), 4. 4. 1954. – datum stradanja: 17. 9. 1991.

6. Bošnjak, Duško (Dragutin), 5. 5. 1948. – datum stradanja: 19. 11. 1991.

7. Čuča, Stevan (-). – datum stradanja: 13. 4. 1992. / 16. 4. 1992. Okolnosti stradanja nisu potvrđene.

8. Drpić, Janja (Simo), 10. 10. 1910. – datum stradanja: 12. 3. 1992.

9. Drpić, Radoslav (Božo), 4. 8. 1939. – datum stradanja: 12. 3. 1992.

10. Đekić, Milorad (Novak), 12. 10. 1957. – datum stradanja: 1. 8. 1991.

11. Goluža, Zoran (Ante), 5. 12. 1965. – datum stradanja: 26. 11. 1991.

12. Knežević, Milan (Stevo), 22. 11. 1947. – datum stradanja: 1. 7. 1991. (Ubijen u Tenji. S njime su ubijeni Josip Reihl Kir i Goran Zobundžija.)

13. Lazić, Stevan (Petar), 26. 12. 1945. – datum stradanja: 15. 5. 1992.

14. Ličina, Nikola (Nikola), 2. 2. 1961. – datum stradanja: 30. 12. 1991.

15. Mitrović, Čedomir/Čedo (-), 1. 1. 1936. – datum stradanja: 20. 5. 1992.

16. Patković, Mile (Nikola), 8. 11. 1940. – datum stradanja: 6. 1. 1992.

17. Petković, Đorđe (Vojin), 6. 4. 1946. – datum stradanja: 7. 9. 1991.

18. Pokrajac, Zdravko (Mirko), 27. 5. 1958. – datum stradanja: 1. 8. 1991.

19. Romić, Njegoslav (Joco), 12. 7. 1939. – datum stradanja: 17. 9. 1991.

20. Rusić, Milenko (-), 15. 5. 1930. – datum stradanja: 5. 12. 1991.

21. Stanković, Dobrivoje (-), 22. 2. 1931. – datum stradanja: 14. 6. 1992.

22. Stojnović, Mirko (Živko), 1. 1. 1934. / 1. 1. 1935. – datum stradanja: 5. 12. 1991.

23. Vukas, Đuro (Stevo), 4. 11. 1933. – datum stradanja: 18. 4. 1992.

24. Zarić, Čedomir (Vlajko), 17. 1. 1954. – datum stradanja: 8. 12. 1991.

25. Zarić, Vlajko (-), 1. 1. 1933. – datum stradanja: 8. 12. 1991.

pravosudne konzekvence: Dana 8. maja 2009. objavljena je presuda Vijeća za ratne zločine Županijskog suda u Zagrebu kojom su optuženici Branimir Glavaš, Ivica Krnjak, Gordana Getoš Magdić, Dino Kontić, Tihomir Valentić i Zdravko Dragić proglašeni krivima za kazneno djelo ratnog zločina protiv civilnog stanovništva počinjeno u Osijeku 1991. godine. Branimir Glavaš osuđen je na deset godina zatvorske kazne. Vrhovni sud Republike Hrvatske 2. juna 2010. okrivljenicima je smanjio zatvorske kazne koje su im izrečene prvostupanjskom presudom, pa je tako presudom Vrhovnog suda Branimir Glavaš osuđen na osam godina zatvora, Ivica Krnjak na sedam, Gordana Getoš Magdić na pet, Dino Kontić na tri godine i šest mjeseci, Tihomir Valentić na četiri godine i šest mjeseci, a Zdravko Dragić na tri godine i šest mjeseci. Početkom 2015. godine Ustavni sud Republike Hrvatske ukinuo je presudu Vrhovnog suda kojom je Branimir Glavaš zbog ratnih zločina osuđen na osam godina zatvora. Branimir Glavaš izašao je iz pritvora koji je služio u zatvoru u Bosni i Hercegovini. Iako Ustavni sud Republike Hrvatske nije uopće ulazio u meritum krivnje, već se bavio proceduralnim pitanjima, puštanje prvoosuđenog Branimira Glavaša iz zatvora ne ide u prilog ni pravdi za žrtve ni pravdi za većinu osuđenika jer su svi osim Glavaša već odslužili svoje zatvorske kazne. Nakon te odluke Glavaš je, iako prvostupanjski osuđen za zločin nad civilima, postao zastupnik u novom sazivu Hrvatskoga sabora, čemu su se protivile brojne udruge civilnoga društva tražeći izmjenu zakona. Dana 16. oktobra 2017. na Županijskom je sudu u Zagrebu čitanjem optužnice započela rasprava u ponovljenom postupku u predmetu Glavaš i dr. Optuženici koji su u međuvremenu izdržali zatvorske kazne izjavili su da se ne smatraju krivima za ono što im se optužnicom stavlja na teret. Županijski sud u Zagrebu 27. oktobra 2023. Branimira Glavaša ponovo je proglasio krivim za ratni zločin nad srpskim civilima u Osijeku tijekom Domovinskog rata, zbog kojega je već odslužio većinu ranije dosuđene kazne. Žalbeni je postupak u tijeku.

Pred Županijskim sudom u Osijeku vođen je postupak protiv Freda Marguša i dr. (optužnica ŽDO u Osijeku broj K-DO-54/05 od 26. travnja 2006.). Dana 21. ožujka 2007. Vijeće za ratne zločine Županijskog suda u Osijeku proglasilo je krivima optužene Marguša i Dilbera te im je izreklo kazne zatvora. Optuženi Marguš osuđen je na kaznu zatvora od 14, a optuženi Dilber na kaznu zatvora od tri godine. Vrhovni sud RH preinačio je presudu Županijskog suda u Osijeku te je optuženom Margušu izrekao kaznu zatvora u trajanju od 15 godina. Presuda Županijskog suda u Osijeku Tomislavu Dilberu je potvrđena.

Izvor: https://snv.hr/zlocini/osijek/

Ako se neko uvrijedio šta sam napisao da su to bile ustaše, neka samo vide ovo. :)

Filipinska ostrva bila su američki kolonijalni posjed od 1898. do 1946. godine, najprije kao teritorija, a zatim kao Komonvelt, počevši od 1935. godine. Između 1941. i 1945. godine, tokom Drugog svjetskog rata, Japansko carstvo okupiralo je ostrva; vlada Komonvelta u egzilu, na čelu sa predsjednikom Manuelom L. Kezonom, najprije je bila smještena u Australiji, a kasnije u Sjedinjenim Američkim Državama.

Kampanja za ponovno oslobađanje zemlje započela je u oktobru 1944. godine, kada se general Daglas Makartur iskrcao na ostrvo Lejte zajedno sa Serhiom Osmenjom, koji je preuzeo predsjedničku dužnost nakon smrti Kezona 1. avgusta 1944. godine. Borbe su bile duge i izuzetno žestoke; pojedini japanski vojnici nastavili su da se bore sve do zvanične predaje Japana 2. septembra 1945. godine. Zemlja je stekla potpunu nezavisnost 4. jula 1946. godine.

U početku se nacionalni praznik Dana nezavisnosti (Araw ng Kalayaan) obilježavao 4. jula. Predsjednik Diosdado Makapagal kasnije je premjestio njegovo obilježavanje na 12. jun, datum kada je 1898. godine Emilio Aginaldo proglasio Filipinsku deklaraciju o nezavisnosti od Španije. Umjesto toga ustanovljen je Dan Republike Filipina, koji je za vrijeme Makapagalovog mandata ostao državni praznik i poklapao se sa američkim Danom nezavisnosti.

Izvor: https://en.wikipedia.org/wiki/Republic\_Day\_(Philippines)

Tokom Američke revolucije, pravno odvajanje trinaest kolonija od Velike Britanije 1776. godine zapravo se dogodilo 2. jula, kada je Drugi kontinentalni kongres izglasao odobrenje rezolucije o nezavisnosti koju je u junu predložio Ričard Henri Li iz Virdžinije, proglašavajući Sjedinjene Američke Države nezavisnim od vlasti Velike Britanije. Nakon glasanja za nezavisnost, Kongres je svoju pažnju usmjerio na Deklaraciju o nezavisnosti, dokument koji je objašnjavao ovu odluku, a koji je pripremio Odbor petorice, zaduživši Tomasa Džefersona da napiše njen prvi nacrt.

Dok se Džeferson opširno savjetovao sa ostala četiri člana Odbora petorice, najveći dio Deklaracije o nezavisnosti napisao je sam, tokom sedamnaest dana između 11. i 28. juna 1776. godine, na drugom spratu trospratne privatne kuće u ulici Market 700 u Filadelfiji, danas poznate kao Kuća Deklaracije, koja se nalazila na maloj udaljenosti od Dvorane nezavisnosti.

Kongres je raspravljao o tekstu Deklaracije i izvršio njegove izmjene, uklonivši Džefersonovu oštru osudu kralja Džordža III zbog podsticanja trgovine robljem, da bi je konačno usvojio dva dana kasnije, 4. jula. Dan ranije, Džon Adams napisao je svojoj supruzi Abigejl:

„Drugi dan jula 1776. godine biće najupečatljivija epoha u istoriji Amerike. Sklon sam da vjerujem da će ga buduće generacije slaviti kao veliki godišnji praznik. Trebalo bi ga obilježavati kao dan oslobođenja, svečanim činovima odanosti Svemogućem Bogu. Trebalo bi ga proslavljati uz pompu i svečanosti, priredbe, igre, sportove, pucnjeve, zvona, lomače i iluminacije, od jednog kraja ovog kontinenta do drugog, od tada pa zauvijek.“

Adamsovo predviđanje promašilo je datum za dva dana. Od samog početka Amerikanci su slavili nezavisnost 4. jula, datum koji je stajao na nadaleko objavljenoj Deklaraciji o nezavisnosti, a ne 2. jula, kada je rezolucija o nezavisnosti usvojena na zatvorenoj sjednici Kongresa.

Istoričari već dugo raspravljaju o tome da li su članovi Kongresa potpisali Deklaraciju o nezavisnosti 4. jula, iako su Tomas Džeferson, Džon Adams i Bendžamin Frenklin kasnije tvrdili da su je potpisali upravo toga dana. Većina istoričara zaključila je da je Deklaracija potpisana gotovo mjesec dana nakon njenog usvajanja, 2. avgusta 1776. godine, a ne 4. jula, kako se uobičajeno vjeruje.

Zanimljivom podudarnošću, Tomas Džeferson i Džon Adams, jedina dvojica potpisnika Deklaracije o nezavisnosti koji su kasnije postali predsjednici Sjedinjenih Američkih Država, umrli su istog dana – 4. jula 1826. godine, tačno na pedesetu godišnjicu usvajanja Deklaracije. Iako nije bio potpisnik Deklaracije o nezavisnosti, Džejms Monro, još jedan od Očeva osnivača koji je izabran za predsjednika, takođe je umro 4. jula 1831. godine, čime je postao treći predsjednik koji je preminuo na godišnjicu američke nezavisnosti. Jedini predsjednik Sjedinjenih Američkih Država rođen na Dan nezavisnosti bio je Kalvin Kulidž, koji je rođen 4. jula 1872. godine.

Izvor: https://en.wikipedia.org/wiki/Independence\_Day\_(United\_States)#Background

Đuzepe Garibaldi rođen je 4. jula 1807. godine u Nici, kao sin i unuk pomoraca. U vrijeme njegovog rođenja, njegov rodni grad Nica bio je francuski grad, ali je 1815. godine ustupljen Kraljevini Sardiniji i Pijemontu. Kaže se da je Garibaldi naučio da govori i čita italijanski od jednog sveštenika, koji ga je takođe podučavao istoriji Italije i ispunio ga oduševljenjem za svoju zemlju. Njegovu mladost obilježili su brojni događaji, od kojih je neke teško razlikovati od legendi koje prirodno nastaju oko harizmatične ličnosti. Jedna od takvih priča opisuje bijeg sa prijateljima iz škole u četrnaestoj godini života, uključujući zauzimanje jedrilice i isplovljavanje njome prema Carigradu. Garibaldijeva nesklonost disciplinovanom intelektualnom radu navela ga je da rano napusti školu i započne pomorsku karijeru, pa je najprije vodio život mornara radeći na teretnim brodovima koji su trgovali sa istočnim Sredozemljem i Crnim morem.

Na jednom od svojih putovanja, jedan član posade upoznao ga je sa organizacijom nadahnutom italijanskim nacionalističkim vođom Đuzepeom Macinijem – Mlada Italija – koja je bila posvećena oslobađanju Italije od stranaca. Do 1834. godine, kao gorljivi član ovog društva, Garibaldi je učestvovao u zavjeri da zauzme jedan brod u luci Đenova; zavjera je otkrivena i Garibaldi je pobjegao u Marsej, gdje je iz jednih italijanskih novina saznao da je osuđen na smrt.

Iz Marseja Garibaldi je otplovio za Južnu Ameriku i stigao u Rio de Žaneiro. Brazil i republika Rio Grande do Sul bili su u ratu. Nakon razgovora sa nekim zarobljenicima, Garibaldi je brzo odlučio da pomogne toj maloj državi u njenom ratu, a ostatak od dvanaest godina provedenih na tom kontinentu proveo je boreći se za Rio Grande u njegovom ratu protiv Brazila i za Urugvaj u njegovom ratu protiv Argentine. Borio se prvenstveno na moru kao gusar, napadajući brazilske trgovačke brodove sve do 1843. godine, kada je osnovao Italijansku legiju, čiju su „uniformu“ činile crvene košulje (zahvaljujući srećnoj prilici da po povoljnoj cijeni kupi košulje koje su prvobitno bile namijenjene radnicima u klanicama). Tokom tog vremena oteo je (1839), a kasnije i oženio Anu Mariju Ribeiru da Silvu, koja je dijelila njegove podvige i slavu sve do svoje smrti 1849. godine.

U Južnoj Americi Garibaldi je usavršio tehnike gerilskog ratovanja koje će mu kasnije biti od velike koristi u Italiji. Takođe je naučio kako da komanduje ljudima i nadahnjuje ih. Kasnije u životu bio je kritikovan zbog toga što je bio prilično blag kada je riječ o vojnoj disciplini, ali se u njegovu odbranu može reći da drugarstvo možda bolje od stroge discipline nadahnjuje dobrovoljačku gerilsku vojsku. Nesumnjivo je stekao više vojnog iskustva nego bilo koji drugi Italijan svoje generacije.

Garibaldijeve najveće bitke vjerovatno su vođene pred kraj njegovog južnoameričkog izgnanstva, u korist Urugvaja. Njegova pobjeda kod Sant Antonija 1846. godine donijela mu je slavu u Italiji, gdje mu je bio posvećen počasni mač sa ugraviranim natpisom. Godine 1847, dok je komandovao odbranom glavnog grada Montevidea, upoznao je Aleksandra Dimu Oca, čija je biografija o Garibaldiju dodala nove pustolovine jednom već izuzetno pustolovnom životu.

Početkom 1848. godine do Garibaldija su stigle vijesti o revolucijama koje su izbijale širom Evrope i on je, zajedno sa suprugom, djecom i mnogim pripadnicima svoje Italijanske legije, otplovio za Italiju s namjerom da učestvuje u ratu za nezavisnost protiv Austrije. U Italiji su njegove ponude da se bori najprije odbili papa Pije IX, a zatim i kralj Karlo od Pijemonta i Sardinije. Garibaldi i njegovi ljudi ipak su se borili za Karla i učestvovali u nekoliko krvavih borbi kod Koma, Varezea i Lavena. Njegove trupe su na kraju bile raspršene, a Garibaldi se povukao u Švajcarsku. Ubrzo nakon toga vratio se u svoj rodni grad Nicu, gdje su on i njegova supruga proveli nekoliko mjeseci mirnog porodičnog života.

Snažan zanos za ujedinjenje Italije, koje su svi osim najvatrenijih Macinijevih pristalica i dalje smatrali vizionarskim i donkihotovskim snom, podstakao je Garibaldija da ode u Rim kada se krajem 1848. godine, nakon papinog bjekstva, za to ukazala prilika. Tamo je pokušao da organizuje nezavisnost Rima, ali kada su Francuzi planirali da ponovo uspostave papu kao poglavara vlasti, Garibaldi se borio protiv francuske opsade grada. Iako je pobjeda bila krajnje malo vjerovatna, Garibaldi, njegovi ljudi, pa i sami stanovnici Rima, hrabro su se borili gotovo tri mjeseca, zvoneći gradskim zvonima pri približavanju Francuza i podižući barikade na ulicama kako bi spriječili ili usporili njihov ulazak. U želji da ne padnu u ruke francuskih i papinskih pristalica, Garibaldi i oko četiri hiljade njegovih ljudi započeli su povlačenje preko Kampanje prema Jadranu. Neprijatelj ih je neumorno progonio, pa je Garibaldi bio primoran da ubrza svoje povlačenje. Uspio je da umakne, ali po cijenu života svoje voljene supruge, koja je umrla od posljedica iscrpljenosti.

Ponovo bjegunac, nepoželjan kod kralja Pijemonta i Sardinije i progonjen od Austrijanaca, Garibaldi je ostavio svoju djecu kod roditelja u Nici i otišao da živi i radi na Staten Ajlandu u Njujorku. Ubrzo se vratio moru i postao zapovjednik jednog peruanskog jedrenjaka. Kada je 1853. godine saznao za smrt svoje majke i za ukidanje naredbe kojom mu je bio zabranjen povratak u Italiju, vratio se u Nicu. Godine 1856. kupio je zemljište na ostrvu Kaprera, između Sardinije i Korzike, i planirao da se povuče iz javnog života. Međutim, 1859. godine, kada je izbio rat Francuske i Sardinije protiv Austrije, kralj Viktor Emanuel od Pijemonta i Sardinije i njegov ministar grof Kavur pozvali su Garibaldija da formira vojsku i bori se zajedno s njima. On je osnovao lovce Alpa (Cacciatori delle Alpi) i ostvario zapažene uspjehe primjenjujući gerilsku taktiku u tirolskom području Alpa.

U maju 1860. godine Garibaldi je isplovio za Siciliju sa oko hiljadu dobrovoljaca, koji će kasnije u italijanskoj istoriji postati poznati kao legendarni Hiljadaši (Mille), ljudi koji su Italijansko poluostrvo pretvorili u modernu naciju. Njegov cilj bio je, barem zvanično, da pomogne ustanku protiv napuljske vlasti nad Sicilijom. Garibaldi se iskrcao kod Marsale pod artiljerijskom vatrom nekoliko napuljskih fregata i odmah počeo da niže uspjehe. Kako su mu se neprestano pridruživali novi dobrovoljci, porazio je napuljsku vojsku kod Kalatafimija i krenuo prema Palermu, najvećem i najznačajnijem gradu na Siciliji.

Palermo je bio snažno utvrđen i branjen napuljskim vojnicima, ali je Garibaldi, nakon nekoliko varki, ušao u grad u zoru 26. maja i do sredine prijepodneva stavio ga pod svoju kontrolu. Novi dobrovoljci pristizali su sa svih strana Sicilije da mu se pridruže, a napuljske trupe su se povukle. Proglasio se diktatorom i uspostavio privremene vlade širom ostrva. Iskoristivši svoje pobjede, brzo je prešao Mesinski moreuz i prodro kroz Kalabriju do Napulja, u koji je ušao 7. septembra 1860. godine. Kao „Diktator Dvije Sicilije“ vodio je u oktobru bitku protiv napuljske vojske. Do tada je njegova vojska narasla na trideset hiljada ljudi, najveći broj kojim je Garibaldi ikada komandovao, i pobjedonosno je držala liniju na rijeci Volturno.

Plebisciti sprovedeni širom južnog dijela poluostrva i na Siciliji dali su Garibaldiju ovlašćenje da te zemlje preda Viktoru Emanuelu. Kada je kralj stigao u novembru, Garibaldi ga je svečano dočekao, ali pošto kralj i njegov dvor — možda zabrinuti zbog nekih Garibaldijevih radikalnih i revolucionarnih ideja, a možda i zavidni zbog njegove ogromne popularnosti — nisu htjeli da mu povjere upravu nad tim novo pripojenim teritorijama, Garibaldi se povukao u svoj dom na Kapreri. Njegovo povlačenje nije dugo trajalo. U aprilu 1861. godine izabran je za poslanika u Predstavničkom domu, gdje je bio protivnik Kavura i kralja.

Garibaldi je izazvao neprijatnosti i kada je u julu 1862. godine pozvao Ugarsku da se pobuni protiv Austrije. Kada su neki od njegovih oficira bili uhapšeni, Garibaldi je zaprijetio da će napasti Rim. Prošavši kroz blokadu Napoleona III, iskrcao se u Italiji i sa više od dvije hiljade svojih pristalica vodio bitku kod Aspromontea. Garibaldi je bio teško ranjen i zatvoren, ali je ubrzo oslobođen i vratio se na Kapreru. Iako je izgledalo da djeluje nezavisno, postalo je jasno da sarađuje s kraljem kako bi omogućio priključenje Rima kraljevini. Između 1867. i 1871. godine Garibaldi je učestvovao u još dva vojna pohoda: u još jednoj neuspješnoj ekspediciji protiv Papinske Države i u pokušaju da pomogne Francuskoj u njenom ratu protiv Pruske. Nakon toga povukao se u svoj dom na Kapreri, napisao svoje memoare i nastojao da savlada slabosti starosti i tijela izranjavanog sa trideset ratnih rana. Umro je 1882. godine.

Izvor: https://www.ebsco.com/research-starters/history/giuseppe-garibaldi